مهندسی پل

مقدمه
آشنايي با مهندسي پل
بشر همواره دنبال راهي براي حمل و نقل كالا از محلي به محل ديگر بوده است. حمل و نقل از طريق رودخانه توسط قايق‌هاي اوليه، اولين روشي بود كه بشر بدان دست يافت. هرچند كه امروزه نيز حمل و نقل رودخانه‌اي يا دريايي، ارزانترين نوع حمل و نقل مي‌باشد، ليكن بايد به اين نكته توجه داشت كه رودخانه يا دريا در هر امتداد و مسير دلخواه وجود نداشته و بشر ناگزير به استفاده از راه‌هاي زميني بوده است. اولين راه‌هاي زميني ساخته شده، شايد راه‌هاي ارتباطي بين چند

روستا باشد. گسترش شهرنشيني و بوجود آمدن حكومت‌هاي مركزي، از نقطه نظرهاي اجتماهي، سياسي، نظامي و اقتصادي، بشر را ناگزير به ايجاد راه‌هاي زميني طولاني نموده است.
وجود دو راه ارتباطي شاهي از شهر سارد در كنار درياي اژه به شوش پايتخت مخامنشي به طول تقريبي ۲۷۰۰ كيلومتر با كاربرد سياسي ـ نظامي و جاده ابريشم از مرز چين تا بندر انطاكيه در كنار درياي مديترانه با كاربرد اقتصادي، از مثال‌هاي بارز اين مدعا مي‌باشند.

هرچند كه در حمل و نقل‌هاي اوليه با استفاده از اسب و قاطر و شتر، براي عبور از دره‌ها و رودخانه‌ها احتياج به تمهديات خاصي نبوده و عبور از اين موانع هرچند كه به دشواري، ولي به طريق صورت مي‌گرفت. ليكن لزوم سرعت بيشتر در ارتباطات و همچنين سنگين‌تر شدن محمولات و استفاده از وسايل حمل و نقل پيشرفته‌تر نظير گاري و امثال آن، سرانجام روزي بشر را به اين فكر انداخت كه براي عبور از دره و رودخانه‌ها، معبري ايجاد نمايد كه امروزه به آن پل مي‌گوييم. امروزه

نقش راه‌هاي شوسه و آهن، در ساختار اجتماعي و سياسي يك كشور بر هيچ كس پوشيده نيست. براي حمل كالا از نقاط توليد به مصرف، از بنادر به مراكز توزيع، از مزارع به كارخانه‌ها و شهرها، ارتباط روستا به روستا، شهر به شهر و غيره. بشر احتياج به راه‌هاي دسترسي سريع و ايمن دارد. لازمه هر راه سريع، عبور آسان و مطمئن آن از عوارض طبيعي مثل رودخانه‌اه و دره‌ها مي‌باشد كه اين كار توسط پل انجام مي‌شود. هرچه سرمايه‌گذاري اوليه در ساخت پل بيشتر

باشد، هزينه‌هاي استهلاك وسايل نقليه و زمان، در آينده كمتر خواهد بود. به عنوان مثال اگر با سرمايه‌گذاري اوليه بشر و تكنيك بالاتر به عوض عبور دره از طريق يك راه طولاني و خطرناك پيچ در پيچ از بالا به پايين و از پايين به بالاي دره، بتوان يك پل با دهانه‌اي به عرض دره ايجاد نمود كه وسايل نقليه به طور مستقيم از دره عبور نمايند، ملاحظه مي‌گردد كه چه صرفه‌جويي‌هايي در آينده امكان‌پذير خواهد بود.

علاوه بر مسائل اقتصادي ـ‌ سياسي و اجتماعي، پل‌ها نقش استراتژيك و تعيين كننده در مسائل نظامي دارند. از اين لحاظ است كه در تاريخ جنگ‌ها يكي از اهداف مهم، بمباران‌هاي هوايي و عمليات تاخيري، پل‌هاي استراتژيك مي‌باشد.
از لحاظ تاريخي، اولين پل‌ها، تيرهاي ساده از سنگ يا چوب بودند كه بر روي پايه‌هاي سنگي در روي رودخانه انداخته مي‌شدند. در دهانه‌هاي بزرگ اين تيرها توسط الياف به صورت معلق درمي‌آمدند، اما به عنوان ردپاي واقعي تاريخي بايد به دنبال پل‌هاي طاقي بود. تحقيقات

باستان‌شناسي استفاده از طاق را به عنوان يك سازه به ۴۰۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح در خاورميانه نسبت مي‌دهند. ليكن اولين استفاده از طاق به عنوان پل در اسميرناي تركيه به تاريخ ۹۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح نسبت داده مي‌شود. در ميان اقوام اروپايي روميان پيشتاز استفاده از طاق‌هاي سنگي به عنوان سازه باربر در ساختمان‌ها و پل مي‌باشند. اولين پل طاقي (قوسي)

سنگي ساخته شده رومي، پل سولارس بر روي رودخانه تورون با قدمت ۷۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح مي‌باشد. در كارهاي رومي بين سال‌هاي ۴۰۰ تا ۸۰۰ بعد از ميلاد، يك دوران فترت ديده مي‌شود.
در ميان اقوام شرقي، ايرانيان، هنديان و چينيان، پيشتازان و صاحبان فن و هنر معماري مي‌باشند. در سفرنامه ماركوپولو، از پل‌هاي بسيار برجسته و عالي كه به تعداد زياد در چين وجود داشته، توصيف شده است. مدارك مكتوب، دلالت بر وجود يك پل معلق با زنجيرهاي چدني در قرن هفتم بعد از ميلاد در هندوستان دارند.

