چکیـده
در این پژوهش ابتدا به نوعی اختلال رفتاری کودکان و نوجوانان به نام میزان منبع کنترل درونی و بیرونی پرداخته می شود که چون آمار قابل توجهی از کودکان و نوجوانان مبتلا به این اختلال روان شناختی، توانایی کنترل رفتارهای خود در محیط های سازمان یافته ای چون مدرسه را ندارند و این اختلال روز به روز افزایش یافته و به دلایل عدیده ای باعث کاهش فرآیند یاددهی و یادگیری در

کلاس درس می شود، لذا از اهمیت ویژه ای جهت بررسی و اقدام، برخوردار است. که متأسفانه بعضی از اولیاء آموزش و پرورش که به غیر از انگیزه های آموزشی در گود آموزش و پرورش قرار گرفته اند در این زمینه نه تنها تلاشی ندارند بلکه اگر کسانی بنا به ضرورتِ کار عملی ناگزیر باشند به ادارات آموزش و پرورش مراجعه کنند، با استقبال خیلی خوب و دلگرم کننده ای روبرو نمی شوند که در این خصوص در قسمت محدودیتهای تحقیق اشاره ای خواهد شد.
در این تحقیق با استفاده از فرمول و جدول (T-Test) در مقایسه ای که نمرات پسران بین سال ۸۵ و ۸۶ انجام گردید Sig به دست آمده ۱۹۴/۰ می باشد که مشخص گردید نکات معنی دار نمی باشد.

ـ در مقایسه ای که بین نمرات کسب شده ی دختران و پسران سال ۸۶ انجام شد Sig به دست آمده ۵۱۶/۰ می باشد که نشان می دهد تفاوت معنادار نیست.
ـ در مقایسه ی نمرات دختران و پسران در سال ۸۵ Sig به دست آمده ۱۳۳۳/۰ چون از ۰۵/۰= آلفا که ۰۵/۰ است بزرگتر است تفاوت معنادار است.
امید است در آینده علت معنادار بودن این قسمت توسط محققین مشخص و اعلام گردد.

مقـدمه
موضوع تحقیق: بررسی و مقایسه میزان منبع کنترل درونی و بیرونی در سال تحصیلی ۸۵ و ۸۶ دانش آموزان دبیرستانی شهرستان چناران با اجرای آزمون و تست راتر می باشد.
این موضوع به لحاظ این که تاکنون در مراکز آموزشی کمتر مورد توجه قرار گرفته دارای ویژگی های خاصی می باشد که یکی از این ویژگی ها در مدارس، جالب بودن نتیجه اجرای تست راتر برای

دست اندرکاران آموزشی می باشد که در فرایند تعلیم و تربیت خیلی مؤثر می باشد و لازم است آموزش و پرورش به عنوان متولی این امر در جهت بسط و گسترش و کمک به مراکز تحقیقاتی همت بیشتری از خود نشان داده و در جهت شفاف نمودن توانمندی های بالقوه معلمان و دانش آموزان قدم های بلندتری بردارد.

بی شک در دنیای کنونی با فراهم بودن امکانات سمعی و بصری، محققین و پژوهشگران و حتی اولیاء دانش آموزان درخواهند یافت که چه تفاوت فاحشی بین آموزش و پرورش کشور ما و کشورهای پیشرفته وجود دارد. و لازم است مسئولین آموزش و پرورش از روزمرّگی درآمده و افقهای دورتری را رصد نموده و زمینه ی ایجاد انگیزش در معلمان جهت ورود به دنیای جدید تعلیم و تربیت فراهم نمایند.

بیان مسئله
از آن جائی که عوامل مختلفی در جریان یادگیری دخیل می باشند لازم است در حوزه ی آموزش و پرورش در جهت شناسایی آنها توسط اساتید فن اقدام و نسبت به رفع یا کاهش عوارض آن تلاش نمود.
آزمون یا تست استاندارد راتر در حال حاضر جزء آزمون هایی است که غیر از متخصصین علم روانشناسی و کارشناسان این امر کمتر با آن آشنایی دارند به همین خاطر در مراحل مختلف تحقیق می بایستی نسبت به کاربرد آن در حوزه ی تعلیم و تربیت برای افراد متعددی توضیح داده و آنها را توجیه نمود. لذا در این خصوص نیاز به آگاه سازی مجموعه ی عواملی که در جریان اجرا با

آنها سروکار داریم می باشد. از مهمترین عوامل مؤثر در یادگیری، اختلالات ناشناخته ای است که در دانش آموزان مشاهده می شود و تأثیر زیادی در افت آموزشی و تحصیلی آنها دارد.
در این تحقیق یکی از اختلالات غیرمحسوس که تأثیر زیادی در افزایش و کاهش منبع کنترل درونی و بیرونی دارد و در حالت طبیعی و عادی قابل مشاهده نیست و فقط از طریق تست و آزمون قابل مشاهده است می پردازیم.

