مقدمه:
تصور کنید که روزی برایتان فرا رسیده ( و شاید امروز همان روز باشد ) که بخواهید یک خودرو از خودروهای مختلف کشورمان تهیه نمائید. برای خرید به یک نمایشگاه یا نمایندگی کمپانی می روید. رنگ ، فرم و حتی لیست اسامی خودروها ممکن است مهیج باشد. اما یک نگاه به جیب و یک نگاه هم به آنچه روبرویتان است فکر شما را مشغول می کند و ممکن است تصمیم گیریتان را دچار مشکل نماید. بخصوص در شهرهای بزرگ، وسعت جغرافیایی و حجم سنگین ترافیکی عوامل موثر دیگری هستند که بر شکل دهی ذهنیت شما نسبت به انتخاب اتومبیلتان تاثیر می گذارند. اگر با این سئوالات دست و پنجه نرم می کنید باید بگوئیم جای خوبی آمده اید. یک پایگاه اطلاعاتی موثر به بهترین وجه، ممکن است بتوانید شما را در این زمینه هدایت کند. ما با صدق نیت تلاش می کنیم نتایج بررسی های علمی و عملی خود را از اتومبیل های مختلف ارائه کرده و راه موثری در شناخت از جنس مورد نیازبرای هموطنان عزیز ایجاد نمائیم.

آشنايي با محل كار آموزي :
شركت سايپا واقع در ابهر – بلوار خرمشهر – جنب پمپ بنزين نمايندگي سايپا ابهر با مساحت ۲۲۰۰ متر مربع و با تعداد كاركنان ۲۸ نفر در قسمت فروش و ارائه خدمات پس از فروش به محصولات سايپا در اين شركت مشغول به فعاليت مي باشند . فعاليتهاي اين شركت شامل تعمير و فروش لوازم و قطعات كليه انواع ماشين هاي تخت پوشش اين شركت مي باشد . 

آشنايي با اجزا و عمكرد سيستم انژكتوري در مدل زانتيا ۲۰۰۰
اساس كار در سيستم گرفتن اطلاعات از سنسورها و پردازش آن و ارسال يك سري فرمان به عملگرها جهت محاسبه دقيق سوخت است .
عملگرها  (خروجي)                 ECU (پردازش)           اطلاعات سنسورها (ورودي

سنسورها
۱- سنسور دماسنج آب موتور WTS  : اين سنسور يك حس گر است كه داخل مدار خنك كننده موتور قرار گرفته و با تغيير مقاومت NTC ولتاژهاي متغيري به ECU ارسال مي كند . وقتي دماي آب موتور پايين است تبخير سوخت ضعيف شده موتور نياز به سوخت غني تري دارد . در اين حالت به علت زيادتر بودن مقاومت NTC سنسور آب ولتاژ در مدار  ECU و WTS زياد است . ولتاژ زياد در ECU از مدار سنسور آب ارسال سوخت زياد است . وقتي دماي آب موتور افزايش مي يابد مقاومت NTC كاهش يافته و به علت ارسال جريان ولتاژ در مدار كمتر مي شود در اين هنگام ECU با افزايش جريان سوخت ارسالي را كاهش مي دهد

 

 ۲- سنسور دماي هوا  ATS سنسور هوا روي درپوش هواكش نصب شده است و وظيفه دارد دماي هواي ورودي به موتور را به ECU ارسال كند . با ارسال دماي هوا زمان باز بودن انژكتورها در حالت استارت زدن و دور آرام اصلاح شده و نيز روي تايمينگ جرقه و يا گرم شدن هوا مقاومت كاهش يافته و ولتاژهاي متفاوتي به ECU ارسال مي كند . با گزارش اين سنوسر مقدار سوخت و تايمينگ جرقه زني نيز تغيير مي كند و لذا سنسور هوا يكي از سنسورهاي مهم سوخت رساني است .

۳- سنسور وضعيت دريچه گاز TPS سنسور تعيين وضعيت دريچه گاز TPS روي دريچه گاز سوار شده و نسبت به درصد باز بودن دريچه گاز ولتاژهاي متغير به ECU ارسال مي دارد . در نتيجه طول زمان باز بودن سوپاپ انژكتور تعيين مي شود .