 

پل ها و انواع آن
تعریف پل
پل یک سازه است که برای عبور از موانع فیزیکی از جمله رودخانه ها و دره ها استفاده می شود.پلهای متحرک نیز جهت عبور کشتیها و قایقهای بلند از زیر آنها ساخته شده است.

تاریخچه پل
ایجاد گذرگاهها و پلها برای عبور از دره ها و رودخانه ها از قدیمی ترین فعالیتهای بشر است. پلهای قدیمی معمولا از مصالح موجود در طبیعت مثل چوب و سنگ والیاف گیاهی به صورت معلق یا با تیرهای حمال ساخته شده اند.پلهای معلق از کابلهایی از جنس الیاف گیاهی که از دو طرف به تخته سنگها و درختها بسته شده و پلهای با تیر حمال از تیرهای چوبی که روی آنها با مصالح سنگی پوشیده می شد، ساخته شده اند.

ساخت پلهای سنگی به دوران قبل از رومیها بر می گردد که در خاور میانه و چین پلهای زیادی بدین شکل برپا شده است. در اروپا نیز اولین پلهای طاقی را ۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، برای عبور از رودخانه ها از جنس مصالح سنگی ساخته اند.
اغلب پلهای ساخته شده توسط رومیها از طاقهای سنگی دایره شکل با پایه های ضخیم تشکیل یافته است.در ایران نیز ساختن پلهای کوچک وبزرگ از زمانهای بسیار قدیم رواج داشته و پلهایی نظیر سی و سه پل، پل خواجو و پل کرخه بیش از ۴۰۰ سال عمر دارند.

از قرن یازدهم به بعد روشهای ساختن پلها پیشرفت قابل توجهی نمود و به تدریج استفاده از دستگاههای فشاری از مصالح سنگی و آجر با ملاتهای مختلف و دستگاههای خمشی از چوب متداول گردیده و تا اوایل قرن بیستم ادامه یافت. شرو

ع قرن بیستم همراه با استفاده وسیع از پلهای فلزی و سپس پلهای بتن مسلح می باشد.
از اوایل قرن نوزدهم ساخت پلهای معلق، قوسی یا با تیر حمال از آهن آغاز شد. اولین پل معلق از آهن در سال ۱۷۹۶ به دهانه ۲۱ متر در آمریکا ساخته شد، همچنین در سال ۱۸۵۰ یکی از مهمترین پلهای با تیر حمال از جنس آهن متشکل از دو دهانه ۱۴۰ متر و دو دهانه ۷۰ متری در انگلستان ساخته شد.
طویل ترین پل معلق به طول
طویل ترین پل معلق به طول تقریبی ۷ کیلومتر در سانفرانسیسکو ساخته و بزرگترین دهانه معلق به طول تقریبی ۱۴۰۰ متر در انگلیس (روی رودخانه هامبر) طراحی شده اند. در سالهای اخیر طرح پلهای ترکه ا

ی فلزی (با کابل مستقیم) نیز برای دهانه های بزرگ مورد توجه قرار گرفته و بعد از نخستین پل که در سال ۱۹۵۵ به دهانه ۱۸۳ متر در سوئد ساخته شده، پلهای زیادی اجرا شده است.
پلها را از نقطه نظر مصالح تشکیل دهنده به شکل زیر طبقه بندی می کنند :
پلهای چوبی:
این پلها معمولا” به شکل قوسی، با تیرهای مشبک و یا تیرهای حمال ساخته شده و در حال حاضر استفاده از آنهابه صورت موقتی می باشد.
پلهای سنگی:
با توجه به مقاومت مناسب فشاری مصالح سنگی، بسیاری از پلهای طاقی از این مصالح ساخته شده اند.نظر به کمبود افراد سنگ کار و زمان نسبتا طولانی لازم برای تهیه مصالح و اجرای سازه، امروزه استفاده از این پلها محدود می باشد.
پلهای بتنی:
در بسیاری از پلهای طاقی شکل، در حال حاضر از بتن، با توجه به مقاومت فشاری مطلوب آن به جای سنگ استفاده می شود.

پلهای بتن مسلح:
با توجه به روش اجرا و نحوه بتن ریزی، پلهای بتن مصلح را می توان از مقاطع مختلف و با اشکال دلخواه ساخت. با وجود این استفاده از مقاطع ساده در جهت کاهش بهای قالب بندی همواره مورد نظر است.در بعضی از حالات استفاده از سیستم پیش ساختگی باعث حذف اجزاء نگهدارنده قالبها و در نتیجه صرفه جوئی قابل ملاحظه می شود.

پلهای بتن پیش تنیده:
با پیشرفت این تکنیک، به تدریج در دامنه وسیعی از ابنیه فنی،پلهای بتن پیش تنیده جایگزین پلهای فلزی و پلهای بتن مسلح شده اند. بدین ترتیب با صرف هزینه کمتر، پلهای با دهانه بزرگ ساخته می شوند. از طرف دیگر استفاده از این مصالح امکان به کارگیری تکنیک های جدید پل سازی را می دهد.
پلهای فلزی:
این پلها به اشکال مختلف، با تیرهای حمال معمولی یا تیرهای مشبک فولادی، با قوس یا قالبهای فلزی، نورد شده از ورق و المانهای اتصالی ساخته شده اند. در ساخت این پلها گاهی نیز از آلیاژهای سبک یا مقطع مرکب استفاده می گردد.

