آموزش پيش دبستاني در انگلستان

ساختار آموزشي
آموزش پيش دبستاني در كشور انگلستان در مهدهاي كودك و مدارس آمادگي به كودكان رده هاي سني ۴-۲ سال ارائه مي گردد.با وجودي كه آموزش كودكان انگليسي تا سن ۵ سالگي اجباري نمي باشد، با اين حال بالغ بر ۹۶ درصد از كودكان رده هاي سني ۴ سال و بالاتر در مراكز آموزشي پيش دبستاني ثبت نام مي نمايند.

طبق آمار به دست آمده در سپتامبر سال۹۸، در اسكاتلند ۳۸% از كودكان رده هاي سني۴-۳ سال درمراكز آموزش پيش دبستاني ثبت نام نموده اند. تدارك امكانات و اتخاذ شرايط ويژه آموزش پيش دبستاني از محل اختيارات و مقامات دپارتمان هاي محلي آموزش و پرورش و هيئت هاي مديره آموزش غير رسمي تامين مي گردد. با وجودي كه در قوانين آموزشي و مفاد اختيارات

مقامات محلي دپارتمان هاي آموزشي(LEA )مسؤوليت تدارك امكانات آموزشي مقطع آموزش پيش دبستاني لحاظ نگرديده است اما با اين حال هزينه هاي آموزشي مقطع آموزشي مذكور از محل بودجه دولتي حوزه آموزش، بودجه دواير محلي آموزش و پرورش و هيئت مديره مدارس پيش دبستاني تأمين مي گردد. به عبارت ديگر دواير محلي آموزش و پرورش (LEA ) عهده دار مسووليت فراهم سازي شرايط مناسب براي كودكان رده هاي سني۲ تا ۵ سال و شناسايي نيازهاي ويژه

مقطع آموزشي پيش دبستاني مي باشند .پذيرش كودكان درمقطع آموزش پيش دبستاني با معيارهاي تعيين شده توسط مدارس و بر اساس خط مشي هاي آموزشي دواير محلي آموزش و پرورش LEA صورت مي پذيرد كه از جمله اين معيارها مي توان به بررسي نيازهاي روانشناختي و آموزشي كودكان اشاره نمود. علاوه بر اين، كليه نهادها و مراكز ارائه دهنده خدمات اجتماعي

كشور انگلستان از مركز آموزشي پيش دبستاني برخوردار مي باشند كه كودكان زير ۵ سال را تحت پوشش قرار مي دهند. عمده خدمات آموزش پيش دبستاني در كشور انگلستان از سوي ادارات خدمات اجتماعي با اختيارات محلي ارائه مي گردد.گفتني است كه مراكز مذكور بر پايه درجه نيازمندي كودكان به كمك متخصصين و خانواده هاي انگليسي درجهت ارائه خدمات آموزشي، بهداشتي و روان شناختي كودكان فعاليت مي نمايند. كليه مؤسسات آموزشي پيش دبستاني تحت نظارت ادارات محلي و مركزي آموزش و پرورش از سوبسيدهاي آموزشي برخوردار مي گردند. لازم به ذكر است، آن دسته از مراكز آموزشي پيش دبستاني كه تحت حمايت دواير محلي آموزش و پرورش (LEA ) اداره مي گردند، به طور كامل تحت حمايت هاي مالي دولتي نيز قرارمي گيرند. علاوه بر اين مراكز آموزش خصوصي پيش دبستاني نيز فعاليت دارند كه توسط والدين و انجمن هاي آموزش خصوصي سازمان دهي، نظارت و تأمين اعتبار مي گردند.طبق آخرين آمار بدست آمده طي سال۱۹۹۳، ۵۱ درصد از كودكان رده هاي سني۴-۳سال بريتانيايي در مراكز پيش دبستاني دولتي و۴درصد نيز در مدارس پيش دبستاني خصوصي ثبت نام نمودند. طي سال هاي ۹۲/۱۹۹۱ در ولز، ۵/۶۸ درصد از كودكان در مدارس پيش دبستاني دولتي و ۵/۱ درصد در مدارس پيش دبستاني خصوصي ثبت نام نمودند.
به طور كلي مي توان گفت كه بالغ بر۹۰درصد كودكان بريتانيايي رده هاي سني۵-۲ سال، از شرايط لازم جهت حضور در مراكز آموزش پيش دبستاني برخوردارمي گردند.درمورخه نوامبر۱۹۹۴، دولت انگلستان توجه عمده اي بر تأسيس اماكن آموزشي پيش دبستاني ويژه كودكان رده هاس سني ۵-۲ سال متمركزداشت.از جمله اصلي ترين اهداف مقطع آموزش پيش دبستاني مي توان به