۴- سنسور اكسيژن : اين سنسور تشكيل شده از يك بدنه لوله اي سراميكي پوشيده شده از لايه اكسيد سيليكونيوم (Zr) كه مانند دو الكترود يك باتري كوچك عمل مي كند . روي لايه سيليكونيوم را با فلز پلاتين به ضخامت ۱۰ ميكرون پوشانيده اند . تا خاصيت كاتاليزوري اكسيداسيون داشته باشد . لايه خارجي در معرض لوله اگزوز و لايه داخلي در معرض هواي جو قرار دارد . براي محافظت از لايه خارجي آن را با سراميك متخلخل ۱۰۰ ميكروني پوشانيده اند و لايه داخلي فقط پوشش فلزي دارد . در دماي ۳۰۰ درجه تا ۹۰۰ درجه سانتيگراد وقتي خروجي با سوخت غني به لايه خارجي مي رسد . در دماي زياد مقدار اكسيژن با سرعت با CO تركيب و CO2 مي دهد . بنابراين تجمع اكسيژن در لايه خارجي سنسور حداقل مي شود . بر عكس در لايه داخلي اكسيژن هوا به صورت فراوان وجود دارد . اتم هاي اكسيژن در كنار لايه داخلي يونيزه شده و شارژ مثبت زيادتري را ايجاد مي كند . و بر عكس در لايه خارجي شارژ منفي توليد مي شود اين اختلاف شارژ ولتاژي بين (۸/۰ تا ۱ ولت ) در سنسور بوجود مي آيد در حالت سوخت ضعيف به علت فراواني اكسيژن در دود شارژ لايه خارجي با لايه داخلي برابر شده لذا عمل الكتروموتيو به صفر مي رسد و ارسال ولتاژ قطع مي گردد . اين سنسور داراي گرمكن است كه در ابتداي كار گرمكن سنسور را به سرعت به دماي لازم براي اندازه گيري مي رساند و عمل اندازه گيري انجام مي شود . سنسور اكسيژن در سيستم انژكتوري مدل ۱۸۰۰ داراي گرمكن نبوده و فقط در مدل ۲۰۰۰ زانتيا داراي گرمكن بوده است .

۵- سنسور دور سنج و زاويه سنج SKP و سنسور تعيين پيستور اول CMP : سنسور دور سنج موتور وظيفه دارد دور ميل لنگ را در دقيقه به اطلاع سيستم مديريتي EMS و در عين حال زاويه گردش ميل لنگ را به اطلاع ECM مي رساند . سنسور تعيين سيلندر اول موقعيت پيستون اول در زمان كار را گزارش مي دهد . در زانتيا اين كار توسط دو ديود نوري به كار رفته مشخص مي شود . ديود اول مربوط به تعيين پيستون اول و ديگري مربوط به وضعيت ميل لنگ است .

روش كار : يك صفحه مشبك روي ميلدركو قرار دارد كه از ميان پايه ديودهاي نوري عبور مي كند . تعداد شيارهاي زاويه و دور سنج ۲۰ عدد براي هر سيلندر است و سوراخ هم براي تعيين موقعيت سيلندر اول وجود دارد . وقتي صفحه مشبك دلكو مي چرخد نور ديود LED از سوراخ مشبك دوار عبور مي كند و به آنود ديود فتوسل كه درست پايين جصفحه مشبك نصب شده مي رسد و آن را فعال مي كند . فعال شدن ديود فتو سل باعث مي شود ۵ ولت ارسالي از ECU كه در مدار بوده به ترمينال هاي پشت مقايسه كننده مي رسد و باعث مي شود ۶ ولت به ترانزيستور ECU ارسال داشته و آن را روشن كند در هر دور صفحه مشبك ۴ سري سيگنال براي دور سنج و زاويه سنج ميل لنگ و يك سيگنال براي تعيين سيلندر اول به ECU ارسال مي شود . ۶ – سنوسر فشار سنج هواي مانيفولد MAP : اين سنسور با اندازه گيري فشار مطلق مانيفولد هوا به صورت غير مستقيم دبي هوا را تعيين مي كند . سنسور MAP نوعي اندازه گيري مقاومت متغير است كه تغييرات فشار مانيفولد هوا به صورت تغييرات ولتاژ به ECU گزارش مي دهد . همچنين فشار هوا در حالت هاي شتاب گيري بار متوسط و غير متوسط را اندازه گيري مي كند . ECU براساس ولتاژهاي دريافتي يك سري پردازش انجام مي دهد . اين پردازش ها قبلاً به صورت فرمان در حافظه ECU وارد شده و ECU با گرفتن هر ولتاژ متناسب با فرمان ضبط شده در حافظه اش در عملگر ها فرمان لازم را مي دهد .

