دلکو

تعریف دلکو:
دستگاهی است که با انرژی گرفتن از موتوروظیفه ی قطع و وصل جریان مدار اولیه را بر عهده دارد.بطور کلی دلکو اعم از اینکه پلاتین دار بوده ویا الکترونی باشد سه وظیفه ی مهم زیر را انجام می دهد:
الف)جریان برق را در مدار اولیه قطع و وصل نموده و مانند سوئیچ مکانیکی کار می کند.این عمل بوسیله ی پلاتین ها انجام می شودو در نتیجه در مدار ثانویه ی کویل برق با ولتاژ زیاد تولید می شود.

ب)برق تولید شده با ولتاژ زیاد بین چکش برق و ترمینال های درب دلکو بین شمع های موتور توضیع می گردد.جرقه زدن شمع های سیلندرهای موتور بستگی به ترتیب احتراق موتور(وایر چینی شمع ها)داشته وطبق کارخانه ی سازنده باید عمل شود.
ج)عمل جرقه زدن در سر شمع ها ودر اخر زمان تراکم و در یک موقع معینی در داخل اتاقک احتراق انجام می گیردتا موتور حد اکثر قدرت خود را بتواند بدست اورد(تایمینگ دلکو).همچنین آوانس مکانیکی که بوسیله ی وزنه های دلکو انجام میشود،همراه با آوانس مکشی ،جرقه زدن سر شمع ها را بسته به شرایط موتوربطور خود کار تنظیم می کند.

در عمل دو جور دلکو مورد استفاده قرار می گیرد.این تقسیم شدن بر اساس روش تکمیل شدن مداربین چکش برق و ترمیتال های درب دلکو انجام شده است.
در نوع اول بین ترمینال های درب دلکو و تیغه ی چکش برق فاصله ی کمی وجود دارد و جریان لازم برای ایجاد جرقه در الکترود شمع ها باید از این فاصله عبور کند.در نوع دوم ترمینال های درب دلکو بصورت جاروبکهای زغالی ساخته شده و با تیغه ی چکش برق تماس کامل پیدا می کند.در نوع

اخیر کلیه ی سطوح تماس را از جنس سخت و مقاوم در برابر سایش می سازندودر داخل درب دلکو طرح ریزی می کنند.اخیرا بجای باکلیت از لاستیک سخت که در این مورد آزمایش خود را بهتر پس داده است استفاده می کنندکه در مقابل ترک خوردگی مقاومتر است.تمیز بودن کلیه ی قسمتهای رد کننده ی جریان نقش عمده ای در کیفیت جرقه زنی دارد.لازم بذکر است که در نوع اول ولتاژ

خروجی کویل باید کمی بیشتر از نوع دوم باشد زیرا جریان یاد شده باید از دو فاصله ی خالی عبور کند‘یکی از سر شمع هاو دیگری از همین فاصله ی بین چکش برق و ترمینال های درب دلکوکه بطور سری به شمع ها وصل می باشد.

طرز کار دلکو:
هر بار که یکی از برجستگی های بادامک با کنتاکت های پلاتین تما س پیدا می کند‘آنرا باز کرده و در اثر القا متقابل،در مدار ثانویه ی کویل یک جریان فشار قوی ایجاد می نماید.جریان فشار قوی مزبور از طریق یک وایر کاملا عایق به ترمینا ل های درب دلکوهدایت می گردد تا مسیر خود را از طریق بدنه تکمیل نماید.
دلکو از قسمتهای مختلفی تشکیل شده و هر ق

اجزای دلکو لوکاس مد ل۴۵D4
اجزای تشکیل دهنده ی دلکو بشرح زیر است:
۱-پلاتین ها:
در دلکوی کلیه ی اتو مبیل های جدید ‘برای قطع و وصل کردن جریان مدار اولیه در زمان مناسب، از پلاتین ها استفاده می شود.
کنتاکتهای پلاتین:
وظیفه ی اصلی کنتاکتهای پلاتین ای است که کنتاکت سر شمع با دقت و سرعت جرقه بزند.لزا لازم است که قطعات متحرک این مجموعه سبک و در عین حال محکم بوده و از مواد درجه یک ساخته شده باشند.کنتاکتهای پلا تین قطعات بسیار کوچکی هستند که یکی از آنها ثابت و دیگری متحرک است.پلاتین ثابت به وسیله ی یک پیچ به صفحه ی دلکو بسته می شود که این پیچ را پیچ تنظیم می نامند.پلاتین ثابت که به صفحه بسته می شود دارای برق منفی وپلاتین متحرک بوسیله ی یک پین لولایی عایق از همدیگر،به هم متصل می شوند که برق از سر سیم منفی کویل به پلاتین ها و خازن وصل می شود.

