طراحي بيمارستان

مقدمه :
يكي از اماكن عمومي كه اهميت زيادي در اجتماع دارد بيمارستان است. بيمارستان با توجه به نوع كاربري بايد داراي خصوصيات و ويژگيهاي خاص باشد ، بيمارستانها از نظر اندازه ئ امكانات با يكديگر تفاوت دارند كه در زير امكانات يك بيمارستان در حد متوسط بررسي مي شود .

طراحي كلي بيمارستان :
زميني كه براي بيمارستان انتخاب مي شود بايد در محيطي واقع شده باشد كه سر و صدا تا حد امكان بسيار كم بوده و محيط كاملاً آرام باشد . اندازه زمين (شامل محوطه ساختمان) بايد مساوي يا بزرگتر از ۷۵ متر مربع براي هر تخت باشد ، براي بعضي از بيمارستانهاي مخصوص اين مقدار تا حد ۱۵۰ مترمربع براي هر تخت مي تواند افزوده شود و مورد بيماريهاي واگيردار و مسري اين مقدار به ۲۰۰ متر مربع براي هر تخت مي رسد .

 

بلوكهايي كه نماي جلويي بخش آن به سمت جنوب باز مي شود با تقريباً ۸۰ متر از راه آهن و جاده هاي اصلي فاصله داشته و ۴۰ متراز جاده با ترافيك محلي دور باشد .

تمام اطاق خوابهاي بيمارستان در روز نور را بدون هيچ مانعي احتياج دارد و اين نور در صورتي قابل قبول خواهد بود كه :
الف)زاويه انتشار نور از سر جداساز كريدور تا لبه بام يا ديش برآمدگي سرطاقي ساختمانها يا برجستگي طبيعي زمين و غيره تقريباً ۱۶ درجه و براي اطاقهاي روز تقريباً ۲۴ درجه باشد .
ب)زاويه انتشار نور روز به سر درگاه پنجره يا سرطاقي پيش آمده تقريباً ۲۰ درجه باشد .

محل (موقعيت) زمين :
بيمارستان در مكاني بايد واقع شود كه قابل دسترسي توسط وسائل انتقال عمومي بوده ، اما دور از ترافيك باشد و داراي دسترسي مستقيم باشد .

اندازه بيمارستان :
تعداد تخت مورد لازم براي بيمارستان در هر ناحيه بستگي به بهداشت كلي فردي ، نوع كاررخانه هاي محلي ، آب و هوا ، وضع توقفدر بيمارستان و غيره دارد ، احتياج به تخت هاي بيمارستان به دليل مكانيكي شدن كارخانه ها و همين طور زراعت و افزايش استفاده كننده هاي اتومبيل و غيره ، امروزه زياد شده است .
بيمارستانها از نظر اندازه به دو دسته تقسيم مي شوند :
الف)بيمارستانهاي عمومي كوچك كه داراي كمتر از ۵۰۰ تخت با قسمتهاي جراحي و پزشكي مي باشد .
ب)بيمارستانهاي عمومي ناحيه اي كه داراي ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ تخت با تمام قسمتهاي مخصوص كه مورد استفاده بيمارستانهاي كوچك و پزشكان محلي بوده و در صورت امكان وسائلي براي تدوين و تحقيق نيز دارند .

بيمارستانها داراي قسمتهاي مختلفي مانند : ۱-اطاق هاي خواب
۲-بخش اورژانس ۳-واحد پرستاران ۴-فضاي باز ۵-سالن انتظار و غيره
مي باشد .

تشريح بعضي از قسمتهاي بيمارستان :
الف)اطاق خواب : اطاق هاي خواب براي بيماراني در نطر گرفته
مي شود كه نياز به مراقبت و نگهداري زير نظر پزشك دارند . در اطاقهاي خواب تخت ها با توجه به نور پنجره معمولاً به دوصورت عمود بر نور پنجره و در راستاي نور پنجره قرار مي گيرند

. فاصله بين تختها بايد اجازه : ۱-ميز بغل تخت ۲-صندلي ملاقات كنندگان ۳-ميز چرخدار غذا و سرويس
۴-آزمايشات توسط دكتر و پرستاران ۵-حركت تخت به خارج از اطاق را بدهد .
اگر تخت بطور متناوب حركت مي كند بايد فاصله آن با تختهاي ديگر بشتر باشد .

