پروژه راه فرودگاه

فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (احمدآباد) در ۴۰ کیلومتری جنوب تهران میان بزرگراه تهران-قم و بزرگراه تهران-ساوه قرار گرفته است.
برنامهٔ ساخت این فرودگاه از پیش از انقلاب آغاز شده بود اما به دلایل مختلف ساخت آن با تأخیر مواجه شد. سرانجام در سال ۱۳۸۳ این فرودگاه رسماً آغاز به کار کرد و پروازهای آسیایی به این فرودگاه منتقل گردید

 

فرودگاه ۵/۱۳ هزار هكتاري

فرودگاه ۵/۱۳ هزار هكتاري موسوم به فرودگاه بين المللي امام خميني، در ۳۵ كيلومتري جنوب غربي تهران بين آزادراه تهران- قم و تهران- ساوه بنا شده است.

به دليل مسير بسيار دور اين فرودگاه از شهرهاي مجاور، مقرر بود همزمان با افتتاح فرودگاه، شبكه مترو تا فرودگاه گسترش يابد. اما به دليل نرسيدن اين خط مترو، فرودگاه در شرايطي افتتاح مي شود كه مسافران براي رسيدن به شهرهاي مجاور تنها قادر به استفاده از اتوبوس يا سواري هاي مستقر در فرودگاه هستند كه با توجه به بعد مسافت قطعاً پرداخت هزينه هاي گزافي را از مسافران طلب مي كنند. به عبارت ديگر، دسترسي به فرودگاه امام خود سفري گران قيمت خواهد بود كه علاوه بر صرف هزينه بسيار، صرف زمان و حوصله بسيار را نيز مي طلبد.

 

جالب آن كه فرودگاه بين المللي جديد از نظر سيستم هاي زيربنايي نظير فاضلاب، مخابرات و غيره به شبكه هاي اصلي هيچكدام از شهرهاي اطراف متصل نيست و به صورت مستقل، ملزم به پرداخت و تأمين كليه هزينه هاي انشعاب برق، آب، مخابرات، سوخت و گاز است…براساس سياست هاي در نظر گرفته شده براي احداث فرودگاه نيز علاوه بر احداث فرودگاه به صورت مرحله اي (تناسب با اعتبارات و امكانات اجرايي)، ترغيب سازمان هاي بهره بردار براي احداث ساختمان هاي مورد نياز و جذب مشاركت بخش خصوصي در بهره برداري هر چه سريع تر منظور شده كه به نظر برخي از مسئولان چندان توجيه پذير نمي نمايد.

تأسيسات و تجهيزات اوليه منظور شده در فرودگاه براي بهره برداري اوليه منظور شده، به تدريج بهره برداري از فاز اول براي جابه جاي ۵/۴ ميليون مسافر و به روايتي ۵/۶ ميليون مسافر صورت مي گيرد.ظرفيت نهايي فرودگاه امام نيز ظاهراً ۴۰ تا ۴۵ ميليون مسافر در سال در نظر گرفته شده است. پيش بيني ۴۰ تا ۴۵ ميليون مسافر در سال (در صورت افتتاح كامل فرودگاه) زماني كوچك به نظر مي رسد كه آن را با كشور كوچكي چون دبي مقايسه كنيد.در اين كشور براي اولين بار در

سال ۱۹۵۹ دستور احداث فرودگاه صادر مي شود. يك سال بعد ميدان اوليه فرودگاه شامل باندي به طول ۱۸۰۰ متر افتتاح شده و پذيراي ۱۰ هزار مسافر مي گردد.ظرف مدت ۴۲ سال (تا سال ۲۰۰۲) ظرفيت فرودگاه به ۱۶ ميليون مسافر و در سال ۲۰۰۳ به ۱۸ ميليون مسافر مي رسد. همچنين براساس برنامه دراز مدت اين كشور ظرف ۷ سال آينده فرودگاه دبي پذيراي ۴۰ ميليون نفر در سال خواهد بود و تا سال ۲۰۱۸ اين رقم به ۷۵ ميليون نفر بالغ مي شود.
باند
تعريف عوامل ميدان پرواز:
محوطه اي كه هواپيما درآن تردد زميني مي كند، ميدان پرواز ناميده مي شود. درميدان پروازعمليات بارگيري وباراندازي ازهواپيما،سواروپياده شدن مسافران،سوخت گيري وآماده كردن هواپيما براي پرواز،تعميرات و …انجام مي شود. همچنين كليه ترددهاي لازم براي دستيابي به امكانات زميني برروي سطوح پروازي انجام مي شود.

