استفاده بهينه از وسائل خانگي

کولر آبي و گازي
موقعيت جغرافيايي ايران و آب و هواي گرم کشور ما کولر را در رده وسايل ضروري براي تامين رفاه خانواده قرار داده است.
بطوري که امروزه بيش از ۶۵ درصد خانوارهاي شهري و حدود ۲۰ درصد خانوارهاي روستايي از اين دستگاه استفاده مي کنند.
در حال حاضر نزديک به ۵/۸ تا ۹ ميليون کولر در خانوارهاي ايراني وجود دارد و ساليانه در حدود ۵۰۰ هزار دستگاه جديد به توليد مي رسد.

کولرهاي آبي ؛ بسيار کمتر از کولرهاي گازي ؛ برق مصرف مي کنند ( ۵۰۰ وات در برابر ۲۰۰۰ وات) اما تعداد کولرهاي آبي بسيار بيشتر از کولرهاي گازي است. در مورد کولرهاي گازي بايد گفت که کارکرد اين دستگاهها شباهت زيادي به يخچال دارد و فقط در مناطق گرمسيري و بسيار مرطوب بايد مورد استفاده قرار گيرند و نسبت به کولرهاي معمولي نيازمند تعمير و نگهداري بيشتري هستند.
کولرهاي آبي و گازي با توجه به کاربرد زياد و وسيع آنها بخصوص در فصول گرم سال بخش نسبتاً زيادي از مصرف کل انرژي کشور را به خود اختصاص مي دهند. بطوري که اگر فرض شود ۹ ميليون کولر آبي و گازي بطور متوسط ۴ ماه در طول سال و هر روز ۸ ساعت مورد استفاده قرار گيرند. هر ساله در کشور ما رقمي نزديک به ۵ ميليارد کيلو وات ساعت فقط صرف انرژي مصرفي کولرهاي آبي و گازي مي شود که معادل ۱۷۰ ميليارد تومان خواهد شد

.
توصيه هاي ضروري :
ظرفيت برودتي کولرها بايد متناسب با فضاي مورداستفاده و شرايط آب و هوايي محل ( از لحاظ دما و رطوبت) انتخاب شود.
کولرهاي بزرگتر از حد نياز تنها باعث مصرف بي مورد انرژي الکتريکي مي شوند نوع کولر را متناسب با مناطق آب و هوايي انتخاب کنيد. از کولرهاي گازي براي مناطق گرم و مرطوب و از کولرهاي آبي براي مناطق معتدل استفاده کنيد.
حتي الامکان کانال کشي کولر از کوتاه ترين مسير انجام شود. چنانچه کانالهاي کولر خارج از ساختمان قرار دارند. حتماً بايد بوسيله عايق کاري با پشم شيشه يا عايق هاي ديگر از گرم شدن کانالها و هدر رفتن سرما در اثر تابش مستقيم نور خورشيد بر آنها جلوگيري شود . در اين مورد حتي نصب يک سايبان ساده بر روي کولر و کانالها هم موثر است.
هر چه مسير کانال کشي کولرهاي آبي پرپيچ و خم و طولاني تر باشد. فشار هوا در مسير کانالها افت پيدا کرده و جبران آن به انرژي بيشتري نياز دارد و سرماي حاصل شده نيز کمتر مي شود. لذا بايد حتي الامکان کوتاهترين مسير کانال کشي در نظر گرفته شود.

