بادام و انواع ان

فرمانرو Plantae
دسته Magnoliophyta
رده Magnoliopsida
راسته Rosales

خانواده Rosaceae
زیر خانواده Prumoideae
سرده Prunus
گونه P.dulcis

مقدمه :
بادام با نام علمی Prunus amygdalus یکی از گیاهان تیره گل سرخ متعلق به دو لپه ای ها می باشد . بادام یک درخت بومی آسیای غربی ، کرانه جنوبی دریای مدیترانه و مراکش است .
بادام یکی از قدیمی ترین درختان خشک میوه است که امروزه بیشترین تولید میوه خشکبار تجاری را به خود اختصاص داده است . بادام همچون انار ، گردو، انگور و پسته از ایران منشأ گرفته است . این گیاه نسبت به آب و هوای خشک و گرم رشد خوبی دارد .
ناحیه عمده تولید بادام دنیا دشت های مرکزی کالیفرنیا است و دومین ناحیه عمده تولید بادام شامل کشورهای اروپایی حاشیه دریای مدیترانه می باشد . سومین منطقه تولید بادام آسیای مرکزی و جنوب غربی آن است .
بادام جزو نخستین درختان خزان دار می باشد که به دلیل نیاز سرمایی کم در زمستان و واکنش سریع به دمای گرم رشد در فصل بهار ، زودتر از سایر درختان شگوفه می کند. بادام به طور طبیعی خود ناسازگار است .
از نظر باغبانی میوه بادام به عنوان میوه خشک طبقه بندی می شود که در آن بذر محصول تجاری محسوب می شود . مغز شامل یک جنین ، آندوسپرم و بافت است . مغز بادام به دلیل داشتن مقدار زیادی چربی (۵۰تا ۵۵%) سرشار از انرژی است . گلهای بادام صورتی یا سفید هستند و روی شاخه های جانبی پدیدار می

شوند .
منشأ و توسعه اولیه بادام :
درمیان گونه های جنس Prunus بادام ارتباط خویشاوندی نزدیک با هلو داشته و زا نظر تکاملی شرایط محیطی آسیای مرکزی و جنوب غربی آن ،آنها را از یکدیگر جدا نموده است . هلو بیشتر در آب و هوای مرطوب آسیا شرقی ولی بادام

در آب و هوای خشک آسیای مرکزی تکامل و گسترش یافته است .
بادام زراعی همانند اکثر گونه های بادام حالت خود ناسازگار دارند این ناسازگار از خود باروری جلوگیری می کند اما برای دگر گرده افشانی مناسب بوده و همچنین تنوع در توده های درختان را حفظ می کند .
گونه های بادام عمدتاً دارای میوه مغز تلخ می باشند چون دارای مقدار زیادی گلوکزید آمیگدالین هستند که در اثر هیدرولیز به بنزل آدلین . سیانید تبدیل می شود و این فرآیند در حضور امولسیون آنزیم صورت می گیرد .
گونه های مختلف بادام به ویژه آنهایی که از نظر گیاهشناسی در یک بخش قرار دارند به آسانی یکدیگر را تلقیح می کند . تلاقی طبیعی بین بادام های و گونه های وحشی به آسانی صورت می گیرد.
مرکز اولیه منشأ بادام را می توان در تمدن های قدیمی و مسیرهای بازرگانی اولیه اولیه جستجو نمود . بادام های تحت کشت حاصل تلاقی بین دو گونه Prunus bucharica وP.fenzlians می باشند .
دوره گلدهی :
بعد از تامین سرمای مورد نیاز جوانه های گلدهنده بادام بر حسب نیازهاشان به گرما شروع به رشد می کنند . این سرما حدود ۳۰۰-۴۰۰ ساعت است .
گل انگیزی در سال قبل از شکوفایی گلها در ماههای اردیبشت و خرداد اتفاق می افتد . تشکیل اجزای گل به صورت جنینی در داخل جوانه گل در مرداد اتفاق می افتد و تا آغاز پاییز اجزای اولیه گل در داخل جوانه گل ظاهر می شوند . تشکیل دانه گروه در طول زمستان ( دی و بهمن ) اتفاق می افتد درحالیکه بلوغ تخمدان قبل از گلدهی رخ می دهد . گلها قبل از برگها در اواخر زمستان یااوایل بهار ظاهر می شوند . جوانه های گل بادام به صورت منفرد ، برون برگ و همیشه در وضعیت جانبی برروی شاخه قرار می گیرد .
جوانه های گل برروی ۳ نوع شاخه قرار می گیرند :
۱- در اطراف شاخکهای کوتاه به طول ۱۰- ۳ سانتیمتر ، با کمتر از