ميدان پروازبه خاطرتنوع وظايف وكاركردهابه قسمت هاي مختلفي تقسيم مي شودكه مهمترين اجزاي آن عبارتندازباند پرواز، تاكسيروها (مسيرهاي دسترسي) و اپرون ها (توقفگاه هاي)مسافري وباري.البته بسته به نوع فرودگاه،ابعادوتعدادعوامل فوق متغير است.
باند :
اولين مصداقي كه از سطوح پرواز يك فرودگاه درذهن مخاطب نقش مي بندد،باند فرود هواپيما مي باشد. باند پروازمحدوده اي مستطيل شكل درسطح فرودگاه است كه نشست وبرخاست هواپيما برروي آن انجام مي گيرد .
چگونگي استقرار، تعداد وتعيين جهت باندهاي يك فرودگاه تحت تاثيرعوامل مختلفي ازقبيل توپوگرافي محل فرودگاه ومناطق اطراف،نحوه توزيع باد وشرايط جوي منطقه وهمين طورنوع وميزان ترافيك هوايي فرودگاه وملزومات عملكردي هواپيمااست .

به طوركلي،تركيب سيستم فرودگاه عبارت است ازتعدادوجهت باندهاي پروازوتاكسيروهاومحل وموقعيت ترمينال نسبت به آنها. تعدادباندهاي پروازدرفرودگاه بستگي به حجم ترافيك فرودگاه دارد.جهت باند نيزبه عواملي همچون امتداد وجهت حركت بادغالب منطقه،ابعاد وشكل زمين ومحدوديت هاي فضاي هوايي اطراف فرودگاه بستگي دارد. ساختمان ترمينال مسافري نيزبايد درمحلي قرارگرفته باشد كه امكان دسترسي آسان،سريع ومناسب به باندهارافراهم كند.
باندهاي پروازوتاكسيروها بايد به گونه اي طراحي شوند كه:

– به صورت مناسب وبا درنظرگرفتن الگوي ترافيك هوايي،بين عمليات هواپيماهاي مختلف،جداسازي وتفكيك ايجادكنند.
– تداخل وتاخيردرعمليات نشست وبرخاست وخزش را به حداقل برسانند.
– كوتاهترين مسافت ممكن را براي خزش هواپيماها از ترمينال به ابتداي باند تامين كنند.
– تعداد كافي تاكسيوي خروجي راتامين كنند؛به طوري كه هواپيماي فرودآمده برروي باند بتواند هرچه سريعترازباند خارج شود وازكوتاهترين مسيربه محوطه ترمينال منتقل شود.
درفرودگاه بين المللي امام خميني(ره) تمامي استانداردهاي بين المللي جهت ساخت باند و تاكسيروها وسايرقسمت هاي مرتبط رعايت گرديده است.
درطرح جامع فرودگاه بين المللي امام خميني(ره) ودرفازاول، باند شمالي فرودگاه ساخته شده است .
مشخصات اين باند درجدول زيربيان شده ا ست :
كد باند ۱۱-L-29R
طول ۴۲۰۰M
عرض ۴۵M
عرض شانه ها درهرطرف ۱۰/۵M
حدا كثر شيب عرض باند ۱درصد
جنس روسازي باند آسفالتي به ضخامت ۵۳ سانتي مترمي باشد كه در۸لايه آسفالت ريخته شده است . دوسرباند ازهرطرف به طول ۴۵۰ متربتن ريزي شده است. اين نحوه آسفالت ريزي به اين دليل است كه دوسرابتدايي وانتهايي باند بيشترازسايرنقاط تحت تاثير فشارنشست وبرخاست هواپيما قرارمي گيرند وبايدازاستحكام بيشتري برخوردارباشند.

