ماشينهاي برداشت علوفه خشك كردني شامل ماشينهايي است كه درمراحل مختلف تهيه علوفه خشك۱ موردنيازاست درحاليكه ماشينهاي برداشت علوفه سيلوكردني۲ شامل ماشينهايي است كه براي قرارگرفتن گياهان سبزآبدارداخل سيلوهامورداستفاده قرار مي گيرد.

ماشينهايي كه براي تهيه علوفه خشك موردنظرشيراستفاده مي شودعبارتنداز:دروگرها۳، ساقه كوبها۴(كانديشينرها)شانه ها۵(ريك ها) بسته بندها۶(بيلرها)دربعضي مراتع باركن ها۷،توده سازها ۸وادوات جابجايي انباز مورداستفاده قرارمي گيرد.
دروگرها:
گرچه دروگرهابراي درو علفهاي مخصوص تهيه علوفه خشك طراحي شده اندامادر مزرع

ه ازآنهامعمولاً براي قطع علفهاي هرزدراطراف ساختمانها،داخل نهرها،كنارپرچينها درو مراتع وحتي ازبين بردن بقاياي گياهي نيزاستفاده مي شود.

روشهاي قطع كردن ساقه ها:
قطع كردن محصولات علوفه اي (علوفه خشك كردني) ازطريق واردكردن نيروي ضربه۱ يانيروي برش۲ برساقه هاي سرپاوجداكردن آنهاازبوته صورت مي گيرد.نيروي ضربه موقعي بوجودمي آيدكه يك تيغه باسرعت زيادبه ساقه برخوردكندوآن رابشكندياازيوته جدانمايد.
داس دروگردوارافقي،دروگرچكشي(دروگردوارعمودي)ازضربع براي قطع كردن گياهان استفاده مي كنند.

نيروي برش :
ازطريق جسم برنده كه درجهتهاي مخالف وبافاصله كمي ازيكديگرعبورمي كنند برساقه هاواردمي شود.قيچي چمن زني معمولي وسيله ساده اي است ك برش داده ،مي چيند همين اصل برش است كه درشانه برش دروگرهاي شانه اي جهت بريدن موثروسريع علوفه بكاررفته است.
شكل۳-۱ صفحه ۱۷
انواع دروگرها:
دروگرهابه دودسته مهم دروگرهاي شانه اي۱ و دوار۲ تقسيم مي شود.
دروگرهاي شانه اي
قديمي ترين ومعمول ترين وسيله درو علوفه دروگر شانه اي است.قسمتهاي اصلي يك دروگرشانه اي عبارتنداز: ۱-شانه برش۳ ۲-دستگاه متحرك شانه ۳-شاسي اصلي
۴-ميله حامي عقب وجلو ۵-فنرشناور ۶-وسايل اتمي
شانه برش :
قسمت اصلي يا قلب يك دروگر است كه شبيه يك پيچي است طول شانه برش در دروگره

اي مختلف بين ۵۲/۱ تا ۷۵/۲ متر مي باشد كه معمولا ۱۳/۲ متر است .
قستمهاي اصلي شانه برش عبارتند از :‌
۱-چاقو ۲-انگشتي ها و صفحات انگشتي ۳-گيره هاي چاقو ۴-صفحات سايش يا زيرتيغه ها ۵-دسته شانه برش ۶-كفش داخلي و خارجي ۷-تخته رديف ساز و چوب رديف ساز ۸-يوق

انواع دروگرهاي شانه اي :
مهمترين انواع دروگرهاي شانه اي از لحاظ طريق اتصال به تراكتور عبارتند از :‌
۱-دروگرهاي كششي ۲-دروگرهاي نيمه سوار ۳-دروگرهاي عقب سوار (دروگرهايي كه به عقب تراكتور متصل مي شوند) ۴-دروگرهاي وسط سوار (كه به وسط تراكتور وصل مي شوند )
دروگرهاي كششي:
داراي دو چرخ هستند كه بيشترين وزن دروگر را تحمل مي كنند (شكل ۲۲-۱ صفحه ۴۱) اين نوع دروگر به بالبند عقب تراكتور متصل مي شود و حركت چاقوي شانه برش آن از محور تواندهي تامين مي گردد. حركت از محور تواندهي از طريق چرخ دنده ها ، زنجير و يا تسمه V انتقال مي يابد . اين دروگرها با وضعيت خاصي كه دارند ، بهترين دروگر براي ساختن گوشه هاي راست درموقع درو دور مزرعه محسوب مي شوند وبه آساني مي توانند انحناهاي زمين را دنبال كنند اما خاصيت مانور آنها تا حدودي كمتر از انواع سوار ونيمه سوار است . مهمترين وضعيت دروگرهاي كششي اين است كه آنها را مي توان به آساني به اكثر تراكتورها متصل كرده ، از آنها جدا نمود .
شكل ص۴۱