واحد پرستاري :
اين بخش شامل فضاي تختها و اطاقهاي مخصوص استراحت ، اطاق معالجه و اطاق سرويس است . واحد پرستاري خود شامل چندين بخش است كه شامل :
۱)بخش جراحي شامل اطاق آزمايش ، معالجات فرعي و دفتر
۲)بخش آشپزخانه براي پيش غذاي رسيده از آشپزخانه مركزي ، كه داراي اجاق براي خوراك مخصوص و نوشيدني ، مخزن نگهداري غذا ، ميز چرخدار و غيره مي باشد ، اين بخش بايد داراي تهويه مناسب نيز باشد .

۳)حمام كه در اين قسمت وسائل بايد به گونه اي چيده شوند كه
بيماران بتوانند از تخت متحرك يا تخت خواب براحتي به داخل حمام بروند .
۴)توالت كه بايستي داراي نور كافي بوده و گرم هم باشد . اين بخش نيز بايد داراي تهويه بسيار مناسبي باشد . ديوار در بين توالتها بايد از زمين تا سقف بوده و توالت به اندازه كافي بزرگ باشد تا بيماران بد حال بتوانند براحتي در آن حركت كنند (توالت مخصوص بيمارستان)
توالت نبايد در كنار اطاق خواب باشد و ضمناً توالت كارمندان ، بيم.اران و ملاقات كنندگان بايد از هم جدا باشد .

۵)اطاق دريچه دار كه اين اطاقها بايد داراي در ورودي جداگانه براي خالي كردن ، انبار و استريليزه كردن تخت باشد .
۶)اطاقهاي مخصوص كه اين اطاقها به دلايل زير ساخته مي شود :
I – براي توقف كوتاه بيماران واگير و بازديد و بررسي مشكوكين
II – براي توقف كوتاه بيماران داراي ناراحتي هاي عصبي البته اگر بيمارستان رواني در فاصله نزديك وجود نداشته باشد . اين اطاقهاي مخصوص بايد اطاقهاي مطمئن با عايق ضدصداي داخلي و با ديوارهاي صاف و بدون وسائل برجسته و خطرناك بوده و در ضمن قابل قفل شدن از خارج هم باشند .

۷)گلخانه كه در هر بيمارستان بهتر از جايي به اين بخش اختصاص داده شود .
۸)انبار جهت انباركردن تختهاي متحرك و صندليهاي چرخدار

ج)بخش عمل يا جراحي :
كه اين قسمت بايد از ساير قسمتها بطور كامل جدا باشد ، تعداد سالنهاي بخش جراحي بستگي به اندازه و نوع بيمارستان دارد . هر قسمت بايد داراي سالنهاي ضدعفوني يا معمولي باشد ،

سالنهاي عمل بايستي قابل دسترسي از راه آمبولانس رو بوده و وابستگي نزديك به دستگاههاي استريليزه كننده و قسمت پرتونگاري داشته باشد و همچنين بايد در مجاورت آسانسور و نزديك به بخش جراحي در سمت شمال و در صورت امكان در بالاي طبقه همكف و يا در طبقه همكف قرار گيرد ، (بخش عمل به ندرت در طبقات فوقاني قرار مي گيرد ) . سالنهاي عمل نبايد داراي پنجره هاي سقفي باشند و اغلب بدون پنجره هستند ، اين سالنها بايد بطور مصنوعي روشن ، گرم و

تهويه گردند . تهويه طبيعي اين قسمت از طريق درهاي كشوئي داراي فيلترهاي بسيار ريز انجام مي شود . قسمت جراحي بايد داراي اطاقهاي بيهوشي و وسائل كامل باشد و همچنين بايد اطاق جراحان ، اطاق رختكن ، اطاق استراحت جهت بيماران جراحي شده و دفتر اجازه پذيرش براي پرتونگاري و فضاي لازم براي قالب برداري در آن تعبيه شده باشد . از آنجا كه گازهاي محترقه اي از قبيل اتر ، سيكلوپروپان ، اتيل كلرايد در اين قسمت بكار مي رود بايستي براي جلوگيري از احتراق توسط الكتريسيته ساكن بوجود آمده به وسيله جراحان ، كارمندان و يا بيماران ، شبكه

برنجي در داخل كف كار گذاشته شود و تمام وسائل افراد به طور زنجيروار به زمين متصل شود . به دليل سنگين بودن بيشتر اين گازها از هوا ودر پائين قرار گرفتن آنها تمام پريزهاي برق بايد تقريباً در ۵/۱ متري قرار گرفته و ضدجرقه نيز باشند .