درمنطقه سطوح پروازي۲ محل استقرارآتش نشاني قرارگرفته يكي درابتداي باند و ديگري درانتهاي باند كه درمواقع اضطراري مورداستفاده قرارخواهندگرفت. جهت قرارگيري باند درجهتي است كه امكان نشست وبرخاست ازهردوجهت شرق وغرب براي هواپيما وجود دارد. لازم به ذكراست كه ساختمان ترمينال مسافري درفرودگاه بين المللي امام خميني(ره) درمحلي قرارگرفته كه امكان دسترسي آسان، سريع ومناسب به باند شمالي را فراهم آورده است .

پارکینگ
پاركينگ بصورت توقف موقت ، كوتاه مدت سرويس دهي مي كند.
نرخ پاركينگ : ورودی پارکینگ ۲۵۰۰ ریال می باشد و به ازاء هر ساعت ۲۵۰۰ ريال
در صورت درخواست شبانه روزي: هر شبانه روز ۰۰۰/۶۰ريال محاسبه مي گردد.
پاركينگ طبقاتي فرودگاه بين المللي امام خميني با ۶۵۷۰۰ متر مربع زير بنا و حدود۱۶۰۰ دستگاه اتومبيل ظرفيت , در جنوب ترمينال مسافري قرار گرفته است . سازه اصلي پاركينگ طبقاتي بتني و طول و عرض آن (۵/۶۶×۵/۳۳۷ ) مترمي باشد . اين سازه در تراز زير زمين و همكف با عرض كامل

ولي در تراز صفر و ۸ با عرض هاي ۴۶ و ۲۱ متر اجرا شده است .سازه پاركينگ از مقاومت هاي لازم در حد استاندارد هاي بين المللي برخوردار است به طوري كه در تراز ۸+ (departure يا خروجي ) و تراز صفر ۰۰/۰± (arrival ) در زمان وقوع زلزله , بار زنده ۵۰۰ كيلو گرم بر متر مربع روي تمام سطح سواره رو و پياده مورد محاسبه قرار گرفته است .
سيستم روشنايي پاركينگ ها بر اساس روش لومن با استفاده از تقسيم ناحيه اي مي باشد و جداول و دياگرام هاي مورد استفاده بر اساس كميته ملي روشنايي ايران بوده كه با توصيه كميته بين المللي روشنايي و توصيه جامعه مهندسين روشنايي آمريكا(IEC) نيز تطابق دارد .

ساير تاسيسات مورد نياز مثل سيستم آتش نشاني , دستشويي , سيستم فاضلاب و جمع آوري باران فضاهاي باز پاركينگ, تعويض هوا و سيستم گرمايش به طور دقيق و مطابق استاندارد هاي لازم طراحي گرديده است .
پاركينگ در طبقه دوم مسقف نمي باشد (پاركينگ سرباز) وارتفاع مفيد پاركينگ در هر طبقه ۳ متر است . براي ورود به پاركينگ از سمت شرق , راه انحرافي منشعب از جاده شرياني به قسمت مياني پاركينگ وارد مي شود و براي ورود به پاركينگ از سمت غرب مي توان مستقيم از قسمت سر باز شرقي پاركينگ و خروجي پاركينگ به سمت غرب از قسمت مياني طبقه پايين پاركينگ از طريق راه انحرافي به جاده شرياني مي باشد .