آزمون با تست استاندارد راتر در این پژوهش به کار گرفته شده و در بین ۱۵ دانش آموز دختر دبیرستان شاهد کوثر و ۱۵ دانش آموز پسر سال اول دبیرستان شهید مطهری شهرستان چناران در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ اجرا گردید. بعد از یک سال در سال تحصیلی ۸۷ ـ ۸۶ همان آزمون در بین دانش آموزان ذکر شده مجدداً تکرار گردید.

نتایج به دست آمده قابل توجه و دارای تغییرات معنی داری می باشد. این عملیات در چهار نمودار مقایسه ای میزان افزایش یا کاهش منبع کنترل درونی و بیرونی هر یک از دانش آموزان در صفحات ۱۸ و ۱۹ و ۲۰ و ۲۱ به تصویر کشیده شده است که با یک نگاه می توان تغییرات ذکر شده را مشاهده نمود و نسبت به موارد مورد نظر تجزیه و تحلیل کرد.

ابزار به کار گرفته شده در این تحقیق تست استاندارد راتر می باشد که دستورالعمل و
نمونه ی آزمون آن در صفحه ی ۳۰ و ۲۹ آورده شده است.
تست ذکرشده میزان منبع کنترل درونی و بیرونی افراد را مشخص می کند و اختلالات مشخص شده معمولاً ناشی از نگرش و اعتقادات رفتاری فرد نسبت به انجام امور می باشد و در صورت نیاز به درمان با عمل به توصیه های مشاوران و کارشناسان مربوطه قابل علاج و پیشگیری است. انتظار می رود در عصر دانایی هر چه زودتر نسبت به توانمند کردن نسل جدید و آینده سازان جامعه اقدام گردد.

اهمیت مسئله
با توجه به گستره ی بی حد و حصر اختلالات رفتاری و روانی و تلاش جمعی و همت همه ی دلسوزان جوامع بشری به منظور شناسائی عوامل و عناصر مداخله گر در این امر، ما هم بنا به وظیفه بر آن شدیم تا با اجرای تست منبع کنترل بیرونی و درونی راتر در بین دانش آموزان دبیرستان های پسرانه و دخترانه شهرستان چناران بتوانیم قدم هر چند کوچکی در جهت روشن شدن نکات

مبهم و رسیدن به مفاهیم علمی برای توسعه روزافزون یادگیری برداشته و در زمینه ی ترویج و رشد آن تلاش نموده و این حرکت انگشت اشاره ای برای پژوهشگران و اندیشمندان در آینده باشد.
بی شک همه ی ما در حد توان موظفیم در میادین علمی وارد شویم و با بضاعت علمی و عملی خود هر چند اندک، در پیشرفت مباحث تخصصی آموزشی دخالت نمائیم. امید است با استعانت گرفتن از درگاه خداوند منان در حوزه ی کاری مؤثر باشیم. انشاءا…

ضرورت و اهمیت موضوع
میزان پراکندگی و شیوع کاهش فرم میزان منبع کنترل درونی و بیرونی از اختلالات رایج روان شناختی کودکان و نوجوانان است که هم اکنون آمار قابل توجهی را به خود اختصاص داده و شامل طیفی از پرحرفی تا ناتوانی در یک جا نشستن است. این افراد اگر در قالب منحنی استاندارد در نظر بگیریم ۲۷% درصد اکتیو و خیلی پرتحرک و دایم در حال

فعالیت اند، بیش از حد شلوغ کرده و مزاحم همه از جمله: معلم و هم کلاسی هایشان هستند و چون در جریان تدریس و فرایند یادگیری، اختلال زیادی ایجاد می کنند بنابراین میزان توجه دانش آموزان نسبت به فراگیری مطالب که یکی از مهم ترین عوامل انگیزه در فرآیند یادگیری می باشد، کاهش می یابد و ۲۷% ناتوان، بدون تحرک و ۴۶ درصد میانه منحنی هم از دو گروه ذکر شد متأثر خواهند شد.

لذا روش صحیح کنترل رفتار این مجموعه در کلاس درس، به جهت رسیدن معلم به اهداف آموزشی، از اهمیت زیادی برخوردار بوده و ضرورت چاره اندیشیدن در این زمینه به طور کامل احساس می شود.
هـدف از انجام این تحقیق
هدف کلی : این تحقیق عبارت است از: مشخص کردن میزان منبع کنترل درونی و بیرونی دانش آموزان پایه ی اول دخترانه ی دبیرستان شاهد و پایه ی اول پسرانه دبیرستان شهید مطهری شهرستان چناران و مقایسه ی هر یک از آنها به تفکیک جنسیت با خودشان و در ادامه مقایسه دختران و پسران با یکدیگر به لحاظ اهمیت موضوع از ضروریات می باشد.