استفاده از فولاد در ساخت پلهای فلزی از قرن گذشته شروع و با عنایت به مقاومت کششی و فشاری مطلوب این مصالح در سطح وسیع متداول گردید.باتوجه به فزونی بهای تولید، معمولاً نیمرخهای فولادی دارای ضخامت ناچیز بوده و در نتیجه علاوه بر مسئله زنگ زدن و خوردگی، خطر بروز ناپایداری های الاستیک نیز همواره موجود می باشد، از طرف دیگر نظر به اینکه با افزایش طول دهانه وزن مرده پلها به سرعت افزایش می یابد، با توجه به ناچیزبودن ابعاد و در نتیجه سبک بودن مقاطع فلزی، هنوز نیز برای

پوشش پلهای فلزی :
پوشش پلهای فلزی را می توان از چوب مصالح سنگی بتن مسلح و یا از ورقهای فلزی انتخاب نمود. استفاده از چوب برای پوشش پلها در زمانهای بسیار قدیم رایج بوده اما امروزه به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین در طرحهای جدید از پوشش مصالح سنگی نیز به علت وزن زیاد آن، کمتر استفاده می شود در این راه حل تیرهای حمال طولی پل بوسیله قوسهائی از آجر و مصالح سنگی به هم متصل می شوند.
پوشش بتن مسلح:
این پوشش از یک دال بتن مسلح که روی تیرچه های طولی و تیرهای عرضی پل تکیه نموده تشکیل یافته است.پوشش بتن مسلح مقاومت و صلبیت لازم را به سازه داده و از نظر اجرائی نیز آسان و بسیار متداول می باشد.

پوشش فلزی:
یک نوع از این پوششها از یک سری صفحات فلزی که بوسیله بتن مسلح پوشیده شده و روی بال فوقانی تیرچه طولی جوش شده اند تشکیل شده است ضخامت کل حاصله معمولاً ضعیف (بین ۱۰تا ۲۰ سانتی متر ) است.
یکی دیگر از انواع پوششهای فلزی متداول دال ارتوتروپ است این پوشش از یک صفحه فلزی که در جهت عمودی بوسیله ورقهای ساده یا جعبه ای تقویت شده تشکیل یافته است، صفحه فلزی نقش بال فوقانی تیرها رابه عهده داشته و ضمن شرکت در مقاومت خمشی بارهای موضعی حاصل از چرخ وسائل نقلیه رانیز تحمل می کند.

ضخامت آن معمولاً حدود ۱۲ میلی متر (برای جان جعبه ای )تا ۱۴ میلی متر(برای جان ساده)می باشد. دال ارتوتروپ در مجموع روی اجزاء اصلی پل (تیرهای طولی و عرضی )تکیه نموده است.
طبقه بندی پلهای فلزی:
پلهای فلزی را می توان با توجه به نوع سیستم باربر به شرح زیرطبقه بندی نمود:
• پل باتیرهای حمال
• پل قوسی
• پل با کابلهای باربر
پل با تیرهای حمال
این پلها از متداول ترین انواع مورد استفاده برای دهانه های متوسط (تا۲۵۰ متر)می باشند . تیرهای حمال معمولا به صورت شبکه های فلزی مقاطع جعبه ای یا تیرهای مرکب تو پر ساخته شده و تغییر شکل بسیار محدودی خواهند داشت. شبکه های فلزی معمولآ سبک بوده اما با توجه به خصوصیات ظاهری آنها ،کمتر در مناطق شهری مورد استفاده قرار می گیرند.در حالت کلی این پلها را نیز می توان به شرح زیر تفکیک نمود:
• پل با تیرهای حمال جانبی :
در این حالت تیرهای حمال جانبی معمولآ از شبکه های فلزی تشکیل شده و اجزاء اصلی باربر تابلیه می باشند. در شرایطی که عرض پل محدود باشد ( کمتر از۱۴ متر ) می توان از این سیتستم استفاده نمود.

• پل با تیر های حمال تحتانی:

در این حالت تیرهای حمال عمومآاز نوع تیرهای مرکب با جان تو پر ( که از چند ورق فلز با اتصال پیج پرچ یا جوش تشکیل شده اند ) می باشند. تیرهای حمال با ارتفاع ثابت یا متغیر ساخته شده و در نتیجه ضمن حصول منظره مناسب صرفه جوئی مهمی نیز در مصرف مصالح خواهد شد. همچنین در بعضی شرایط می توان سبستم متشکل از تیرها یا حمال تحتانی را با یک مقطع جعبه ای جایگزین نمود.

پل قوسی

پل قوسی، پلی است با تکیه گاه های انتهائی در هر طرف، که شکلی نیم دایره مانند دارد. پلی که از رشته ای از قوسها تشکیل شده باشد، پل دره ای نامیده می شود. پل قوسی ابتدا توسط یونانی ها و از سنگ ساخته شد. بعدها، رومیان باستان از ملات در پل های قوسی خود استفاده کردند.
با توجه به اصول مقاومت مصالح، شعاع قوس وابعاد این پلها را طوری انتخاب می کنند که بارهای قائم وارده تبدیل به یک نیروی فشاری در امتداد قوس شود. بنا براین در مناطقی با کیفیت خاک مناسب،می توان دهانه های بزرگ ( تا حدود۵۰۰متر) را با پلهای قوسی طی نمود.
پل ترکه ای:
در این پلها،تابلیه به صورت یک صفحه صلب از یک طرف روی پایه های کناری (کوله ها) و دو پایه بلند میانی و از طرف دیگر به طور الاستیک روی کابلهای مورب تکیه نموده است. این کابلها در تمام طول پل گسترش می بابند بار وارده را به پایه های بلند میانی منتقل می نمایند. کابلهای ذکر شده را می توان در دو صفحه قائم و به طور موازی در دو طرف تابلیه قرار داده و یا در جهت عرضی نیز به طور مورب و در امتداد محورطولی پل به پایه میانی متصل نمود.

