مقدمه

در عصر حاضر هر روز ما شاهد تغيير و تحولاتي در سطح جهان هستيم كه اين تغييرات بر روي افراد آن جامعه اثر مي گذارد.

افراد مي خواهند به نوعي، از تغيير و تحول جهان خود آگاه شوند كه در اين راستا رسانه‌هاي گروهي مي توانند به ما كمك بنمايند و از طريق اين رسانه ها بسياري از اطلاعات را بدست آوريم يكي از اين دسته رسانه ها تلويزيون ميباشد كه هر روز بيشتر و بيشتر جاي خود را در ميان باز كرده است. كمتر خانه اي را شاهد هستيم كه در آن تلويزيون نباشد و افراد خانواده از برنامه هاي آن استفاده نكنند.

در ميان بييندگان و تماشاكنندگان تلويزيون فرزندان خانواده بيننده پر و پا قرص تلويزيون هستند تلويزيون مي تواند اثرات بسياري را بر روي دانش آموزان بگذارد كه در بين دختران و پسران و همچنين سنين مختلف متفاوت است. اما چگونگي استفاده از اين رسانه و كيفيت برنامه هاي تلويزيون مي تواند موضوع مهمي باشد مسئولين سينما نيز در نظر دارند با بالا بردن كيفيت برنامه هاي خود اطلاعات مفيد و مناسبي در گروههاي سني مختلف بر جاي بگذارند، اما گاه با زياده روي در تماشاي اين وسيله و استفاده نامطلوب، آثار منفي را بر جاي مي‌گذارد اين آثار ميتواند دانش آموزان را از انجام تكليف و يا به موقع خوابيدن باز دارد و بچه ها نتوانند در دروس خود موفقيت حاصل كنند.

در اين تحقيق كه كنكاشي است پيرامون «تأثير تماشاي تلويزيون بر كيفيت تحصيلي دانش آموزان مقطع ابتدايي سعي شده است واقعيات موجود، بدون تعصب و اظهارنظر شخصي مورد مداقه قرار گيرد.

بايد اذعان نمود كه كار مذكور خالي از اشكال نخواهد بود ولي حداقل توجهي است به اين موضوع كه ميتوان مسائل را با برخورد علمي و پژوهشي مورد بررسي قرار داد.

۱- عنوان تحقيق

« تأثير تماشاي تلويزيون بر كيفيت تحصيلي دانش آموزان چهارم و پنجم ابتدائي پسرانه و دخترانه ناحيه ۲ يزد.»

۲- تعريف و تحديد موضوع تحقيق

نظر به اينكه تلويزيون يك رسانه گروهي است كه اكثر مردم كشور ما و بخصوص كودكان از آن استفاده مي كنند لذا بر آن شديم تا تأثيراتي كه اين رسانه مهم در كيفيت تحصيلي دانش آموزان دارد، در كلاسهاي چهارم و پنجم ابتدايي ناحيه ۲ يزد (دخترانه و پسرانه) بررسي كنيم.

۳- تعريف مسئله مورد پژوهش

تلويزيون به عنوان يكي از وسايلي است كه تا به حال توانسته تعداد زيادي از افراد را به خود جلب نمايد و اثرات مثبتي بر جاي بگذارد اما به نظر مي رسد در كنار آن مشكلاتي را هم ايجاد نموده است از قبيل (انجام دادن تكاليف در حين تماشاي تلويزيون – تماشاي مداوم تلويزيون – كم تحركي – دير خوابيدن) پس برآنيم تا اين مسئله بررسي شود.

۱- برنامه زماني دانش آموزان را به گونه اي تنظيم نمود كه حتي المقدور ساعات اختصاص يافته مثل برنامة كودكان را تماشا كنند و بقية ساعات را به كارهاي ديگر خود بپردازند.

۲- اين تحقيق ميتواند موجب كنجكاوي و روحية جستجوگري و اجتماعي دانش آموزان را تقويت كند.

۳- از طريق اين تحقيق مي توان به آنها فهماند كه بسياري از اطلاعات را ميتوان از طريق تلويزيون كسب كرد.

