آشنايي كلي با مكان كار آموزي
اداره گذرنامه ،اداره نظارت بر اماكن عمومي فرماندهي انتظامي شهرستان ابهر از مراكز شهر حدوداً۳كيلومتري جنوب ابهر ،جاده ترانزيت ودر شهرك شاهد حنب دانشكده سماءدر يك ساختمان ۴طبقه سنگ نما در زميني به مساحت حدوداًيك هكتار كه فقط ۲۰۰متر آن جهت ساختمان اداري بنا شده كه هر طبقه آن دو واحد دارد كه گذرنامه واماكن عمومي مشتركاًدر طبقه سوم آن قرار دارند .

ادارات گذرنامه واماكن عمومي از زير مجموعه دواير مديريت اطلاعات مي باشند كه در بحث ارائه خدمات براي شهروندان ومتقاضيان گذرنامه وپروانه كسب انجام وضيفه مي نمايند . مسئول اداره گذرنامه ستوان دوم تعمت الله معيني ومسئول اداره نظارت به اماكن عمومي ستوان دوم علي عزيز خاني  مي باشد .

مقدمه
شكر خداي را عزوجل كه نعمت خدمتگزاري به مردم وميهن اسلامي را به ما ارزاني داشته است وباعنايت به اينكه در دنياي كنوني وشرايط حاكم روابط كشورهاي به حدي گسترش يافته كه جابجا شدن اتباع آنها ومهاجرتشان امري عادي واجتناب ناپذير مي باشد وظاهر اين توسعه مي تواند در قالب مواردي مانند :مبادلات بازرگاني ،حمل ونقل،تحصيل علم ،ارتباط نزديك به منظورهاي مختلف وساير جهات عينيت يابد .لازم است در راستاي تأمين اهداف مزبور ضمن رعايت ضوابط بين المللي از اصول ومقررات خاصي پيروي كرد .وچون يكي از اصول مهم در انجام اين قبيل امور تهيه گذرنامه مي باشد بايستي با توجه به عواملي كه در توسعه تقاضاها در جهت دريافت گذرنامه دخالت دارند تدابيري در زمينه تطبيق عرضه وتقاضا به عمل آيد .

براساس تفكرات عاليه مسئولين كشور در رابطه با بهبود روشهاي اجرائي وانجام تسهيل وتسريع در امور جاري ادارات ودر اجراي اوامر صادره ورهنمودهاي جانشين محترم پليس ،اطلاعات وامنيت عمومي ناجا وبر اساس مصوبات اولين همايش مديران گذرنامه سراسري در تهران به منظور ايجاد هماهنگي ،افزايشي اطلاعات وآگاهي همكاراني كه در دواير همنام سراسر كشور انجام وظيفه مي نمايد ،اقدام به تهيه وتدوين اين مجموعه گرديده است .

گرچه به لحاظ محدوديت زمان وامكانات وحجم سنگين كار ،گرد آوري كليه دستورالعمل ها وبخشنامه هاي صادره ميسر نبود ،معهذا مبناي كار از بدو ادغام نيروي انتظامي نهاد تا در راستاي ارائه خدمات شايسته به متقاضيان ومراجعين مطالب مورد نياز تدوين ودر اختيار قرار گيرد .

اميد است عزيزان همكار با استفاده بهينه از كليه توان وامكانات خود وبا استمداد از مجموعه گرد آوري شده نسبت به اجراي اهداف وخط مشي نيرو اقدامات بايسته معمول وبا ارائه پيشنهادات ونقطه نظرات اصلاحي خود نسبت به تكميل مجموعه حاضر همت گمارند .

اداره كل گذرنامه ناجا
طرح وآموزش
تاريخچه
۱٫سير تاريخي گذرنامه
اسم پاسپورت (گذرنامه )از دو واژه PASSيعني گذشتن وPORTيعني بندر گذر اتخاذ شده است ومنحصراًاين كلمه در رابطه ،اجازه عبور كشتي هاي بوده است كه از بندري به بندر ديگر خارج مي شوند واين دو واژه در تمام زبان هاي اروپا يكسان استعمار شده است .

اولين پاسپورتي كه مشخصات ظاهري ونام ونشان مسافر در آن نوشته شده در سال ۸۶۷ميلادي از طرف امير سامان شهرياري در ايتاليا جنوبي براي يك نفر تارك  دنياي فرانسوي كه به كشورهاي اسلامي مسافرت مي نمودصادر شده است .

در قرون وسطي علاوه بر گذرنامه شخصي وانفرادي گذرنامه جمعي نيز وجود داشته كه براي يك نفر كاروان تجاري ويا براي سرنشينان يا خدمه وكاركنان كشتي صادر مي شده است .

در قرن هفتم ميلادي براي پاسپورت يا معرفي نامه اعتبار زماني محدود قائل مي شدند وگاهي اوقات معرفي نامه فقط براي يك مسير مخصوصي صادر مي گرديد.