همچنین در بعضی شرایط می توان از یک مجموعه کابل که در امتداد محور طولی پل قرار می گیرند استفاده نمود.
پایه های میانی پل به شکل I ، A یا H طرح شده و معمولآ از فولاد یا بتن مسلح می باشد،پلهای ترکه ای به تعداد زیاد و تا دهانه ۵۰۰ متر ساخته شده اند.

پل معلق:
در این پلها نیز تابلیه به صورت یک صفحه صلب روی پایه های کناری و میانی تکیه نموده است .

نگهداری پل
با توجه به مخارج سنگین انجام شده برای اجرای ابنیه بتنی،مسئله نگهداری دقیق این سازه ها در برابر آب و باد دو یخبندان از اهمیت خاصی بر خوردار است.
در مناطقی که بستر رودخانه سست بوده و در اثر طغیان آب امکان شسته شدن داشته باشد باید وضعیت آن را در اطراف پل بعد از طغیانهای مختلف مورد برسی قرار داد تا با تدابیر مختلف از خالی شدن خاک اطراف پی ها و در نتیجه تخریب پایه ها جلوگیری شود. لایه عایق کاری و آسفالت کف جاده باید طوری انجام شود که از نفوذ و باقی ماندن آب در جسم پل جلوگیری شود.
بعد از پایان ساختمان پل و قبل از تحت سرویس قرار گرفتن،المانهای مختلف آنرا باید به دقت مورد بازدید قرار داد تا مشخص شود تحت بارهای دائمی و دستگاههای ساخت،تغییر شکل ها و ترک های پیش بینی نشده در آن ایجاد نشده باشد، همچنین بعد از آزمون بار گذاری که تحت شدید ترین بارگذاری ممکنه در طول دوره سرویس قرار می گیرد، باید کلیه تغییر شکلهای ایجاد شده و فلش مقاطع بحرانی، ترک های احتمالی، نشست پایه ها، تغییر فرم دستگاههای تکیه گاهی و اتصالات مختلف به دقت مورد برسی قرار گیرند.

در طول دوره بهره برداری نیز در زمانهای مشخص باید قسمتهای مختلف پل مورد بازدید قرار گیرند به عنوان مثال:در پلهای فلزی که احتمال از بین رفتن اتصالات پیچ و جوش، زنگ زدن المانها و خوردگی آنها و بروز نا پایداریهای الاسیتک موجود است. این بازدیدها باید به طور مداوم و حداقل هر پنج سال یکبار انجام شده و برای جلو گیری از تخریب قطعات، آنها را با مواد مناسب پوشانید.

همجنین در مورد پلهای بتن پیش تنیده شده وضع دستگاههای مهارتی و کشش کابلها مورد بررسی قرار گرفته و با انجام عمل تزریق به نحو مناسب، از زنگ زدگی کابلها جلوگیری به عمل آید.
از عبور سربارهای غیر مجاز که در طرح ومحاسبه قطعات پل در نظر گرفته نشده اند،اکیدآ جلوگیری شود.
منتظر مقالات و تحقیقات شما در زمینه های زیر می باشیم :
• پل نقال
• پل بالارو

• پل چرخان
• پل دو طبقه
• پل شناور قایقی
• پل متحرک
• پل معلق
• پل جاده ای
• پل پیاده رو
• سایر پلها
مشخصات چند پل مشهور جهان
پل ها، یکی از سازه های مهم دنیا به شمار می روند. در این مطلب، مشخصات چند پل مشهور جهان را می خوانید.

پل واسکودوگاما که از روی دهانه رود تاگوس بین ساکاوم و مونیجو در نزدیکی لیسبون، پرتقال می گذرد، با حدود ۱۷۲۰۰ متر طول، یکی از بلندترین پل های کابلی در اروپا به شمار می رود. این پل توسط آرماندو ریتو و با همکاری میشل ویرلوگو (که طراحی و ساخت پل میلاو را هم به عهده داشته است)، طراحی شده است. پل واسکودوگاما رسماً در ۲۹ ماه مارس ۱۹۹۸ تنها کمی قبل از افتتاح نمایشگاه بین المللی اکسپو ۹۸ و ۵۰۰ سال پس از اکتشاف واسکودوگاما در راه اروپا به

هند افتتاح گردید. این پل برای تحمل زلزله ای چهار برابر زلزله سال ۱۷۵۵ لیسبون که ۷/۸ ریشتر برآورد شده بود طراحی شده است. بلندترین دهانه آن ۴۵۰ متر است و انتظار می رود ۱۲۰ سال عمر کند. به خاطر طول زیادش، انحنا زمین نیز در نظر گرفته شده است تا پایه های آن بتوانند در محل صحیح خود قرار بگیرند.

پل ویکتور امانوئل II (Ponte Vittorio Emanuele II) که بر روی رود تایبر در رم، ایتالیا، ساخته شده، از انواع پل های قوسی است که در تاریخ ۵ ژوئن ۱۹۱۱، در سالگرد اتحاد ایتالیا افتتاح گردید و به نام اولین شاه ایتالیا که با انضمام ونیز در سال ۱۸۶۶ و رم در سال ۱۸۷۰ به ایتالیا اتحاد این کشور را تکمیل نمود، نامگذاری شده است. این پل توسط انیو د روسی طراحی گردیده است. پل سنگی سه قوسی، چهار ستون – دو ستون در هر سمت – را به هم متصل می نماید و چهار

مجسمه مرمر روی ستونهای قوس میانی، به نشانه اتحاد ایتالیا، آزادی، شکست ظلم و بیداد و وفاداری به قانون اساسی قرار گرفته اند. این پل توسعه طبیعی معماری کرسو ویتورو در رم می باشد.

