ليزينگ

ليزينگ چيست؟
Lease لغت انگليسي و به معني اجاره دادن و كرايه كردن است و در عمل ويژگي اصلي آن اين است كه حق مالكيت مورد اجاره در دست موجر و حق استفاده از آن در اختيار مستاجر قرار دارد. در ايران ليزينگ در چارچوب قرارداد اجاره به شرط تمليك منعقد و به موقع اجرا گذاشته مي شود و طي آن حق استفاده از دارايي براي مدت معيني به اجاره گيرنده مستاجر) واگذار و در پايان مدت قرارداد نيز مالكيت و دارايي به اجاره گيرنده منتقل مي شود.

در هنگام عقد قرارداد بايد دوره (مدت) قرارداد، مبلغ دقيق، تعداد اقساط اجاره و نحوه تعيين و محاسبه اصل و فرع قيمت باقي مانده مشخص شود.
نقطه مشترك انواع معاملات ليزينگ، موضوع بازپرداخت اقساط آن است كه بايد در فواصل زماني معين و منظم به صورت ماهانه، سه ماهه، شش ماهه و يا سالانه پرداخت شود.

مزاياي عمليات ليزينگ:
– صرفه جويي در بكارگيري منابع مالي مستاجر
– انعطاف پذيري مطابق شرايط و انتظار مستاجر
– مقابله با تورم

– سهولت نسبي در مقايسه با ساير روشهاي استقراض
– امكان جايگزيني دارايي هاي جديد در ايران تاكنون ۳۰۰ شركت ليزينگ به ثبت رسيده است كه بيش از ۸۰ درصد فعاليت آنها در زمينه خودرو مي باشد.
فوايد ليزينگ:
ليزينگ به عنوان الگويي جديد در تجارت از يکسو تامين کننده نيازهاي مالي و پولي متقاضيان کـالا و از ديگرسو، فراهم کننده ابزار تولـيد انبوه در اقتصاد خرد و کلان خواهد بود.
¬ ليزينگ براي متقاضيان موجب افزايش قدرت خريد، کاهش فشار نقدينگي و برخورداري از امکان آينده در حال ميگردد!
¬ ليزينگ براي عرضه کنندگان موجب بازارسازي و تسريع در گردش فروش کالا از طريق بسترسازي بازار تقاضا ميگردد.
¬ ليزينگ براي اقتصاد ملي موجب افزايش تقاضا، افزايش توليد، افزايش اشتغال، تعادل قيمتها و رونق اقتصادي ميگردد.
تحولات وسيعي كه در عرصه توليد و عرضه و تقاضا، طي نيم قرن اخير رخ داده است، موب شوند، در دستور كار خود قرار دهند.

واحدهاي ليزينگ (LEASING) ازجمله چنين شركتهايي هستند كه چنانچه آئين نامه ها و مقررات فعاليت آنها به خوبي تدوين و تصويب شود مي توانند سهم خوبي در توسعه اقتصادي و صنعتي كشور داشته باشند.
از ليزينگ تعابير و تعاريف مختلفي شده است برخي آن را اجاره داري كه نوعي قرارداد و توافق ميان دو نفر اعم از فرد حقيقي و حقوقي است، تعريف كرده اند و گروهي آن را به صورت اجاره به شرط تمليك مي دانند. درهـــــرحال آنچه اهميت دارد بهره برداري از منفعت كالاي سرمايه اي و مصرفي كه قابليت اجاره دارد، است.
اهميت اجراي شيوه ليزينگ در كشورها براي رشد اقتصاد و صنايع تا آنجاست كه امروز نزديك به سه ميليون شركت در جهان به فعاليتهاي گوناگون ليزينگ مشغول مي باشند. بسياري به اشتباه تصور مي كنند اين پديده نو تنها در صنعت خودرو قابل اجرا بوده و كاربرد دارد. درحالي كه از آن در زمينه هاي اقتصادي، پزشكي، عملياتي، كمك خريد براي انواع قطعات و ليزينگ برون مرزي استفاده گسترده مي شود.
بنابراين مي توان گفت، ليزينگ، كاربردهاي وسيعي در اقتصاد جوامع دارد. در ايران كاربرد ليزينگ بيشتر در سرمايه و مسايل مالي مي باشد. برطبق آمارهاي جديد تا پايان سال ۱۳۸۴ تعداد شركتهاي ليزينگ در كشورمان بيش از۳۰۰ شركت بوده است.
به طوركلي شركتهاي ليزينگ مستقيماً با مشتريان سروكار دارند و سعي بر اين دارند تا انتظارات مشتريان را درمورد ويژگيهاي كالاي مورد درخواست آنها تامين نمايند. ليزينگ از بدو پيدايش سابقه اجاره داري در تمام جوامع به قرنها پيش برمي گردد و نمي توان اذعان داشت كه محصول هزاره جديد است اما مي توان گفت كه امروز به صورت يك صنعت آن هم به شكل جهاني يا بيــــــن المللي، مورداستفاده قرار مي گيرد. يعني اجاره داري درموردهر نوع دارايي در هر كشور كه قابل تصرف و خريداري باشد، قابل اجرا است.
اين دارايي ها مي تواند شامل زمين، نيروگاه، صنايع، رايانه ها، تجهيزات كارخانه اي، نرم افزارها، خودرو و هر نوع اموال منقول و غيرمنقول ديگر باشد كه بتوان منافع آنها را به ديگري واگذار كرد.

تاريخچه ليــزينگ درجهان:

ليزينگ داراي تاريخ و سابقه اي كهن و چندهزار ساله است. شايد نتوان زمان دقيق و مشخصي براي سرآغاز كاربرد عمليات اجاره در زندگي بشر يافت. ولي برمبناي آنچه كه از متون باستاني بدست داده شده است، اقوام ايلامي و سومري در حدود (۲۰۰۰) سال قبل از ميلاد مسيح به نوعي اجاره داري ساده زمين، گاو، آب و تجهيزات كشاورزي مي پرداخته اند. تقسيم بندي دوگ در قرون وسطي اجاره داري كشتي هاي تجاري به عنوان يك رشته مهم در مبادلات اعتباري بين مردم مرسوم گرديد. در اروپاي قرون ميانه، ليزينگ زمين و مستغلات باتوجه به قوانين سخت گيرانه زمين داري و محدوديتهاي شديد خصوصي سازي رونق چشمگيري يافت و به سرعت به ايالات متحده آمريكا منتقل شد. در يادداشتهاي روزانه جورج واشنگتن در دهه (۱۸۴۰) موارد متعددي در زمينه

