تاريخچه هندبال در جهان

گروهي هندبال را مثل ورزشهايي چون بوکس- کشتي و دو از رشته ها ي سنتي المپيک مي دانند. «هومر» شاعر و مورخ يوناني در اثر خود«اوديسه» از ورزش هندبال بنام «اورانيا » يادکرده است درسال ۱۹۲۶ تصاوير مربوط به اين بازي روي يكي از ديوارهاي آتن قديم حجاري شده بود كشف شد . در قرن شانزدهم و هفدهم ميلادي تابستانها خانم هاي درباري و شواليه ها و

شاعران دربار ي اين ورزش را سرگرمي خود قرار داده بودند . كنراد كخ كه يك معلم ورزش آلماني بود در سال ۱۸۹۰ هندبال را به صورت جدي تري با نام رافابل اشپيل معرفي كرد . كه آن را بصورت يازده نفري بازي مي كردند . هندبال شباهت زيادي به يكي از بازي هاي محلي چكسلواكي بنام هازنا داشت .
پس از اولين جنگ جهاني ((هرمان)) رئيس فدراسيون هندبال آلمان براي گسترش و تحكيم اين ورزش بسيار كوشش كرد. البته دكتر((كارل شلنز)) استاد دانش سراي عالي تربيت بدني و ور

زش برلين كه او را پدر هندبال ناميده اند، پيش تر و در سال ۱۹۲۰، مقررات اين ورزش را تدوين كرده و آن را در كلاس هاي خود به مرحله اجرا درآورده بود ، لذا پس از او شاگردانش موجبات گسترش اين ورزش را در سراسر آلمان فراهم آوردند. در كشور هاي شمالي به دليل سردي هوا ، براي اجراي اين ورزش در سالن ، شكل تازه اي به آن داده شد كه اين امر باعث پيدايش هندبال هفت نفره امروزي شد.اين ورزش بين سالهاي ۱۹۰۴ تا ۱۹۲۰ با استفاده از بعضي قوانين بازي فوتبال ، در قاره اروپا توسعه بيشتري يافت و به همين دليل ، ((فوتبال)) اثر بسياري بر آن گذاشته است. قبل از تشكيل فدراسيون هندبال در آلمان ، اين ورزش به ضميمه فدراسيون هاي ژيمناستيك و دو و ميداني اداره مي شد، اما ((كارل ديم)) براي يكنواختي آن اقداماتي انجام داد كه بعدها به نتيجه رسيد.تا سال ۱۹۲۸ از نظر تشكيلات بين المللي نيز هندبال ، جزو فدراسيون بين المللي دو و ميداني محسوب مي شد. اما به دليل اهميت هندبال ، اين فدراسيون در هشتمين كنگره خود كه در سال ۱۹۲۶ برگزار شد ، كميسيوني براي مستقل كردن آن به وجود آورد و سرانجام در اوت ۱۹۲۸ ، فدراسيون بين المللي مستقل هندبال با يازده كشور عضو در آمستردام تشكيل شد و ((اوري براندرج)) عضو هيات مديره آن ، براي گسترش اين ورزش كمك هاي بسياري كرد. در همان سال اولين بازي نمايشي هندبال در آمستردام انجام شد و در سال ۱۹۳۱، كميته بين المللي

المپيك اجازه داد كه هندبال جزو بازي هاي المپيك درآيد.از سال ۱۹۲۸ تا ۱۹۳۴ فدراسيون بين المللي هندبال گسترش بسياري يافت و توانست بيش از ۲۵ كشور را به عضويت بپذيرد، سرانجام اولين بازي هاي بزرگ و رسمي هندبال در المپيك سال ۱۹۳۶ برلن در رشته يازده نفره مردان انجام يافت، و كشورهاي آلمان ، اتريش و سوييس به ترتيب مقام هاي اول تا سوم را به دست آوردند.در سال ۱۹۳۷ در بازي هاي جهاني دانشگاهي ، مسابقات هندبال نيز انجام شد كه آلمان به مقا