۸ گروه که معمولاً ۵-۱ جوانه گل دارند .
۲- برروی شاخکهای طویلتر یا شاخه های کوتاه با ۲۵-۸ گره
۳- بروی شاخه های طویل با بیش از ۲۵ گره ، معمولا در قسمت انتهایی این شاخه ها جوانه های گل به صورت کروی و در کنار جوانه های رویشی قرار می گیرند . زمان و طول دوره گلدهی بسته به رقم و شرایط آب و هوایی متفاوت می باشد . و ممکن است از ۱۰-۳۰ روز تغییر کند .
گرده افشانی :
بیشتر ارقام بادام دگر گروه افشان بوده و برای میوه دهی نیاز به ارقام دیگر دارند .
معمولا برای انجام عمل گرده افشانی ازدو رقم گرده را استفاده می شود . یکی از ارقام گرده را کمی قبل از رقم اصلی گل می دهد .و رقم دیگر کمی بعد از رقم اصلی تولید گل می نماید .
این مسئله باعث می شود که رقم اصلی در تمام طول گلدهی اش گرده کافی در اختیار داشته باشد . گرده افشانی موثر هنگامی اتفاق می افتد که به ازاء هر ردیف از رقم اصلی یک ردیف درخت گرده را کاشته شود . عمل انتقال گرده برروی کلاله مادگی بیشتر توسط زنبورهای عسل صورت می گیرد .
باروری :
در ارقام خود ناسازگار جوانه زنی دانه گرده برروی کلاله مادگی مختل شده و یا به تاخیر می افتد حتی آنهایی که موفق به جوانه زنی می شوند امکان رشد لوله گرده درون خامه وجود ندارد و یا اینکه این عمل بسیار صورت می گیرد . برای جوانه زنی و رشد لوله گرده درجه حرارت ۱۵-۲۳ درجه سانتی گراد مورد نیاز است . این درجه حرارت پایین تر از حدی است که برای درختان میوه خزان دار لازم باشد . زمان جوانه زنی و رشد لوله گرده حدود ۳ روز طول م

ی کشد ، دوره پذیرش از بین رفتن خامه و تخمکها می شود . معمولا از دو تخمک فقط یک تخمک تلقیح می شود . خود ناسازگاری بادام از طریق دورگ گیری طبیعی و پی در پی از یک گونه وحشی بادام به نام Prunus webbii با گونه ای اصلی ورت می گیرد .
سال آور ی :

درخت بادام نیز مانند اغلب درختان دیگر Prunus هنگامی که میوه روی درخت دیده می شود القای گل و تمایز را در جوانه های گل دهنده آغاز می کند . این همزمانی منشأ پدیده تناوب با سال آوری است .
وقتی محصول در یک سال زیاد باشد جوانه های گل دهنده سال بعد به سبب کمبود مواد غذایی کمترو برعکس وقتی تولید کم باشد جوانه های گلدهنده بیشترمی شوند.
پتناوب که معمولا ۶-۷ سال بعد از کاشت رخ می دهد ، تحت تاثیر شرایط رشد سبزینه ای است شرایطی دشوار مانند خشکی زیاد و کاهش مواد غذایی تناوب را تشدید می کند . در عین حال در گونه های اروپایی تفاوتهای مهمی از لحاظ سال آوری دیده می شود مثلا ارقامی مانند راشیل حتی اگر خوب آبیاری شوند بعد از یکسال پربار ، دچار بی گلی می شوند ، د رحالیکه رقم فراگنس حساسیت بسیار کمتر دارد . هیچ رقم بادامی نیست که نسبت به سال آوری کاملا تاثیر ناپذیر باشد .
مغز دوقلو:
در بادام مانند هلو به ویژه در برخی از ارقام آن مغز بادام مضاعف یا دوقلو دیده می شود که نتیجه دو تخمک در یک تخمدان است .
تعداد دوقلوها در بعضی ارقام مانند تگزاس ، کرسیتومورتو ، توانو بیشتر در بعضی دیگ مانند نون پاری کمتر دیده می شود البته در برخی ارقام اصلا مغز دوقلو دیده نمی شود مثل آنی ،مارکونا ، دسمینو ، لارگتا ، و فراگنس
پایه های بادام :
بادام درختی است که از قدیم در مناطق خشک یا نیمه خشک ، حتی در خاکهای بسیار غنی از آهک نیز بی آنکه پیوند شود کاشته شده است . پس از آنکه پیوند زنی معمول شد ارقام مطلوب روی پایه های بذری حاصل از هسته بادام درجا پیوند می شود ژنوتیپهای که از هسته های تلخ بادام بدست می آمد معمولا مقاومت بیشتری در مقابل حمله جوندگان نشان می داد .
خواص مختلف پایه های بادام
پایه بادام هلو هلو بادام میرابی مارانا پولیزو میران اشیتارا کادامن
سهولت تولید کند تند خیلی تند تند تند متوسط خیلی

تند متوسط خیلی کند
میزان رشد بعد از ۱۰سال خیلی قوی متوسط خیلی قوی قوی متوسط متوسط قوی متوسط خیلی قوی
سهولت انتقل ضعیف قوی قوی خیلی قوی خیلی قو

ی قوی قوی قوی خیلی قوی
مقاومت به خشکی خیلی خوب ضعیف خیلی خوب ضعیف ضعیف ضعیف متوسط ضعیف متوسط
مقاومت به کلروز خیلی خوب ضعیف خوب ضعیف ضعیف قوی خیلی ضعیف ضعیف قوی
مقاومت به خفگی خیلی ضعیف متوسط متوسط خوب خیلی خوب متوسط خوب خوب متوسط متوسط خوب
مقاومت به پوسیدگی طوقه خیلی
حساس حساس حساس حساس متعمل متوسط حساس حساس حساس
مقاومت به نماتدهای گل حساس حاسیت گونه ای حاسیت گونه ای حساس ایمن مقاومت گونه ای مقاوم ایمن مقاوم