ليزينگ كارخانجات و واگنهاي راه آهن به چشم مي خورد. درهمين اوان، ليزينگ واگنهاي راه آهن در انگلستان نيز مرسوم گرديد و اولين شركت ثبت شده ليزينگ در ماه مارس (۱۸۵۵) با نام شركت واگن بيرمنگهام تاسيس شد و به اجاره واگن به معدن داران ذغال و فلزات پرداخت. در اوايل قرن بيستم، ليزينگ ماشين آلات توليد يك محصول خاص نظير كفش و تجهيزات تلفن خصوصي در انگلستان و آمريكا گسترش يافت. اولين شركت مدرن و مستقل صنعت ليزينگ در سال (۱۹۵۲) در شهر سانفرانسيسكو تاسيس شد كه هنوز هم تحت نام شركت بين المللي ليزينگ ايالات متحده به فعاليت اشتغال دارد. تاسيس اين شركت را بايد سرآغاز تشكيل موسسات مستقل ليزينگ (غيروابسته به بانكها و يا موسسات مالي) در آمريكا به حساب آورد.
زيرا بانكها، طبق قانون فدرال كميسيون ارز، تا اوايل دهه (۱۹۶۰) از فعاليت ليزينگ به صورت موجر ممنوع بودند. به هرحال رسوخ و رونق ليزينگ در اقتصاد ايالات متحده در شروع دهه (۱۹۵۰) را كه با رونق اقتصادي اين كشور در سالهاي بعداز جنگ جهاني دوم مقارن گرديده بود، بايد سرآغاز تحولات همه جانبه و فراگير اين صنعت به حساب آورد. به همين ترتيب ليزينگ از اوايل دهه (۱۹۶۰) در سرتاسر اروپاي غربي گسترش يافت و مقارن با همين سالها به ژاپن رسيد. خوشبختانه رونق و پويايي ليزينگ خيلي زود از محدوده جهان توسعه يافته فراتر رفت و به آفريقا، آمريكاي لاتين و آسيا اشاعه يافت. اولين شركت ليزينگ در آفريقا در سال (۱۹۶۵) در زيمبابوه تاسيس شد و نخستين آن در هندوستان در سال (۱۹۷۳) به وجود آمد و در اين كشور پهناور به آنچنان شكوفايي رسيد كه در پايان سال (۱۹۸۴) تعداد اين شركتها به بيش از هفتصد شركت بالغ شد. همگي اين شركتها به اجاره داري اموال منقول نسبتاً كم بها نظير چرخهاي خياطي اشتغال ورزيدند.

شركت مالي بين المللي (INTERNATIONAL FINANCE CORPORATION) يا (IFC) وابسته به بانك جهاني كه باهدف تشويق سرمايه گذاري و رونق اقتصادي در كشورهاي جهان سوم تاسيس گرديده است، به سهم خود كوششهاي ذيقيمتي براي توسعه ليزينگ در كشورهاي درحال توسعه به عمل آورد. كره جنوبي اولين كشوري بود كه IFC به مشاركت در صنعت ليزينگ آن كشور پرداخت و شركت توسعه ليزينگ كره جنوبي را در سال ۱۹۷۷ با حمايتهاي عملياتي و دانش فني شركت ژاپني ليزينگ شرق (ORIENT LEASING OF JAPAN) بنيان نهاد. متعاقب اين اقدام صنعت ليزين

گ در كشورهاي درحال رشد آمريكاي لاتين، آفريقا و آسيا با بهره گيري از حمايتهاي مالي و مشورتي (IFC) به سرعت گسترش يافت.
موسسه فوق الذكر، طبق آمار اعلام شده از جانب شركت (EUROMONEY) از سال (۱۹۷۷) تا پايان سال (۲۰۰۳) بيش از (۱۰۰۶) ميليون دلار، در (۵۴) كشور درحال توسعه و در (۱۰۳) شركت ليــــــزينگ اين كشورها سرمايه گذاري كرده است.
طبق آخرين ارقامي كه موسسه پول اروپايي (EUROMONEY) به عنوان يكي از بزرگترين و معتبرترين مركز مطالعاتي ليزينگ در جهان منتشر نموده است، حجم عمليات ليزينگ در پايان سال (۲۰۰۲) فقط در پنجاه كشور منتخب مركز مذكور، به رغم رشد پايداري كه طي دهه گذشته داشته اند، با تاثيرپذيري از تحولات منفي اقتصاد جهاني ناشي از واقعه سپتامبر (۲۰۰۱) با (۳/۱) درصد رشد منفي به رقم (۴۶۱/۶) ميليارد دلار بالغ گرديد. در اين ميان ايالات متحده آمريكا با بيش از (۲۰۰) ميليارد دلار، نيمي از مبادلات جهاني ليزينگ را به خود اختصاص داده و پس از آن به ترتيب ژاپن ، آلمان، فرانسه و انگلستان بزرگترين سهم از بازار ليزينگ جهان را دراختيار داشته اند.
صنعت ليزينگ به عنوان يك صنعت مدرن مالي امروزه با حجم وسيع مالي، كشورهاي صنعتي درحال توسعه را دربرگرفته است. شركت ليزينگ ايران در سال ۱۳۵۴ هجري شمسي توسط فرانسويها در ايران تاسيس گرديده است. از حدود دو سال پيش باتوجه به وضعيت بازار، در بخش خودرو، شركتهاي ليزينگ فعاليتهاي گسترده اي را شروع كردند كه با توجه به نياز بازار، حجم فعاليت آنها روز بروز گسترده تر مي گردد. در بخش غيرخودرويي نيز فعاليتها شروع شده است كه احتمالاً قبل از پايان سال فعاليت ليزينگ آنها نيز شروع خواهدشد. درحال حاضر کانوني نيز به نام کانون ليزينگ ايران تشكيل گرديده كه حدوداً ۱۰ شركت بزرگ در آن عضويت دارند.
به هرحال نياز به تامين منابع مالي، همانطور كه در دنيا متداول است در ايران هم وجـــود دارد و طبيعتاً ما هم در كشورمان همان طوري كه از اختراعات و اكتشافات به عمل آمده استفــاده مي كنيم از اين پديده مالي نيز بهره مي بريم.
در ايران باتوجه به قوانين بانكي بدون ربا، ليزينگ تقريباً با عقد اجاره به شرط تمليك همخواني دارد.
ليزينگ را روشي مي داند كه امكاناستفاده از دارايي ها را بدون نياز به مالكيت آنها فراهم مي آورد.
اين پديده جديد براي اولين بار در كشاورزي و توسط سومري ها مورد استفاده قرار گرفته و در ط

ي قرون وسطي از ليزينگ براي استفاده از زمين و ساختمان نيز استفاده شده است.
ليزينگ پس از بحران سال ۱۹۲۹ در آمريكا و به منظور مقابله با مشكلات مالي و اقتصادي حاكم بر آن كشور به كار گرفته شد و اولين شركت ليزينگ در سال ۱۹۵۲ در آمريكا تاسيس شد و به تدريج بكارگيري اين روش طي سالهاي دهه ۱۹۶۰ در اروپا و ژاپن آغاز شد.