سيستم سوخت رساني انژكتوري زانتيا مدل ۲۰۰۰ اين مدار شامل : ۱- باك ۲- فيلتر فشار ضعيف يا قوي جبران كننده ۳- پمپ بنزين ۴- لوله هاي انتقال ۵- فيلتر فشار قوي ۶- لوله توزيع سوخت ۷- انژكتورها ۸- رگلاتور كنترل فشار سوخت و لوله برگشت سوخت به باك است . سوخت با فشار ۵ اتمسفر توسط پمپ بنزين از لوله به فيلتر فشار قوي ارسال شده سپس به لوله توزيع سوخت رسيده و توسط رگلاتور فشار حدود ۳ اتمسفر كنترل شده و با اين فشار به انژكتورها ارسال مي گردد .

عملگرها  
۱- انژكتور ING انژكتورها از نوع الكتريكي هستند كه با فرمان ECU در زمان مناسب يعني در حدود ۱۸۰ درجه قبل از باز شدن سوپاپ هوا به مدت چند ميلي ثانيه باز بوده و سوخت با فشار ۳ اتمسفر را به موتور تزريق مي كند . زمان باز بودن انژكتورها ۳ الي ۶ ميلي ثانيه است و سوخت را به صورت پودر به ترتيب احتراق درآورده ۱و۳ و ۴ و ۲ در سر سوپاپ تزريق مي كند .

۲- سوپاپ كنترل دور آرام ISC در خودروي بنزيني كاربراتوري زانتيا با روشن شدن چراغ بزرگ ، كولر ، فن رادياتور و موارد ديگر موتور شروع به لرزش مي كند . براي رفع اين نقيصه در سيستم انژكتوري سوپاپي به نام كنترل دور آرام طراحي و تعبير شده است . در موقع وارد شدن بار اضافي به موتور در دور آرام سوخت توسط انژكتورها هم اضافه مي شود در اين موقع براي احتراق كامل ECU زمان باز بودن سوپاپ هواي  دور آرام را افزايش مي دهد . اگر بخواهيم وضايف اين سوپاپ را خلاصه كنيم مي توانيم بگوييم

:۱- تأمين هواي لازم براي حالت سرد كار كردن موتور ۲- ثابت نگه داشتن دور آرام موتور۳- تأمين هواي مورد نياز موتور در حالت آرام نسبت به اعمال بار روي موتور

۳- سوپاپ برقي كنيستر : اين سوپاپ وظيفه دارد بخارات باك را جهت جلوگيري از پخش شدن آن در فضاي باز گرفته و در زماني كه ECU فرمان مي دهد آنها را به مانيفولد هوا راهنمايي كند .

۴- كوئل دوبل : كوئل در سيستم انژكتوري از نوع هوا خنك بوده و داراي يك خروجي ولتاژ قوي و يك ورودي مثبت و يك خروجي منفي است .

۵- رله اصلي Minrail وظيفه اين رله تغذيه برق ورودي سنسورها و عملگرهاست وقتي سوئيچ موتور در حالت خاموش در مي آيد رله اصلي براي ۸ ثانيه روشن مي ماند و با برق سنسورها و عملگرها را قطع مي كند تا آخرين اطلاعات موتور در حافظه ECU ثبت شود . رله اصلي داراي ۵ فيش است . فيش شماره ۸۶ به برق سوئيچ متصل است كه اين مدار رله اصلي را از طريق اتصال به بدنه كه از فيش شماره ۴۸ به آن داده مي شود . فعال مي گردد . با باز كردن سوئيچ رله فعال شده و پلاتين هاي آن وصل مي شود در اين موقع از فيش شماره ۳۰ برق از جعبه فيوز برق دريافت كرده و عمل كننده هاي كنيستر شير خلعي EGR ، سوپاپ هوايي دور آرام و انژكتورها تغذيه مي شود . منفي عملگرهاي فوق توسط ECU تأمين مي گردد .