کليد بادزن (فن) در کولرهاي گازي به شما امکان مي دهد هنگام شب از دستگاه فقط براي تهويه استفاده کنيد و هزينه برق دستگاه را به ميزان زيادي کاهش مي دهد.
حتي الامکان هر ساله نسبت به تعويض پوشالهاي کولر اقدام نماييد. تميز کردن و رفع اشکالات کولر پيش از شروع به کار آن در فصل گرما؛ کارکرد کولر را بهبود بخشيده؛ مصرف انرژي آن را کاهش مي دهد و از هدر رفتن سرما نيز جلوگيري مي کند.
استفاده بي مورد و يا همزمان از وسايل خانگي گرمازا مانند: اجاق ؛ سماور؛ لامپهاي متعدد و .. باعث افزايش گرماي محل کار و سکونت مي شود و نياز به استفاده از کولر را افزايش مي دهد.
چنانچه امکان پذير باشد بايد از سيستم سرمايش موضعي استفاده گردد. به اين معني که تنها به اتاقهايي که مورد استفاده قرار مي گيرد هواي سرد را منتقل کنيم. به اين منظور مي توان دريچه هاي ورودي هوا به ساير اتاقها را مسدود کرد. سرمايش موضعي در مورد فضاهاي بزرگتر به ويژه سالنهاي کار مانند سالن مونتاژ به معني سرمايش محدوده کار کارگر مي باشد؛ به اين ترتيب نيازي به سرمايش کل فضا نخواهد بود.
در حد امکان از روشن نگه داشتن مداوم کولر در طول روز پرهيز کنيد و به ويژه تا حد امکان سعي کنيد از دور آهسته کولر استفاده کنيد تا فشار کمتري را دستگاه متحمل شود.
– کولرهاي گازي از جمله پرمصرف ترين وسايل خانگي هستند.
– بنابراين در صورتي که ضرورتي با استفاده از اين نوع کولرها وجود ندارد از استفاده از آنها خودداري کنيد. در صورت ضرورت استفاده از اين نوع کولرها که هزينه سنگيني را نيز در بردارند؛ بايد سعي شود تا از استفاده در ساعت پيک مصرف برق ( از نيم ساعت قبل از اذان مغرب تا ۵/۲ ساعت بعد از آن) که مصرف انرژي الکتريکي در شبکه برق کشور به حداکثر مي رسد؛ خودداري کرد.
– هنگام خريد دستگاهي را انتخاب کنيد که داراي علامت استاندارد و بر چسب انرژي باشد و با توجه به برچسب انرژي داراي بالاترين درجه کارايي و بازدهي باشد.

– کولرهاي گازي معمولاًً داراي درجه تنظيم دما (ترموستات) هستند. تنظيم دما بر روي دماي مناسب فصل گرما که بين ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتيگراد است؛ باعث مي شود تا هنگام رسيدن دماي اتاق به درجه دماي تنظيم شده؛ کولر به طور خودکار خاموش شود و بنابراين انرژي کمتري مصرف کند. در مورد کولرهاي آبي نيز؛ نصب يک ترموستات ساده در اتاقها ؛ مي تواند مقدار زيادي از مصرف انرژي را کاهش دهد.
– براي جلوگيري از خروج سرما ؛ اطراف پنجره ها و درها را با نوارهاي درزگيري عايق بندي کنيد. استفاده از تهويه طبيعي بخصوص در شب و درز بندي منازل در طول روزهاي گرم بسيار موثر خواهد بود.
– بهترين درجه حرارت منزل در تابستان بين ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتيگراد است . از سردکردن بيش از حد محل سکونت خود خودداري کنيد.
– در شهرهاي جنوبي کشور که داراي آب و هواي بسيار گرم و مرطوبي در تابستانها هستند وعموماً از کولرهاي گازي براي خنک کردن محيط استفاده مي شود؛ کاشتن يک اصله درخت در نزديک کولر گازي حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد موجب کاهش مصرف انرژي خواهد شد. به دليل اينکه سايه درخت اولاً خود مانعي در برابر تابش نور مستقيم خورشيد مي باشد و ثانياً هواي تازه اي که توسط درخت ايجاد مي شود باعث مي گردد تا در واقع هواي پشت کولر گازي تهويه شود.
– نصب کندانسورهاي کولر گازي در سايه باعث جلوگيري از اتلاف ميزان قابل توجهي از انرژي مصرف خواهد شد.
– در صورت امکان کولر گازي خود را در مسير باد نصب کنيد. زيرا اين کار بعلت کاهش فشار بر کولر باعث افزايش بازدهي آن و کاهش مصرف انرژي مي شود.
– موارد ديگر که در افزايش کارآيي سيستم سرمايش محل سکونت و کار ما مؤثر هستند را مي توان به شرح زير بيان کرد:
– هنگامي که درجه حرارت بيرون ساختمان از دماي داخل کمتر است. با بازکردن پنجره ها به تهويه طبيعي ساختمان کمک کنيد.
– در روزهاي خيلي گرم ؛ با بستن در و پنجره و کشيدن پرده ها از ورود انرژي گرمايي بيشتر به داخل ساختمان جلوگيري کنيد.
– سيستمهاي سرمايش خود را به طور منظم تميز کرده و به ويژه گرد و خاک روي کويل ها و فن ها را پاک کنيد.
– اتاقهاي نشيمن و خواب را کمتر از ۲۴ تا ۲۶ درجه سانتيگراد سرد نکنيد.