از نگاه آمار در سال ۲۰۰۱ ميلادي بيش از ۵۵۰ ميليارد دلار تجهيزات در سراسر دنيا از طريق ليزينگ مبادله شده است كه سهم ايالات متحده از اين رقم ۲۲۰ ميليارد دلار مي باشد. امروزه بيش از ۳۵ درصد از كل تجهيزات سرمايه اي ازطريق ليزينگ تامين مي شود و از هر ۱۰ شركت، ۸ مورد اين روش را بكــــار مي گيرند كه از ميان آنها مي توان شركتهاي IBM و XEROX را نام برد.
به طوركلي مي توان گفت، ليزينگ ابزار مهمي بـــــراي تشويق و ترغيب در امر سرمايه گذاري مي باشد و در توسعه اقتصادي كشورها بسيار موثر است، به گونه اي كه تا حدود ۳۰ درصد از سرمايه گذاري هاي انجام شده در كشورهاي پيشرفته ازطريق ليزينگ انجام مي شود تعداد شركت هاى ليزينگ تا سه سال پيش به تعداد انگشت هاى دست هم نبود، اما امروزه بيش از ۳۰۰ شركت ليزينگ فعاليت دارند و نياز است كه از اين شركت ها حمايت شود، اين شركت ها در همه جاى دنيا ركن دوم سيستم بانكى محسوب شده و تعادل مى بخشند. شركت هاى ليزينگ رتبه دوم اعتباردهى را دارند. اين شركت ها در كشور ما بسيار جوان هستند و مردم و حتى مسؤولان با ساز و كار آن آشنايى ندارند و ما موظفيم كه فعاليت آنها را معرفى كنيم .كمك به شركت هاى ياد شده به طور قطع نقش كليدى در برنامه هاى رشد اقتصادى و نگاه توسعه اى خواهد داشت و با توجه به انتظاراتى كه در برنامه چهارم آمده، بخشى از اين انتظارات بايد توسط آنها ايفا گردد و ضمن اين كه به اشتغال نيز كمك مى كند چون كارشناسان مى توانند اين شركت ها را تشكيل دهند و فعاليت فراگيرى در حوزه هاى مختلف داشته باشند.

آمار اعلام شده گروه مالي لندن در مورد ليزينگ جهاني ( ۲۰۰۳ )
رديف نام کشور حجم ساليانه
( ميلياد دلار ) درصد رشد
نسبت به سال ( ۲۰۰۲)
۱ ايالات متحده آمريکا ۲۰۸/۰۰ (۲/۰)
۲ ژاپن ۶۸/۸۰ (۰/۰)
۳ آلمان ۴۸/۳۱ ۱/۳-
۴ فرانسه ۲۶/۳۶ ۰/۳-
۵ ايتاليا ۲۳/۹۹ ۱۰/۷-
۶ انگلستان ۱۸/۸۸ ۸/۰-
۷ کانادا ۱۰/۱۴ ۴/۶
۸ اسپانيا ۱۱/۵۳ ۱۵/۱
۹ استراليا ۷/۰۵ ۵/۰
۱۰ سوئيس ۶/۸۶ ۶/۵-
۱۱ سوئد ۶/۱۷ ۱۲/۶-
۱۲ هلند ۵/۵۱ ۱/۷-
۱۳ اتريش ۴/۶۷ ۱۷/۸
۱۴ آفريقاي جنوبي ۴/۶۱ ۲۲/۲
۱۵ بلژيک ۴/۱۷ ۹/۰
۱۶ جمهوري چک ۴/۰۶ ۲/۴
۱۷ مجارستان ۳/۸۱ ۲۱/۴

۱۸ روسيه ۳/۶۴ ۵۶/۹
۱۹ دانمارک ۳/۱۴ ۳/۰
۲۰ لهستان ۲/۹۹ ۲۳/۴
۲۱ پرتقال ۲/۸۸ ۶/۳-
۲۲ نروژ ۲/۶۸ ۶/۰-
۲۴ ترکيه ۲/۲۰ ۶۳/۰
۲۵ چين ۲/۱۱ ۲۹/۲
۲۶ برزيل ۲/۰۱ ۱۸/۹
۲۷ مکزيک ۱/۸۰ ۲۸/۵
۲۸ هنگ کنگ ۱/۴۹ ۷/۰-
۲۹ اندونزي ۱/۴۷ ۰/۱

۳۰ اسلواکي ۱/۴۴ ۱۳/۵
۳۱ روماني ۱/۴۱ ۱۲/۰
۳۲ ايرلند ۱/۴۰ ۰/۰
۳۳ فنلاند ۱/۳۰ ۸/۸-
۳۴ يونان ۱/۲۰ ۹/۱
۳۵ هند ۱/۱۴ ۱۴/۰
۳۶ تايوان ۰/۸۹ ۰/۰
۳۷ اسلوني ۰/۸۷ ۴۱/۴
۳۸ کلمبيا ۰/۸۲ ۳۶/۰
۳۹ مصر ۰/۶۶ ۵/۰
۴۰ مراکش ۰/۵۵ ۳/۸-
۴۱ نيوزلند ۰/۵۴ ۸/۰
۴۲ پرو ۰/۵۴ ۳/۹
۴۳ شيلي ۰/۵۴ ۱۳/۰
۴۴ لوگزامبورگ ۰/۴۷ ۰/۰
۴۵ نيجريه ۰/۴۳ ۲۴/۰
۴۶ سريلانکا ۰/۴۰ ۲۸/۰
۴۷ پاکستان ۰/۳۹ ۵/۴
۴۸ مالزي ۰/۳۷ ۱۰/۲

۴۹ استوني ۰/۳۴ ۱۱/۰
۵۰ کاستاريکا ۰/۱۷ ۲۲/۹
جمع پنجاه کشور ۵۱۱/۶۶ ۱۰/۸

صنعت ليزينگ در ايران و جهان
امروزه گسترش و توسعه صنعت ليزينگ (Leasing) به عنوان يك ضرورت عمومى در سراسر جهان بر كسى پوشيده نيست.نقش عمليات ليزينگ در چرخه اقتصادى كشورها و اثرات مثبت و اجتناب ناپذيرى كه در ايجاد تعادل در عرضه و تقاضا و سرانجام توازن منطقى در موازنه پرداخت هاى جوامع صنعتى و رو به توسعه به جاى گذاشته، موجب گرديده است كه اين شيوه اعتبارى امروز،با تكيه بر تخصص ها و ويژگى هاى نوين اجرايى بتواند موقعيت خود را به عنوان يكى از مهمترين مراحل تامين اعتبار در سطح اقتصاد داخلى و بين المللى تثبيت نمايد. بر اين اساس، تحقيقاً بخش عظيمى از عمليات مالى / تسهيلاتى و سرمايه گذارى و تامين اعتبار در جهان با استفاده از روش هاى نوين ليزينگ انجام مى پذيرد. به طورى كه، براساس بررسى هاى موسسات مطالعاتى اقتصادى معتبر جهان روش تامين اعتبارات از طريق ليزينگ، در بين مكانيزم هاى گوناگون اعتبارى، بعد ازوام هاى مستقيم بانكى در مرتبه دوم قرار گرفته است.
سابقه و اهميت ليزينگ در جهان
صنعت ليزينگ به صورت سنتى، از يك سابقه چند هزار ساله برخوردار است، ليكن تا اوايل دهه ۱۹۵۰ كه به صورت رسمى ومدون در آمريكا فعاليت خود را آغاز نمود، دوران بسيار طولانى و كندى