۶- رله فن (فن رل) : رل فن از ECU فرمان گرفته و در دماي ۹۳ درجه سانتيگراد برق موتور فن رادياتور را روشن و در دماي ۸۷ درجه سانتيگراد برق فن را قطع مي كند .

 ۷- پمپ بنزين Feulpomp : پمپ بنزين از نوع توربيني است و در داخل باك قرار دارد وقتي پمپ بنزين از طريق ECU فعال شود پره هاي پمپ سوخت را به مدار ارسال مي كند . سوخت از دور بدنه آرميچر عبور كرده و از سوپاپ يك طرفه گذشته و به مدار فيلتر مي رود . پمپ داراي يك سوپاپ اطمينان است كه در فشار بين ۵/۴ تا ۶ اتمسفر باز شده و سوخت را به باك بر مي گرداند . سوپاپ يك طرفه وظيفه دارد سوخت را در مدار سوخت رساني با پيش فشار لازم در هنگام خاموش شدن موتور نگهداري كند . ۸- سوپاپ برقي EGR : وقتي دماي موتور افزايش مي يابد توليد اكسيدهاي ازت و NOX زياد مي شود براي كاهش تأثيرات زيان آور NOX سعي به خنك نگه داشتن موتور مي كند . در دماي ۵۰ تا ۶۰ درجه آب موتور ECU سوپاپ برقي EGR را فعال مي كند كه با فعال شدن اين سوپاپ ديافراگم EGR حركت نموده و سوپاپ ديافراگم مقداري از دودهاي مانيفولد دود را به مانيفولد گاز ارتباط مي دهد و موتور به جاي تنفس هواي تازه و بنزين از پسماندهاي بدون انرژي دود استفاده كرده و گرماي آن را كاهش مي دهد . مدار هوا رساني : مدار هوا رساني از قسمت فيلتر شروع شده و هوا پس از صاف شدن از لوله خرطومي به داخل ورودي مخزن آرامش جريان مي يابد . در اين قسمت دو حالت وجود دارد : يا در حالت دور آرام بوده و يا در حالت دور تند . اگر موتور در حالت دور آرام باشد قسمت سمت چپ مدار بسته بوده بنابراين هوا از لوله فرعي سمت راست بوسيله موتور كنترل دور آرام IFC داخل مانيفولد هوا مي شود در اين قسمت يك مخزن هواي دور آرام براي مواقعي كه به طور ناگهاني از دور زياد به دور آرام وارد موتور مي شود اين قسمت نيز داراي يك مخزن هواي دور زياد است كه در مواقعي كه به طور ناگهاني دور موتور زياد مي شود طراحي گردد . لازم به ذكر است سنسور هوا در ابتداي اين مدار نصب شده است .

سالنامة  ريو
ریو نخستین بار در پایان دهه ۹۰ میلادی به بازار گشت و در حضور چند ساله اش در بازار توانست به لطف قیمت ارزان در مقابل امکانات و تواناییهایش از فروش مطلوبی برخوردار شود.ضمن آنکه در سال ۲۰۰۳ چهره ظاهری آن مورد بازرسی قرار گرفت و کمی از حالت غیر عادی طراحی اولیه آن کاسته شد.
و اما در سال ۲۰۰۵ یکی از بدترین خودروها بود که در آزمایش ایمنی از پنج ستاره دو ستاره را دریافت کرده است.!

۱) طراحی:
طراحی ظاهری آن ساده است و شاید بهترین نقاط طراحی آن خطوط روی در موتور و هماهنگی آن با جلو پنجره و سپر جلو باشد.
البته باید نگاهی نیز به طراحی رقبای آن در بازار داخلی داشت.در طیف قیمت کیا ریو خودروهایی همچون پژو ۲۰۶ و انواع سمند و پژو ۴۰۵ مهمترین رقبایش را تشکیل می دهد که گذشته از پژو ۲۰۶ سایرین از طراحی شاهکاری برخوردار نیستند.