دروگرهاي نيمه سوار:
به بازوهاي كششي اتصال سه نقطه تراكتور متصل شده حركت چاقو در آنها از محور تواندهي تامين مي گردد. يك يا دو چرخ حمل كننده راهنما كه در عقب دروگر قرار گرفته است ، قسمتي از وزن دروگر را حمل مي كند . اين طريق اتصال به شانه برش اجازه مي دهد تا به سرعت خطوط تراز زمين را دنبال نمايد . دروگرهاي نيمه سوار را نيز مي توان به سرعت به تراكتور متصل كرده يا از آن جدا نمود .

(شكل ۲۳-۱ صفحه ۲۲)

دروگرهاي عقب سوار:
به اتصال سه نقطه تراكتور متصل شده ، مستقيما با تغيير جهت تراكتور تغيير جهت مي دهند (شكل ۲۴-۱ صفحه ۲۳) حركت از محور تواندهي معمولا از طريق پولي و تسمه به چلاق دست ۱و چاقو انتقال مي يابد . تمام وزن دروگر توسط تراكتور حمل مي گردد.

دروگرهاي وسط سوار

براي تراكتورهايي كه فاصله چرخهاي جلوآنهازياداست وهمچنين تراكتورهاي ۳ چرخ ساخته مي شوند.(شكل ص۴۴)

اين دروگرهادرسمت راست تراكتوربين چرخهاي جلووعقب به تراكتورمتصل مي شوند. دراين روش اتصال درحالي كه دروگربه تراكتورمتصل شده است مي توان ازوسيله ديگري كه به عقب تراكتورمتصل شده است يا به وسيله تواكتوركشيده مي شوداستفاده نمود.اين طريق استفاده براي مواقعي كه ازساقه كوبهاي علوفه استفاد مي شوندمناسب است.
معايب عمده درگرهاي وسط سوار:
معايب آنهاعبارتنداز:
۱)متصل كردن وجداكردن آن مشكل است.
۲)ممكن است يك وسيله انتقال حركت ازمحورتواندهي تراكتوربه دروگر(دروسط)مورد نيازباشد.
۳)چنانچه لازم باشددروگرازيك تراكتوربه تراكتوري ازنوع يامدل ديگرمنتقل گرددممكن است به يك سري وسائل مخصوص يااضافي جهت سواركردن آن نيازباشد.
نكاتي كه بايدقبل ازتنظيمات دروگرهاانجام شود:
۱-تيزي چاقورابررسي كرده ودرصورت لزوم تيغه هاي شكسته ياصدمه ديده راتعويض نماييد.
۲-آسيب ديدگي انگشتي هارابررسي كنيد.انگشتي هاي كج ياشكسته شده را راست ياتعويض نماييد.
۳-صفحات انگشتي،صفحات سايش وگيره هاي چاقوي فرسوده ياآسيب ديده راتعويض نماييد.
۴-دروگرراكاملاً تميزنماييد.
۵-دروگرراطبق روش روغنكاري كنيد.
۶-تمام پيچ ومهره هاراسفت كنيد.
۷-درصورت لزوم دروگر رابه كارانداخته تاقطعات نوراه اندازي شوند.
۸-قسمتهاي انتقال حركت رابه دقت بررسي كنيد.
۹-كتابچه راهنماي دروگررامروركنيد.
تنظيمات برايانجام درو مطلوب قسمتهاي مختلف دروگرهاي شانه اي بايدتنظسم باشند. تنظيمات مهم دروگرهاي شانه اي عبارتنداز:
۱-تنظيم فنرشناور ۲-تنظيم تمايل شانه برش ۳-تنظيم گيره هاي چاقو
۴-تنظيم لب انگشتي(روكش انگشتي) ۵-تنظيم تقديم شانه برش
۶-تنظيم تطابق چاقو ۷- تنظيم ارتفاع برش ۸-سرعت برش
نكات ايمني دراستفاده ازدروگرها