وسايل صوتي و تصويري
تلويزيون يکي از وسايل صوتي و تصويري است که مانند يخچال دستگاههاي خانگي است که به اکثر خانواده هاي ايراني راه يافته است. بيش از ۹۵ درصد خانوارهاي شهري و حدود ۶۰ درصد خانوارهاي روستايي ايراني از اين دستگاه استفاده مي کنند. هر چند مصرف برق تلويزيونهاي جديد نسبتاً کم است ( حدود ۱۵۰ وات در ساعت) اما بطور کلي مردم به تماشاي هر چه بيشتر تلويزيون گرايش دارند. طبق برآوردهاي انجام گرفته تلويزيون در خانوارهاي شهري؛ روزانه بطور متوسط ۶ ساعت روشن است. در بسياري از خانه هاي ايراني ؛ تلويزيون چاشني ميهماني ها و نشستهاي خانوادگي به شمار مي رود. از اين گذشته؛ استفاده از ويدئو و بازيهاي ويدئويي (ميکرو ؛ سگا؛ پل

ي استيشن و … ) نيز بر ساعات مصرف تلويزيون مي افزايد.
امروزه حدود ۱۳ ميليون تلويزيون در ايران وجود دارد و ميزان قابل توجهي از برق مصرفي بخش خانگي ؛ به اين دستگاهها اختصاص دارد. بنابراين استفاده درست از تلويزيون مي تواند نقش موثري در کاهش هزينه برق داشته باشد.
بايد توجه داشت که در استفاده از اين وسيله تا حد ممکن از خاموش و روشن کردن هاي مکرر خودداري کنيم در تلويزيونهايي که دکمه خاموشي موقت دارند؛ بايد حتماً از اين دکمه استفاده شود.
براي صرفه جويي بيشتر بايد عادت استفاده از تلويزيون به عنوان چاشني مجلس را نيز کنار گذاشت ؛ به کار بردن وسايل صوتي نظير راديو – ضبط در اين موارد بسيار مناسبتر ؛ اقتصادي تر و دلپذيرتر است. نگهداري درست از تلويزيون؛ مصرف آن را کاهش مي دهد. بنابراين موارد زير براي استفاده و نگهداري بهتر اين وسيله توصيه مي شود: – توجه داشته باشيم که دستگاه را در نزديکي منابع حرارت زا ( شوفاژ ؛ بخاري و …) قرار ندهيم.
– پشت تلويزيون نبايد به جايي چسبيده باشد تا گردش هوا براحتي صورت بگيرد.
– تلويزيون نبايد در معرض رطوبت يا نور مستقيم خورشيد باشد.
– در هنگام تميز کردن تلويزيون بايد تنها از يک پارچه مرطوب استفاده نمود و هيچ مايع شوينده اي به کار نبرد.
– از به کار بردن حشره کش ها در کنار تلويزيون و هنگام روشن بودن آن نيز بايد جداً خودداري کرد.
– گذاشتن گلدان يا هر گونه ظرف آب ديگري بر روي تلويزيون که با کوچکترين حرکتي امکان ريختن و صدمه رساندن به تلويزيون را دارد نيز به دور از احتياط است و بايد از آن اجتناب کرد.
– دو شاخه تلويزيون ؛ ويدئو ؛ ضبط صوت ؛ کامپيوتر و دستگاههاي بازي را هنگاميکه نيازي به استفاده نداريد از پريز خارج نماييد.

ماشين ظرفشويي
ماشين هاي ظرفشويي؛ دستگاههاي نسبتاً جديدي هستند که استفاده از آن هنوز در کشور ما رايج نشده است. اما مي توان پيش بيني کرد که طي سالهاي آينده اين دستگاه نيز در خانه شمار قابل ملاحظه اي از خانواده هاي ايراني بويژه در شهرها راه يابد