۵- هدف تحقيق

۱- عادت دادن و ملزم كردن دانش آموزان به ديدن برنامه هاي مخصوص خود

۲- بررسي و اثر برنامه هاي تلويزيون در بالا بردن سطح آموزش دانش آموزان

۳- بررسي و اثر برنامه هاي تلويزيون در پايين آوردن سطح آموزش دانش آموزان

۴- پرورش روحية كنجكاوي و اجتماعي در دانش آموزان.

۵- بررسي مسائل و مشكلات دانش آموزان كه در اثر تماشاي مداوم تلويزيون ايجاد شده است از قبيل (كم تحركي – دير خوابيدن – بي دقتي در تكاليف)

۶- فرضيه ها

الف – تماشاي تلويزيون باعث افزايش معلومات دانش آموزان ميشود.

ب – تماشاي تلويزيون باعث حس كنجكاوي مي‌شود.

ج – تماشاي تلويزيون باعث پيشرفت در زبان آموزي و گنجينة لغات دانش آموزان مي‌شود.

د- در صورتيكه دانش آموزان مدت زمان خاصي را به تماشاي تلويزيون بگذرانند ميتواند اثر مثبت داشته باشد.

هـ – اگر دانش آموزان برنامة خاصي را انتخاب كنند ميتواند مثمرثمر باشد.

و- تنوع و جذابيت برنامه هاي تلويزيون باعث مي گردد تا دانش آموزان درس را در درجة دوم اهميت قرار دهند.

ز – تماشاي مداوم تلويزيون باعث كم توجهي و كم دقتي در تكاليف دانش آموزان مي‌شود.

ح – تماشاي مداوم تلويزيون باعث خستگي و كم تحركي و در نتيجه تأثيرات منفي در يادگيري مي‌شود.

ط – با تماشاي مداوم تلويزيون بهترين موقعيتهاي يادگيري از دست مي‌رود.

۷- محدوديتها و مشكلات تحقيق

الف – نداشتن اطلاعات كافي از مسائل آماري

ب- مشكلات مالي

ج – در بعضي از مدارس مديران آن همكاري لازم را نداشته‌اند.

د- بعلت برخورد با انتخاب ثلث دوم مديران و معلمين رضايت چنداني به اينكه دانش آموز وقت صرف پركردن به سؤالات پاسخنامه كنند نداشتند و دانش آموزان در تكميل پرسشنامه صداقت .

۸- تعريف واژه ها و اصطلاحات

– تلويزيون:

دستگاهي است كه تصاوير اشخاص و اشياء را از مسافت دور به وسيلة امواج الكتريسيته انتقال مي‌دهد.

– فراواني:

عده افرادي كه در هر طبقه يا دسته قرار مي گيرند فراواني آن طبقه يا دسته ناميده مي‌شود اگر از هر ۱۰۰ نفر دانش آموزان دختر مقطع ابتدائي ۲۰ نفر كلمة تازه اي را از تلويزيون يادگرفته باشد فرواني اين طبقه ۲۰ و كسانيكه كلمه اي را ياد نگرفته اند فراواني آن ۶۰ مي‌شود.

درصد :

درصد به سبب سادگي آن از لحاظ مفهوم و از نظر محاسبه درآمار زياد مصرف مي‌شود تعبير درصد اين است كه در مقايسه طبقه هاي مختلف عدد ۱۰۰ را مبنا قرار مي دهيم اگر فراواني كل طبقه را N و فراواني گروه خاصي را كه مي‌خواهيم درصد آن را نسبت به فراواني كل محاسبه كنيم با n و درصد را با p نشان دهيم برحسب تعريف اين فرمول به دست مي‌آيد.

– فرضيه

بيان مبتني بر حدس يا يك پيشنهاد موقتي دربارة رابطه بين دو يا چند متغير و به عبارتي فرضيه يك قانون بررسي نشده و يا ميتوان گفت فرضيه پيش بيني نتيجة تحقيق است.