م اول رسيد ، سپس در سال ۱۹۳۸ به مناسبت دهمين سال تاسيس فدراسيون بين المللي هندبال ، اولين مسابقات قهرماني جهان در رشته هاي هندبال يازده نفره و هفت نفره با شركت كشورهاي آلمان ، دانمارك، هلند، مجارستان، لوگزامبورگ، لهستان ، سوئد، سوييس و چكسلواكي در كشور آلمان انجام شد كه در هر دو رشته كشور آلمان به مقام اول نايل آمد و در هندبال هفت نفره ، كشورهاي اتريش و سوئد به ترتيب مقام هاي دوم و سوم را به دست آوردند.پس از دومين جنگ جهاني ، ارتباطات بين المللي به سرعت از سر گرفته شد و به ترتيب ، فدراسيون قديمي هندبال منحل شد تا اين كه در ژوئيه سال ۱۹۴۶ با پيگيري كشورهاي فرانسه و سوئد و با شركت كشورهاي دانمارك، فنلاند،فرانسه،هاند،نروژ،لهستان و سوييس ، كنگره اي در اسن شهر تشكيل گرديد كه به ايجاد فدراسيون فعلي هندبال در اين شهر منجر شد. سپس در سال ۱۹۵۰ محل اين فدراسيون ، به كشور سوييس انتقال يافت ، در استكهلم يك كميسيون فني بين المللي تشكيل شد كه هدف از تشكيل آن بررسي مقررات هندبال بود. در سال ۱۹۴۷ اولين دوره داوري هندبال در دانمارك تشكيل شد كه آثار بسيار مهم و مطلوبي در داوري اين ورزش به جاي گذاشت.در سال ۱۹۴۸ فرانسه مسابقات هندبال يازده نفره را با عنوان ((جام صلح)) برگزار كرد و كشورهاي سوئد ، دانمارك،سوييس و فرانسه به ترتيب مقام هاي اول تا چهارم را به دست آوردند.در سال ۱۹۵۲ دومين دوره مسابقات جهاني هندبال يازده نفره در سوييس برگزار شد كه كشورهاي آلمان ، سوئد، سوييس ، اتريش، دانمارك،هلند، فرانسه و اسپانيا به ترتيب مقام هاي اول تا هشتم را كسب كردند.در سال ۱۹۵۴ مسابقات جهاني هندبال هفت نفره در سوئد برگزار شد و اين كشور به مقام اول رسيد و كشورهاي آلمان و چكسلواكي به مقام هاي دوم و سوم رسيدند، در مسابقات بين المللي هندبال يازده نفره نيز كه در سال ۱۹۵۵ در آلمان برگزار شد، كشور ميزبان به همراه سوييس و شوروي به مقام هاي اول تا سوم دست يافتند.در سال ۱۹۵۶ مسابقات جهاني هندبال يازده نفره بانوان در آلمان برگزار شد كه كشورهاي روماني ، آلمان و مجارستان به مقام هاي اول تا سوم دست يافتند . سال بعد ، اين مسابقات در رشته هندبال هفت نفره در كشور

يوگسلاوي برگزار شد كه كشورهاي چكسلواكي ، مجارستان و يوگسلاوي به مقام هاي اول تا سوم رسيدند.در سال ۱۹۵۸ مسابقات جهاني هندبال هفت نفره در آلمان برگزار شد و كشورهاي سوئد ، چكسلواكي و آلمان مقام هاي اول تا سوم را به دست آوردند.در حال حاضر فدراسيون بين المللي هندبال ۱۲۹ عضو دارد كه ۲۳ عضو آن در كنگره بارسلون پذيرفته شده اند. علاوه بر آن ،

هندبال در بيش از ۳۰ كشور ديگر نيز علاقه منداني دارد كه به اين ورزش مي پردازند. به طور كلي تا سال ۱۹۵۲ هندبال يازده نفره كه در زمين فوتبال بازي مي شد بر هندبال هفت نفره كه در زمين كوچكتري ، در داخل سالن بازي مي شد، اما از آن پس هندبال هفت نفره به ويژه در كشورهاي اسكانديناوي ، به سرعت رشد كرد و در ديگر كشورها نيز جاي هندبال يازده نفره را گرفت.
تاريخچه هندبال در ايران در سال ۱۳۴۴ شمسي ((دكتر علي محمد اميرتاش )) پس از پايان تحصيلات دوره ليسانس در رشته تربيت بدني و ورزش از كشور فرانسه به ايران مراجعت كرده و گفتگو ها و اقدامات اوليه را جهت تاسيس فدراسيون هندبال ايران از طريق كميته ملي المپيك شروع نمود. مدارك لازم نيز از فدراسيون بين المللي هندبال گرفته شد تا از اين طريق ، مقدمات پيدايش ورزش هندبال هفت نفره در ايران فراهم شود. اما با تغييرات اداري در يك سال بعد ، در جلسه كنگره روساي تربيت بدني و مديران فني استان ها و فرمانداري هاي كل ايران كه هم زمان با برگزاري مسابقات ورزشي آموزشگاه هاي كشور در خرداد ماه سال ۱۳۴۵ در شيراز تشكيل شد ، (( دكتر اميرتاش )) طي شرح مبسوطي ، تصويب و اجراي هندبال در آموزشگاه هاي كشور را به كنگره پيشنهاد كرد ، ليكن به علت آشنا نبودن شركت كنندگان در كنگره با ورزش هندبال ، متاسفانه اين پيشنهاد به تصويب نرسيد و بررسي بيشتر درباره آن به آينده موكول شد.در سال ۱۳۴۷، تغييرات و سازماندهي جديدي در اداره كل تربيت بدني وزارت آموزش و پرورش پديد آمد كه تصويب بازي هندبال را همانند يكي از ورزش هاي رسمي آموزشگاه هاي كشور ة ممكن ساخت. مسئولان وقت كه از افراد با تجربه بودند و با ورزش هاي جديد نيز آشنايي داشتند، اين پيشنهاد را