بازوی کنتاکت متحرک فنری بوده و در حالت عادی انرا به کنتاکت ثابت تکیه می دهد.کنتاکتها را معمولا از جنس تنگستن یا آلیاژی از پلاتین ها می سازند تا در مقابل جرقه های احتمالی مصون بوده ودر برابر باز و بسته شدن سریع انها ودر نتیجه ی پیش امدن حالت چکشی مقاوم باشند.کنتاکتهای پلاتین در حالت عادی بسته مگر اینکه شمع ها به جرقه نیاز داشته باشندکه در اینصورت بر جستگی بادامک دخالت کرده کنتاکتهای آنرا باز میکند. استفاده از پلاتین ها یا

کنتاکتهای معمولا بسته در اتومبیل ها با دور زیاد مرسوم است.زیرا در این حالت تماس نسبتا زیاد کنتاکتها با هم بحدی است که خاصیت مغناطیسی سیم پیچی اولیه ی کویل بطور کامل به داخل سیم پیچی ثانویه نفوذ می کند.در نتیجه ی این وضعیت در موقع استارت که دور موتور کم است‘جرقه های خوبی در سر شمع ها ایجاد می شود و به مرور که دور موتور افزایش یافته ودر زمان تماس کنتاکتها کاهش می یابد شدت جرقه های ایجاد شده نیز کم می شوند.

میزان پلاتین های دلکو:
برای اینکه جریان برق در موقع باز شدن پلاتین ها بخوبی قطع شود بایستی فاصله ی پلاتین
ها در موقع باز بودن ‘یعنی موقعی که یکی ازبادامک ها زیر پلاتین برق خورده و ان را از پلاتین اتصال اهن دور نموده است‘نیم میلیمتر باشد تا برق بخوبی قطع شود. میزان صحیح این فاصله بوسیله ی پلاتین اتصال اهن صورت می گیرد(پلاتین ثابت).
طرز عمل :
ابتدا درب دلکو را باز نموده وچکش برق را برمی دارند. سپس یک نفر میل لنگ (هندل)را گردانیدهتا نوک یکی از بادامک ها زیر پلاتین برق(پلاتین متحرک)خورده و ان را حداکثر باز نماید. اگر در این لحظه فاصله ی پلاتین ها نامیزان ‘یعنی کمتر یا بیشتر از نیم میلیمتر باشد باید پیچ ضامن پلاتین

را شل نموده و پیچ میزان انرا انقدر به چپ یا راست بگردانیم تا فاصله درست تنظیم شود.
تذکر:این فاصله باید هر چند ماه یکبار میزان گردد . زیرا در مصرف سوخت و کشش اتومبیل نهایت درجه اهمیت را دارد.علت ان هم ساییده شدن فیبر پلاتین برق است که بادامک فولادی میل دلکو در تماس با ان است.
۲-صفحات داخل دلکو:
داخل دلکو دو عدد صفحه ی فولادی و متحرک وجود داردکه صفحه ی ثابت بوسیله ی دو عدد پیچ به بدنه ی دلکو بسته شده است.صفحه ی متحرک بر روی صفحه ی ثابت قرار گرفته و به راحتی بر روی ان حرکت می کندو می تواند چند درجه گردش نماید.پلاتین ها بر روی صغحه ی متحرک سوارند.پس تنظیم فاصله ی دهانه ی پلاتین بوسیله ی پیچ مخصوصکه داخل شیار کشویی(پیچ میزان پلاتین ثابت)قرار گرفته استپلاتین ثابت نیز سفت می گردد.در بعضی د لکو ها خازن یا فیوزدلکو نیز بر روی صفحه ی متحرک سوار می شود.در حالی که در دیگر دلکوها خازن ممکن است در قسمت بیرون دلکو نسب گردد.در ضمن صفحه ی متحرک دلکوبه میله ی دیافراگم دستگاه اوانس مکشی متصل است.