پل لاویولت (The Pont Laviolette) به افتخار موسس شهر تریوس-ریویرس – سیور د لاویولت – نامگذاری شده است. این پل یک پل ماشین رو با قوس کانتیلور (طره ای) است که بر روی رودخانه سنت لارنس بین تریوس-ریویرس در کبک، کانادا و بکن کور در کبک ساخته شده است. پل پونت لاویولت که در تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۶۷ افتتاح گردید، تنها پلی است که بر روی رودخانه بین مونت رئال و شهر کبک قرار دارد و بنابراین ارتباط مهمی را بین سواحل شمالی و جنوبی رودخانه فراهم می سازد. طول کل آن ۲۷۰۷ متر و بزرگترین دهانه آن ۳۳۵ متر می باشد. پل فلزی مذکور دچار خوردگی نمی شود زیرا در فولاد بکار رفته در آن از عنصر نیوبیوم استفاده شده است.

پل سنگی پونت د پیر پلی است قوسی، سنگی و ماشین رو، که روی رودخانه گارون در بوردو فرانسه قرار دارد. این پل بین سالهای ۱۸۱۹ و ۱۸۲۲ توسط کلود د شامپ و با همکاری جین-بپتیست بیلادل طراحی و ساخته شد. پل مذکور به دستور ناپلئون – در سال ۱۸۱۰ – و به منظور تسهیل رفت و آمد ارتشش از رودخانه بوردو در طول جنگ با اسپانیا، پرتقال و انگلیس ساخته شد. در سال ۱۸۱۱ مهندس کلود د شامپ وارد بوردو شد اما تا سال ۱۸۱۲ به عنوان مدیر پروژه ساخت پل معرفی نگردید. پروژه در سال ۱۸۱۴ با سقوط امپراطوری فرانسه و کناره گیری ناپلئون از قدرت، متوقف و تا ۵ سال بعد، اجرای آن از سر گرفته نشد. پونت د پیر ۴۸۷ متر طول دارد و دارای ۱۷ دهانه است.

پل گلن کانیون در تقارن با سد گلن کانیون که بر روی رودخانه کلرادو و بر دهانه دریاچه پاول در نزدیکی پیج در آریزونا ساخته شده، برای ایجاد دسترسی ماشینی به هر دو ساحل رودخانه و تسهیل رفت و آمد کارکنان سد بین سالهای ۱۹۵۷ تا ۱۹۵۹ بنا گردید. این پل که توسط شرکت کیویت-جادسون پاسیفیک مورفی ساخته شد، در زمان بهره برداری در ۹ فوریه ۱۹۵۹ بلندترین پل قوسی فلزی در جهان بود. طول عرشه پل مذکور ۴/۳۸۷ متر، دهانه قوس آن ۳۱۳٫۳ متر، ارتفاع عمودی قوس آن ۳/۵۰ متر بوده و ۲۱۳ متر از سطح رودخانه ارتفاع دارد.

پل کوئینز بورو – یا پل خیابان پنجاه و نهم – یک پل دو طبقه طره ای (کانتیلور) است که از روی رودخانه شرقی نیویورک سیتی می گذرد و منهتن را به دهکده کوئینز در لانگ آیلند سیتی را به هم متصل می کند. این پل همچنین از روی جزیره روزولت می گذرد. از سال ۱۸۳۸ پیشنهادات زیادی جهت ساخت پل برای اتصال منهتن به لانگ آیلند سیتی در دهکده کوئینز ارائه شد اما تا زمانی که اداره پل ها در این شهر تاسیس نشد، هیچکدام از طرحها مورد قبول واقع نشدند. پل فوق الذکر که در تاریخ ۳۰ مارس ۱۹۰۹ افتتاح گردید – و در ابتدا به خاطر نام اولیه جزیره روزولت به نام پل جزیره بلک ول خوانده می شد – ۰۸/۱۱۳۵ متر طول دارد و بزرگترین پل طره ای در جهان شناخته شده است.

پل اوناروتو پل معلق ماشین روئی است که کوبه را به ناروتو، توکوشیما در ژاپن متصل می سازد. پل مذکور که توسط هونشو-شیکوکو طراحی و در سال ۱۹۸۵ ساخته شده است، دارای دهانه اصلی به عرض ۸۷۶ متر می باشد و اگرچه یکی از بزرگترین پل های جهان است، در مقابل پل آکاشی-کیاکو که بر روی همین مسیر ساخته شده، بسیار کوچک به نظر می رسد. عرشه اصلی این پل برای رفت و آمد اتومبیل ها و عرشه پائینی برای حرکت قطار در نظر گرفته شده بود اما راه قطار رو هرگز به اتمام نرسید.

پل هرناندو د سوتو که در سال ۱۹۷۲ مورد بهره برداری قرار گرفت، یکی از دو پلی است که از روی رودخانه می سی سی پی در ممفیس، تنسی می گذرد. این پل قوسی فلزی ماشین رو، یک راه ارتباطی مهم است که ۴۰ راه بین ایالتی را بر روی می سی سی پی به هم متصل می سازد. از آنجا که پل مذکور در گوشه جنوب شرقی منطقه زلزله خیز نیو مادرید – که یک منطقه زلزله خیز با

ریسک بالا می باشد – قرار دارد، مقاوم سازی آن در برابر زلزله، به عنوان یکی از اولویتهای مهم در دستور کار اداره کل راههای فدرال آمریکا، اداره ترابری تنسی و اداره ترابری آرکانزاس قرار گرفت و در سال ۲۰۰۳ نیروهای مشترکی بکار گرفته شدند تا طرح بهنگام زلزله ای این پل را تهیه نمایند. این طرح عبارت بود از تعویض تکیه گاههای موجود با تکیه گاههای غلتکی، مقاوم سازی شالوده ها و ستونها، بزرگتر کردن سر ستونها، اصلاح دیواره جان، تعویض یا مقاوم سازی بادبندهای جانبی، مقاوم سازی قابهای متقاطع، مقاوم سازی خرپاها و جابجائی درزهای موجود با درزهای انبساطی مفصل گردان مدولی.