اهداف جزئی :
۱- علت اصلی بروز اختلالات رفتاری در کودکان و نوجوانان چیست؟
۲- چه روش مناسبی را می توان برای کنترل چنین رفتارهایی در کلاس درس ارایه نمود؟
۳- نقش راهنمایی و مشاوره در سازگاری این نوع دانش آموزان با محیط پیرامونشان چیست؟
فرضیـه ها
پیش فرض های منتخب در خصوص دانش آموزان که دچار کاهش منبع کنترل درونی و بیرونی هستند.
۱- بین کاهش منبع کنترل و داشتن هم بازی رابطه وجود دارد.
۲- بین کاهش منبع کنترل و داشتن هم سن و سال رابطه وجود دارد.
۳- بین کاهش منبع کنترل و داشتن فضای مناسب بازی رابطه وجود دارد.
۴- بین کاهش منبع کنترل و وراثت رابطه وجود دارد.

۵- بین کاهش منبع کنترل و محیط زندگی رابطه وجود دارد.
۶- بین کاهش منبع کنترل و روابط پدر و مادر رابطه وجود دارد.
۷- بین کاهش منبع کنترل و فضای حاکم بر خانواده رابطه وجود دارد.
۸- بین کاهش منبع کنترل و تغذیه ی کودک رابطه وجود دارد.
۹- بین کاهش منبع کنترل و تنبیه رابطه وجود دارد.

۱۰- بین کاهش منبع کنترل و درآمد خانواده رابطه وجود دارد.
۱۱- بین کاهش منبع کنترل و کم توجهی اعضاء خانواده رابطه وجود دارد.

۱۲- بین کاهش منبع کنترل و مراقبتهای ویژه ی دوران بارداری رابطه وجود دارد.
۱۳- بین کاهش منبع کنترل و جریان زایمان رابطه وجود دارد.
۱۴- بین کاهش منبع کنترل و صدمات مغزی رابطه وجود دارد.
تعاریف مفهومی و عملیاتی
مفهومی :
منبع کنترل : مفهوم کنترل دارای دو بعد درونی وبیرونی است . بنابر بر فرضیات راتر افرادی که دارای منبع کنترل درونی هستند معتقد ند که اعمالشان نقش عمده ای در به حداکثر رساندن برون دادهای بد یا خوب دارد . (۱۹۹ آزاد ۱۳۷۳ )

منبع کنترل بیرونی : افرادی که دارای منبع کنترل بیرونی هستند فکر میکنند برون دادهای بد یا خوب ارتباطی با رفتار خود آنها ندارد و از کنترل آنها خارج است .
مقطع دبیرستان : دانش آموزان اول و دوم دبیرستان (۱۶ و ۱۷ ساله )
تعریف عملیاتی :
منبع کنترل : توسط نتایج تست راتر با ۲۹ سوال مورد بررسی قرار میگیرد .
مقدمه و پیشینه ی تحقیق

با توجه به بررسی هایی که صورت گرفت در زمینه بررسی میزان منبع کنترل درونی و بیرونی راتر در کتابخانه تربیت معلم و بعضی مراکز دیگر مورد مشابهی مشاهده نگردید. فقط در کتابخانه مرکز شهید کامیاب یک تحقیق توسط سرکارخانم شریفیان در سال ۷۴ به آدرس کتابخانه ای (۷۲ ـ ۱۱ ـ ۷۶) انجام شده بود که جامعه آماری آن تحقیق، مسئولین و مدیران بهزیستی بودند که مورد آزمون

و تست قرار گرفته بودند و آمار و ارقامی در زمینه مشخص نمودن نتیجه ی آزمون اعلام گردیده بود ولی مشابه این تحقیق (بررسی و مقایسه میزان افزایش و یا کاهش منبع کنترل درونی و بیرونی دانش آموزان دبیرستانی شهرستان چناران در سال تحصیلی ۸۶ و ۸۵ و ۸۶ و ۸۶) تاکنون مشاهده نگردید. و غیر از مورد فوق پیشینه ای در این راستا مشاهده و پیدا نشد. ولی با مراجعه به اینترنت تعدادی تحقیق درباره ی منبع کنترل رویت شد که در اینجا به آنها اشاره میکنیم .
عنوان فارسي: بررسي و مقايسه منبع كنترل و رضايت زناشويي بين زنان شاغل (معلم)و خانه دار شهر تهران

عنوان لاتين:
تاريخ انتشار: ارديبهشت ۱۳۸۳
سمينار: كنگره سراسري آسيب شناسي خانواده در ايران _نخستين
تحقيق:
ساير مقالات سمينار
موضوعات مرتبط
مولف (مولفين): زهرا فراست كارشناسي ارشد مشاوره , ساير آثار
شماره صفحه: ۰
شماره نشريه:
نشريه داخلي:
نشريه خارجي:
محل دستيابي: دانشگاه شهيد بهشتي پژوهشكده خانواده

محل دسترسي روي اينترنت:
کليد واژه:
چكيده: هدف: در اين پژوهش هدف اصلي عبارت است از بررسي ميزان رضايت زناشويي با توجه به منبع كنترل (دروني و بيروني)و مقايسه آن بين زنان شاغل و خانه دار با توجه به اين هدف مي توان منبع كنترل را بعنوان عاملي كه بر رضايت از زندگي زناشويي موثر است بررسي كرد. روش: از آنجا كه مطالعه فوق به توصيف متغيرهاي مورد مطالعه و تعيين رابطه ميان آنها دردو گروه مي پردازد،در دسته بندي طرح هاي تحقيق،پژوهش حاضر توصيفي و از نوع پس رويدادي(علي -مقايسه