را پشت سر گذاشته است. اين صنعت به رغم آغاز فعاليت اصولى خود، از اوايل دهه ۱۹۵۰ تا اواسط دهه ۱۹۶۰ از رشد و گسترش قابل ملاحظه اى برخوردار نبوده است، اما از اين تاريخ به بعددنيا شاهد رشد فزاينده و شايان توجه صنعت ليزينگ بوده، به طورى كه نه تنها در كشورهاى صنعتى و پيشرفته بلكه در بسيارى ازكشورهاى جهان سوم و در حال توسعه نيز رسوخ يافته است. رشد صنعت ليزينگ در جهان به ميزانى است كه بخش عمده اى ازدارايى هاى سازمان ها و موسسات اقتصادى اعم از انتفاعى و غير انتفاعى، با بهره گيرى از روش هاى ليزينگ تامين مى

گردد. گسترش صنعت ليزينگ تمامى زمينه ها را دربر گرفته است: از خريد لوازم و وسايل كوچك منزل گرفته تا تامين مالى هواپيماهاى غول پيكر و كشتى هاى اقيانوس پيما و نيز سرمايه گذار

ى در تاسيسات شركت ها و كارخانجات توليدى و ماهواره هاى پيشرفته، كه اين امر به خوبى گوياى اهميت بارز و ترديدناپذير صنعت ليزينگ در گستره مبادلات مالى و اقتصادى جهان امروزمى باشد.
سابقه ليزينگ در ايران
اولين هسته تشكيلاتى صنعت ليزينگ در ايران با تاسيس دو شركت ليزينگ ايران در سال ۱

۳۵۴ و شركت ليزينگ صنعت ومعدن (با نام آريا ليزينگ كه متعاقباً در سال ۱۳۶۱ به شركت پى خريد و سپس در سال ۱۳۸۱ به ليزينگ صنعت و معدن تغيير نام يافت ) در سال ۱۳۵۶ كه به تر

تيب تحت مديريت بانك هاى تجارت و صنعت و معدن فعاليت مى نمايند، آغاز گرديده است. فعاليت آغازين هر دو شركت به تبع مشاركت شركت Sliball International وابسته به بانك كردى ليونه

و بانك Soeiete Generalفرانسه با اتكا بر دانش و مديريت و تجربه فرانسويان در ايران آغاز گرديد، ليكن به دليل عدم توسعه فرهنگ و بستر صنعت ليزينگ در كشور و نيز تحولات ايجاد شده در ساختار اقتصادى كشور ناشى از پيروزى انقلاب، اين صنعت تا اوايل سال ۱۳۸۰ از رشد وتوسعه بسيار كندى برخوردار بوده است. در طول ۲۸ سال سابقه فعاليت ليزينگ و از بدو تاسيس اولين هسته آن، تنها يك شركت توسط بخش خصوصى در سال ۱۳۷۰ كه فعاليت عملى خود را در سال ۱۳۷۳ آغاز نموده، تاسيس گرديده است.
ليكن از اوايل سال۱۳۸۰ تاكنون تعداد شركت هاى ليزينگ تاسيس شده به بيش از ۳۵ رسيده است. افزايش چشمگير ايجاد شركت هاى ليزينگ درايران نشانگر توجه به اهميت و ضرورت حضور اين صنعت در بين موسسات اقتصادى كشور مى باشد.

عملکرد و وضعيت ليزينگ در ايران

فعاليت ليزينگ در ايران با تشكيل دوشركت ليزينگ ايران در سال ۱۳۵۴ و شركت ليزينگ صنعت و معدن در سال ۱۳۵۶ آغاز گرديده و در طول ۲۸ سال گذشته به سبب تحولات اجتماعي ، اقتصادي ايجاد شده در ساختار كشور از رشد كندي برخوردار بوده است.تاسيس و سابقه فعاليت اكثريت

شركتهاي ليزينگ كه به ۴۵ شركت با عنوان ليزينگ بالغ مي گردد،در طول ۲ سال گذشته صورت پذيرفته است ولذا مقايسه عملكرد واقعي فعاليت ليزينگ از بدو آغاز فعاليت اين روش در ايران تنها به دو شركت اوليه صدرالاشاره بر مي گردد كه آنهم به سبب عدم توسعه فرهنگ و گستره صنعت ليزينگ در سنوات دو دهه اول بعد از انقلاب ارقام بسيار ناچيزي را تشكيل داده است. ميزان تسهيلات اعطايي توسط شركتهاي ليزينگ دوگانه تا پايان سال ۱۳۶۲ رقمي معادل ۳۹۶ ميليون

ريال بوده است كه اين رقم در پايان سال ۱۳۷۱ به رقم ۸/۸ ميليارد ريال بالغ گرديده است. در سال ۱۳۷۱ به دنبال تلاش وزير صنايع و با پشتيباني مقامات پولي و مالي بانك مركزي ، اعتباراتي به منظور توسعه و نوسازي ناوگان حمل و نقل كشور، از طريق واگذاري خودرو هاي كار توسط شركت هاي ليزينگ ، در اختيار اين شركتها قرار گرفت كه تاحدودي حجم فعاليت اين شركتها را نسبت به سنوات گذشته افزايش داده است.
روند فعاليت شركتهاي ليزينگ در سنوات بعد از سال ۱۳۷۳ كه صرفا بر اساس منابع مالي و سرمايه اي خود و در مقاطعي تسهيلات نه چندان قابل توجه بانك هاي مادر صورت پذيرفته ، از گردش مالي نسبتا مطلوبي برخوردار بوده است.
در مقاطعي از زمان نيز شركت ها و موسسات توليدي از جمله خودروسازان به سبب احساس نياز جهت واگذاري محصولات توليدي خود از طريق تفاهمات دو جانبه با شركتهاي ليزينگ و در قالب روش ليزينگ كمك فروش و به شيوه كارمزدي، همكاري هاي محدودي رابا شركتهاي ليزينگ معمول داشته اند. اگر چه با تاسيس شركت هاي جديد در پهنه صنعت ليزينگ در طول دو سال گذشته ،توجه به اين صنعت در ايران بسيار مثبت ارزيابي گرديده و به طور و بطور محسوسي فعاليت در صنعت ليزينگ را تحت تاثير قرار داده است و در اين راستا ، احساس نياز واحدهاي شركت واحدهاي توليدي و موسسات اقتصادي به خصوص شركتهاي خودروساز به وجود و استفاده از خدمات شركت هاي ليزينگ ، روند ايجاد و تاسيس اين قبيل شركت ها را افزايش داده است، ليكن وضعيت بازار فعاليت اقتصادي كشور به اندازه اي وسيع و نيازمند حضور اين صنعت است كه به نظر مي رسد هنوز راه طولاني مي بايست جهت رسيدن به نقطه تعادل مورد نظر را طي نمود.
بر اساس آمارهاي نه چندان قابل استناد درصد سهم بخش ليزينگ در معدودي از بخش هاي توليدي در سال ۱۳۸۱ به شرح زير است

۱٫ ازميزان حجم ريالي توليدات در بخش خودروسازي در كشور (رقمي معادل ۳۸۷۹۰ ميليارد ريال ) سهم ليزينگ كمتر از يك درصد مبلغ ومذكور يعني ۳۸۷ ميليارد ريال بوده است، كه بخش عمده آن توسط شركت هاي ليزينگ وابسته به شركت هاي خودروساز به صورت مستقيم يا كارمزدي انجام پذيرفته است.