با احتياط و به طور غير رسمي پذيرفتند ، و بنا شد (( دكتر اميرتاش )) براي آزمايش ، دو تيم در دبيرستان البرز تهران تشكيل و تمرين دهد تا بتواند ورزش هندبال را در عمل به روساي ادارات و مديران فني تربيت بدني كشور كه بار ديگر در تهران گرد مي آمدند، نشان دهد. هم زمان با تمرين

اين دو تيم ، اولين نشريه هندبال هفت نفره در ايران كه شامل خلاصهمقررات بازي و مقدماتي از مهارت هاي انفرادي و دسته جمعي بود، در ۲۷ صفحه تهيه و در اختيار مسئولان و دست اندركاران تربيت بدني آموزش و پرورش گذاشته شد.به همت اداره كل تربيت بدني وزارت آموزش و پرورش ، در بهمن سال ۱۳۴۷، سمينار بررسي مسايل و مشكلات تربيت بدني و ورزش آموزشگاههاي كشور ، با شركت روساي اداره هاي تربيت بدني و مديران فني استان ها و فرمانداري هاي كل در تهران تشكيل شد و در ضمن يك مسابقه كامل بين دو تيم هندبال دبيرستان البرز ترتيب يافت و

نشريه ۲۷ صفحه اي كه به همين منظور تهيه شده بود در دسترس شركت كنندگان سمينار گذاشته شد، در جلسه بعدي اين سمينار تصميم گرفته شد ، با توجه به امتيازات تربيتي و ورزشي كه هندبال هفت نفره دارد، به عنوان يكي از رشته هاي ورزشي به آموزش و پرورش ، پيشنهاد شود. پس از چهار سال انتظار ، اين اولين پيروزي بود. پيش از پايان سال ۱۳۴۷ ، پيشنهاد مذكور تصويب شد و فدراسيون هندبال آموزشگاه هاي كشور شكل گرفت. رياست فدراسيون به (( جعفر گلبابايي)) كارمند عالي رتبه وزارت آموزش و پرورش و مشاور فني آن به (( دكتر اميرتاش)) واگذار شد.بع منظور آشنايي معلمان و مربيان ورزش كشور با ورزش هندبال هفت نفره و آماده كردن مقدمات لازم جها مسابقات هندبال در چهار چوب مسابقه هاي آموزشگاه هاي كشور كه در دهه اول تير ماه سال ۱۳۴۸ در تهران برگزار شد ، دو كلاس فشرده آموزش مربي و داوري هندبال ، جهت شركت مربيان استان تهران در دهه دوم اسفند ، و براي مربيان ورزش منتخب از ساير نقاط كشور در دهه سوم اسفند ۱۳۴۷ ، به همت اداره كل تربيت بدني آموزش و پرورش و با سرپرستي و تعليم (( دكتر اميرتاش)) در تهران تشكيل و آموزش هاي لازم داده شد.سرانجام تيم هاي تعليم يافته به كمك مربياني كه در كلاس هاي فشرده شركت كرده بودند ، از شهرستان هاي تهران ، اهواز ، مشهد ، اصفهان، شيراز و كرمان در اين مسابقات شركت كردند كه به همين ترتيب مقام هاي اول تا ششم را به دست آوردند.مقررات كامل ورزش هندبال كه از فدراسيون بين المللي هندبال تهيه و ترجمه شده بود به نام (( فدراسيون هندبال آموزشگاه هاي كشور)) تكثير و در همين كلاس ها در اختيار شركت كنندگان گذاشته شد. اكنون زماني بود كه عده بسياري از دانش آموزان كشور ، ورزش هندبال را مي شناختند و مربيان با علاقمندي بسيار در پي تكميل معلومات خود در اين زمينه بودند. دست اندركاران اداره كل تربيت بدني آموزش و پرورش نيز كه بر اين امر واقف بودند، پيشنهاد (( دكتر اميرتاش)) را مبني بر دعوت از يك مربي خارجي ، پذيرفتند و پيرو آن

