نگاهى به تاريخچه پيدايش و ساخت موشك

زمين گهواره ذهن است ولى تا ابد نمى توان در گهواره زندگى كرد.كنجكاوى بشر در شناخت محيط پيرامون خويش و خواست انسان براى تسلط و نفوذ روزافزون بر طبيعت از يك طرف و آرزوى وى براى سفر به آسمان هاى پهناور از طرف ديگر باعث شده است تا توجه خاصى به فضا داشته باشد و با ايجاد امكانات بيشتر از حوزه حيات خويش نيز فراتر رود و درصدد تسلط بر محيط هايى باشد كه

امكان بقا در آنجا حداقل است. از سويى ديگر درك پديده ها و عوارض زمينى و فضاى پيرامون آن، كسب اطلاعات بيشتر در مورد ناشناخته هاى زمين، جو زمين، سيارات، ستارگان، اجرام سماوى، صور فلكى و حركت آنها و همچنين ايجاد ارتباطات و انجام مخابرات آسان تر و بسيارى از امور ديگر بيش از پيش دستيابى به فضا را الزام آورتر كرده است.

حداقل ۷۰۰ سال از عمر موشك مى گذرد. در قرن سيزدهم بود كه چينى ها نخستين تيرهاى آتشين ضبط شده در تاريخ را پرتاب كردند و مغول هاى مهاجم را به وحشت افكندند. چينى ها در جنگ پين كينگ در سال ۱۲۳۲ ميلادى سلاح هاى آتشين را كه بر سر خود آتش داشتند عليه تاتارها به كار گرفتند. در اين سال ها توسط يك نفر ايتاليايى به نام فونتانا راكتى اختراع شد كه داراى محرك بود. اين راكت در آن زمان چندان عملى نبود و تخريب چندانى نداشت و بيشتر اثر روانى آن در ايجاد ترس در دشمن مورد نظر بود.

اولين راكت به مفهوم امروزى توسط شاهزاده حيدرعلى در هندوستان ابداع شد كه اين راكت در نيمه دوم قرن ۱۷ عليه انگليسى ها به كار گرفته شد. اين راكت ها لوله هايى از آهن و ماده اصلى آن را باروت تشكيل مى داد و وزن اين راكت ۳ تا ۵ كيلوگرم و طول آن ۲۰ و قطر آن ۵ سانتى متر با برد حدود ۵/۲ كيلومتر بود كه طول راكت در مجموع با قطعات چوبى به ۳ متر مى رسيد. همچنين

پايدارى اين راكت ها در پرواز توسط قطعاتى از چوب بامبو كه به بدنه آن متصل بود تامين مى شد كه اين قطعات چوبى عملى شبيه بالك هاى كنترلى در موشك هاى امروزى را انجام مى دادند. در جنگى كه در هندوستان بين ارتش انگليس و حيدرعلى اتفاق افتاد، ارتش حيدرعلى با به كارگيرى ۵ هزار راكت انداز ابداعى خود شكست سختى بر ارتش انگليس تحميل كرد و انگليس و غرب به

رغم داشتن زمينه هاى مساعد در تهيه اسلحه فعاليت چشمگيرى در تحقيقات موشكى نداشتند. اما در اين جنگ تعدادى از راكت هاى سالم به وسيله يكى از افسران انگليسى به نام ويليام كنگرو جهت تجزيه و بررسى به انگلستان ارسال شد. اين افسر پس از بازگشت به انگليس در سال ۱۸۰۴ به رياست كارخانه موشك سازى كه تازه در ولويچ تاسيس شده بود انتخاب شد و نتيجه

فعاليت وى موجب پيدايش راكتى به نام خود او شد كه طول بدنه فلزى كنگرو ۱۰۷ سانتى متر بود و قطر آن ۱۰ سانتى متر كه با سر دوكى شكل به چوبى به طول ۶/۴ متر و قطر ۸/۳ سانتى متر وصل شده و وزن آن در حدود ۵/۱۴ كيلوگرم بوده و برد آن ۸/۱ كيلومتر بود كه با تغييرات انجام شده به ۷/۳ كيلومتر افزايش يافته است و با استفاده از اين راكت ها ارتش انگليس در سال ۱۸۰۵ شهر بولونى فرانسه را با پرتاب ۲۰ هزار راكت و در سپتامبر سال بعد شهر كپنهاگ را با پرتاب ۴۰ هزار راكت به ويرانه تبديل كرد.