پل دیترویت علیا که از رودخانه کویاهوگا گذشته و پائین شهر کلولند در اوهایو را به گوشه غربی شهر متصل می نماید، در زمان افتتاحش در سال ۱۹۱۸ بزرگترین پل دو طبقه بتنی در دنیا بود. این پل دارای دهانهای به عرض ۵/۹۴۸ متر در دو طبقه است برای اصلاح ترافیک شهری در طبقه بالا و تراموای شهری در طبقه پائین و همینطور ایجاد پیاده روهای عریض طراحی گردید. بعد ها، طرح تعریض خیابان باعث کاهش عرض پیاده رو ها گردید اما در سال ۲۰۰۳ کمیته برنامه ریزی شهر

کلولند تصمیم گرفت یکی از لاین های پل را تبدیل به یک پارک معلق نماید که در آن گردشگاههای پیاده، صندلی های دارای سر پناه و لاین های مخصوص دوچرخه سوار پیش بینی شده بود. تیم طراحی تشکیل شده بود از تیم معماری شهری، پارسونز برینکرهوف و کمیته هنرهای همگانی.

پل فورت پیت که از رودخانه مونونگاهلا می گذرد و در تقارن با تونل فورت پیت ساخته شده است، دروازه پیتز بورگ نام گرفته است. پل مذکور از نوع قوسی فلزی بوده و ۹/۳۶۷ متر طول دارد و طول دهانه اصلی آن ۶/۲۲۸ متر می باشد. این پل که در تاریخ ۱۹ ژوئن ۱۹۵۹ به بهره برداری رسید،

توسط جورج اس ریچاردسون طراحی و ساخته شده است. پل و تونل اخیراً توسط گروهی از کارشناسان انتخابی توسط HDR مورد بازسازی و ترمیم قرار گرفت و این عملیات در سال ۲۰۰۳ به پایان رسید. یکی از مهم ترین اجزاء بازسازی پل، الحاق حصار جدید پنسیلوانیا بود. حصاری باز تر که امکان دید وسیع تر و جالب تری را به افرادی که از روی پل عبور می کنند، می دهد.
اولين پل معلق فلزى
گردآورى و ترجمه:فرهاد كاوه

• ۱۸۸۳
سرانجام پس از ۱۴ سال عمليات اجرايى ساختمانى و كشته شدن ۲۷ نفر از فعالان پروژه، پل بروكلين بر فراز رودخانه شرقى در حالى افتتاح شد كه دو شهر پرجمعيت نيويورك و بروكلين براى اولين بار در تاريخ با يكديگر مرتبط شدند. هزاران نفر از شهروندان بروكلين و جزيره مانهاتان براى ديدن مراسم افتتاحيه در محل حضور يافتند. رياست مراسم را رئيس جمهور وقت آمريكا چستر. اى. آرتور و فرماندار نيويورك گرودر كليولند بر عهده داشتند. پل بروكلين كه توسط جان. اى .روبلينگ طراحى شده بود بزرگترين پل معلق جهان در زمان خود بود.

جان روبلينگ (John Roebling) در سال ۱۸۰۶ در آلمان به دنيا آمد و از پيشگامان طراحى پل هاى معلق فلزى بود. وى در دانشگاه برلين به تحصيل در رشته مهندسى صنايع پرداخت و زمانى كه ۲۵ سال بيش نداشت به پنسيلوانياى غربى مهاجرت كرد. به رغم تلاش بسيار براى ادامه زندگى در شغل كشاورزى، ناكام ماند. كمى بعد به هايرسبورگ رفت و سرانجام به عنوان مهندس ساختمان مشغول به كار شد و با ارتقا و ترويج استفاده از كابل هاى سيمى در صنعت ساختمان توانست كارخانه توليد كابل هاى سيمى را تاسيس كند.

در عين حال، توانست شهرت بسزايى در زمينه طراحى پل هاى معلق به دست آورد، گو اينكه در آن روزها به رغم استفاده بسيار از تكنولوژى پل هاى معلق، ضعف طراحى اينگونه پل ها در برابر باد و بارگزارى سنگين هنوز حل نشده بود. روبلينگ با نوآورى هايى كه در تكنولوژى هاى معلق به وجود آورد توانست اعتبارى درخور توجه به دست آورد. او با اجراى يك خرپاى تقويت شده در دو طرف سواره روى پل توانست استحكام و ثبات قابل توجهى به سازه هاى معلق ببخشد. با الهام از اين مدل طراحى او توانست پل هاى معلقى در تنگه نياگارا و بر فراز رودخانه اوهايو در منطقه سين سيناتى برپا كند.

بر پايه عملكرد چشمگير روبلينگ، مقامات ايالت نيويورك طرح روبلينگ را مبنى بر اجراى پل معلقى به طول ۴۹۰ متر پذيرفتند و به عنوان سرمهندس پروژه منصوب شد. اين اولين پل فلزى معلق در جهان بود كه تصميم به ساخت آن داشتند. در سال ۱۸۶۹ و كمى قبل از شروع عمليات اجرايى ساخت، روبلينگ در حالى كه آخرين مطالعات خود را در ساحل رودخانه شرقى انجام مى داد در اثر برخورد با يك دستگاه قايق از ناحيه پا به شدت آسيب ديد و سه هفته بعد بر اثر بيمارى كزاز درگذشت.
اين اولين كشته از مجموع ۲۷ نفرى بود كه در طول عمليات احداث پل بروكلين جان خود را از دست دادند.