اي)است.جامعه آماري شامل كليه زنان شاغل(معلم)و خانه دار شهر تهراناست مشروط بر اين كه تا سال ۷۹-۸۰،سه سال از زندگي مشتركشان گذشته باشد و بين ۲۵ تا۵۵ سال سن داشته باشند.همچنين داراي حداقل يك فرزند باشند كه در نهايت تعداد ۱۰۰ معلم و ۱۰۰ زن خانه ار از طريق نمونه گيري خوشه اي انتخاب شدند.و همچنين در اين پژوهش براي جمع آوري اطلاعات از دو پرسشنامه راترز و رضايت زناشويي ايريچ استفاده شده است. نتايج: فرضيه ۱:بين ميزان رضايت

زناشويي زنان (خانه دار و شاغل هر دو )داراي منبع كنترل دروني و بيروني تفاوت وجود دارد.با استفاده از آزمون T نتايج نشان مي دهد كه برخلاففرضيه صفر بين زنان داراي منبع كنترل دروني و بيروني از لحاظ ميزان رضايت زناشويي تفاوت معناداري وجود ندارد. فرضيه ۲:بين ميزان منبع كنترل

زنان شاغل و خانه دار تفاوت وجود دارد كه با استفادهاز آزمون T نتايج نشان مي دهد كه تفاوت دو گروه ،معنادار است و زنان خانه دار نسبتبه معلمان ،داراي منبع كنترل بيروني تر هستند. فرضيه ۳:بين ميزان رضايت زناشويي زنان شاغل و خانه دار تفاوت وجود دارد كه با استفاده از آزمون T

نتايج نشان مي دهد كه تفاوت بين دو گروه معنادار است و رضايت زناشويي زنان خانه دار بيش از رضايت زناشويي زنان شاغل است. بحث: در اين پژوهش تجزيه و تحليل داده ها مشخص كرد كه منبع كنترل بعنوان يك متغير مستقلبر رضايت زناشويي زنان تاثيري ندارد كه با تحقيق هوگان يون مين(۱۹۹۳)كه معتقد استكه دوستي و يگانگي تنها عامل تاثير گذار در رضايت زناشويي است همخواني دارد.دربارهفرضيه سوم مي توان به مطالعه هال(۱۹۹۶) اشاره كردكه معتقد است كه با افزايش سنگينينقش در زنان شاغل،نارضايتي زناشويي آنان فزوني مي يابد،همچنين مطالعات

گوو(۱۹۸۰) وهوستون(۱۹۹۳)نشان مي دهد كه با توجه به اشتغال زنان،وظايف خانه هنوز هم با همان حالت سنتي بر دوش زنان است و با عث افزايش نارضايتي زنان شاغل مي شود.درباره فرضيه ۲:با توجه به اين كه تحقيقي كه در اين زمينه در مورد زنان انجام گرفته است پيدا نشد تنها مي توان گفت كه با توجه به نظر كشاپ (۱۹۸۹)اشتغال در مقايسه با عدم اشتغال موجبافزايش كانون كنترل دروني مردان مي شود.

Web site comments to the webmaster
© ۲۰۰۳ University of Social Welfare & Rehabilitation. All rights reserved.

راتر متولد نیویورک و آخرین فرزند از خانواده¬ای یهودی است. راتر از کودکی علاقه¬مند روانشناسی بود. او دیدگاه فروید و آدلر را مطالعه کرد، از این بین آدلر تاثیر زیادی بر او داشته است. او ابتدا در رشته شیمی به تحصیل پرداخته و از دوره فوق لیسانس وارد رشته روانشناسی بالینی شد. او به عنوان روانشناس در طول جنگ جهانی دوم خدمت کرد. راتر در سال ۱۹۸۸ جایزه خدمات برجسته علمی را از انجمن روانشناسی آمریکا دریافت کرد. راتر در سال ۱۹۸۲ کتاب خود با عنوان رشد و کاربرد نظریه یادگیری اجتماعی[۱] و در سال ۱۹۹۰ کنترل درونی در مقابل کنترل بیرونی تقویت [۲]را منتشر کرد.

نظریه شخصیت در دیدگاه راتر
دوفرض اساسی در نظریه راتر این است که: ۱) شخصیت آموخته می¬شود و ۲) شخصیت به سوی هدفهای خاصی برانگیخته می¬شود. مفاهیم دیگر در دیدگاه راتر توان رفتاری، انتظار، ارزش تقویت، موقعیت روانی، آزادی حرکت، نیازهای روانی، کمترین سطح هدف و منبع کنترل می¬باشد که هر کدام به اختصار توضیح داده خواهد شد.