۲٫ از مجموع حجم ريالي توليدات بخش خودروهاي كار در سال مورد مطالعه كه رقم آن بالغ بر ۵۱۲۰ ميليارد ريال برآورد گرديده است ، تنها ۱۱ درصد از طريق شركت هاي ليزينگ صورت گرفته است كه بخش عمده آن از محل اعتبارات بانكي در بخش خدمات و به طور مستقيم به مصرف كنندگان معرفي شده از سوي واحد هاي توليدي و بعضي از شركت هاي ليزينگ وابسته به خودروسازان به صورت مستقيم و يا در قالب قراردا د د كارمزدي ، انجام پذيرفته است.
۳٫ سهم ليزينگ در بخش ساير ماشين آلات و تجهيزات ،ماشين آلات راه سازي ،با احتساب تسهيلات واگذاري توسط بعضي از بانك هاي نيمه تخصصي تنها ۱۲/۵ درصد بوده است.
۴٫ در رابطه با سهم صنعت ليزينگ در بخش دستگاه ها و ماشين آلات صنعتي تنها شركت فعال ليزينگ در اين زمينه شركت ليزينگ صنعت و معدن مي باشد كه حجم فعاليت انجام شده در مقايسه با ميزان توليدات بخش صنعتي تقريبا صفر است.
همانگونه كه ملاحظه مي شود درصد سهم صنعت ليزينگ در مجموع حتي با در نظر گرفتن بخشي از فعاليت بانكها به عنوان فعاليت ليزينگ ، بسيار ناچيز است و علت و علل اين امر ،علاوه بر عدم گسترش فرهنگ ليزينگ را مي توان در عدم همراهي و همكاري موسسات مالي و پولي كشور و بانك ها با اين شركت ها دانست. اين در حالي است كه بر اساس آخرين آمار منتشره ، حجم تسهيلات اعطايي توسط ۸ بانك عمده دولتي در سال ۱۳۸۰ در قالب عقود اسلامي ، بالغ بر ۱۹۹۷۳۶ ميليارد ريال بوده است كه در داخل كشور و در استان هاي ۲۸ گانه به متقاضيان اعطا گرديده است.
اگر چه به طريقي مي توان فعاليت بانك ها در قالب عقد اجاره به شرط تمليك و به ميزان ۴/۱۹۵۵ ميليارد ريال را به سبب مشابهت كامل با فعاليت صنعت ليزينگ ، جزو شيوه هاي متعارف ليزينگ محسوب نمود ،ليكن در مجموع در مقايسه با حجم عمليات تسهيلاتي بانك ها حجم فعاليت بخش ليزينگ در ايران رقمي كمتر از ۵/۰ درصد است كه در آن فعاليت بعضي از بانك هاي تخصصي در بخش تسهيلات اعطايي براي ماشين آلات كشاورزي نيز مستتر است.
با عنايت به مراتب فوق همانطوري كه ملاحظه مي گردد ، سهم ليزينگ در بازار سرمايه در ايران رقم ناچيزي را تشكيل داده است، در حالي كه سهم ليزينگ در بازار سرمايه از جهات گوناگون قابل

بحث و بررسي است.بدون شك يكي از عوامل مهم نقش ليزينگ به عنوان يكي از شيوه هاي موثر در تخصيص منابع مالي كمياب براي سرمايه گذاري مولد است،
زيرا وجوه مصرفي از طريق ليزينگ به طور واقعي صرف تامين تجهيزات و ايجاد يا راه اندازي واح

د اقتصادي و يا به روش ديگر ، موجب فعال شدن چرخه توليد واحد هاي اقتصادي و افزايش عرضه توليدات است. به عبارت ديگر ،امروزه اعطاي تسهيلات به روش ليزينگ مترادف با ازدياد توليد كالا يا خدمات شناخته شده است.
اين مزيت ويژه صنعت ليزينگ موجب گرديده است كه شركت هاي ليزينگ از نقطه نظر مسائل مبتلا به موسسات اعتباري ديگر كه منابع مالي توسط وام گيرندگان در راه هاي غير مولد و بورس بازي مصرف مي شود ، مصون باشند. اين امر يكي از مزاياي بارز ليزينگ است. به طريق ديگر ، ميتوان ادعا نمود كه در ايران نيز موضوع تاكيد بر روي مصرف منابع پولي در امور معين كه از بنيان هاي فكري و اعتقادي عمليات بانكي بدون ربا كه اجاره به شرط تمليك نيز از عقود آن محسوب مي گردد،در همين راستا بوده است.
در شرايط كنوني اقتصاد بين المللي اكثريت معاملات در بازار سرمايه ، نشان از انتقال امكانات مالي از دست يك سرمايه گذار به دست سرمايه گذار ديگر است، تا اينكه نمايانگر ايجاد امكانات مالي و دارايي هاي مولد جديد باشد و اين امر موجب گرديده كه نقش بارز و پر اهميت صنعت ليزينگ و بهبود ساختار اقتصادي را به شرح زير برشمرد:
۱-افزايش رقابت ميان منابع مالي ۲ -ممانعت از فشارهاي تورمي خصوصا در كشور هاي جهان سوم ۳-افزايش توليد و ايجاد تعادل در موازنه پرداخت ها از طريق حمايت از صنايع داخلي ۴-كمك به ايجاد اشتغال از طريق فراهم نمودن شرايط كار.
تعريف و تشريح عمليات ليزينگ
كلمه ليزينگ همانند بانك متضمن معنى خاص خود است و در فارسى با كلمه اجاره دهى، اجاره دارى مترادف است، ليكن بهترين معنى آن كه به نظر مى رسد با كلمه ليزينگ هم خوانى بيشترى دارد، اجاره اعتبارى است. ليزينگ از لحاظ اجرايى عبارتست از “يك رشته فعاليت اعتبارى كاملاً تخصصى مبتنى بر روش اجاره كه در آن نوعى قرارداد با توافق ميان دو نفر يا بيشتر، اعم ازاشخاص حقيقى يا حقوقى،
به منظور بهره بردارى از عين يا منفعت كالاى سرمايه اى يا مصرفى بادوام كه از قابليت اجاره برخوردارباشد، منعقد مى گردد. لذا اين روش (Leasing) مجموعه اى از مبادلات اقتصادى مشتمل بر خريد، اجاره و نهايتاً فروش (تمليك ) رادر بر مى گيرد. به عبارت ديگر، قرارداد ياد شده بين شركت ليزينگ به عنوان مالك يا موجر (Lessor) و متقاضى يا استفاده كننده ازتسهيلات به عنوان (Lessee) منعقد مى گردد. براساس اين قرارداد، موجر كالاى مورد نظر و نياز مستاجر را (مورد اجاره ) با استفاده از منابع مالى خود از فروشنده و يا توليدكننده تامين و با قبول اينكه در صورت حصول و انجام كليه تعهدات مندرج در قرارداد، مستاجر اختيار دارد تا مالكيت مورد اجاره را به نام خود از موجر تقاضا نمايد، مورد اجاره را براى مدت تعيين شده در قرارداد (مدت بازپرداخت تسهيلات ) به صورت اجاره در اختيارمستاجر قرار مى دهد. مستاجر مخير است در پايان مدت قرارداد و پس از تسويه، مورد اجاره را تملك يا به موجر مسترد نمايد.چنانچه مستاجر در پايان مدت قراردا