همچنين دسترسي ۸- و۴- از طريق دو رمپ به طول ۹۰ متر و به عرض حدود ۱۶ مترانجام ميگيرد. دسترسي مسافرين از طبقات پاركينگ به ساختمان پايانه از طريق آسانسور و پله مي باشد . در قسمت مياني پاركينگ ( محور پايانه ) ۳ عدد نور گير به ابعاد ۵/۶ × ۷ متر تعبيه شده است . بر روي قسمت مسقف طبقه دوم پاركينگ , جاده مسافرين ورودي به عرض ۱۵ متر و جاده تاكسي رو به عرض ۵ متر قرار گرفته اند كه مسير هاي مسافرين ورودي به پايانه مي باشد بين مسير هاي فوق و ساختمان پايانه پياده رو به عرض ۲۰ متر قرار دارد . بر روي قسمت پياده رو پل مسافران خروجي با عرض حدود ۵ /۲۰ متر قرار گرفته است كه مسير مسافرين خروجي مي باشد . عرض سواره رو۱۳متراست. بين اين پل و ساختمان پايانه پياده رويي به عرض ۶ متر قرار دارد .

ترازهاي طبقات به شرح زير مي باشد :
۸/۰۰ + ترا ز پل DEPARTURE (خروجي)
۰/۰ ± ترازطبقه ARRIVAL(ورودي) يا تراز صفر
۳/۴ – ترازپاركينگ طبقه اول يا ترازهمكف
۷/۸ – ترازپاركينگ طبقه دوم يا تراززيرزمين
ارتباط پاركينگ طبقاتي ازطريق يك د ستگاه پل به طول ۱۵۰ متر ورمپ هاي A , B , C , D , E , F , H و پل پس تنيده (دوربرگردان) درسمت شرق به جاده اسپاين وطبقات مختلف پاركينگ ودر غرب هم ا زطريق يك د ستگاه پل به طول۱۵متر ورمپهاي مربوطه وجاده تاكسي به اسپاين وطبقات مختلف پاركينگ برقرارميباشدوارتباط آن باترمينال ازطريق آسانسور، پله ها وپلهاي ارتباطي مربوطه ا ست .

علاوه بر اين پاركينگ كه براي مراجعان ومسافران تعبيه گرديده پاركينگ ديگري نيز در فضاي باز در شرق ساختمان اصلي پايانه درترا ز۳۲/۴- وجود دارد كه مختص كارمندان فرودگاه مي باشد دسترسي به اين محوطه ازطريق جاده اصلي فرودگاه تامين مي شود. ظرفيت پاركينگ كارمندا ن حدود ۱۲۰ اتومبيل مي باشد.

برج مراقبت پرواز
برج مراقبت ساختمان مرتفعي است كه داراي ديد كافي برمحوطه عوامل ميدان پروازبوده و مديريت و هدايت كليه نشست و برخاست ها وجابجايي هواپيماها ازطريق آن اعمال مي شود.
برج مراقبت حساس ترين قسمت فرودگاه است وش امل تجهيزاتي است كه عمليات نشست و برخاست درفرودگاه وفضاي هوايي محدوده اطراف آن رانظارت ، هدايت وكنترل مي كند . درمجموع برج مراقبت وظايف زير را برعهده دا رد :
• صدوراجازه پرواز به تمام هواپيما هاي عزيمت كننده

• ارايه اطلاعات به خلبان درمورد وضعيت باد، درجه حرارت، فشاربارومتريك وشرايط عملياتي فرودگاه
• كنترل هواپيما درروي زمين
در ايرا ن تا سال ۱۳۷۷ خدمات مربوط به برج مراقبت پرواز در ۲۱ فرودگاه كشور ارايه مي شد. اين خدمات عمدتاً درفرودگاههاي مركز استانها و درموارد معدودي درسايرفرودگاهها ازجمله فرودگاههای نظامي به هواپيمايي عمومي ارايه مي گرديد. سيستم ارتباطي برجهاي مراقبت فرودگاههاي كشور، روي فركانس خاصي برقرار می شود كه توسط سازمان ايكائو درسطح بين المللي تعيين شده است .