بر اساس توان رفتاری[۳] گزینش یک رفتار بر مبنای گزینش هوشیار از انتخابهای رفتاری موجود، با در نظر گرفتن ادراک ذهنی از آن موقعیت، علاوه بر تاثیر موقعیت محرک صورت می¬گیرد، لذا راتر برداشتی ذهنی¬تری از رفتارگراها از مفهوم رفتار دارد. توصیف راتر اعمال آشکار و ناآشکار را دربردارد. اعمال ناآشکار فرایند شناختی درونی را شامل می¬شود، اما اصولی که وقوع هر دوی آنها (رفتارهای آشکار و ناآشکار) را کنترل می¬کند، تفاوتی ندارد.

اما آنچه از مفهوم انتظار[۴] بر می¬آید این است که اگر در موقعیتی به شیوه خاص رفتار می¬کنیم، می¬توانیم انتظاری از آن داشته باشیم. می¬توانیم پاداشی را که پیامد آن است پیش¬بینی نماییم. درجه انتظار به تقویتهای گذشته و تعمیم¬های صورت گرفته وابسته می¬باشد.
ارزش تقویت[۵]، ترجیح یک تقویت خاص بر تقویت دیگر است. این تجربیات از تجربه ما در مربوط کردن تقویت¬های گذشته به تجربیات جاری ناشی می¬شود. ارزش تقویت با مفهوم انتظار نیز رابطه دارد. انتظارات ما باعث ارزش¬گذاری¬های متفاوتی می¬شود. با این اوصاف توان رفتاری تابعی خواهد بود از انتظارات و

ارزشهای تقویت در مورد رفتارهای خاص، فلذا خواهیم داشت:
BP= f (E & RV)
طبق این نظریه افراد به طور پیوسته به محیط¬های درونی و بیرونی خود واکنش نشان می¬دهند. این نیروها همواره بر روی یکدیگر تاثیر می¬گذارند. رفتار را فقط از شناخت موقعیت روانی[۶] می¬توان درک کرد. رفتار شخص در اثر ادراک او از موقعیت تغییر خواهد کرد. چنین برمی¬آید که نگاه راتر یک دیدگاه تعاملی باشد که در نظریه بندورا به اوج خود رسیده است.
همانند انتظار، انتظار فرد درباره اینکه رفتارهای خاصی در ارضای یک نیاز به موفقیت خواهد خواهد انجامید با آزادی حرکت رابطه دارد. آزادی حرکت کم می¬تواند از عوامل متعددی شامل شود.
انگیزه عمده در انسانها به حداکثر رساندن تقویت مثبت و به حداقل رسانده تنبیه در تمام موقعیت¬هاست. در نظریه راتر شرایط بیرونی به تقویت کننده¬ها اشاره دارد و شرایط شناختی درونی به نیازها مربوط می¬شود. نیازهای روانی[۷] از دیدگاه راتر آموخته می-شوند. نیازهای روانی طبقاتی دارند که از آن جمله است: نیازهای شهرت و مقام (شایسته بودن و خبره بودن)، نیازهای محافظت و وابستگی (داشتن فرد و یا گروهی که به نفع فرد عمل کنند)، نیازهای تسلط (هدایت و کنترل اعمال دیگران) نیازهای استقلال ( احتیاج به تصمیم¬گیری و اتکاء به خود)، نیاز عشق و محبت ( پذیرش توسط دیگران و دوست داشته شدن از طرف آنها و نیازهای جسمانی (که به امنیت می¬انجامد).و اما مفهوم منبع کنترل[۸] از بنیادی¬ترین مفاهیم در نظریه راتر می¬باشد

که تحقیقات زیادی بر اساس آن صورت گرفته است. از دیدگاه راتر تفاوتهای شخصیتی افراد مربوط به منبع تقویت آنهاست. منبع تقویتها همان منبع کنترل افراد است که به منبع کنترل بیرونی (کنترل توسط بیرون) و منبع کنترل درونی (وابسته به خود افراد) تقسیم می¬شود. بر اساس منبع کنترل بیرونی تقویتها توسط محیط بیرون، سرنوشت یا دیگران کنترل می¬شود و بر اساس منبع کنترل درونی تقویت تحت کنترل رفتارها و ویژگیهای خود افراد است.

و مفهوم نهایی که ما از دیدگاه راتر به آن می¬پردازیم اعتماد میان فردی[۹] است. اعتماد میان فردی میزان اطمینانی است که به کلام، اظهارات شفاهی یا کتبی، یا تعهدات یک فرد یا گروه داریم.
انسان از دیدگاه راتر
همان طور که گفته شد راتر بسیار از آدلر تاثیر گرفته است. نگاه راتر چون آدلر به انسان مثبت است. راتر به اراده¬ی آزاد معتقد است (بویژه در مورد کسانی که منبع منترل درونی دارند). او مدافع تربیت است و به گذشته و حال نگاه یکسانی دارد. علاوه بر این او زمانی که از انتظارات صحبت می¬کند، آینده را نیز در رفتار دخیل می¬داند. موقعیتهای روانی افراد متعلق به خود آنهاست و منحصر به فرد است. رفتار از دیدگاه راتر هدفگراست و انتظارات در شکل¬دهی رفتار نقش ویژه¬ای دارد.