بلافاصله از ((لاميشل پائوليني)) فارغ التحصيل دانش سراي عالي تربيت بدني و ورزش فرانسه و مربي تيم قهرمان هندبال فرانسه و عضو كميته فني فدراسيون هندبال آن كشور ، به طور رسمي دعوت شد تا براي تدريس در كلاس هندبال به ايران مسافرت كند . در مدت ده ماه اقامت وي در ايران ، با همكاري ((دكتر اميرتاش )) يك كلاس تكميلي براي مربيان استان مركزي ، در دهه دوم

مرداد ماه سال ۱۳۴۸ در تهران و يك كلاس تكميلي ديگر در شهرستان اصفهان برگزار شد.در شهريور ماه ۱۳۴۹ نيز كلاس ديگري براي مربيان هندبال كشور در منظريه تهران تشكيل شد و طي آن ((دكتر اميرتاش)) آخرين تحولات هندبال تا آن زمان را براي شركت كنندگان تشريح كرد. تاسيس فدراسيون هندبال در سال ۱۳۵۲ با توجه به پشتوانه اي كه از نظر تعداد بازيكن و مربي در كشور ايجاد شده بود ، سازمان تربيت بدني وقت به اين ورزش توجه پيدا كرد و سرانجام در سال ۱۳۵۴ فدراسيون هندبال تاسيس و (( مهندس هارون مهدوي )) عهده دار امور آن شد.
هندبال در آموزشگاهها از سال ۴۸ تا کنون انجام گرفته البته بعضي از سالها در آن وقفه داشته است.
– دومين مسابقات قهرماني کشور مردان ۱۳۵۵ درمشهد
– اولين مسابقات قهرماني زنان ۱۳۷۰درتهران
– اولين دوره مسابقات دانشجويان (پسر) ۱۳۶۷ در زاهدان
– اولين دوره مسابقات هندبال ساحلي (مردان) ۱۳۸۰بندرعباس
– بهترين نتيجه تيم ملي مسابقت آسيايي بانکوک (مردان) مقام چهارم ۱۹۹۸
– بهترين نتيجه تيم باشگاهي مردان در مسابقات آسيايي مقام سوم تيم ذوب آهن
– اولين حضور تيم هندبال دانش آموزان پسر ايران درمسابقات جهاني هندبال دانش آموزان درکشور يونان درسال ۲۰۰۲ در ارديبهشت ماه ۱۳۸۱ و با کسب مقام ششم
کارهاي پژوهشي در هندبال ايران
۱٫ در تيرماه سال ۱۳۷۲ ، دکتر علي محمد امير تاش تحقيقي بر روي ويژگيهاي بدني و آمادگيهاي جسماني قهرمانان هندبال بزرگسالان در تهران انجام داد.
۲٫ پايان نامه آقاي خسرو نصيري در بهمن سال ۱۳۷۳ تحت عنوان «شناخت و بررسي علل و ميزان گسترش آسيب هاي ورزشي مفصل شانه بازيکنان زبده هندبال». اين تحقيق در خصوص شناخت و عوامل مستعد کننده بروز آسيبهاي ورزشي در مفاصل شانه بازيکنان هندبال انجام گرفته . بطوريکه بازيکنان پست خط ۸۰% بيشترين آسيب ديدگي را متحمل شده اند. شرايط مسابقه ۷۸% باعث طرفي ديگر عدم آمادگي جسماني ۸۶% – گرم نکردن ۶۲% از عوامل بروز آسيب ديدگي هستند. همچنين ۳۰% آسيبهاي مفصل شانه مربوط به دررفتگي ضمنا ۵۰% افراد بروز آسيب در اين ناحيه را گرم نکردن ذکر کرده اند.
۳٫ در پاييز سال ۱۳۷۳ آقاي شهرام عروف زاد در پايان نامه خود تحت عنوان «بررسي انواع و ميزان شيوع آسيبهاي ورزشي و ارتباط آن با آمادگي عمومي جسماني در بازيکنان هندبال باشگاههاي استان اصفهان، چنين نتيجه مي گيرد که آسيبهاي وارده ۲۶% کوفتگي – ۴/۲۲ % کشيدگي – ۱۹ % به پيچ خوردگي – دراين بازيکنان ۴/۵۱ % کل آسيبهاي به اندام تحتاني و ۳۶% به اندام فوقاني و ۶/۱۲ % مربوط به آسيبهاي تنه – سرو گردن بوده است در تستهاي آمادگي جسم

در بارفيکس و دراز نشست بوده. ضريب همبستگي بين ميزان بروز آسيب با سطح آمادگي جسماني ميزان بالاي (۶۱/۰-= r ) است که ارتباطي منفي و قوي را نشان مي دهد.
دراين تحقيق بيشترين آسيب مربوط به دروازه بانان و کمترين آن مربوط به بازيکنان بغل و گوش مي باشد.