۳-بادامک میل دلکو:
بادامک میل دلکو دهانه ی پلاتین را باز کرده و فنر متحرک دهانه ی پلاتین ها را می بندد. تعداد بادامک های میل دلکو برابر با تعداد سیلندر های موتوراست.برش عرضی بادامک موتور های چهار سیلندر‘چهار گوش بوده(به فاصله ی ۹۰ درجه)،و شش سیلندر، شش گوش (به فاصله ی ۶۰ درجه)می باشدوهمچنین موتور های هشت سیلندر ۱۵ درجه هستند.در اثر حرکت میل دلکو‘بادامک یا فیبر پلاتین متحرکتماس پیدا کردهو سبب باز و بسته شدن دهانه ی پلاتین ها می شود.میل بادامک دلکو حرکت خود را از میل سوپاپ می گیرد و سرعت آن نصف سرعت میل لنگ موتور است.زیرا دریک دور گردش میل دلکو‘کویل باید جرقه ی لازم را به تمام سیلندرهای موتور برساند.تعداد درجاتی را که دهانه ی پلاتین بسته است‘زاویه ی داول گفته می شود.و این زائیه ۶۰ تا۶۵ درصد زمان باز و بسته بودن دهانه ی پلاتین می باشد(زاویه ی ۶۰ و۴۵ بستگی به تعداد سیلندرهای موتور دارد).بنابر این در زمان بسته بودن دها نه ی پلاتین ها ‘ جریان برق از مدار اولیه گذشته و باعث اشباع کویل می شود.هر گونه تغییر در فاصله ی دهانه ی پلاتین ها‘سبب تغغیر در زاویه ی داول خواهد شد(یک درجه به ازای۰٫۰۰۱ اینچ تغییر در فاصله ی دهانه ی پلاتین ها). در

ضمن وزنه ها ی تعادل توسط فنر به میل بادامک دلکو متصل می باشند.با گردش میل دلکو وزنه ها همسو با میل دلکو به حرکت در آمده و جهت آوانس کردن به کار می روند.در موتور اتومبیل پیکان ،قسمت پایین میل دلکو با دو پر خود با شکاف اویل پمپ در گیر شده و میل دلکو را می چر خاند.

۴-آوانس مکا نیکی:
در قسمت پایین دلکو قرار گرفته و سبب گردش میل بادامک دلکو می گردد.در واقع دلکو
به واحد آوانس گریز از مر کزجا داده است:یک سری از وزنه های لولا دار که به شفت(میل)دلکو متصلندکه سبب می شوند بادامک به آرامی بچرخد و زمان جرقه زدن شمع ها در سرعت های بالای موتور جلو بیفتد.

علاوه بر آن د لکو یک واحد آوانس مکشی نیز دارد که به پهلوی دلکو وصل می باشد وسبب حرکت صفحه ی متحرک می شود.در هر دو حالت موقعیت فیبر پلاتین متحرک نسبت به بادامک دلکو تغییر پیدا می کند.
۵-آوانس مکشی:
آوانس مکشی حساس به خلا تو لید شده و در منیفلد هوا می باشد،بنابر این هنگامی که موتور روشن بوده و دریچه ی گاز در حالت نیمه باز باشد،مخلوط هوا و بنزین کمتری وارد سیلندر ها و اتاق احتراق می گردد.لذا این مخلوط کم با سر عت کمتری می سوزد.لذا قبل از اینکه فشار حاصل از احتراق به حداکثر برسد،پیستون از نقطه ی مرگ بالا گذشته و به طرف پایین حرکت کرده

است.بنابر این بیشتر انرﮊی سوخت تلف خواهد شد.برای جلو گیری از تلف شدن انرﮊی،جرقه باید زودتر زده شودتا سوخت زمان بیشتری برای سوختن داشته باشد.بدین منظور از آوانس مکشی استفاده می شود.
آوانس مکشی از یک محفظه ی غیر قابل نفوذ هوا درست شده است ۱و داخل آن دیافراگمی قرار گرفته است.یک سمت دیافراگم که غیر قابل نفوذ هواست بوسیله ی لوله ای به محلی که در بالای دریچه ی گاز کاربوراتور استبشته می شود.در ضمن طرف دیگر دیافراگم(داخل محفظه)بوسیله ی

میله ی رابطی به صفحه ی متحرک دلکو متصل است.هنگامی که دریچه ی گاز بسته است و موتور در دور آرام کار می کند،خلائی تو لید نشده و نیرویی بر دیافراگم وارد نمی شود.بنابر این دلکو در حالت ریتارد خواهد بود.وقتی دریچه ی گاز کمی باز می شود،خلا منیفلد هوا بر دیافراگم اثر کرده و فنر آنرا فشرده می کند.با کشیده شدن دیافراگم ،میله ی آن صفحه ی متحرک دلکو را به بیرون