• پيشتازان صنعت موشك
۱- كنستانتين، ادوارد ويچ و تسيولكوفسكى
تسيولكوفسكى در ۱۷ سپتامبر ۱۸۵۷ در دهكده ايزوسك در شهر كوچك كالوگا، ۱۶۰ كيلومترى مسكو در جنوب غربى روسيه به دنيا آمد. اين دانشمند ضمن اينكه در روسيه پدر راكت شناخته شده، به علت ارائه نظريات و تئورى هاى باارزش نسبت به گذشتگان خود در زمينه چگونگى دسترسى به ستارگان، پدر غيرقابل انكار كيهان نوردى نيز است.
او از سنين نوجوانى به علوم فيزيك و هوانوردى اشتياق فراوان داشت

و در ۱۶ سالگى براى شركت در سمينارى در مورد علوم و رياضيات به مسكو رفت و در راستاى علاقه مندى به اين دو رشته بود كه در مدرسه دهكده بوروسك در ۹۰ كيلومترى جنوب شرقى مسكو شغل معلمى رياضيات و فيزيك را قبول كرد و در اين شغل مطالعات جدى و فراوانى در مورد كيهان شناسى نمود و محل سكونت خود را به مركز تحقيقات نسبتاً بزرگى تبديل و مدل هاى مختلف راكت را جمع آورى كرد. او از جمله نخستين انسان هايى بود كه دريافت موشك وسيله اى براى گريز از زمين است.

تاريخچه موشكي ايران
تلاش هاي ايران براي ساخت موشك هاي بالستيك با برد زياد و توپخانه هايي با برد بالا را ميتوان به سه دوره زماني تقسيم كرد.دوره اول بين سال هاي(۱۹۷۷- ۱۹۷۹).دوره دوم در خلال جنگ با دشمن بعثي حوالي سالهاي(۱۹۸۰- ۱۹۸۸) و دوره سوم بعد از جنگ در سال(۱۹۸۸)به بعد.
از مرحله دوم به بعد ساخت موشك وارد فاز جديدي شد و ساخت و طراحي موشك ها به تعداد بالا و همزمان با شرايط خاص انجام شد.(ميتوان عنوان كرد كه با توجه به اينكه ايران در خلل جنگ ۸ ساله تاثير موشك هاي بالستيك و فناوري موشكي را درجنگ و استراتژي دفاعي به خوبي درك كرد و بعد از جنگ به سمت استراتژي دفاع موشكي نامحدود روي ورد).

بعد از پايان جنگ ايران كوشيد كه با كمك گرفتن از مهندسين خارجي برزگ كه از كشور خود رانده شده و يا بيكار بودند به توسعه فناوري موشكي خود بپردازد.برنامه موشكي ايران به سرعت پيش رفت و باعث حيرت جهانيان گشت.
سوخت جامد
پايه و شالوده اصلي استفاده از اين نوع سوخت موشك هاي عقاب و شاهين ۲ بودند.
ايران از اين فناوري به صورت سيتماتيك براي توليد توپخانه هاي صحرايي خود استفده كرد كه باعث ساخت توپخانه هاي گروه فجر,نازعات و زلزال گرديد.تلاش هاي اوليه به پشتوانه كمك هاي فني و تكنولوژيكي چين انجام شد.در همين راستا كارخانه هاي مونتاژ و توليد صنعتي زيادي در خلال سال هاي ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۲ ايجاد شد.ايران با سرعتي باور نكردني از چين پيشي گرفت و در ساخت اين محصولات از كمك چين بي نياز گشت.
سوخت مايع
بعد از جنگ,ايران به ازمايش موشك هايي با سوخت مايع روي اورد از جمله موشك اسكاد-بي كه به وسيله مهندسي معكوس ساخته شده بود.نمونه بومي موشك اسكاد-بي به نام شهاب-۱ شناخته ميشد كه دوباره طراحي و ساخته شده بود.

بعد از شهاب ۱ نوبت به شهاب ۲ بود كه از روي موشك اسكاد-سي طراحي و توليد شده بود.اخرين موشك از اين گروه در حال حاضر موشك شهاب ۳ است.تمامي اين برنامه ها با كمك هاي فني روسيه و كره شماي انجام شد.ايران طرح هاي زيادي را براي ساخت موشك هاي شهاب ۴(موشكي براي حمل ماهواره),موشك شهاب ۵ و شهاب ۶ در دست اجرا دارد كه

اطلاعات كمي از انها وجود دارد و شايد نوع ۵ و ۶ ان وجود خارجي نداشته باشند.طبق برخي گمانه زني ها ايران براي گسترس موشك هاي خود از موشك كره اي تيپدانگ ۲ كه در چهارم جولاي سال ۲۰۰۶ ازمايش شد استفده ميكند(اينها همگي حدس و گمانه زني هايي است كه توسط سرويس هاي اطلاعاتي غربي بيان شده است).