معمولاً برج مراقبت درمحلي جانمايي ميشود كه برمحوطه عمليات پروازي، تسلط كامل داشته باشد. اين محوطه شامل كليه نقاط واقع درحد فاصل ترمينال وآخرين نقطه باند پروازمي باشد.درفرودگاه هاي داراي برج ثابت كنترل ترافيك هوايي، محل قرارگيري وجهت باندهاي پرواز وباندهاي تاكسيرو بايد به گونه اي باشد كه يك خط دید بدون مانع بين برج كنترل ونمامي مسيرهاي ترافيكي، معبرهاي تقرب باندهاي پرواز، سطح روسازي باندهاي پرواز، باندهاي تاكسيرو، اپرون و ساير سطوح عمليات تحت كنترل برج، وجود داشته باشد.علاوه برآن، وجود خط ديد بدون مانع نسبت به تمامي محورهاي مركزي خطوط تاكسيرو نيز مطلوب خواهد بود.با توجه به اهميت ديد مسئولان برج مراقبت،اطاق كنترل برج مراقبت با حايل هاي شيشه اي محدود مي شود.

اين شيشه ها تحت زاويه اي قراردارند كه ازانعكاس وخيرگي نور جلوگيري مي شود. دراين مواقع استفاده از شيشه هاي رنگي جهت كاهش شدت نورمعمول است.درانتخاب محل وارتفاع برج علاوه برموارد فوق نيازمنديهاي فني ديگري نظيرجنس زمين ،امكانات دسترسي به تسهيلات وتاسيسات مانند آب، برق، گاز،خطوط ارتباطي ومحل توقفگاه وسايل نقليه كاركنان نيز، مورد توجه قرارمي گيرد. همچنين محاسبات مربوط به تعيين ارتفاع برج برمبناي حداقل تراز ديد كنترل كننده پرواز مستقر در برج تا دورترين نقطه فرودگاه انجام مي پذيرد.

يكي از سيستم هايي كه دربخش الكترونيك برج مراقبت درنظر گرفته شده دستگاه Recorder مي باشد كه وظيفه اين دستگاه ضبط مكالمات بين خلبان وكنترلر(Controller) پروازمي باشد كه اگردرآينده حادثه اي پيش آمد اين ضبط مكالمات اسنادي هستند كه مي توانند مورد بررسي قرارگيرند .
مشخصات كلي برج مراقبت وساختمان پشتيباني فرودگاه بين المللي امام خميني (ره)
محل استقرار:
محل استقراربرج مراقبت وساختمان پشتيباني فرودگاه امام خميني(ره) درفاصله بين دومحور اسپاين است كه درحقيقت اين جاده ستون فقرات فرودگاه مي باشد واصلي ترين جاده براي دسترسي به مجموعه فرودگاهي محسوب مي شود .

درشمال محوطه ساختماني برج كنترل،محدوده خطوط وايستگاه مترو و درجنوب آن جاده اسپاين قرارگرفته وتونل تاسيساتي زيربنايي ازمجاورت اضلاع شرقي، جنوبي وغربي آن عبورمي كند.
بررسي فضاها وابعاد قسمت هاي مختلف:
مجموعه برج مراقبت وساختمان پشتيباني مجموعه اي متشكل ازدوبناي اصلي برج مراقبت و ساختمان پشتيباني مي باشد كه درارتباط مستقيم باهم عمل مي كنند. سطح زيربناي كل مجموعه درحدود۷۹۰۰مترمربع است كه حدود۶۸۰۰مترمربع آن مربوط به ساختمان پشتيباني ومابقي مربوط به برج مراقبت مي باشد.