البته چنین طراحی های ظاهری نیز علاقه مندان خاص خود را دارند خصوصا افرادی که سالهای جوانی را پشت سر گذشته اند چنین خودروهایی را به خودروهایی همچون پژو ۲۰۶ معمولا ترجیح می دهند .
آنچه بیشتر از همه جلب توجه می کند بکارگیری قطعات پلاستیکی با ظاهری نه چندان مرغوب است. و مثبت ترین نکته در این میان اهرم تعویض دنده است ضمن آنکه مواردی همچون پوشش در بر گیرنده بالابر شیشه ها و قاب در برگیرنده ادوات میانی داشبورد و قاب توپی پشت فرمان از موارد منفی است که بیشتر به نظر می رسد. فضای داخلی خودرو برای چهار نفر کافی به نظر می رسد البته اگر سرنشینان جلو بخواهند از راحتی خوبی بهره مند شوند طبیعی است که در چنین خودروهایی سرنشینان عقب بایستی به کاهش رفاهشان رضایت دهند!!!

به طور کلی این خودرو برای مسافرتهای کوتاه یا میان شهری مناسب است اما در مسافرتهای طولانی باعث خستگی سرنشینان می شود!!!!

۲)مشخصات فنی:
ریو با پیشرانه ۵/۱ لیتری ۱۶ سوپاپه در کشورمان عرضه شد که گونه قوی تر آن است.اسن پیشرانه دارای ۹۷ اسب بخار در ۵۵۰۰ دور در دقیقه و گشتاور ۱۳۲ نیوتون متر در ۴۵۰۰ درو در دقیقه است.چنین توانی برای جثه ۱۱۵۳ کیلوگرمی آن نسبتا کافی به نظر میرسد اما در مقایسه با ۴۰۵ وسمند کمی ضعیف است!

و از نظر رقم نیز تقریبا با توان خودرویی همچون پژو ۴۰۵ و برابری می کند.اما نکته ای که همانند بسیاری دیگر از چنین خودروهایی نظرتان را جلب خواهد کرد عدم لذت و همچنان در زمان یک شتاب گیری سریع که ناشی از چند عامل بوده :عدم جذابیت نشاندهنده ها غربالک فرمان و صدای موتور به همراه احساسی که در زمان انجام یک شتاب گیری به شما دست می دهد!!!

کشش آن نیز در دورهای میانی معمولی است و اگر خواهان توان بیشتر باشید بایشتی همواره نیم نگاهی نیز به یک دنده سنگین تر داشته باشید چون در دورهای ۳۵۰۰ دور هر زمان که پدال گاز را بفشارید پیشرانه اتومبیل عکس العمل سریع را از خود نشان نمیدهد.ابعاد نا مناسب رینگ و لاستیک موجب نوعی گیجی فرمان در سرعتهای بالا و عدم مانورپذیری خودرو می گردد با این حال از حیث هندلینگ با در نظر گرفتن ابعاد نا مطلوب رینگ و لاستیک بایستی نمره قبولی را به آن داد.

به طور کلی این خودرو بر خلاف تبلیغاتی که در موردش می شد نبایستی جوان پسند دانست و برعکس مناسب برای افرادی که شور و حال جوانی را پشت سر گذاشته اند و یک رانندگی نسبتا روان برای سرنشینان مهمتر از یک رانندگی همراه با لذت است.

طرح خارجی : این ماشین که در گروه خودروسازی سایپا تولید میشود در نمای خارجی دارای طرحی همچون مزدا و یا هیوندای ورنا میباشد . طرح چراغهای جلو و عقب همان طور که ملاحظه میکنید به نوعی مکمل یکدیگر بوده و زیبایی خاصی دارند . دستگیره درها ، سپرها و آینه ها همگی به رنگ بدنه میباشد . در کل این ماشین دارای طرحی جذاب بوده و خریدار قطعا از دیدن ماشین خسته نمیشود .