راتر برای اندازه¬گیری مفاهیم نظری در نظام خود از مصاحبه، آزمونهای فرافکن و مشاهدات مستقیم رفتار و خصوصاً از پرسشنامه¬های خودسنجی استفاده می¬کند. او برای اندازه¬گیری ارزش تقویتها از روش رتبه¬بندی و انتخاب رفتاری استفاده می¬کند. او برای ارزیابی انتظارها از شیوه¬های غیرکلامی استفاده می¬کند. برای ارزیابی منبع کنترل بیرونی و درونی نیز مقیاسهایی ساخته شده است و برای ارزیابی اعتماد میان فردی نیز مقیاس ویژه¬ای به کار می¬رود.

پژوهش در نظام راتر عمدتاً آزمایش و طرحهای همبستگی را شامل می¬شود. تاکنون تفاوتهای سنی و جنسی، نژادی و اجتماعی، نقش یادگیری و سلامت جسمانی در منبع کنترل ارزیابی شده است. طبق تحقیقات انجام شده منبع کنترل هر فرد در کودکی آموخته می¬شود و وابسته به رفتار والدین است.

راتر مفاهیم نظری¬اش را دقیق و خالی از ابهام تعریف می¬کند. او ارتباط مناسبی بین متغیرهای شناختی و تقویت برقرار کرده است. منبع کنترل در دیدگاه راتر با مفهوم خودکارآمدی در نظریه شناختی اجتماعی بندورا شباهتها و تفاوتهایی دارد. از این جهت که هر دو مفهوم عقیده افراد را درباره درجه کنترل آنها بر رویدادهای زندگی خود دارند و تلاش برای برخورد با آنها را در برمی¬گیرد، هر دو مفهوم مشابه هم هستند. اما منبع کنترل به بسیاری از موقعیتهای زندگی تعمیم یافته است، در حالی که خودکارآمدی در نظام بندورا به موقعیتهای خاص محدود است و اختصاصی است.

 

عنوان : تاثير تمرينات هوازي بر منبع كنترل و ميزان افسردگي جانبازان ضايعه نخاعي استان خراسان
موضوعات مرتبط
تاريخ ارائه: ۱۳۷۴
دانشگاه: دانشگاه تربيت معلم
گروه:
نام دانشجويان: محمدكشتي دار
مقطع تحصيلي: كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي: تربيت بدني
اساتيد راهنما: ۰ كديور , ساير آثار
اساتيد مشاور:
چكيده: هدف از انجام اين پژوهش ،تاثير تمرينات هوازي بر منبع كنترل و ميزان افسردگي حانبازان ضايعه نخاعي استان خراسان مي باشد.متغيرهاي وابسته مورد بررسي اين تحقيق عبارتنداز :منبع كنترل دروني-بيروني و ميزان افسردگي .طرح تحقيقي اين پژوهش يكي از مجموعهطرحهاي شبه تجربي است،كه بنام “طرح پيش أزمون – پس أزمون با گروه گواه و استفاده از گزينش تصادفي

أزمودني” مطرح شده است.۳۰ نفر از أزمودني افسرده با كنترل بيروني براساس پرسشنامه مقدماتي به دو گروه ۱۵ نفري نسبتاً همگن تجربي و گواه تقسيم شدند،كهأزمونهاي افسردگي بك و منبع كنترل راتر و ۱۵۰۰ متر ويلچرراني فرانكلين در پيش أزمون و پس أزمون از گروه تجربي بعمل أمد، و از أزمدنيهاي گروه كنترل فقط أزمونهاي رواني گرفته شد،و أنها در أزمون ۱۵۰۰ متر ويلچرراني شركت نكردندوگروه تجربي به مدت ۶ هفته وهفته اي سه جلسه ،در معرض فعاليتهاي بدني

هوازي با شدت متوسط ۵۵ درصد ضربان پيشينه (HR) قرار گرفتت،در حاليكه گروه گواه از فعاليتهاي بدني هوازي محروم بود.براي مقايسه ميانگين نمره هاي منبع كنترل و افسردگي و سظخ ضايعه ،أزمون تي (t-test) در پيش أزمون از گروههاي بعمل أمد،كه نتايج تفاوت معني داري را با a=0/05نشان نداند،لذاگروهها به لحاظ اين سه ويژگي نسبتا همگن شده بودند.نتايح بدست أمده از فرضيه هاي تحقيق با a=0/05و اطمينان ۹۵ درصد در نظر گرفته شده است.نمرات بدست أمده از Peakvo2(%) و حداكثر اكسيژن مصرفي أزمودنيها (Vo2max)(mi.kg.-1.min-1)در قبل و بعد از برنامه تمريني اختلاف معني داري را نشان داده كه بيان كننده اثر برنامه تمريني بر روي أزمودنيها