۱-برخوردشانه برش باشخص ياحيوان درهنگام كارخطرناك است.
۲-هنگام جداكردن دروگرازتراكتورمحورتواندهي رامتوقف كنيدوموتورراخاموش كنيد.
۳-هرگزسعي نكنيددرحالي كه دروگركارمي كندعلوفه جمع شده درجلوشانه برش راتميزكنيد.
۴-هرگزدروگر راكه درجاكارمي كندروغنكاري نكنيد.
۵-هميشه ازسرعت بيش ازحدمحورتواندهي خودداري كنيدتابدين ترتيب احتمال آسيب رسيدن به شماكمترشود.

۶-درموقع حمل ونقل دورگرياموقع سواركردن مسافرروي تراكتوريادروگرجداً خودداري نماييد.
۷-هرگزاجازه ندهيدموقعي كه دروگرمتوقف شده يادرحال كاراست بچه هاروي آن يانزديك آن بازي كنند.
۸-هميشه روي دروگرراكه درانبارنگهداري مي شودبپوشانيدناموجب آسيب رسيدن به افرادنشود.
انباركردن دروگرهاي شانه اي
۱-كليه قسمتهاي دروگر راتميزكنيد. ۲-دروگررابازديدوبررسي كنيد.
۳-چاقوهاراتميزوتعميركنيد.
۴-درصورتي كه دستگاه متحرك دروگرمتحرك ازنوع تسمه اي است كشش تسمه هارا كاهش دهيد.
۵-فشارفنركلاچهاراآزادوسطوح فلزي آن راروغنكاري كنيد.
۶-كليه قسمتهاي شانه برش ودرصورت نيازسايرقسمتهاي دروگر رابامدادضدزنگ آغشته نماييد.دروگررادرانباري خشك انبارنماييد.
دروگرهاي دوار:
دروگرهاي دواركه همچنين قطع كن هاي دوار۱وخردكنها۲ ناميده مي شوددربسياري ازمواردجايگزين دروگرهاي شانه اي شده اند.موادگياهي براثرضربه سريع چاقوياچكش۳ بدون نيازبه يك تيغه برش دهنده قطع مي شود.چاقوهادرصفحه هاي افقي ياعمودي مي چرخند.راندمان كاراين دروگرهازياداست واحتمال گيركردن وجمع شدن علوفه درانهاحتي درمحصولات پرپشت يادرهم پيچيده نسبتاً كم است.

دروگرهاي دواربراي دروعلفاي هرز،بريدن بوته هاي كوتاه وخردكردن بقاياي گياهي تقريباً جايگزين دروگرهاي شانه اي شده اند.سرعت كاردراين ماشينهادرشرايط مناسب درحدود۱۵ كيلومتردرساعت سات انواع سوادوكششي اين دروگرهابه وسيله محورتواندهي تراكتوركارمي كنند.عرض كاردروگرهاي دواربين ۴/۱ تا۲/۳ مترمي باشد. انواع مهم دروگرهاي دوارعبارتنداز:
۱)دروگرهاي بشقابي ۲)دروگرهاي استوانه اي
۳)چكشي ياعمودي
ساقه كوبهاي علوفه خشك كردني:
واژه ساقه كوبي علوفه به شكل مختلفي ازتيمارعلوفه تازه دروشده درمزرعهگفته مي شودكه به منظورسريع خشك كردن طبيعي انجام مي گيرد.اگرقرارباشدبراي تهيه علوفه خشك علوفه درمزرعه خشك شودچندين روزممكن است لازم باشدتااثرخورشيدوباد رطوبت آن راتاحد ۲۰% كاهش دهد.اين عمل رامي توان بااستفاده ازساقه كوبهاي علوفه سرعت بخشيد.عمل ساقه كوبهاي علوفه،ترك دادن،نرم كردن،له كردن،وپاره كردن ساقه هاي گياه است.اين عمل موجب خارج شدن سريع تررطوبت ازداخل ساقه هامي شود. وفرايندخشك كردن سريعترانجام مي شود.
ساقه كوبي زمان موردنيازبراي خشك كردن علوفه درمزرعه راكاهش مي دهددرنتيجه اين عمل امكان بسته بندي علوفه قيل ازاينكه باران به ان خسارت برساندبيشترمي شود. ساقه كوبي بيشتربرعلوفه هايي كه داراي ساقه هاي خشن وبرگدارهستندتاثيرمي گذارد. علوفه بقولات بخصوص براي ساقه كوبي مناسبند.زيرابرگ آن پس ازخشك كردن شكسته مي شود.اماساقه كوبي علفهاي ساقه نرم نيزممكن است مفيدواقع شود. بخصوص درجايي كه امكان صدمه زدن هوابه علوفه اي كه به طورطبيعي درحال خشك شدن است وجودداشته باشد.
تاثيرساقه كوبي درموقعي كه ساقه هاعنوزبراثررطوبت متورم هستندبيشتراست.بدين منظورعلوفه بايد۱۵ تا۳۰ دقيقه پس ازدرو شدن وقبل ازشروع پژمردگي ساقه كوبي شود.ساقه هاي پژمرده خيلي انعطاف پذيرند،به آساني ترك نمي خوردندوبازنمي شوند.
انواع ساقه كوبها:
۱- چين دهنده ها ۲-له كن ها
شكل۷۴٫