توسعة مهارت هاي شناختي، فيزيكي، زبانشناسي، عقلاني، اجتماعي كودكان و شخصيتي كودكان رده هاي سني۵-۲سال اشاره نمود. از مدارس پيش دبستاني كشور انگلستان تحت عنوان مراكز تضمين كننده سلامت فيزيكي و رواني كودكان ياد مي گردد.گفتني است كه دوره هاي آموزشي پيش دبستاني كه توسط دواير محلي آموزش و پرورش LEA ارائه مي گردند، ۵ روز در هفته از ساعت۹صبح تا ۳ بعد از ظهر دايرمي باشد. مراكز پيش دبستاني خصوصي نيز معمولاً از

ساعت۳۰/۷ تا ۶ بعد از ظهر در سراسر سال به ارائه خدمات آموزشي پيش دبستاني مبادرت مي نمايند. دانش آموزان مراكز آموزش پيش دبستاني مطابق سن و با توجه به ابعاد كلاس ها گروه بندي مي گردند. مطابق قانون مصوب سال۱۹۸۹، ويژه آموزش كودكان، حضور حداقل ۲ كارمند براي تعداد ۲۶ كودك درمهدهاي كودك و ۲ كارمند براي تعداد ۲۰ كودك در كودكستان ها ضرروي است.اين درحالي است كه اين ميزان در مهدهاي كودك روزانه، به نسبت۱ به۸ تقليل مي يابد. خدمات آموزش پيش دبستاني در كودكستان و مهدهاي كودك كشور ايرلند به شهروندان ايرلندي ارائه مي گردد .طبق خط مشي جديد دولت ايرلند تا سال ۲۰۰۴، تدارك عمده آموزشي به اين مقطع آموزشي تعلق خواهد گرفت. طبق آمار به دست آمده طي سال هاي۹۳ – ۱۹۹۲، تعداد مدارس پيش دبستاني كشور ايرلند بر۸۸مدرسه تمام وقت، تعداد معلمين و مربيان آموزشي پيش دبستاني بر۱۶۴مربي و تعداد كودكان ثبت نامي بر۴۵۰۰ نفر بالغ مي گردد.
برنامه هاي آموزشي و ارزشيابي تحصيلي
مقررات خاصي در خصوص برنامه ريزي درسي، روش تدريس و يا ارزيابي تحصيلي مراكز آموزش پيش دبستاني كشور انگلستان وضع نگرديده است . از اين روي مديران و كادر آموزشي مؤسسات به صورت مستقل به تبيين برنامه هاي آموزشي مبادرت مي نمايند.
در سال۱۹۸۹، طبق دستورالعمل تهيه شده توسط هيئت ارشد نظارت آموزشي كشور، كادر آموزشي مراكز آموزش پيش دانشگاهي به گذراندن۹ماده آموزشي تحت عناوين هنري، اجتماعي، زبانشناسي، رياضي، اخلاق، فيزيك، علمي، فني و حرفه اي و مذهبي در مدارس آموزش پيش دبستاني موظف گرديدند.

طرح هاي آموزشي
از جمله مهمترين طرحهاي به اجرا در آمده در مراكز آموزش پيش دبستاني انگلستان و ولز ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
۱- طرح توسعه آموزش پيش دبستاني
اجراي طرح توسعه آموزش پيش دبستاني در ايرلند شمالي به احداث بيش از ۹۰۰ مركز جديد آموزشي ظرف مدت ۴ سال منجر گرديده است. از جمله مهم ترين مشخصه دوره آموزشي پيش دبستاني درايرلند كه وجه تمايز اين كشور با كشور انگلستان نيز محسوب مي گرد