زمينه و پيشينه تحقيقات انجام شده

اين تحقيق هنوز در سطح استان يزد انجام نشده است. اما تحقيقات انجام شده در اين راستا كه در جاهاي مختلف انجام شده و در فصلنامة تربيتي در مركز تحقيقات و برنامه ريزي ادارة كل آموزش و پرورش موجود مي باشد كه عناوين آن به شرح ذيل مي‌باشد.(۱)

– نظري اجمالي بر نتايج تحقيقات در زمينة تأثير تلويزيون بر كودكان و نوجوانان

– مطالعه دربارة رابطه تلويزيون با كودك در ايران

– كاربرد وسايل ارتباط جمعي (تلويزيون) در امر يادگيري در مدارس راهنمايي شيراز

– مطالعه و مقايسه نگرش دو گروه اجتماعي از دانش آموزان دورة راهنمايي در مورد برنامه هاي تلويزيون در تهران

– آموزش تلويزيوني

– بررسي اثرات برنامه هاي تدريس علوم تجربي توسط تلويزيون از نظر دانش آموزان دورة راهنمايي مدارس تهران

– رسانه ها و وظايف جديد در تربيت معلم

– راديو و تلويزيون در كشورهاي مختلف جهان

– سنجش علاقه دانش آموزان دختر و پسر به برنامه هاي تلويزيون

۱- بيان روش تحقيق

در اين پروژه از روش توصيفي استفاده خواهد شد. هدف محققين از اين پژوهش بيان چه هست و چه خواهد بود و به منظور توصيف عيني و تحليل شرايط موجود و ترسيم دقيق خصوصيات و صفات يك موقعيت با يك موضوع است به عبارتي ديگر پژوهشگران در اين ت حقيقات سعي دارند تا آنچه هست را بدون هيچگونه دخالت يا استنتاج ذهني گذارش دهند و نتايج عيني از موقعيت بگيرند.

۲- تعيين جامعة آماري و روش نمونه گيري

شهرستان يزد كه مركز اين استان نيز هست شامل دو ناحية آموزش و پرورش مي باشد. ناحيه (۲ و ۱ ) . كه ما براي انجام تحقيق خود ناحية ۲ اين شهرستان را انتخاب نموده و از دو گروه دختر و پسر در پايه هاي چهارم و پنجم كه اسامي آنها به شرح ذيل مي باشد براي تكميل پرسشنامه تحقيق خود استفاده نموديم كه جمع دختران در اين جامعة آماري ۳۳۸ نفر وجمع پسران در اين جامعة آماري ۳۴۰ نفر مي باشد.

دبستانهاي دخترانه شامل : مهديه (۲ و ۱ ) توحيد – ادب – ميركافيان فهرج

دبستانهاي پسرانه شامل : قدس – خسروي – دكتر خانعلي – مهدي – فهرج

جدول شماره ۱ آمار دانش آموزان كلاسهاي چهارم و پنجم ابتدايي ناحيه ۲ يزد در سال تحصيلي ۷۴-۷۳ را نشان مي دهد[۱]

در جدول شماره ۲ جامعة آماري مورد نظر مشخص شده است.

جدول شماره جدول شماره در اين تحقيق از روش نمونه گيري تصادفي استفاده شده است كه پس از كنكاش و جستجو دربارة تأثير تماشاي تلويزيون بر كيفيت تحصيلي دانش آموزان كلاسهاي چهارم و پنجم مقطع ابتدايي دخترانه و پسرانه ۱۰ آموزشگاه در ناحيه ۲ يزد ، نتايج حاصله به كل دانش آموزان آن ناحيه تعميم داده شده است.

۳- توصيف ابزارها و وسايل جمع آوري داده ها

در اغلب موارد تماس مستقيم با آزمودنيها كه اساس جمع آوري اطلاعات از طريق مصاحبه است وقت گير است و يا گران تمام ميشود و گاهي غيرممكن. به همين لحاظ در اين گونه موارد محققان براي دستيابي به حقايق مربوط به گذشته، حال و يا پيش بيني وقايع و شرايط آينده از پرسشنامه استفاده مي كنند در مقايسه با مصاحبه پرسشنامه در اغلب شرايط عملي تر و آسانتر است و به محقق امكان مي دهد تا نمونه هاي بزرگتر را مطالعه و بررسي كند از ديگر محاسن آن يكنواخت بودن آموزشي است كه براي تكميل كردن پرسشنامه به آزمودنيها داده مي شود همچنين يكساني تقريبي شرايط آنان در موقع تكميل كردن پرسشنامه است.

در اين تحقيق جهت جمع آوري اطلاعات از طريق پرسشنامه كه مشتمل بر سؤالات بازپاسخ و بسته پاسخ مي باشد استفاده خواهد شد. از طريق اين پرسشنامه اطلاعات مورد نظر با توجه به فرضيه هاي مطرح شده كسب خواهد شد.