بيش فعالي در كودك

درس: روشهاي اصلاح رفتار

موضوع : بيش فعالي در كودك
رفتار آماج : مريم در يك ساعت ۱۰ بار از صندلي بلند شده است .
بيان هدف برنامه : مريم در يك ساعت ۷ بار يا كمتر از جايش برخواسته است.
شدت رفتار : مريم چنان از جايش بلند مي شود كه با هر بلند شدن صندلي را جابجا
مي كند.
فراواني و تعداد رفتار : ۱۰ بار در يك ساعت
مكان يا محل : مريم معمولا در كلاس زنگ رياضي زياد در جايش تكان مي خورد.
دوره نهفتگي : تا قبل از شروع امتحانات نيم ترم

انتخاب روش تغير رفتار: حذف و كاهش رفتار نامطلوب
انتخاب وابستگي :
قبل از وقوع رفتار عدم ساختار و نظم مشخص
رفتار حركت مريم در يك ساعت ۷ بار
بعد از وقوع رفتار از بيرون رفتن از كلاس محروم مي شود.
روشهاي مثبت كاهش رفتار نامطلوب :
۱٫ تقويت تفكيكي رفتارهاي ديگر
۲٫ تقويت تفكيكي نرخهاي كم رفتار

 

۳٫ تقويت تفكيكي رفتار ناهمساز
روشهاي منفي كاهش رفتار نامطلوب:
۱٫ جريمه كردن
۲٫ محرم كردن از تقويت مثبت
۳٫ تنبيه

انتخاب روش تغيير رفتار و اجراي روش :
در اجرا از نمونه گيري زمان استفاده شده است و در زمان يك ساعت كودك مورد توجه قرار گرفته است و بررسي شده است.
روش درماني موثر :
۱٫ تقويت تكنيكي با نرخهاي كم رفتار: اگر در يك ساعت ۵ بار از جايش يه جاي ده بار بلند شود مي تواند به بيرون از كلاس براي استراحت برود.
۲٫ تقويت تكنيكي رفتار ناهمساز : اگر كودك از جايش بلند نشود مي تواند روي مطالب رياضي تمركز كند.
روشهاي درماني :
درمانهايي كه براي كودكان ADHD بكار مي رود مي تواند به چهار گروه تقسيم گردد:
 آموزش والدين
 آموزش آموزگاران
 استفاده از كلاسهاي مخصوص
 درمان دارويي و درمان روان شناختي
آموزش والدين و معلمان بخش مهمي از درمان را تشكيل مي دهد و شامل دو بخش است :
o آموزش براي شناخت بيماري
o آموزش براي بكارگيري روشهاي درماني

والدين بايد اين بيماري را به عنوان يك نقص خفيف در مراحل اوليه رشد دانسته و كودك خود را به عنوان كودكي بدانند كه تلاش مي كند تا با ناتواني خود كه خارج از كنترلش است كنار بيايد.
والدين بايد راههاي ديگري براي تشويق ،‌ تقويت اعتماد به نفس و ايجاد احساس موفقيت در كودكانشان بيابند. فعاليت ورزشي ، هنري ، فني ،‌اجتماعي مي تواند فرصتهايي براي نمايان كردن تواناييهاي اين كودك ايجاد نمايد. اين فعاليتها تشويق بيشتري به دنبال داشته و مي تواند آثار منفي حاصل از تجربه هاي بد قبلي ( شكستها ، طرد شدگي ها ، تنبيه ها و … ) را بكاهد و جايگزين آن گردد.
براي اينكه كودكان قوانين را بياموزند لازم است قوانين را واضح تر ،‌در فواصل كمتر و دفعات بيشتر بيان كنيم و سيستم تشويق و تنبيه قوي تري را با آن همراه كنيم .
درمانهاي دارويي :
چندين سال كه از درمانهاي دارويي براي درمان علايم ADHD استفاده شده است . سه دارو از دارهاي شناخته شده موثر تر بوده اند: ۱- ريتالين ، ۲- دكستروآمفتامين ۳- پمولين يا سيلرت
اين داروها بشين فعالي را كاهش داد و توانايي آنها را براي تمركز و يادگيري بهبود مي بخشد همچنين هماهنگي فيزيكي مثل دستخط و ورزش را بهبود مي بخشد و رفتارهاي

تحريك پذيري را كنترل مي كند.
در روان درماني به مردم و افراد مبتلا به ADHD كمك مي كند تا خودشان را با وجود اختلال بپذيرند.

در روان درماني دو مسئله مورد توجه قرار مي گيرد . يكي واكنش هاي و رفتارهاي فرد و ديگري تفكرات و نگرشهايي كه علايم را تشديد مي كند به بيمار ياد داده مي شود كه چگونه در شرايط مشكل زا واكنش ها و رفتارهاي خود را كنترل نمايند. از سوي ديگر به بيمار نشان داده مي شود كه چگونه يك مدل فكري و يك نگرش ، علايم بيماري را تشديد مي كند و بر اثر آن بيمار بدون علت عصباني يا مضطرب مي شود و در مجموع با روان درماني مي توان مهارتهاي ذهني فرد در كنترل رفتار و برقراري روابط اجتماعي را افزايش داد.
 آموزش مهارتهاي اجتماعي

 گروههاي حمايتي

راهبرد هاي آموزشي ( براي كار با كودكان داراي بيش فعالي )
۱٫ مقررات مشخص و ساده اي براي كودك وضع شود و به او گفته شود چه كاري مي تواند انجام دهد.
۲٫ كودك را وقتي كار صحيحي انجام مي دهد تشويق كنيم.
۳٫ آموزشهاي كلاسي و تكاليف منزل را تكرار و ساده كنيد .
۴٫ آموزشهاي شفاهي را با آموزشهاي ديداري كامل كنيد .
۵٫ يك معلم ويژه براي آموزش اين كودكان در نظر بگيريد.
۶٫ از حركات دست و چهره و وسايل كمك آموزشي براي تدريس استفاده كنيد.
۷٫ در برخورد با اين كودكان صبور و منعطف باشيد.
۸٫ تماس چشمي خود را با او بطور مستمر حفظ كنيد و او را زود به زود نگاه كنيد.
۹٫ او را در يك گروه كلاسي عضو كنيد تا كارهايش را به صورت گروهي انجام دهد.

۱۰٫ نيمكت يا صندلي او را كنار پنجره نگذاريد تا جايي كه ممكن است حواسش پرت نشود.
۱۱٫ يادگيري را با تجارب واقعي زندگي مرتبط كنيد .
۱۲٫ فرصتهايي را براي بر خواستن و حركت در اطراف كلاس براي آنها در نظر بگيريد
۱۳٫ تكاليف را به بخشهاي كوچكتري تقسيم كنيد .
۱۴٫ در بسياري از موارد يك محيط سازماندهي شده يادگيري براي كودكان داراي ADHD مناسب است.
۱۵٫ تا حد امكان درس را مفرح تدريس كنيد علاقمندي كودك به درس مانع تشديد كم توجهي او خواهد شد.