د مي توان به اجباري نبودن حضور كودكان درمراكز آموزش پيش دبستاني اشاره نمود.لازم به ذكر است كه ارزيابي عمل كرد طرح توسعه آموزش پيش دبستاني در ايرلند توسط بنياد كودكان ايرلنديEU و سازمان تأمين اجتماعي ايرلند صورت مي گيرد.بيش از ۵ ميليون پوند طي مدّت ۵ سال اخير توسط بنياد كودكان ايرلندي EU جهت مراقبت از كودكان ايرلندي و احداث تعداد ۱۰۰ كلوپ بازي در نواحي مختلف كشور اختصاص يافته است.احداث مراكز تفريحي مذكور امكان فعاليت والدين كودكان رده هاي سني ۵-۳ سال را فراهم آورده است.گفتني است كه با اختصاص بودجه مازاد ۱۰ ميليون پوندي به بنياد كودكان ايرلندي EU، بالغ بر۱۲۰۰۰ مركز مراقبتي كودكان در اماكن غير آموزشي(خارج از مدارس) احداث گرديده است.
۲-طرح ملّي مراقبت از كودكان
در مورخه مي ۱۹۹۸، دپارتمان آموزش و استخدام(DFEE)، سازمان تأمين اجتماعي(DSS) و دپارتمان زنان با مشاركت يكديگر، به ارائه طرحي با عنوان برآورده سازي احتياجات كودكان انگليسي مبادرت نمودند. گفتني است كه طرح مذكور به عنوان طرح استراتژي ملي مراقبت از كودكان مطرح مي باشد.به عبارت ديگر طبق طرح مذكور دولت انگلستان مسؤوليت مراقبت از كودكان رده هاي سني۱۴- ۵ سال اعم از مراقبت هاي رسمي و يا غير رسمي را بر عهده دارد.
تا به نيازها و روشهاي لازم در جهت مراقبت مناسب از دانش آموزان برخوردار از والدين شاغل، بپردازد. هدف از طراحي و اجراي چنين راهبردي، ايجاد مراكز مراقبتي براي۶ /۱ ميليون كودك انگليسي تا سال ۲۰۰۴ مي باشد.مطابق طرح فوق، بالغ بر۴۵ هزار مركز مراقبتي جديد در جوار مراكز مراقبتي روزانه ايجاد خواهد شد. راهبردهاي مشابهي نيز در مناطق ولز و اسكاتلند به مورد اجرا در آمده است. طي سال هاي(۲۰۰۲- ۱۹۹۸) بودجه اي معادل۴۷۰ميليون پوند جهت حمايت از سياست و استراتژي ملي مراقبت از كودكان از محل بودجه دولت انگلستان به اين امر اختصاص

يافت. گفتني است كه بالغ بر۱۷۰ميليون پوند از اين مبلغ توسط مؤسسات حمايتي خصوصي با عنوان(NOF) تأمين مي گردد.مهم ترين هدف مؤسسات مذكور مراقبت از۱۶۵ هزاركودك مستقر در سراسر كشور انگلستان تا سال ۲۰۰۳مي باشد.استراتژي ملي مراقبت از كودكان بصورت محلي برنامه ريزي شده و از طريق۱۵۰سازمان حمايتي كودكان انگليسي(EYDCPS) اجرا مي گردد.
گفتني است كه دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) اصلي ترين مجري و سرمايه گذار طرح مراقبتي كودكان انگليسي مي باشد كه با اختصاص بودجه ساليانه معادل۵۷ميليون پوند در جهت اجراي

هر چه جامع تر طرح مذكور تلاش مي نمايد.لازم به ذكر است كه بودجه دولتي فوق جهت اجراي برنامه ها و طرح هاي ذيل هزينه مي گردد:
۱-اجراي تعداد ۴۰هزار برنامه مراقبتي با عنوان مراقبت از كودكان در خارج از محيط هاي آموزشي(DSC)
2-احداث تعداد ۱۰هزار مركز مراقبتي ويژه كودكان پيش دبستاني تا رده سني ۱۴ سال
۳- احداث تعداد۱۰ هزار مركز جديد مراقبتي خارج از مدرسه توسط شوراي سرمايه گذاري آموزش
لازم به ذكر است كه از بودجه ساليانه ۵۷ ميليون پوندي طرح مذكور، مبلغ ۷ ميليون پوند توسط شوراهاي تربيتي(TEC) و بالغ بر۶ ميليون پوند نيز توسط مراكز آموزش عالي تأمين اعتبار مي گردد.طي سال ۹۹- ۱۹۹۸ طرح توسعه آموزش پيش دبستاني (مقدماتي) پاره وقت كودكان رده هاي سني۴ سال و بالاتر در مشاركت با بخش هاي خصوصي به اجرا گذارده شد.لازم به ذكر است كه در طرح مذكور اطلاعاتي در خصوص چگونگي مراقبت از كودكان و چگونگي ارتباط كودكان رده سني ۴ سال با آموزش هاي مقدماتي ارائه گرديده است.مسؤوليت قانوني برقراري امنيت در مراكز آموزشي ويژه كودكان رده سني ۴ سال بر عهده مقامات محلي آموزشي كشور مي باشد.طي سال۱۹۹۹ بالغ بر۳۹۰ميليون پوند جهت راه اندازي تعداد۱۹۰ هزار مركز آموزشي مقدماتي ويژه كودكان رده هاي سني ۴-۳ سال تخصيص يافت.
علاوه بر اين، بالغ بر۴۵ميليون پوند نيز ميان۵۷ مركز آموزشي محلي(LEA) درجهت اجراي برنامه هاي مراقبت از كودكان رده هاي سني۱۴-۳ سال و احداث مراكز آموزشي مقدماتي توزيع