از قرن شانزدهم به بعد بر اثر گسترش روابط سياسي دول وبه دنبال آن احتياج به آمد وشد آنها با هم ،گذرنامه ومدارك عبور ومرور از ضروريات اوليه مردم جهان به شمار آمد.

در انقلاب كبير فرانسه وسال ۱۷۸۹ نام گذرنامه بر اساس مباني آزادي فردي لغو شد،ولي پس از مدتي براي رفع بي نظمي ها صدور گذرنامه وكنترل مرزي مجدداًبرقرار گرديد.

در قرن نوزدهم تابيش از جنگ جهاني اول تعداد دولي كه از افراد خارجي براي ورود به كشورشان پاسپورت مي خواستند خيلي كم بود،ولي بعد از جنگ جهاني اول تقريباًتمام كشورها پاسپورت را جزءضروريات مسافرت اشخاص بيگانه داشته واز ورود افراد بدون گذرنامه جلوگيري مي كردند.

۲٫سير تاريخي گذرنامه در ايران :
كشور ايران با آنكه در مسير راه ابريشم وراه هاي تجاري بين هند وچين با اروپا بوده وهمه تجار ايراني وخارجي در تماس رفت وآمد بوده اند ولي از مدارك آمد وشد برگه هاي عبور آنها آثاري ومدارك واسنادي بدست نيامده است .

اولين تذكره هايي كه بدست آمده است دونوع متمايز از همديگر مي باشند يك نوع آنها به نام تذكره مرور وتاريخ صدور آن در سال ۱۳۳۰هجري قمري مي باشد ودر آن نام ونام پدر ولقب ومقصد وراه عبور متقاضي ذكر شده است .مدت اين تذكره يك سال بود كه در صورت مراجعت دارنده به كشور گرچه مدت اعتبار تذكره تمام شده بود از درجه اعتبار ساقط مي شد ولي معلوم نيست ورود وخروج مسافر چگونه كنترل شده است.

نوع ديگر به نام تذكره اقامت خوانده شده ودرآن ضمن اينكه نام ونام پدر وتابعيت پدر لقب وتابعيت دارنده را ذكر نموده است . غير از دو نوع تذكره ياد شده بالا دو نوع شهادت نامه نيز وجود داشته است ؟

يكي از آنها جهت عزيمت تبعه ايراني از خارجه به كشور بكار مي رفته وتنها به نام شهادت نامه خوانده شده است، ديگري نيز به نام شهادت نامه محصلين دولتي كه از طرف تشكيلات نظاميه مملكتي صادر مي شده وضمن الصاق عكس دارنده آن مشخصات كامل او نيز در آن درج مي شده است وبه امضاءرئيس كل تشكيلات نظاميه مملكتي مي رسيده است ،اسناد ياد شده بالا تا تاريخ تصويب قانون گذرنامه وبرقراري گذرنامه هاي دفترچه اي بكار مي رفته وپس از تصويب قانون گذرنامه واجراي آن در خرداد سال ۱۳۱۲گذرنامه هاي دفترچه اي معمول گرديد وقانون،گذرنامه را به گذرنامه هاي عادي وغير عادي تقسيم نموده البته گذرنامه هاي اوليه داراي جلد قهوه اي وصفحات آن هم كمتر وبا قطر كوچكتر از گذرنامه هاي قبلي بوده است كه بعداً با كمي تغيير به رنگ سياه درآمد.در حال حاضر گذرنامه تحصيل مشكي رنگ حذف ومحصلين از گذرنامه هاي عادي استفاده مي نمايند .

از سال ۱۳۵۷گذرنامه هاي با اعتبار شش سال كه از تاريخ صدور سه سال اعتبار داشته وبراي سه سال ديگر قابل تمديد بوده در اختيار متقاضيان قرار گرفت كه اين گذرنامه ها تا تاريخ ۲۲/۴/۷۴مورد استفاده قرار گرفت ولي در تاريخ مذكور به لحاظ پايين بودن ضريب حفاظت آن وامكان جعل براي جاعلين وهمچنين به منظور استفاده از تكنولوژي برتر گذرنامه جديد كه كلاًكامپيوتري مي باشد واز ضريب حفاظت بالايي برخوردار است تهيه وبا اعتبار دو سال كه در دو نوبت پنج ساله مي باشد صادر ودر اختيار متقاضيان قرار گرفت .