 

ساختمان ساقه كوبها:
قسمتهاي مهم يك ساقه كوب عبارتنداز:
۱)محور اتصال تواندهي
۳)زنجيره هاي محرك غلتكهاي پائيني و بالائي
۴)صفحه پف زا۱
۵)پوششهاي نوار ساز ۲
دروگر-ساقه كوبها :‌
دروگر-ساقه كوبها عمدتا در مزارع كوچك تا متوسط مورد استفاده قرار مي گيرند زيرا قيمت آنها بسيار كمتر از نوارسازهاي خودرو مي باشد. دروگر-ساقه كوبها به منظور فراهم آوردن ساقه كوبي مؤثر به وسيله غلتكهاي ساقه كوبي كه هم عرض ماشين هستند طراحي مي شوند . در بيشتر دروگر-ساقه كوبها از غلتكهاي چين دهنده-له كن لاستيكي استفاده مي شود .
براي بعضي از ماشينهاي دروگر-ساقه كوب هم غلتكهاي له كن و هم غلتكهاي چين دهنده موجود است . بيشتر دروگر-ساقه كوبها از نوع كششي هستند اما انواع خودرو نيز موجود است .

(شكل ۸۸)

 

ساختمان دروگر-ساقه كوبها
قسمتهاي مهم يك دروگر-ساقه كوب كششي كه به مالبند و محور تواندهي تراكتور متصل مي شود عبارتند از :‌ دروگر ، چرخ و فلك ، غلتكهاي ساقه كوب ، فنر شناور، پوششهاي نوارساز ،‌ محور اتصال تواندهي ،‌شاسي اصلي ، مالبند(زبانه) و چرخها.

نوارسازها :  نوارسازهاي خودرو داراي ظرفيت بيشتري نسبت به دروگر-ساقه كوبها هستند . در مناطقي كه كمبود زياد نيروي كارگري وجود دارد . زارعين نوارسازها را به دروگر-ساقه كوبها ترجيح مي دهند . اختلاف اساسي نوارسازها با دروگر-ساقه كوبها در اين است كه علوفه دروشده قبل از ورود به غلتكهاي ساقه كوب يا ريختن به روي زمين ، به وسيله يك هليس يا نقاله به طور عرضي در روي سكو انتقال مي يابد .
(شكل ۶۸-۱ صفحه ۹۶ و شكل ۷۱-۱ صفحه ۱۰۰)

فصل دوم
ماشينهاي برداشت علوفه سيلوكردني ۱:
دامهاي گوشتي و شيري و ساير دامها چنانچه در طول ماههاي زمستان غذاي مقوي مصرف كنند در شرايط بهتري به سر خواهند برد. از آنجا كه در فصل زمستان هيچ گونه مرتع سبزي يافت نمي شود اين نوع ماده غذايي بايد پس از رشد و نمو و رسيدن ،‌ برداشت شده ،‌فراوري گرديده و در سيلو نگهداري شوند تا درموقع نياز در دسترس باشند . خردكردن علوفه روشي است كه در كنار روش بسته بندي كردن علوفه خشك و كاه به طور وسيع مورد استفاده قرار مي گيرد .

دو نوع مهم معمول و خردكنهاي علوفه مزرعه اي عبارتند از :
خردكنهاي علوفه چكشي۲ يا عمودي و خردكنهاي علوفه تيغه-برشي۳ يا برش-دقيق۴