می کشد.در نتیجه وضعیت قرار گرفتنن فیبر پلاتین متحرک بر روی بادامک میل دلکو تغییر کرده و دهانه ی پلاتین زودتر باز می شود.این عمل باعث می شود که جرقه ی برق در دهانه ی شمع ها زودتر انجام گیرد.اگر دریچه ی گاز بیشتر باز شود،خلا کمتری در منیفلد هوا بوجود ٱمده و آوانس مکشی نیز کمتر خواهد بود.در صورتی که دریچه ی گاز کاربوراتور کاملا باز شود،دیگر آوانس مکشی تو لید نخواهد شد.در این حالت آوانس جرقه بوسیله ی آوانس وزنه ای تامین خواهد شد.
۶-درب دلکو:
درب دلکو در موتور اتو مبیل ها استفاده می شود تا دلکو روتور داخلش را بپوشاند.در وسط درب دلکو یک ترمینال مرکزی وجود دارد که به وایر خروجی کویل متصل می شود.در اطراف این ترمینال مرکزی چندین ترمینال متقارن نسب شده اندکه وایر سر شمع ها به آنها وصل است.درب دلکو از یک ماده ی عایق در برابر حرارت و الکتریسته از قبیل باکلیت یا کائوچوساخته شده است.ترمینال هایی که

بصورت پین(pin) در داخل درب دلکو قالب ریزی شده انداز جنس برنج یا الیاﮋ مشابه دیگری ساخته می شوند.درب دلکو بوسیله ی یک جفت تسمه های فنری بر روی پایه ی دلکو قرار می گیرد و فقط وقتی بطور صحیح در جای خود مستقر شده باشند‘به ان محکم می شوند.بنابر این با خیال راحت می توان درب دلکو را باز کرده و قطعات آن و پلاتین را بازدید یا تنظیم نمود بدون اینکه از نصب نادرست ان نگرانی داشته باشیم .

ترمینال های مرکزی درب دلکو در واقع یک فنر می باشد که دکمه ی کربن رویش قرار گرفته a spring loaded carbon button))که مربوط به روتور می باشد.همچنین تعداد نوک های توزیع که در واقع به وایر شمع مربوط هستند،تعداد سیلندر های موتور را مشخص می کند.
درب دلکو نخستین جز دلکو می با شد که عا قبت دراثر گرما و لرزه عاقبت ازپای در می اید.اما حتی اگردرب دلکو نشکند و ترک بر ندارد،کربن ترمینال مرکزی آن ته نشین می شود(deposits), و فنر فرسوده شده ی ترمینال می تواند سر دلکو را عیبناک کند.اگر چه آن یک وسیله ی ارزان است و خیلی راحت هم تعویض می شود.

درب دلکو ۳-۹ پست روی خودش دارد.یکی از ان پستها همان طور که گفته شد مربوط به ولتاﮋ امده از طرف کویل به دلکوست.بقیه ی پستها هم به سر شمع ها برای جرقه زدن بر حسب تقدم و تاخر مربوط هستند.
روی ترمینا ل داخل درب د لکو یک ترمینا ل وجود دارد که با همه ی پستها مطابقت می کند.ترمینا ل های شمع بصورت دایره وار در درب دلکو قرار دارند.در بعضی دلکوها ترمینال های بیرونی بصورت یک خط مستقیم قرار دارند.

اگر چنانچه درب دلکو ترک داشته باشد ،برق دزدی بوجود می آید و موتور به خوبی کار نمی کندو پین ها ی فلزی وایر شمع ها نیز باید سالم باشد.
در شکل زیر نوع دیگر درب دلکورا می بینید که ترمینال های مربوط به شمع‘داخل درب دلکو متصل به جاروبک های زغالی می باشد که با تیغه ی چکش برق تماس کامل پیدا می کنند.
۷-چکش برق(روتور):
در قسمت انتهایی و بالایی همان محوری که بادامک پلاتین نیز بر روی ان نصب شده قرار می گیرد. بنابر این روتور با همان سرعت میل بادامک و نصف سرعت میل لنگ می چر خد.از آنجا که سر موتور(که معمولا the rotor نامیده می شود) به شفت دلکو متصل است و آن هم به وسیله ی یک چرخ دنده روی میل بادامک موتور می چرخد‘بنابر این روتور همزمان با چرخ دنده ی میل بادامک می باشد. (بنا بر این تعداد دندهای چرخ دنده ی میل بادامک دو برابر تعداد دنده های چرخ دنده ی میل لنگ می باشد).