پس از مرگ روبلينگ پسر ۳۲ ساله اش واشينگتن اى. روبلينگ كه پدر را در طراحى پل هاى معلق متعددى و خصوصاً پل بروكلين همراهى كرده بود جانشين او شد.
دو پى از جنس گرانيت در كانال هاى آب بند ساخته شد و در ساحل بروكلين تا عمق ۵/۱۳ مترى و در ساحل نيويورك تا عمق ۲۴ مترى در دريا فرو رفتند. مهندسان با دو پمپ هواى قوى و فرستادن هواى فشرده به كانال هاى زيرآبى و در نتيجه تخليه آب داخل كانال توانستند به عمليات اجرايى زير آب ادامه دهند. تا آن زمان اطلاعات بسيار كمى درباره عوارض ناشى از كار كردن تحت چنان شرايطى در دست بود و در نتيجه صد ها كارگر در اثر عوارض فعاليت در محيط هاى تحت فشار بيمار شدند.

اين بيمارى در اثر ايجاد حباب هاى نيتروژن در جريان خون به وجود مى آيد كه ناشى است از انتقال سريع شخص از محيط تحت فشار به محيط با فشار طبيعى. تعداد معدودى از كارگران بر اثر اين بيمارى جان خود را از دست دادند و شخص واشينگتن روبلينگ در سال ۱۸۷۲ بر اثر همين بيمارى بسترى شد.تعداد ديگرى از كارگران هم بر اثر حوادث معمول كارگاه هاى ساختمانى از قبيل سقوط از ارتفاع و همچنين آتش سوزى جان سپردند.

روبلينگ كه در خانه بسترى شده بود از طريق همسرش اميلى رهبرى پروژه را ادامه داد. در سال ۱۸۷۷ روبلينگ به همراه همسرش به خانه جديدى كه چشم اندازى از پل را داشت نقل مكان كردند.به تدريج بيمارى روبلينگ بهبود يافت اما وى به صورت موضعى براى باقى عمر معلول شد.در ۲۴ مه سال ۱۸۸۳ اميلى روبلينگ اولين كسى بود كه طول پل را طى كرد در حالى كه خروسى هم به نشان پيروزى به همراه داشت. طى ۲۴ ساعت بعد از آن جمعيتى بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر سرتاسر پل را پياده طى كردند و از گردشگاه عريضى كه جان روبلينگ در بالاسر ماشين رو پل، منحصراً براى عابرين پياده طراحى كرده بود، لذت بردند.

پل بروكلين با طول بى سابقه و دو برج باشكوهش عنوان هشتمين عجايب دنيا را از آن خود كرد. ارتباطى كه اين پل بين دو مركز پرجمعيت بروكلين و مانهاتان ايجاد كرد، براى هميشه بر روند شهر نيويورك تاثير بسزايى گذاشت. در سال ۱۸۹۸ شهر بروكلين رسماً به شهر نيويورك و در سال ۱۸۹۸ با الحاق بروكلين به نيويورك شهر هاى كوچك و جزاير اطرافش وسعت بيشترى پيدا كرد.

مشخصات چند پل مشهور جهان
پل ها، یکی از سازه های مهم دنیا به شمار می روند. در این مطلب، مشخصات چند پل مشهور جهان را می خوانید.

پل واسکودوگاما که از روی دهانه رود تاگوس بین ساکاوم و مونیجو در نزدیکی لیسبون، پرتقال می گذرد، با حدود ۱۷۲۰۰ متر طول، یکی از بلندترین پل های کابلی در اروپا به شمار می رود. این پل توسط آرماندو ریتو و با همکاری میشل ویرلوگو (که طراحی و ساخت پل میلاو را هم به عهده داشته است)، طراحی شده است. پل واسکودوگاما رسماً در ۲۹ ماه مارس ۱۹۹۸ تنها کمی قبل از افتتاح نمایشگاه بین المللی اکسپو ۹۸ و ۵۰۰ سال پس از اکتشاف واسکودوگاما در راه اروپا به هند افتتاح گردید. این پل برای تحمل زلزله ای چهار برابر زلزله سال ۱۷۵۵ لیسبون که ۷/۸ ریشتر برآورد شده بود طراحی شده است. بلندترین دهانه آن ۴۵۰ متر است و انتظار می رود ۱۲۰ سال عمر کند. به خاطر طول زیادش، انحنا زمین نیز در نظر گرفته شده است تا پایه های آن بتوانند در محل صحیح خود قرار بگیرند.

پل ویکتور امانوئل II (Ponte Vittorio Emanuele II) که بر روی رود تایبر در رم، ایتالیا، ساخته شده، از انواع پل های قوسی است که در تاریخ ۵ ژوئن ۱۹۱۱، در سالگرد اتحاد ایتالیا افتتاح گردید و به نام اولین شاه ایتالیا که با انضمام ونیز در سال ۱۸۶۶ و رم در سال ۱۸۷۰ به ایتالیا اتحاد این کشور را تکمیل نمود، نامگذاری شده است. این پل توسط انیو د روسی طراحی گردیده است. پل سنگی سه قوسی، چهار ستون – دو ستون در هر سمت – را به هم متصل می نماید و چهار مجسمه مرمر روی ستونهای قوس میانی، به نشانه اتحاد ایتالیا، آزادی، شکست ظلم و بیداد و وفاداری به قانون اساسی قرار گرفته اند. این پل توسعه طبیعی معماری کرسو ویتورو در رم می باشد.