گرديد.عمل كرد مراكز آموزشي مقدماتي توسط دايره استانداردهاي آموزشي(OFSTED) مورد نظارت و ارزيابي قرار مي گيرد.طبق قوانين نظام آموزشي مصوب ۱۹۹۸، دولت انگلستان متعهد است كه سيستم واحدي از قوانين آموزش مقدماتي و مراقبتهاي روزانه طراحي و ارائه نمايد.از اين روي و در جهت نيل به هدف مذكور، دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE)تحت نظارت دولت به مشي و مراقبت هاي روزانه بهداشتي به كودكان مبادرت نموده است.از جمله مهم ترين مفاد مذاكرات و مشاورات مذكور مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
۱-مشاركت با مقامات محلي در جهت جذب پرستاران كودك (ژانويه سال ۱۹۹۹)
۲-تشكيل انجمن پرستاران كودك در جهت نظارت بر عمل كرد آنان
۳-ارائه خدمات مشاوره به والدين در خصوص استخدام پرستاران كودك
از جمله برنامه هاي ويژه دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) درخصوص برگزاري دوره هاي آموزشي و مراقبت روزانه از كودكان طي سال۲۰۰۱ميلادي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
۱-اختصاص۳۰ ميليون پوند بودجه اضافي طي ۲ سال جهت تربيت تعداد ۳۰۰ مربي ويژه مراكز آموزش مقدماتي پيش دبستاني
۲-ارائه خدمات به تعداد۷۵هزاركودك در۶۰ مؤسسه محلي LEA بر اساس شاخص محروميت دپارتمان آموزشي انگلستان(DFEE)
3-تشكيل دايره محلي استاندارد هاي آموزشي جهت ارائه آموزش هاي مقدماتي و مراقبت هاي بهداشتي روزانه به كودكان محلي
۴-كسب اطمينان از صلاحيت مربيان آموزشي و بهداشتي ويژه كودكان رده هاي سني۸-۳ سال
۵-اعطاي معافيت هاي مالياتي به طرح هاي آموزشي- بهداشتي مقطع آموزش پيش دبستاني
۳–مراكز محلي آموزش مقدماتي كودكان
تعداد ۲۹ مركز محلي آموزش مقدماتي ويژه كودكان در مناطق مختلف كشور انگلستان فعاليت دارند. مراكز مذكور به ارائه خدماتي اعم از خدمات ارائه دوره هاي آموزشي مقدماتي، مراقبت از كودكان و حمايت از خانواده هاي برخوردار از فرزندان خردسال مبادرت مي نمايند.دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) در حال ارزيابي و ارائه استراتژي ملي در خصوص مراقبت از كودكان و ارائه آموز

ش هاي مقدماتي است تا از اين طريق نهادها و مراكز محلي نيز از اين استراتژي در برنامه ريزي هاي آموزشي و مراقبتي خود در نواحي مختلف كشور بهره برداري نمايند.
طي سال۹۹- ۱۹۹۸، بودجه اي بالغ بر۵۰۰ هزارپوند در جهت ارتقاء كيفيت برنامه هاي آموزشي و مراقبتي پيش دبستاني و احداث مراكز تفريحي ويژه كودكان هزينه گرديد.