در قسمت بالایی چکش برق یک تیغه ی هادی(breaker arm ) نصب شده که موقع گردش میل دلکو‘ اتصال الکتریکی لازم بین ترمینال مرکزی و وایر یکی از شمع ها را برقرار می سازد .
روتور همچنین از یک محور(pivot)همچنین از یک پیرو(cam follower) که در وسط beareker arm قرار داده شده است تشکیل شده است.

در واقع روتور ولتاﮋ بالای جرقه زنی را در سر شمع ها قرار می دهد‘بطوریکه جرقه در یک نظم درست قرار گیرد.روتور در مقابل یک برس کربن (carbon brush) که روی ترمینال مرکزی درب دلکو میباشد ،پرس شده است.یک فنر هم برای اینکه کشش را روی نوک کربن (carbon point)نگه دارد استفاده می شود.ترمینال کویل در مرکز قسمت داخلی درب دلکو می باشد.روتور طوری

طراحی شدهکه تکه ی وسطی بطور الکتریکی با لبه اش ارتباط دارد.بنابر این ولتاﮋی که از پست کویل می اید از نوک کربن عبور خواهد کرد و از انجا به لبه اش می رود.بنابر این بازوی روتور(تیغه ی هادی)از نزدیک (نه در تماس) کنتاکتهای درب دلکو که متصل به کابلهای کشش بالای شمع هر سیلندر هستند ،عبور می کند.با استفاده از دلکو انرﮋی ولتاﮋ بالا قادر استتا از شکاف کوچک بین بازوی روتورو کنتاکتهای درب دلکو بپرد (این فاصل۰٫۵mmاست).

 

وقتی روتور می چرخد ‘لبه اش از ترمینالهای شمع که بصورت دایره وار در قسمت داخلی درب دلکو قرار دارند عبور می کند.و بر اساس دستور دستور آتش زنی(firing order)‘ولتاﮋ ثانوی را به شمع مناسب می فرستد.
۸-بوش دلکو :
بوش میل دلکو در واقع راهنمای میل دلکو می باشد که اگر ساییدگی بوجود آید،میل دلکو لق شده و در گردش چکش برق اثر سوﺀ می گذاردکه همان بهم خوردن زمان جرقه می باشدکه در این موقع بوش باید تعویض گردد.

۹-دو پر میل دلکو و خار آن:
دو پر میل دلکو که توسط یک خار به انتهای میل دلکو وصل می شود،وسیله ای است که در شکاف بالایی اویل پمپ قرار می گیرد.با گردش میل لنگ و میل سوپاپ و اویل پمپ،میل دلکو نیز به گردش در می آید.عیبهایی که در دو پر میل دلکو بوجود می آید ساییدگی بیش از حد انستکه باعث لق زدن میل دلکو و تاثیر آن در بد کار کردن موتور می باشد.این قطعه که محرک میل دلکو می باشد ،به زبان تعمیر کاران اتومبیل دو پر دلکو نامیده می شود.
۱۰-خازن و فیوز دلکو:
خازن را معمولا بصورت موازی به کنتاکتهای پلاتین وصل می کنند‘تا از خال افتادن انهاجلوگیری کند.البته وجود خازن کیفیت عمل کرد کویل را نیز بهتر می سازد.خازن معمولا از ورقه های بسبار نازکی از جنس قلع که لایه های مختلف انها بوسیله ی صفحات نازکی که به پارافین یا میکا اغشته هستند،ساخته می شوند.صفات مزبور بصورت یکی در میان و بطور موازی بهم وصل می شوندو در مجموع دو ترمینال از خازن خارج می شوند.
برای درست کردن خازن استوانه این ورقه ها و عا

یق های انها را به دور هم لوله کرده‘مجموعه را در یک بدنه قرار می دهند.چون بین لایه های مذکور اتصال الکتریکی وجود ندارد‘جریان مستقیم بکلی قادر به عبور ازخازن نمی باشد.اگر جریان مستقیم از خازن رد شد‘لایه های داخلی ان با هم اتصال کوتاه کرده و باید انرا عوض کرد.
عمل خازن:وقتی مدار کویل قطع می شود‘ولتاﮋالقا شده در مدار اولیه(که ناشی از سقوط میدان اولیه است) باعث ایجاد جرقه در دو کنتاکت پلاتین می شود.اگر چه وقتی خازن را بصورت موازی به دو کنتاکت پلاتین می بندیم‘ولتاﮋ مزبور در عوض غلبه کردن بر مقاومت کنتاکتهای پلاتین‘خازن را پر