پل لاویولت (The Pont Laviolette) به افتخار موسس شهر تریوس-ریویرس – سیور د لاویولت – نامگذاری شده است. این پل یک پل ماشین رو با قوس کانتیلور (طره ای) است که بر روی رودخانه سنت لارنس بین تریوس-ریویرس در کبک، کانادا و بکن کور در کبک ساخته شده است. پل پونت لاویولت که در تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۶۷ افتتاح گردید، تنها پلی است که بر روی رودخانه بین مونت رئال و شهر کبک قرار دارد و بنابراین ارتباط مهمی را بین سواحل شمالی و جنوبی رودخانه فراهم می سازد. طول کل آن ۲۷۰۷ متر و بزرگترین دهانه آن ۳۳۵ متر می باشد. پل فلزی مذکور دچار خوردگی نمی شود زیرا در فولاد بکار رفته در آن از عنصر نیوبیوم استفاده شده است.

پل سنگی پونت د پیر پلی است قوسی، سنگی و ماشین رو، که روی رودخانه گارون در بوردو فرانسه قرار دارد. این پل بین سالهای ۱۸۱۹ و ۱۸۲۲ توسط کلود د شامپ و با همکاری جین-بپتیست بیلادل طراحی و ساخته شد. پل مذکور به دستور ناپلئون – در سال ۱۸۱۰ – و به منظور تسهیل رفت و آمد ارتشش از رودخانه بوردو در طول جنگ با اسپانیا، پرتقال و انگلیس ساخته شد. در سال ۱۸۱۱ مهندس کلود د شامپ وارد بوردو شد اما تا سال ۱۸۱۲ به عنوان مدیر پروژه ساخت پل معرفی نگردید. پروژه در سال ۱۸۱۴ با سقوط امپراطوری فرانسه و کناره گیری ناپلئون از قدرت، متوقف و تا ۵ سال بعد، اجرای آن از سر گرفته نشد. پونت د پیر ۴۸۷ متر طول دارد و دارای ۱۷ دهانه است.

پل گلن کانیون در تقارن با سد گلن کانیون که بر روی رودخانه کلرادو و بر دهانه دریاچه پاول در نزدیکی پیج در آریزونا ساخته شده، برای ایجاد دسترسی ماشینی به هر دو ساحل رودخانه و تسهیل رفت و آمد کارکنان سد بین سالهای ۱۹۵۷ تا ۱۹۵۹ بنا گردید. این پل که توسط شرکت کیویت-جادسون پاسیفیک مورفی ساخته شد، در زمان بهره برداری در ۹ فوریه ۱۹۵۹ بلندترین پل قوسی فلزی در جهان بود. طول عرشه پل مذکور ۴/۳۸۷ متر، دهانه قوس آن ۳۱۳٫۳ متر، ارتفاع عمودی قوس آن ۳/۵۰ متر بوده و ۲۱۳ متر از سطح رودخانه ارتفاع دارد.

پل کوئینز بورو – یا پل خیابان پنجاه و نهم – یک پل دو طبقه طره ای (کانتیلور) است که از روی رودخانه شرقی نیویورک سیتی می گذرد و منهتن را به دهکده کوئینز در لانگ آیلند سیتی را به هم متصل می کند. این پل همچنین از روی جزیره روزولت می گذرد. از سال ۱۸۳۸ پیشنهادات زیادی جهت ساخت پل برای اتصال منهتن به لانگ آیلند سیتی در دهکده کوئینز ارائه شد اما تا زمانی که اداره پل ها در این شهر تاسیس نشد، هیچکدام از طرحها مورد قبول واقع نشدند. پل فوق الذکر که در تاریخ ۳۰ مارس ۱۹۰۹ افتتاح گردید – و در ابتدا به خاطر نام اولیه جزیره روزولت به نام پل جزیره بلک ول خوانده می شد – ۰۸/۱۱۳۵ متر طول دارد و بزرگترین پل طره ای در جهان شناخته شده است.

پل اوناروتو پل معلق ماشین روئی است که کوبه را به ناروتو، توکوشیما در ژاپن متصل می سازد. پل مذکور که توسط هونشو-شیکوکو طراحی و در سال ۱۹۸۵ ساخته شده است، دارای دهانه اصلی به عرض ۸۷۶ متر می باشد و اگرچه یکی از بزرگترین پل های جهان است، در مقابل پل آکاشی-کیاکو که بر روی همین مسیر ساخته شده، بسیار کوچک به نظر می رسد. عرشه اصلی این پل برای رفت و آمد اتومبیل ها و عرشه پائینی برای حرکت قطار در نظر گرفته شده بود اما راه قطار رو هرگز به اتمام نرسید.

پل هرناندو د سوتو که در سال ۱۹۷۲ مورد بهره برداری قرار گرفت، یکی از دو پلی است که از روی رودخانه می سی سی پی در ممفیس، تنسی می گذرد. این پل قوسی فلزی ماشین رو، یک راه ارتباطی مهم است که ۴۰ راه بین ایالتی را بر روی می سی سی پی به هم متصل می سازد. از آنجا که پل مذکور در گوشه جنوب شرقی منطقه زلزله خیز نیو مادرید – که یک منطقه زلزله خیز با ریسک بالا می باشد – قرار دارد، مقاوم سازی آن در برابر زلزله، به عنوان یکی از اولویتهای مهم در

دستور کار اداره کل راههای فدرال آمریکا، اداره ترابری تنسی و اداره ترابری آرکانزاس قرار گرفت و در سال ۲۰۰۳ نیروهای مشترکی بکار گرفته شدند تا طرح بهنگام زلزله ای این پل را تهیه نمایند. این طرح عبارت بود از تعویض تکیه گاههای موجود با تکیه گاههای غلتکی، مقاوم سازی شالوده ها و ستونها، بزرگتر کردن سر ستونها، اصلاح دیواره جان، تعویض یا مقاوم سازی بادبندهای جانبی، مقاوم سازی قابهای متقاطع، مقاوم سازی خرپاها و جابجائی درزهای موجود با درزهای انبساطی مفصل گردان مدولی.