د خواستار تملك مورد اجاره باشد، مى بايد مبلغى را كه در ابتداى دوره باتوجه به استهلا

ك و عمرمفيد مورد اجاره به عنوان قيمت فروش يا باقيمانده يا ارزش اسقاطى (Residual Value) مورد اجاره تعيين گرديده است، به موجرپرداخت نمايد. شايان توجه است كه اكثريت شركت هاى ليزينگ در ايران ارزش اسقاطى يا باقيمانده را در محاسبات مورد توجه واقدام قرار نداده و برابر صفر فرض مى نمايند.
انواع روش هاى ليزينگ

به دليل گستردگى دامنه صنعت ليزينگ در جهان و نوآورى ها و تكنيك هاى عملياتى گوناگون، اين صنعت در زمينه هاى مختلفى كاربرد يافته است. عمليات ليزينگ به انواع گوناگونى طبقه بندى شده است كه به طور خلاصه، به روش هايى كه بيشتر جنبه كاربردى دارد اشاره مى شود:
۱ – ليزينگ عملياتى (Operating Lease) :
ليزينگ عملياتى قديمى ترين و ساده ترين نوع و روش عمليات ليزينگ است كه براساس آن قرارداد با مستاجر (متقاضى ) صرفاًبه قصد بهره بردارى و برخوردارى از حق انتفاع كالا (مورد اجاره ) منعقد مى گردد و در پايان مدت قرارداد، مورد اجاره عيناً به موجرمسترد مى گردد. در اين نوع ليزينگ معمولاً ۱۰۰ درصد بهاى مورد اجاره توسط موجر تامين مى گردد.
۲ – ليزينگ سرمايه اى (Financial Or Capital Lease):
ليزينگ سرمايه اى يا اجاره اعتبارى مشابهت كامل با عقد اجاره به شرط تمليك مندرج در قانون عمليات بانكى بدون ربا دارد وتنها تفاوت آن شرط اختيار خريد در ليزينگ سرمايه اى يا اجاره اعتبارى است. اين نوع عمليات ليزينگ در نوع خود يكى ازپيشرفته ترين شيوه هاى ليزينگ در جهان محسوب مى شود كه امروزه به دليل ماهيت آن از لحاظ پيش بينى امكان تمليك مورداجاره توسط مستاجر (متقاضى )، گستره وسيعى از مبادلات اعتبارى را دربر گرفته است.
اين نوع از عمليات ليزينگ داراى شقوق مختلفى به شرح زير مى باشد:
۲ – ۱ – روش ليزينگ يا اجاره اعتبارى كمك فروش (Sales – Ail Lease) :
براساس اين روش بين شركت ليزينگ (موجر) و شركت توليد كننده توافق مى شود كه براساس آن، توليدكننده تمايل و موافقت خود را جهت واگذارى بخشى از كالاهاى توليدى خود به صورت نقد و اقساط، اعلام و عرضه نمايد و از اين طريق، چرخه توليد خودرا بهبود و ميزان فروش خود را افزايش مى دهد. شركت ليزينگ نيز توليدات مورد توافق مزبور را براساس تفاهم به عمل آمده در چهارچوب قراردادهاى اجاره اعتبارى به متقاضيان واگذار مى نمايد. امروزه استفاده از اين شيوه در كشورهاى پيشرفته جهان از گستردگى قابل توجهى برخوردار است و با بهره مندى از اين روش، توليدكنندگان به موفقيت هاى چشمگيرى در بازاريابى و افزايش فروش محصولات توليدى خود دست يافته اند.

۲ – ۲ – روش ليزينگ اهرمى يا اجاره اعتبارى سه جانبه (Leveraged Lease) :
در اين روش كه اساساً جهت اجاره كالاهاى با قيمت بسيار بالا همانند كشتى ها، هواپيما

ها، ماهواره ها، تاسيسات عظيم نفتى و…به كار گرفته مى شود، شركت ليزينگ با استفاده از تسهيلات بانكى يا موسسات مختلف مالى ديگر، منابع لازم براى اجاره اهرمى راتامين مى نبه متقاضيان واگذارمى نمايد. براساس ماهيت اين شيوه از عمليات ليزينگ مى بايست به صورت سه جانبه منعقد و مبادله گردد.
۲ – ۳ – روش ليزينگ خريد و اجاره مجدد(Purchase and Lease Back) :
براساس اين روش، متقاضيان به منظور تامين نقدينگى مورد نياز، ماشين آلات يا تجهيزات متعلق به خود را به شركت ليزينگ مى فروشد و مجدداً همان كالا را در قالب قرارداد اجاره اعتبارى به متقاضى واگذار مى نمايد. به اين ترتيب، ضمن تامين نقدينگى مورد نياز متقاضى،در پايان قرارداد مجدداً مالكيت مورد اجاره به فروشنده آن تعلق خواهد يافت.
۲ – ۴ – روش ليزينگ برون مرزى (Cross Border Lease) :
براساس اين روش، اجاره دهنده (موجر) و اجاره كننده (مستاجر) مقيم دو كشور مختلف مى باشند. اين نوع از عمليات ليزينگ معمولاً بخش عمده اى از جريان انتقال كالاهاى سرمايه اى از كشورهاى صنعتى به كشورهاى در حال توسعه را پوشش مى دهد.ضرورت اين شيوه از ليزينگ ايجاب مى نمايد كه موجر به منظور پوشش ريسك هاى احتمالى، از نقطه نظرات گوناگون ناشى از بروزتحولات سياسى، اجتماعى، اقتصادى و غيره را كه ممكن است بر نحوه نقل و انتقال هزينه هاى مالى حاصل از عمليات اجاره و نيزمسايل و مقررات ارزى و ساير موارد، تاثير منفى بگذارد، پيش بينى هاى لازم به عمل آورد.
ويژگى هاى خاص صنعت ليزينگ
صنعت ليزينگ از يكسرى ويژگى هاى خاص برخوردار است كه عمده ترين آن ها به شرح زير است:
۱ – تخصص :
دانش فنى و تخصص در اين رشته از عمليات اعتبارى نسبت به ساير موسسات اعتبارى محسوس و قابل اهميت است، زيراموضوع مالكيت، اجاره و استرداد مورد اجاره در صورت عدم ايفاى تعهدات از سوى مستاجر و فروش يا اجاره مجدد آن به مستاجرجديد همچنين، روش خريد و اجاره مجدد، اجاره اعتبارى برون مرزى و ليزينگ به روش اهرمى، روش هاى پيچيده اى هستند كه يك شركت ليزينگ با تكيه بر تجارب و تخصص هاى خود از عهده آنها بر مى آيد. به علاوه، روش اجاره عملياتى نيز به نوبه خودمستلزم آشنايى با روش هاى علمى و محاسباتى خاص مى باشد كه از عهده شركت هاى ليزينگ بر مى آيد. در اين راستا، مى توان ادعانمود كه شركت هاى ليزينگ مى توانند به درستى به عنوان بازوى اجرايى بانك ها، موسسات مالى و ارگان هاى اقتصادى داراى سرمايه، عمل نمايند.
۲ – سرعت عمل :
يكى از ويژگى هاى صنعت ليزينگ علاوه بر ضرورت صحت عمليات و دانش فنى آن، سرعت عمل در اخذ تصميم براساس تحقيق و بررسى جوانب امر مبتنى بر شناخت لازم و كافى نسبت به رشته مورد نظر است، به طريقى كه ضمن ملحوظ نظر داشتن حداقل ريسك ممكنه، پاسخگويى به تقاضاى متقاضيان را در اقل زمان، ممكن و ميسر سازد. اين ويژگى در اغلب موارد به رغم شرايط نسبتاً سخت تر شركت هاى ليزينگ خصوصاً از نقطه نظر نرخ سود و زمان بازپرداخت اقساط و فراهم نبودن شرايط دوران مشاركت، موجب جلب و جذب متقاضيان گرديده است.
۳ – تمركز فعاليت:
شركت هاى ليزينگ به دليل ماهيت فعاليت آنها و در صورت در اختيار داشتن نيروهاى متخصص و كارآمد، نياز به سازمان گسترده و پيچيده اى ندارند و امكان متمركز كردن كليه واحدهاى سازمان در يك محل ميسر و ممكن بوده و در نتيجه، به تبع امكان دستيابى به نتيجه سريعتر، متقاضيان استقبال بيشترى از اين گونه شركت ها خواهند نمود.
۴- انعطاف پذيرى:
يكى از خصوصيات ديگر عمليات ليزينگ انعطاف پذيرى آن است، به طورى كه براساس مكانيسم هاى خاص خود و در رابطه باقراردادهاى متنوع، مى تواند خود را با شرايط متقاضى مطابقت دهد

