لطفا به نکات زیر در هنگام خرید دانلود پاورپوینت آشنايي با معماري اسلامي توجه فرمایید.

1-در این مطلب، متن اسلاید های اولیه دانلود پاورپوینت آشنايي با معماري اسلامي قرار داده شده است 2-به علت اینکه امکان درج تصاویر استفاده شده در پاورپوینت وجود ندارد،در صورتی که مایل به دریافت  تصاویری از ان قبل از خرید هستید، می توانید با پشتیبانی تماس حاصل فرمایید 3-پس از پرداخت هزینه ، حداکثر طی 12 ساعت پاورپوینت خرید شده ، به ادرس ایمیل شما ارسال خواهد شد 4-در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل اسلاید ها میباشد ودر فایل اصلی این پاورپوینت،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد 5-در صورتی که اسلاید ها داری جدول و یا عکس باشند در متون زیر قرار نخواهند گرفت

اسلاید ۱ :

شهرسازی و عناصر شهری در معماری ایرانی

nساختار شهر

nدر گذشته در انتخاب محل ساختار هر شهر به چند نکته توجه می‌شده:

n1- واقع بودن در مسیبر شاهراه‌ها

n2- مرکزیت داشتن نسبت به کل منطقه

n3- سیل‌گیر نبودن

n4- سخت بودن زمین

n5- انتخاب جهت ( رون ) و…

nو در مورد انتخاب جهت یا « رون»  با در نظر گرفتن آب و هوا، و از تابش خورشید و جهت وزش باد (مطبوع و نامطبوع) جهتی را برای شهر در نظر می‌گرفته‌اند.

اسلاید ۲ :

معماران ایرانی در کل برای این کار سه «رون» در نظر می‌گرفته‌اند.

۱- رون راسته:جهت شمال شرقی _ جنوب غربی و شامل شهرهای تبریز، تهران، یزد و دیگر شهرها که جهت آن تقریباً مواجه قبله است.

۲- رون اصفهانی: جهت شمال غربی _ جنوب شرقی و در شهرهای اصفهان، استخر، تخت جمشید و دیگر شهرها به کار گرفته شده.

۳- رون کرمانی: جهت غربی ـ شرقی و شهرای کرمان، همدان و آذربایجان غربی و دیگر شهرها با این رون ساخته شده‌اند.رون راسته

شمال

رون اصفهاني

رون كرماني

اسلاید ۳ :

شهرسازی

قبل از اسلام تقریباً تمامی شهرها به صورت کلات ساخته شده است (که منظور قلعه و برج و بارو)، و در آن شدیداً مسأله نظام طبقاتی رعایت می‌شده است و تقسیم‌بندی شهر به اسامی که ذکرمی‌شود بوده است.

۱- کهندژ: قلعه مهم شهر، گاهی در درون شهر و گاهي اوقات بیرون باروی شهر و معمولاً در کوی ارگ ( که یعنی محل فرمانروایی) ساخته می‌شده است. نام محافظ آن ارگ‌بد بوده و برای خودش خندق، بارو داشته است.

۲- شارستان یا هسته مرکزی شهر، معمولاً از دروازه مهم آن بازار شروع شده و به مرکز شهر می‌رسیده است.

۳- پروست یا ربض به معنی قسمتهای بیرون شارستان.

اسلاید ۴ :

پس از اسلام در توسعه شهر ترجیح داده می‌شد که بناهای جدید را در بیرون شارستان بسازند،که تقسیم‌بندی شهر در این دوره بدین صورت بوده است.

۱- محله: در شهرسازی بعد از اسلام محله‌ها نه بر اساس سازمان طبقاتی بلکه بر اساس هم‌قوم بودن یا هم‌حرفه بودن شکل می‌گرفته است. مثل محله شیرازیها و یا محله حصیربافیها.

محله یا کوی یک شهرک کوچک در دل شهر بوده و برای خودش بازارچه، مدرسه و مسجد و سایر موارد مورد نیاز را داشته است.

۲- خیابان، کوچه، گذر، ساباط ( به معنی کوچه سرپوشیده)

۳- ارسن بازار: بازاری که در کنار دروازه اصلی شهر قرار داشته و سرپوشیده هم نبوده است.

۴- میدان: که خود به دو نوع قابل تقسیم‌بندی است.

الف) میدان بزرگ شهر که در مرکز شهر بوده و ابنیه مختلف مثل بازار، حمام و مدرسه در کنار آن قرار می‌گرفته است. (مانند میدان نقش جهان اصفهان و میدان گنجعلی‌خان کرمان)

ب) میدان لرد که میدانهای کوچک پراکنده بودند که کالاهای مختلف در آن پخش می‌شده‌اند. (مانند میدان تره‌بار)

اسلاید ۵ :

۵- مسجد

۶- خانه: که عناصر اصلی خانه‌های ایرانی عبارتند از: هشتی، راهرو، حیاط، و باغچه‌های آن باربند بیرونی، اندرونی.

نوع دیگری از خانه‌های ایرانی خانه‌های چهارصفه می‌باشد با عناصر سردر، راهرو، صفحه، اتاق، عیان‌خانه و حیاط.

از خانه‌های معروف می‌توان به خانه وثوق‌الدوله در تهران، خانه امام جمعه تهران، خانه امیربهادر در تهران، عمارت باغ فردوس در تهران، خانه مسکونی باغ ارم شیراز، نارنجستان قوام در شیراز، خانه خانم زینت‌الملوک در شیراز، خانه حیدری در اصفهان، خانه لاریها در یزد، خانه بروجردیها در کاشان و خانه طباطبائی در کاشان اشاره نمود.