می کند.به این ترتیب خازن بسرعت پر شده و یکی از صفحات ان بار مثبت و دیگری و دیگری بار منفی را در خود ذخیره می کند.کمی بعد تر خازن با ر خود را در جهت معکوس در سیم پیچ ائلیه و باتری تخلیه می کند.جون جهت جریا ن اخیر در خلاف جهت جربان مغناتیس کننده اولیه است،وجود ان به کاهش آهنربایی هسته کمک کرده و انرا به سرعت به حد صفر می رساند.بنابر این سقوط

میدان را تسریع نموده و در نهایت،ولتاژ سیم پیچ ثانویه را بالا می برد.در حقیقت قبل از محو شدن کامل بار الکتریکی خازن،جریان چندین با ر در فاصله ی بین دو قطب خازن تغییر موقعیت می

دهد.مگر اینکه کنتاکتهای پلاتین بسته باشند که در این صورت خازن اتصال کوتاه شده و بار مذبور بلا فاصله از بین می رود.در عمل خازن تحت ولتاژ ناگهانی و زیادی قرار می گیرد.بخصوص وقتی ولتاژ اولیه قطع می شود،بین دو کنتاکت پلاتین ،ولتاژی در حدود ۱۵۰-۲۵۰ ولت بر قرار می شود.لذا ضروری است که علیق بین صفحات از جنس مقاوم ومناسبی انتخاب شود.اگر در موقع کار موتور بین دو کنتاکت پلاتین جرقه ایجاد شود،بدیهی است که خازن مغیوب بوده و قطع است.در صورتی که این عمل جرقه زنی بین دو کنتاکت پلاتین ادامه یابد،کنتاکتهای آن خراب خواهند شد.
موقعیت خازن :

موقعیت خازن به اندازه ،تعداد و ترتیب قرار گرفتن صفحات نازکو همچنین کیفیت و ضخامت ماده ی دی الکتریت بین آن دو بستگی دارد.مساحت لازم صفحات نازک بر( حسب سانتی متر مربع)به اندازه ی وایر وتعداد دورهای سیم پیچی کویل،شکل و کیفیت هسته ی آهنی کویل و سرعت قطع و وصل شدن مدار بستگی دارد.ظرفیت خازن های مصرفی در دلکو ۰٫۲۵ میکرو فاراد است.در عمل اگر خازن از نوع مناسب انتخاب و ظرفیت خوبی داشته باشد می تواند ولتاژ ثانویه کویل را تا حدود ۲۵ برابر افزایش دهد.در عین حال عمل خازن از بروز جرقه بین کنتاکتهای پلاتین در هنگام باز بودن آنها جلو گیری کرده و از سوختن و خال افتادن آنها پیش گیری می کند.

شباهت خازن با یک سیستم هیدرو لیکی:
برای درک بهتر طرز مار و عمل کرد خازن می توان آنرا با یک سیستم هیدرو لیکی قیاس نمود.درست شبیه خازنی که به دو طرف شیر آب وصل کرده ایم،اگر ناگهان شیر آب را مسدود کنیم،جریان جاری از طرف مخزن Aبه طرف مخزن B،ابتدا دیافراگم را کمی گشاد کرده سپس به عقب باز می گردد.البته ساکن شدن دیافراگم در جای خود به زمان نیاز دارد و قبل از سکون کامل چند بار به عقب و جلو حرکت خواهد کرد.

در سیستم مذبور دیافراگم قابل ارتجاع فشار موجی آب را تحمل خواهد کرد و از وارد شدن ضربه به شی جلوگیری می کند.مشابه این حالت در خازن مصرف شده در دلکو نیز صادق است.در این حالت وقتی کنتاکتهای پلاتین از هم باز شده،مدار اولیه قطع می شود،و خازن از بروز جرقه در کنتاکتهای پلاتین جلوگیری می کند.
راه انداختن دلکو:
از آنجا که در دلکو برای هر یک از سیلند رهای موتور یک ترمینال پیش بینی شده و در هر دور نیمی از سیلندر های موتور محترق می شوند،چکش برق باید با نصف سرعت موتور گردش کند.برای تنظیم کردن کار پلاتین که با چکش برق محور مشترکی دارد،می توان برجستگی های بادادمک را به طور مناسب طراحی کرده و به این ترتیب لزوم استفاده از یک محور دیگر را از بین برد. با توجه به شکل برای بر گرداندن از یک چرخ دنده استفاده کرده ئ آنرا با نصف سرعت دورانی میل بادامک موتور به گردش در می آورند.