. اين خصوصيت در رابطه با پرداخت اقساط، تعديل مرحله اى قرارداد و تسويه زودتر از موعد و جايگزينى مستاجر، قابل ذكر و بررسى است.
۵ – محدوديت هاى اعتبارى:
شركت هاى ليزينگ به تبع عدم تبعيت از مصوبات شوراى عالى بانك ها و با عنايت به پوشش ق

و مطلوبى اجابت نمايند.
۶ – جلوگيرى از صورى بودن عمليات بانكى:
عمليات ليزينگ و نحوه عقد قرارداد و تملك شركت هاى ليزينگ بر موارد اجاره و نيز تحويل و تحول عينى و واقعى موارد اجاره،از بروز هر گونه سو استفاده احتمالى و صورى بودن عمليات اعتبارى جلوگيرى مى نمايد.

مزاياى عمليات ليزينگ

معدودى از مزاياى عمليات ليزينگ به شرح زير قابل توجه و ذكر است:
۱ – غير ربوى بودن:
در روش اجاره اعتبارى (ليزينگ ) موضوع بهره مطرح نيست و موجر براى تجهيزات و يا دستگاه ها و ماشين آلاتى كه به اجاره مى دهد، اجاره بهاى عادلانه اى را تعيين مى نمايد و اقساط اجاره از دو جز تشكيل شده است. اول، آن بخشى از قيمت تمام شده مورداجاره و دوم، درصدى بابت هزينه هاى اجرايى و سود عادلانه شركت موجر است.

۲ – غير وثيقه اى بودن:
چون شركت ليزينگ در طول مدت اجاره مالك تجهيزات و دستگاه ها باقى مى ماند بنابراين، در شرايط معمول از مستاجروثيقه اى مطالبه نمى نمايد، مگر در موارد خاص. به اين ترتيب، دارايى هاى مستاجر به عنوان وثيقه براى اخذ تسهيلات مالى / بانكى آزاد باقى خواهد ماند. لذا در مواردى كه مستاجر وثيقه با ارزشى نداشته باشد، از دريافت تسهيلات به صورت اجاره و در قالب روش هاى ليزينگ محروم نمى گردد.
۳ – آزاد كردن منابع مالى مستاجر:
استفاده از روش اجاره اعتبارى (ليزينگ ) منابع مالى مستاجر را براى تامين هزينه هاى جارى و يا هزينه هاى سرمايه اى آزادمى گذارد و بدين طريق با مشخص بودن مبلغ مال الاجاره امكان پيش بينى گردش نقدينگى دقيق تر براى مستاجر فراهم مى گردد.
۴ – امكان تملك تجهيزات و دستگاه ها:
در بعضى از روش هاى ليزينگ (اجاره اعتبارى ) مستاجر مى تواند در پايان مدت قرارداد با پرداخت مبلغ كمى كه در تاريخ عقدقرارداد تعيين شده است ،(Residual Value) تجهيزات يا دستگاه هاى مورد اجاره را به مالكيت خود درآورد. در مواردى كه مستاجربه دلايلى از جمله از رده خارج شدن تجهيزات و دستگاه ها يا عدم نياز به ادامه استفاده از آنها و غيره، تمايلى به تملك تجهيزات ودستگاه ها نداشته باشد، مى تواند از اين حق استفاده ننموده و مورد اجاره را به موجر عودت دهد.
۵ – ايجاد اشتغال:
ليزينگ يكى از روش هاى بسيار موثر در ايجاد اشتغال محسوب مى شود، زيرا مى تواند شرايط لازم كار براى متخصصان ياافرادى كه توانايى انجام كار دارند ليكن، از امكانات و تجهيزات لازم برخوردار نيستند را فراهم نمايد. همچنين، كمك به شركت هاى توليدى از طريق كمك فروش و افزايش توليدات و روان نمودن چرخه توليد آنان به ايجاد اشتغال و حفظ آن كمك شايان توجهى خواهد نمود.
۶ – ضد تورمى بودن:
روش ليزينگ به دليل عدم تزريق مستقيم منابع مالى به بازار و پيشگيرى و بازدارندگى اين روش از ورود مستقيم منابعى كه به صورت تسهيلات واگذار مى شود به بازار بورس، داراى خاصيت ضد تورمى است. از يكسو، (خصوصاً در روش ليزينگ كمك فروش )به چرخه توليد و افزايش حجم آن كمك مى نمايد و در نتيجه، سطح توليد داخلى را بالا مى برد و از سوى ديگر، از طريق واگذارى تسهيلات براى خريد محصولات توليدى و ايجاد اشتغال و افزايش عرضه محصولات مورد نياز جامعه، ضمن بالابردن ميزان توليدناخالص داخلى، به عنوان يك اهرم ضد تورمى عمل مى نمايد.
۷ – جايگزينى: در روش ليزينگ امكان جايگزينى دستگاه ها، ماشين آلات و وسايط نقليه به منظور هماهنگ شدن با صنعت و تكنولوژى روز ونيز نياز و ضرورت بنگاه هاى اقتصادى براى متقاضيان فراهم مى شود.
عملكرد و وضعيت صنعت ليزينگ در جهان
بر اساس آخرين آمارهاي منتشره حجم عمليات ليزينگ جهان در سال ۲۰۰۳ بدليل ركود اقتصادي حاكم بر اقصاد جهان نسبت به سال ۲۰۰۰ از يك كاهش ۵/۴درصدي برابر با ۴/۲۲ ميليارد دلار خوردار بوده است.حجم فعاليت شركتها و موسسات ليزينگ در جهان در سال مذكور به ۶/۴۷۶ ميليارد دلار بالغ گرديده است.در سال ۲۰۰۱ بيش از ۵/۵۳ درصد برابر ۱/۲۵۴ ميليارد دلار از حجم فعاليت شركتهاي ليزينگ در كشورهاي آمريكا و كانادا اتفاق افتاده است و اين در حاليست كه