لازم به ذکر است که برخی از عناصر نام برده در شهرسازی پیش از اسلام نیز بوده‌اند و برخی از عناصر مثل مدرسه و مسجد اختصاصاً به دوره بعد از اسلام مربوط مسی‌باشد.

اسلاید ۶ :

عناصر ساختاری شهرهای ایرانی

۱- مسجد:

مساجد ایرانی را می‌توان به ۵ نوع تقسیم‌بندی کرد.

الف) مساجد چهارطاقی

این نوع مسجد در حقیقت در ابتدا آتشکده بوده‌اند که تبدیل به مسجد شده‌اند و به عنوان نمونه می‌توان مسجد یزد و مسجد اردبیل را نام برد.

ب) مساجد شبستانی

مثل مسجد جامع فهرج به عنوان اولین مسجد شبستانی، بخش اول مسجد جامع نائین (سومین مسجد شبستانی است)، بخش اولیه مسجد جامع اصفهان (چهارمین مسجد شبستانی است)

پ) مساجد ایوانی که خود به دو نوع تقسیم می‌شوند:

۱- مساجد دو ایوانی

خواستگاه این مسجد خراسان است. به عنوان مثال مسجد ساوه (متعلق به دوران سلجوقی)

۲- مساجد تک ایوانی

مثل مسجد نیریز در فارس، مسجد جامع سمنان و مسجد جامع یزد.

اسلاید ۷ :

ت) مساجد چهار ایوانی

مساجد و مدارس ایران از عصر سلجوقی به چهار ایوانی تبدیل شده‌اند.

عناصر مشترک مساجد عبارتند از: صحن، ایوان، رواق، مناره (که خود شامل: پایه، بدنه و تاج می‌باشد)، گنبد، شبستان و  محراب و در این میان چند مورد استثنا وجود دارد که شامل مسجد شیخ لطف‌ا… که فاقد صحن و مناره و تاریخانه فاقد ایوان و گنبد می‌باشد.

دومین عنصر ساختاری شهرهای ایران مدرسه می‌باشد: بعد از مسجد مدرسه مهمترین بنای عمومی می‌باشد.

عناصر عملکردی مدرسه عبارتند از:

– حجره: محل اقامت دانش‌آموختگان

– مدرس: محل تدریس استادان

– کتابخانه

– مسجد

– اتاقهای خادم، چراغدار و غیره …

– سرویس بهداشتی

اسلاید ۸ :

پلان مدارس بدین شکل بوده که حجره‌ها در چهار جبهه پیرامون حیاط مرکزی قرار دارند و فضای روبه‌روی ورودی عملکردی غیر از حجره دارد. مثل: گنبدخانه، مسجد یا مدرسه. اکثر مدارس بعد از دوره سلجوقی چهار ایوانی هستند.

از مدارس معروف می‌توان به مواردی چون مدرسه غیاثیه در مشهد، مدرسه دودر (مشهد)،  مدرسه پریزاد (مشهد)، مدرسه صدر در اصفهان، مدرسه چهارباغ در اصفهان، مدرسه جده بزرگ و کوچک در اصفهان، مدرسه معصومیه و ابراهیم‌خان در کرمان، مدرسه آقابزرگ در کاشان اشاره کرد.

اسلاید ۹ :

ویژگی‌های کاروانسراهای ایرانی

دارای حیاطی که به دور آن اتاقهای استراحت قرار گرفته‌اند و در پشت اتاقها محل نگهداری احشام و اصطبل چهارپایان بوده و بین اتاقها و حصارپشت مسیرهایی برای عبور احشام در نظر گرفته می‌شده است. کاروانسراها به خاطر مسایل ایمنی منحصراً یک در ورود و خروج داشته‌اند.

از دیگر استراحتگاه‌های بین راهی می‌توان به چند مورد اشاره نمود.

۱- ساباط: استراحتگاه کوچک بین راهی می‌بود.

۲- رباط: که از ساباط بزرگتر بوده و از کاروانسرا کوچک‌تر. معمولاً همراه با عناصری مثل حوض، آب‌انبار، و اتاقهایی برای استراحت می‌باشند.

۳- کاربات: که همان کاروانسرا است که در پیش از اسلام معمول بوده است.

۴- خان: که نیز همان کاروانسرا است.

اسلاید ۱۰ :

بعد از مسجد، مدرسه و بازار مهمترین بنای شهری حمام‌ها بوده‌اند. حمام  ها همیشه به دو علت پائین‌تر از سطح زمین قرار می‌گرفته‌اند.

اول اینکه انتقال آب به داخل حمام راحت باشد و دوم اینکه تبادل حرارتی آن با خارج کم بوده و باعث می‌شود حمام گرم بماند.

حمامها از سه قسمت تشکیل می‌شدند:

۱- بینه یا سربینه که جایگاه درآوردن لباس می‌بود.

۲-  میان‌در که ارتباط دهنده سربینه و گرمخانه می‌بوده.

۳- گرمخانه، که شامل خزینه آب گرم، شستشو و مخزن آب سرد می‌بوده.

حمامهای معروف عبارتند از: حمام گنجعلی‌خان کرمان، حمام وکیل کرمان، حمام ابراهیم‌خان کرمان، حمام وکیل شیراز، حمام پهنه سمنان، حمام حاج عبدالکریم در قزوین، حمام‌خان کاشان و فین کاشان.