روغن کاری دلکو:
۱- در برخی از مدل ها در کنار محور دلکو محفظه ی گریس کوچکی نصب شده که آنرا روغن کاری می کند.در عمل با مختصر گرداندن محفظه ی مذکور کمی گریس به اطراف محور دلکو فرستاده می شود.این محفظه را باید هر ۱۶۰۰ کیلومتر یک دور گرداند و در موقع لزوم آنرا پر کرد.در بعضی مدل هال از روغن استفاده می کنند که در این صورت نیز بایدهر ۱۶۰۰کیلومتر یکبار با چند قطره روغن سیستم را روان نمود.

۲- برای برای انکه بادامک دلکو با محور ان روان باشد و بادامک بتواند به آسانی تغییر وضعیت دهد،در قسمت تو خالی بادامک یک تکه نمد آغشته به روغن قرار می دهند که این وظیفه را انجام بدهد.در این موردنیز پس از هر ۱۶۰۰ کیلومترباید نمد یاد شده را به روغن آغشته نمود.
۳- لولای تیغه های پلاتین و سطح خارجی بادامک راباید هر ۱۶۰۰ کیلومتر یا دو بار در سال به گریس آغشته نموده یا کمی روغن کاری نمود.
در دلکو هایی که به سیستم خلا مجهز هستندو صفحه ی پلاتین آنها برروی بلبرینگ نصب شده،ساچمه ها و تکیه گا ههای آنها باید با یک روغن رقیق اتومبیل روغن کاری شود.

زمان احتراق:
درعمل باید زمان ایجاد جرقه درداخل سیلندررابا افزایش یا کاهش سرعت موتورتغییر داد.زیرا در حالت عادی احتراق وارد شده به داخل سیلندر موتوربه یک زمان مشخص نیاز دارد که به سرعت موتور بستگی ندارد.
در سیستم جرقه زنی اتو مبیل که به باتری مجهزندبه دو روش می توان زمان ایجاد جرقه نسبت به وضعیت میل لنگ و پیستون رادر حالت روشن بودن موتور انجام داد.یکی با نغییر وضعیت مکانیسم پلاتین حول بادامک و دیگری با تغییر مکانیسم بادامک نسبت به پلاتین.
اگر بازوی پلاتین در جهت دوران بادامک تغییر وضعیت داده شود کنتاکتهای آن نسب

ت به وضعیت میل لنگ دیر تر باز می شوند،در نتیجه ایجاد جرقه به تعویق می افتد.از طرفی اگر بازوی پلاتین در خلاف جهت دوران بادامک تغییر وضعیت دهد کنتاکتهای پلاتین زودتر باز شده و جرقه زودتر زده می شود.اکر تغییرات یاد شده به وسیله ی بادامک صورت بگیرد،نتیجه عکس آن چیزی که در بالا گفته شد خواهد بود.به این ترتیب اگر بادامک را در جهت عادی آن بچرخانیم جرقه زودتر صورت می گیرد.در صورتی که با دامک را در خلاف جهت بچر خانیم کنتاکتها دیر تر باز شده و

جرقه بتعویق می افتد.وقتی مجمو عه ی دلکو طوری تنظیم شود که جرقه سر شمع ها دیر تر از حد معمول صورت گیرد،می گویند سیستم در حال ریتارد (Retard) تنظیم شده ودرحالت عکس می گویند سیستم در حالت آوانس(Advance) قرار دارد.
کنترل جرقه با آوانس گریز از مرکز:
برای خلاص کردن راننده از مسولیت تنظیم وضعیت جرقه زنی در سرعت های بالا،از سیستم خود کار مکانیزم جرقه زنی استفاده می کنند. بدین معنی که در قسمت پایین دلکود در زیر صفحه های متحرک و ثابت ،وزنه هایی قرار گرفته که بوسیله ی دو فنربا میل بادامک در ارتباط می باشند.با افزایش دور موتور وزنه ها در اثر نیروی گریز از مرکز به طرف خارج کشیده شده وفنر ها باز می گردند.باز شدن فنر ها باعث حرکت میل بادامک دلکو شده و وضعیت فیبر پلاتین را بر روی میل بادامک تغییر می دهد.این تغییر وضعیت باعث زودتر باز شدن دهانه ی پلاتین ها شده و موتور آوانس می گردد.
برای اینکه تغییرات آوانس جرقه ،نسبت به سرعت های مختلف اتومبیل مشخص باشد ،فنر های گاور نر از قبل مدرج شده اند.وقتی سرعت کاهش می یابد وجود فنرها ،وزنه ها را به حالت دور آرام باز می گرداندو در نتیجه بادامک را بطور خود کار در وضعیت ریتارد قرار می دهند. و جرقه الکتریکی شمع ها،در سیلندرهای موتوربا همان تایمینگ اولیه انجام می گیرد .