گروه موشك هاي تاكتيكي ايران
موشك فاتح-۱۱۰:
موشك فاتح-۱۱۰ يكي از پيشرفته ترين موشك هاي بالستيك برد كوتاه است كه با دقتي ۱۰ متري قدرت زيادي در نبرد هاي نزديك به نيروهاي مسلح ميبخشد.اين موشك بردي ۲۰۰ كيلومتر در نوع اول و ۲۵۰كيلومتري در نوع دوم دارد.

موشك چند كلاهكه فجر ۳:
موشك چند كلاهكه فجر ۳ ايران يك موشك پيشرفته بالستيك است.اين موشك به صورت بومي و با سوخت مايع گسترش داده شده است از برد اين موشك اطلاعاتي در دسترس نيست.اين موشك با توجه به چند كلاهكه بودن از قدرت تخريب بالا در حجم وسيعي برخوردار است.طبق برخي گمانه زني ها فجر ۳ از كلاهكي ۳ قسمته ساخته شده است.

موشك شهاب ۳:
موشك شهاب ۳ اولين موشك بالستيك ميان برد ايران است.مدل اول اين موشك كه با نام Shahab-3A شناخته ميشود بردي برابر ۱۳۰۰ كيلومتر را دارست.مدل بعدي اين موشك كه با نام Shahab-3B شناخته ميشود از كلاهكي سنگين تر بهره ميگيرد و توانايي هدف قرار دادن اهدافي در ۲۰۰۰ كيلومتري را داراست.نوع اخر اين موشك Shahab-3d ناميده ميشود كه بردي بين ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ كيلومتر را داراست.

موشك شهاب ۴:
از اين موشك اطلاعات زيادي در دسترس نيست.اين موشك در پيشبرد برنامه هاي فضايي ايران مورد استفاده قرار ميگيرد كه از سوخت مايع استفده ميكند و از موتوري ۲ مرحله اي سود ميبرد.
تقسيم بندي گروه هاي موشكي جمهوري اسلامي ايران:

توپخانه صحرايي:
● فجر-۲
● فجر-۳
● فجر-۵
● فجر-۲۷
● عقاب
موشك هاي بالستيك با برد كوتاه:
● سميد(توپخانه)
● تندر-۶۹(توپخانه)
● شاهين۲(توپخانه)

● نازعات(توپخانه)
●زلزال(توپخانه
●فاتح-۱۱۰
●صيغه
موشك هاي بالستيك ميان برد:
● آر-۱۷ ايي نسخه اي از موشك اسكاد- بي
● شهاب-۱
● شهاب-۲
● شهاب-۳
● فجر-۳(چند كلاهكه)
● قدر-۱۱۰
موشك هاي بالستيك برد بلند:
● شهاب-۴(وضعيت نامعلوم)
● شهاب-۵(وضعيت نامعلوم)
● شهاب-۶(وضعيت نامعلوم)
موشك بالستيك چيست؟

يك موشك بالستيك در حقيقت يك ماشين تحويل موشك- مولد، شامل سيستم رهيابي و محفظه حمل مهمات است كه اساساً عليه اهداف زميني و سطحي مورد استفاده قرار مي گيرد. انواع گوناگون موشك هاي بالستيك بر حسب برد، طبقه بندي مي شوند. نوع خاصي از موشك هاي بالستيك وجود دارد كه از زيردريايي ها شليك مي شود و SBLM نام دارد. در ساخت موشك هاي بالستيك، مبحث «پيشران» كه مشخص كننده برد موشك است مهمترين مسئله محسوب مي شود و پس از آن ميزان توانايي حمل مهمات كه قدرت تخريب آن را افزايش مي دهد.

موشك هاي بالستيك به موشك هايي مي گويند كه تا ارتفاع بسيار بالايي اوج مي گيرند(كه اين قسمت راه با موتور روشن انجام مي شود) و مابقي راه را با استفاده از نيروي جاذبه زمين به سمت هدف مي روند كه مانند يك سقوط آزاد البته با هدايت صحيح است.
برخي از موشك هاي بالستيك حتي از جو زمين نيز خارج مي شوند و با استفاده از يك ماشين ورود مجدد (RV) به جو باز مي گردند كه برد بسيار بالايي دارند.

موشك هاي بالستيك از لحاظ برد به ۵ گروه زير تقسيم مي شوند:
۱- موشك جنگي كوتاه برد با ميزان برد ۱۵۰ كيلومتر
۲- موشك بالستيك كوتاه برد با ميزان برد ۱۵۰ تا ۷۹۹ كيلومتر
۳- موشك بالستيك ميان برد با ميزان برد ۸۰۰ تا ۲۳۹۹ كيلومتر
۴- موشك بالستيك دوربرد با ميزان برد ۲۴۰۰ تا ۵۴۹۹ كيلومتر
۵- موشك بالستيك قاره پيما با ميزان برد ۵۵۰۰ كيلومتر به بالا