گذرنامه بر سه قسم است :
۱٫گذرنامه سياسي   
۲٫گذرنامه خدمت
۳٫گذرنامه عادي

مدارك لازم جهت اخذ گذرنامه عادي (جديد ):
۱٫تهيه فرم الف ،پوشه وفيش به مبلغ ۲۵۰۰۰ريال بابت هزينه پستي جهت ارسال گذرنامه به محل سكونت از دفاتر پستي
۲٫فيش بانكي به مبلغ ۴۰۰۰۰۰ريال به حساب ۹۰۲۲۸يكي از شعب بانك ملي مركزي به نام شخص متقاضي وفيش بانكي به مبلغ ۳۰۰۰ريال به يكي از شعب بانك ملي مركزي
۳٫فيش بانكي به مبلغ ۱۰۰۰ريال به حساب ۹۰۲۲۹ به يكي از شعب بانك ملي مركزي
۴٫ دانشجويان بورسيه مشغول به تحصيل در خارج از كشور وهمسر وفرزندان آنان معرفي شده از سوي وزارت خانه هاي علوم تحقيقات وفن آوري بهداشت ودرمان آموزش پزشكي از پرداخت مبالغ در بندهاي دو وسه معاف مي باشند .
۵٫اصل وفتوكپي شناسنامه متقاضي وهمراهان ،لازم است شناسنامه هاي افراد بالاي ۱۵ سال عكسدار باشد (افراد زير ۱۵ سال بايد مدارك عكس دار ارائه دهند ).
۶٫سه قطعه عكس   رنگي برقي تمام رخ بدون عينك ،كلاه وكراوات واز يك نگاتيو با زمينه سفيد كاملاًروشن (يك قطعه آن پشت نويسي مشخصات گردد)ضمناًاز تاريخ عكس گرفتن بيش از يك سال نگذشته باشد. در مورد بانوان (دوشيزگان بالاي ۶ سال )رعايت حجاب اسلامي الزامي است .
۷٫ سه قطعه عكس جديد  جداگانه همراهان با شرايط مندرج در بند ۶(ارائه عكس فرزندان زير ۳ سال الزامي است ).
۸٫ارائه مدرك عكس دار جهت فرزندان زير ۱۵ يال الزامي است .
۹٫موافقت رسمي همسر در مورد بانوان شوهردار وهمراهان وموافقت رسمي ولي با قيم فرزندان كمتر از ۱۸ سال تمام كه درخواست گذرنامه جداگانه دارند.
۱۰٫اصل و فتوكپي مدارك فوت با طلاق نامه در مورد بانواني كه شوهر آن فوت نموده يا طلاق گرفته اند.
۱۱٫در مورد زنان شوهر دار كه همسرشان مفقودالاثر غائب يا غير قابل دسترسي مي باشند وبايستي از رياست دادگستري استان محل تقاضا مجوز خروج اخذ نمايند .
۱۲٫افراد زير ۱۸ سال كه دسترسي به قيم با ولي جهت اخذ رضايت ندارند بايستي از رياست دادگستري استان محل تقاضا مجوز خروج اخذ نمايند.(حكم رشد مجوز خروج از كشور نمي شود).
۱۳٫در مورد آقاياني كه به سن مشموليت رسيده اند ارائه اصل وفتوكپي كارت معافيت دائم وبا موافقت وظيفه عمومي ضروري است .
۱۴٫در مورد پرسنل شاغل در نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران وپرسنل رها شده وبازنشسته كه از تاريخ رها شده آنها بيش از ۵ سال نگذشته باشد ارائه موافقت نامه كتبي سازمان حفاظت اطلاعات مربوطه ضروري است .
۱۵٫پرسنل رها شده نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران با ارائه مدركي دال بر گذشت بيش از ۵ سال از تاريخ رها شدن نياز به ارائه موافق سازمان حفاظت اطلاعات را ندارد .
۱۶٫ارائه اصل فتوكپي مدرك سكونت شهرستان هاي ابهر وخرمدره وتوابع ،كپي از مدارك ذيل :

الف :سند مالكيت منزل به نام شخص متقاضي يا همسر
ب:اجاره نامه مخصوص براي مستأجر
ج:گواهي محل كار براي كارمندان رسمي دولت
د:پروانه كسب براي مشاغل ازاد ،ارائه گواهي تحصيل از مدرسه فرزندان
و:ارائه شناسنامه كار معتبر
ز:معرفي نامه از دانشگاه براي دانشجويان مشغول به تحصيل دانشگاه
ه:اصل فتوكپي سر كوپن مرحله آخر كالا برگ يا دفترچه بيمه درماني معتبر محل صدور

۱۷٫ارائه كدپستي الزامي است .
۱۸٫گذرنامه هاي كه تاريخ اعتبار آن به اتمام رسيده باطلل وگذرنامه جديد به جاي آن صادر مي گردد ضمناًگذرنامه هاي جديد قابل تمديد نمي باشد.
۱۹٫متقاضي در صدور اوليه نمي تواندفرزندان وهمسر خود را به عنوان همراه اضافه كند ويا جهت همراهان به صورت جداگانه گذرنامه دريافت نمايد.
۲۰٫ارائه قبض پستي
۲۱٫تعيين گروه خوني