کنترل جرقه با آوانس مکشی:
آوانس مکشی حساس به خلا تولید شده در منیفلد هوامی باشد ،بنابر این هنگامی که موتور روشن بوده و دریچه ی گاز در حالت نیمه باز باشد،مخلوط بنزین و هوای کمتری وارد سیلندر ها و اتاقک احتراق می گردد.لذا این مخلوط کم با سرعت کمتری می سوزد.در نتیجه قبل از اینکه فشار حاصل از احتراق به حداکثر برسد،پیستون از نقطه ی مرگ بالا گذشته و به طرف پایین حرکت کرده است.بنا بر این بیشتر انرژی سوخت تلف خواهد شد.برای جلو گیری از تلف شدن انرژی، جرقه باید زودتر زده شود تا سوخت زمان بیشتری برای سوختن داشته باشد.بد ین منظور از آوانس مکشی استفاده می شود.

آوانس مکشی از یک محظه ی غیرقابل نفوذ هوا درست شده و داخل آن دیا فراگمی قرار گرفته است.یک سمت دیافراگم که غیر قابل نفوذ هواست به وسیه ی لوله ای،به محلی در بالای دریچه ی گاز کارباراتوربسته می شود.در ضمن طرف دیگر دیافراگم(داخل محفظه)به وسیله ی میله ی رابط به صفحه ی متحرک دلکو متصل است.هنگامی که دریچه ی گاز بسته است و موتور در دور آرام کا ر می کند،خلائی تولید نشده و نیرویی بر دیافراگم وارد نمی شود.بنابر این دلکو در حالت ریتارد

خواهد بود.وقتی که دریجه ی گاز کمی باز می شود،خلا منیفلد هوا بر دیافراگم اثر کرده و فنر آنرا فشرده می کند.با کشیده شدن دیافرگم میله ی آن صفحه ی متحرک دلکو را به بیرون می کشد.در نتجه وضعیت قرا گرفتن فیبر پلاتین متحرک بر روی میل بادامک دلکو تغییر پیدا کرده و دهانه ی پلاتین ها زودتر باز می شود.این عمل باعث می شود تا جرقه در دهانه ی شمع ها زودتر انجام گیرد.اگر دریچه ی گاز بیشتر باز شود، خلا کمتری در منیفلد هوا بوجود امده و آوانس مکشی نیز

کمتر خواهد بود. در صورتی که دریچه ی گاز کارباراتور کاملا باز شود،دیکر آوانس مکشی تولید نخواهد شد.در این حالت آوانس جرقه فقط به وسیله ی آوانس وزنه ای تولید خواهد شد.

ترتیب آوانس مکشی و مکانیکی:
آوانس مکانیکی معمولا از دور آرام به بالا شروع کرده،و با افزایش سرعت موتور ،وزنه های دلکو بطور خود کار،موتور را آوانس می کنند.در صورتی که آوانس مکشی با باز شدن دریچه ی گاز شروع شده و در صورتی که دریچه ی گاز نیمه باز باشد ،دلکو حداکثر آوانس مکشی را خواهد داشت.
در سرعت ۴۰ مایل در ساعت(۶۴ کیلو کتر در ساعت)آوانس مکانیکی ۱۵ درجه و آوانس مکشی با دریچه ی گاز کارباراتور بطور نیمه باز۱۵ درجه خواهد بود.در نتیجه در همین حالت جمع آوانس

مکشی و مکانیکی ۳۰درجه می گردد.بنابر این جرقه در دهانه ی شمع ها ۳۰درجه قبل از رسیدن پیستون به نقطه ی مرگ بالا در آخر زمان تراکم خواهد بود.زیرا وقتی که دریچه ی گاز نیمه باز است هر دو آوانس با هم کار می کنند و وقتی که دریچه ی گاز کاملا باز شود،دیگر آوانس مکشی وجود نخواهد داشت.