نسبت به سال قبل از آن ، از يك كاهش ۷/۶ درصدي معادل ۱۸ ميليارد دلار برخوردار است ، به طوري كه اين ميزان كاهش در طول ۹ سال گذشته ، بي سابقه بوده است.دليل عمده اين كاهش، ركود اقتصادي حاكم بر اقتصاد جهان ذكر شده است . در اين رابطه ، شايان توجه آن است كه كشور آمريكا به تنهايي با ۲۴۲ ميليارد دلار عمليات، نزديك به ۵۱ درصد ازحجم فعاليت جهاني عمليات موسسات ليزينگ را به خود تخصيص داده است.
وضعيت عملكرد شركتها و موسسات ليزينگ در اروپا در ۲۰۰۱ با اختصاص ۴/۲۹ درصد ، برابر با ۱۴۰ ميليارد دلار از حجم عمليات ليزينگ در جهان، نسبت به سال ۲۰۰۰ افزايش داشته باشد. اين افزايش ۹/۶ درصد و معادل ۹ ميليارد دلار بوده است. ۵ كشور آلمان با حجم فعاليت ۴۵/۳۴ ميليارد دلار ، انگلستان با حجم فعاليت ۳۱/۲۰ ميليارد دلار ، فرانسه با حجم فعاليت ۴۹/۱۹ ميليارد دلار ، ايتاليا با حجم فعاليت ۵۸/۱۷ ميليارد دلار و اسپانيا با حجم فعاليت ۴۴/۷ ميليارد دلار به ترتيب بيشترين حجم فعاليت در صنعت ليزينگ اروپارا به خود تخصيص داده اند.كشور هاي آسيايي با عملكرد ۷/۶۷ ميليارد دلاري سومين رتبه فعاليت در صنعت ليزينگ را به خود اختصاص داده اند. كشور ژاپن با حجم فعاليت ۹۵/۵۸ ميليارد دلاري خود به تنهائي بيش از ۸۷ درصد حجم فعاليت موسسات و شركتهاي ليزينگ قاره آسيا را به خود اختصاص داده است. عملكرد شركتها و موسسات ليزينگ در آسيا نيز نسبت به سال ۲۰۰۰ از يك كاهش چشم گير ۶/۱۰ ميليارد دلاري ( معادل ۶/۱۳ درصدي)برخوردار بوده است. ليكن سهم ژاپن از اين كاهش تنها در حد ۷/۲ در صد بوده است.
عمده ترين كشورهاي فعال در بخش ليزينگ در قاره آسيا پس از ژاپن (كشور هاي آسيايي دومين كشور فعال در بخش ليزينگ محسوب مي شود) به ترتيب عبارتند از : هنگ كنگ با حجم فعاليت ۳/۲ ميليارد دلار ، جمهوري خلق چين با حجم فعاليت ۱/۲ ميليارد دلار ، كره با حجم فعاليت ۱۷/۱ ميليارد دلار ، هند با حجم فعاليت ۵/۱۰ ميليارد دلار ، تايوان با حجم فعاليت ۹۳/۰ ميليارد دلار ، تركيه با حجم فعاليت ۷۲/۰ ميليارد دلار ،تايلند با حجم فعاليت ۴/۰ ميليارد دلار ، پاكستان با حجم فعاليت ۳۷/۰ ميليارد دلار ، اندونزي با حجم فعاليت ۲۵/۰ ميليارد دلا روعربستان صعودي با حجم

فعاليت ۱۸/۰ ميليارد دلار.مجموع فعاليت موسسات و شركتهاي ليزينگ در كشورهاي آمريكاي جنوبي ، استراليا ،‌ نيوزيلند و قاره آفريقا مجموعاً ۱/۳ درصد از حجم فعاليت جهان را به خود تخصيص داده است.در طول ۲۰ سال گذشته حجم فعاليت صنعت ليزينگ در جهان از ۹/۸۴ ميليارد دلار به ۶/۴۷۶ ميليارد دلار افزايش يافته است
و جز در مقاطعي از سالها كه به دليل مشخص منتج از عوامل و شرايط اختصادي ،‌ داراي كاهش

ي نسبت به سال قبل از آن بوده است ،‌ روند فعاليت شركتها و موسسات ليزينگ در جهان از رشد صعودي قابل توجهي بوده است.
تركيب فعاليت شركتهاي ليزينگ در اروپا در سال ۲۰۰۱ در بخش خودروهاي سواري ۵/۳۳ درصد ، ماشين آلات و تجهيزات صنعتي ۲۵ درصد ، خودروي كار ۱/۱۷ درصد ، دستگاه ها و ماشين آلات اداري و خدماتي۹/۱۳ درصد ، ‌كشتي ، هواپيما و راه آهن ۹/۳ درصد و ساير ۶/۶ درصد را به خود تخصيص داده است.تعداد نيروي انساني فعال در بخش ليزينگ در اروپا حدود ۵۵۰۰۰ نفر برآورد شده است ، از جمع كل شركتهاي ليزينگ در اروپا تعداد ۱۰ گروه ليزينگي و شركتهاي مستقل بزرگ به تنهائي بيش از ۱/۲۲ درصد حجم فعاليت ليزينگ اروپا را به خود اختصاص داده است. با

عنايت به آمارها و اطلاعات ارائه شده ، تحليل هاي به عمل آمده نشان مي دهد كه به رغم اينكه حجم فعاليت بخش ليزينگ در سال ۲۰۰۱ نسبت به سال ۲۰۰۰ كاهش داشته است ، ليكن در حقيقت سهم ليزينگ در بازار سرمايه در اين سال در بسياري از كشورهاي جهان بهبود يافته و از رشد قابل قبولي برخوردار بوده است. اين موضوع در خصوص اكثريت كشورهاي اروپائي مصداق

دارد ، به طوري كه در مجموع اروپا بر عكس آمريكا و آسيا در بخش ليزينگ داراي رشد مثبت بوده است و سهم بازار آن از ۶/۲۳ درصد به ۴/۲۹ افزايش يافته است.