مي باشد لذا ظرفيت قلبي-تنفسي أزمودنيها بعد از اعمال برنامه تمريني بهبوديافته است ونتايج در پس أزمون گروه تجربي نشان مي دهد كه منيع كنترل بيروني جانبازان به سمت دروني شدن در

مقايسه با پيش أزمون گروه تجربي و پس أزمون گروه گواه سوق پيدا كرده است.همين امر در مورد افسردگي مصداق داشته،و افسردگي هم كاهش يافته است.بينأمادگي قلبي-تنفسي و منبع كنترل دروني -بيروني ارتباط معني داري وجود دارد و همچنين بين منبع كنترل بيروني و افسردگي ،سطح ضايعه شديد و منبع كنترل بيروني ارتباط معني داري وجود دارد.نتيجه كلي بر اثر فعاليتهاي بدني هوازي نظامدار متغير هاي رواني (منبع كنترل-افسردگي)تغيير پيدا كرده و به سمت مثبت سير مي كند. اين پايان نامه در ۱۱۸ صفحه و همراه با تصوير،جدول،نمودار،كتابنامه و خلاصه به فارسي و انگليسي ارائه گرديده شده است

.
فعاليتهاي ورزشي در تعديل ساختار شخصيتي افراد تاثيرگذار است
موضوع: پايان نامه ها
خلاصه: براساس نتايج يک پايان نامه کارشناسي ارشد تربيت بدني؛ فعاليتهاي ورزشي در تعديل ساختار شخصيتي و رواني افراد همچون احساس تنهايي موثراست.

نبي شمسايي دانشجوي کارشناسي ارشد تربيت بدني دانشگاه رازي با راهنمايي دکتر بهرام يوسفي و دکترسعيد صادقي بروجردي و با حضور اساتيد داور دکترحميد رضا طاهري، دکترنجم الدين مولايي و نماينده تحصيلات تکميلي دانشگاه دکتر نيک رايي به دفاع ازپايان نامه خود با موضوع بررسي ومقايسه احساس تنهايي و ارتباط آن با منابع کنترل کننده دروني و بيروني درميان دانشجويان پسر ورزشکار وغير ورزشکار دردانشگاه رازي پرداخت.

دراين تحقيق ۶۰ دانشجوي پسر ورزشکار شرکت کننده در تمرينات تيم هاي ورزشي دانشگاه (رشته هاي تيمي) و۶۰ نفرازدانشجويان غير ورزشکار که هر دوگروه در دامنه سني ۱۹ تا ۲۶ سال قرار داشتند به عنوان نمونه هاي آزمودني در نظرگرفته شده اند.
بر اساس اين پايان نامه متغيرهاي تحقيق شامل مواردي همچون احساس تنهايي، منبع کنترل دروني، منبع کنترل بيروني اول( گرايش به شانس) و منبع کنترل بيروني دوم( گرايش به افراد قدرتمند) درهر دو گروه مي باشد و متغير احساس تنهايي توسط پرسشنامه احساس تنهايي UCLA و منبع کنترل توسط پرسش نامه (IPC) اندازه گرفته شدند.

 

در پژوهش مذکور پس از جمع آوري اطلاعات، ابتدا وضعيت طبيعي يا غير طبيعي بودن و توزيع داده ها مورد بررسي قرار گرفت.
با بررسي روابط بين متغيرها؛ بين احساس تنهايي با منبع کنترل دروني و منبع کنترل بيروني( گرايش به افراد قدرتمند) در دو گروه و احساس تنهايي و منبع کنترل بيروني(گرايش به شانس) در پسران ورزشکار ريال، بين احساس تنهايي و منبع کنترل بيروني(گرايش به شانس) در پسران غير ورزشکار با ضريب اطمينان ۹۹ درصد ارتباط معناداري مشاهده شد.
همچنين از مقايسه متغييرها مشخص شد كه بين احساس تنهايي ومنبع کنترل دروني در دو گروه تفاوت معناداري وجود دارد، ميان احساس تنهايي و منبع کنترل بيروني در دوگروه تفاوتي با معنا برقرار است.
براساس نتايج حاصل ازاين پايان نامه نقش مثبت و ارزنده فعاليتهاي ورزشي در تعديل ساختار شخصيت و سلامت روان افراد آشکار واهميت توجه به مطالعاتي ازاين دست براي مربيان و مسئولين حوزه تربيت بدني مشخص مي شود.
isna
www.irdc
خوشبختانه در کشورهای پیشرفته انجام این گونه آزمون ها و پژوهش ها در حد وسیع انجام می شود که امید است این امر در کشورهای در حال توسعه به عنوان یک فرهنگ مطرح شود.

مقـدمه
در فصل سوم ۶ قسمت از حساس ترین قسمت های تحقیق که می توان از آن به عنوان شناسنامه تحقیق یاد کرد ارائه می گردد. این قسمت ها عبارتند از: روش پژوهش، جامعه آماری و نمونه آماری، روش نمونه گیری، ابزار پژوهش، روش اجرا و روش تجزیه و تحلیل.