هزينه بودجه اختصاصي فوق به ايجاد فضاهاي آموزشي و مراقبتي مناسب و حمايت از تشكيل مراكز آموزشي- مراقبتي جديد ويژه كودكان سراسر كشور منجر گرديد.
۴–طرح مراقبتي خارج از مراكز آموزشي
طرح مراقبتي كودكان در محيط هاي خارج از مدرسه با عنوان(OSCI) از سال۱۹۹۳، ارزيابي شده و به مورد اجرا گذارده شده است.در جهت تكميل طرح تا اواخر مارس۱۹۹۹، تعداد ۱۲۲۸۵۶ مركز مراقبتي جديد تشكيل يافت.از زمان آغاز فعاليت طرح مذكور، مسؤوليت ارائه خدمات و پيشبرد طرح مراقبتي كودكان درخارج از محيط هاي آموزشي برعهده شوراي تربيتي انگلستان (Tec) بوده است.طي سال هاي۹۹- ۱۹۹۸، دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) نيز در حمايت از طرح مراقبتي كودكان در خارج از محيط هاي آموزشي به تشكيل۴۰هزار مركز جديد مراقبتي ويژه كودكان مبادرت نمود.مسؤوليت نظارت بر استفاده از بودجه طرح مراقبتي كودكان در خارج از محيط هاي آموزشي(OSCI) درجهت برآورده نمودن نياز هاي مراقبتي كودكان بر عهده سازمان حمايت از كودكان انگليسي مي باشد. گفتني است كه در حال حاضر، بودجه(OSCI) هم اكنون در جهت حمايت از ارتقاء ساختار كيفي و برقراري انسجام در ساختار طرح مراقبتي كودكان در خارج از مدارس هزينه مي گردد. لازم به ذكر است كه سرمايه گذاري ها از طريق مقامات محلي و تحت نظارت سازمان حمايت از كودكان انگليسي (EYDCPS) به عنوان بخشي از سياست هاي استراتژيك دولت در جهت ارتقاء كيفيت آموزشي و مراقبتي كودكان در مناطق مختلف كشور صورت مي گيرد. شوراي تربيتي انگلستان، نهاد مركزي مسئول مراقبت از كودكان است كه تحت نظارت سازمان حمايت از كودكان انگليسي((EYDCPS فعاليت مي نمايند.هيئت نظارت بر صلاحيت هاي آموزشي(QCA) به ارائه ساختاري در جهت مشاوره آموزشي طي نوامبر ۱۹۹۸ مبادرت نموده و ساختار اوليه تعيين صلاحيت هاي ملي حوزه آموزشي در اكتبر۱۹۹۹ طراحي گرديد.از افراد واجد صلاحيت خواسته شد تا جهت ارائه استوار نامه خود تا آوريل۱۹۹۹ اقدام نمايند.بدين ترتيب سرمايه گذاران تربيتي از موقعيتي برخوردار گرديدند تا برنامه هاي تربيتي خود را در نهادهاي ملي تربيتي(NTO) به ثبت رسانند.از اين روي دولت انگلستان متعهد به اعطاي امكانات خاص به خانواده هاي كارگران گرديد، تا از اين طريق خانواده هاي مذكور به صرف زمان بيشتري با كودكان خود مبادرت نمايند.
اعطاي مرخصي هاي بدون حقوق و تعطيلات كاري به والدين كودكان، از جمله اين امكانات محسوب مي گردد.در اسكاتلند، هدف دولت از ارائه آموزش هاي پيش دبستاني فراهم نمودن مراكزي جهت ارائه دوره هاي آموزشي پاره وقت كودكان رده هاي سني ۳ سال وبالاتر ميباشد.

در اسكاتلند، نيز مقامات محلي مسئوليت ارائه آموزش هاي پيش دبستاني را بر عهده داشته و بودجه آموزشي پيش دبستاني نيز توسط مقامات محلي تأمين مي گردد.
گفتني است كه بودجه هاي مذكور به واسطه تصويب لايحه آموزش اسكاتلند در سال ۱۹۹۶ و در جهت ارائه دوره هاي آموزشي پيش دبستاني سرمايه گذاري مي گردند. لازم به ذكر است كه ميزان بودجه مذكور طي سال (۲۰۰۰-۱۹۹۹) بر۱۱۲ميليون پوند، طي سال۲۰۰۱- ۲۰۰۰

بر۱۳۴ميليون پوند و طي سال ۲۰۰۲-۲۰۰۱ نيز بر ۱۳۸ ميليون پوند بالغ گرديد.