امید است مطالب و محتواهای ارائه شده در این بخشها بتواند به صورت شفاف، ابزار و روشهایی که میزان کاهش یا افزایش منبع کنترل درونی و بیرونی دانش آموزان را در این تحقیق مشخص نموده است به تصویر بکشد. و محققین، پژوهشگران و همکاران گرامی را در جریان ریز فرایند آن قرار دهد.
روش تحقیق
روش تحقیق به صورت آزمایشی (شبه آزمایشی )و در دو دبیرستان
دخترانه و پسرانه در پایه اول دبیرستان در سال تحصیلی ۸۵ و بعد از یک سال تحصیلی در بین همان دانش آموزان در سال تحصیلی ۸۶ با اجرای آزمون مقیاس منبع کنترل درونی و بیرونی راتر مورد تست قرار گرفتند و ابزار آن تست استاندارد راتر می باشد.
جامعـه آماری
جامعه آماری ۱۵ دانش آموز پایه ی اول دبیرستان دخترانه شاهد چناران و ۱۵ نفر
دانش آموز پایه اول دبیرستان شبانه روزی پسرانه شهید مطهری چناران در سال تحصیلی ۸۵ می باشند که در این تحقیق ابتدا در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ از دانش آموزان ذکر شده آزمون استاندارد راتر گرفته شد و مجدداً بعد از یک سال ارتقاء تحصیلی، افراد مورد نظر در سال تحصیلی ۸۷ ـ ۸۶ مورد همان آزمون قرار گرفتند که نمرات کسب شده بین دو آزمون مورد مقایسه و بررسی قرار گرفتند.

ابزار پژوهش
ابزار پژوهش در این تحقیق تست استاندارد راتر در خصوص مشخص کردن میزان منبع کنترل درونی و بیرونی می باشد که نمونه ی کامل آن در دو نوع عمل شده و سفید در قسمت ضمائم آورده شده است.
روش اجرا

روش اجرا به صورت فردی در شهرستان چناران در دو دبیرستان دخترانه شاهد کوثر در مرکز شهر و دبیرستان شبانه روزی شهید مطهری در دو سال تحصیلی یعنی در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ تست راتر روی جامعه آماری اجرا گردید و بعد از یک سال ارتقاء تحصیلی دانش آموزان مورد نظر مجدداً تست مذکور تکرار گردید.
روش تجـزیه و تحلیل
روش تجزیه و تحلیل با استفاده از آمار و اطلاعات گردآوری شده و استفاده از فرمول T.Test با بهره گیری از سخت افزار (SPSS) و به صورت موردی و زمینه ای ارائه گردید. که در این قسمت لازم است از زحمات استاد ارجمند که با آشنا

نمودن دانشجویان با این شیوه کمک شایانی را ارائه فرمودند، صمیمانه تقدیر و تشکر نمائیم.

بحث و نتیجـه گیـری
اگرچه در فصل چهارم اساتید فن کارشناسان محترم می توانند با مقایسه ی نمودارها خیلی از اطلاعات مورد نیاز خود را از بین شاخصهای تعیین شده کسب نمایند اما در این قسمت با استفاده از اطلاعات سخت افزار SPSS می توان به موارد ظریف تری اشاره کرد.
۱- در مقایسه ی نمرات دانش آموزان دختر در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ و سال تحصیلی ۸۷ ـ ۸۶ Sig به دست آمده ۱۹۴/۰ می باشد که با مقایسه با ۰۵/۰= آلفا تفاوت معنی داری را نشان نمی دهد که موارد ذکر شده در قسمت جدول مربوطه مشخص شده است.
۲- در مقایسه ی نمرات دانش آموزان پسر در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ در سال تحصیلی ۸۷ ـ ۸۶ Sig به دست آمده ۳۱/۰ می باشد که با مقایسه با ۰۵/۰= آلفا تفاوت
معنی داری مشاهده نمی شود.
۳- در مقایسه ی نمرات دختران و پسران در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ با استفاده از سخت افزار (SPSS) Sig به دست آمده ۱۳۳۳/۰ می باشد که با مقایسه با ۰۵/۰= آلفا تفاوت معنی داری دیده می شود که امید است در آینده با ادامه ی پژوهش توسط همکاران علت معنادار بودن آن مشخص شود.
۴- در مقایسه ی نمرات پسران و دختران در سال تحصیلی ۸۷ ـ ۸۶ انجام شد با استفاده از فرمول T.Test و سخت افزار (SPSS) Sig به دست آمده ۵۱۶/۰
می باشد که نشان می دهد تفاوت معنی دار نیست.

در موارد فوق نتیجه می گیریم نمرات دختران و پسران در سال تحصیلی ۸۶ ـ ۸۵ و
۸۷ ـ ۸۶ با مقایساتی که صورت گرفته، بهرة مقایسه ی دختران و پسران در سال تحصیلی ۸۵ معنی دار نمی باشد.