ساختمان پشتيباني:
ساختمان پشتيباني، ضلع جنوبي برج مراقبت رااحاطه كرده است. يك طبقه آن درزيرزمين وسه طبقه ديگر در روي زمين قرار دارند. فضاهاي بكاررفته دراين ساختمان به شرح ذيل مي باشند:
طبقه زيرزمين،طبقه هم كف،طبقه اول و طبقه دوم
طبقه زيرزمين:

اين طبقه به محل استقرارتاسيسات مكانيكي وبرقي اختصاص دارد.مساحت كل آن۱۵۰۶مترمربع مي باشد كه باد و نورگير وسيع ازسمت جنوب،نور وهوا را در خود جای میدهد. اين نورگيرها علاوه برتامين نوركافي، امكان جابه جايي دستگاهها و قطعات حجيم(براي تعويض ياتعمير) رافراهم مي كنند.زيرزمين برج مراقبت و زير زمين ساختمان پشتيباني به هم مرتبط بوده ودسترسي به آنها از طريق آسانسورامكان پذير است.لازم به ذكراست پله هاي دسترسي(فرار) درهر۴طبقه دردوگوشه شرقي وغربي پلان، تعبيه شده اند.
طبقه هم كف:

مساحت اين طبقه، ۱۵۰۶مترمربع است.درشروع عمليات اجرا ودرطراحي به عمل آمده،اين طبقه به تامين فضاي مورد نيازاستقرارتجهيزات ناوبري وبخش هاي اداري مرتبط باآنها وسرويس هاي لازم اختصاص يافته بود. ليكن درنيمه دوم سال۱۳۷۳، كاربري طبقه هم كف به طبقه دوم منتقل شد.دليل اصلي اين تغيير، پيش بيني نشدن كاربري خاص براي طبقه دوم بود.(به عبارت ديگراين امكان وجود داشت كه درآينده،فضاي طبقه دوم به كاربري هاي نامرتبط باوظايف برج مراقبت،اختصاص يابد. در اين صورت طبقات هم كف واول،عملاً درمعرض عبور مراجعان طبقه دوم قرارمي گرفت.لذا ترجيح داده شد تا كاربري اين طبقه به طبقه هم كف انتقال داده شود،تاعبور ومرورمراجعان به همان طبقه هم كف محدود گردد.)البته اين جابه جايي،باعث ايجاد تغييراتي در طرح معماري وتاسيساتي ساختمان پشتيباني گرديد.اين تغييرات در حيطه تاسيسات مكانيكي تاثيرات بيشتري نسبت به تاسيسات برقي ايجاد نمود.
طبقه اول:
مساحت اين طبقه مانندطبقه هم كف است وازطريق يك راهروي ارتباطي به طبقه اول برج مراقبت ارتباط دارد. اين طبقه به بخش هاي آموزش،اطلاعات و هواشناسي اختصاص دارد.امور اداري وكافه تريا نيزدر اين طبقه جانمايي شده اند. دراطاق هاي هواشناسي، دفترديده باني، اطاق هاي ابزاردقيق، آماده شدن رادار، مخابرات و همچنين راهروي ارتباطي قسمت هاي فوق با راهروي اصلي و هال مركزي اين طبقه كف كاذب اجرا شده است.همچنين در اطاق هاي ضبط،راديو،تقرب،رادار وراهروهاي ارتباطي فضاهاي مذكور درطبقه هم كف براي دسترسي به توزيع كابل ها و محل اتصال آنها،كف كاذب بكار رفته است .
طبقه دوم:

كاربري خاصي براي اين طبقه درطرح اوليه درنظر گرفته نشده بودو به تامين كمبود فضاهاي آتي اختصاص داشت(البته باتوجه به توضيحات بند”ب” اين طبقه به فضاهاي اصلي تجهيزات ناوبري و بخش هاي اداري مرتبط با آنها و سرويس هاي لازم اختصاص يافته است).
ساختمان برج مراقبت :
به طور كلي در ساختمان برج مراقبت مشخصات ذيل رعايت شده است:
– استحكام سقف برج براي تحمل بار آنتن هاي UHF و VHF، چراغ خطر،برقگير،آ،تن هاي DF و بيكن گردان.
– پيش بيني محل عبور كابل آنتن هاوكابل برق
– اصلاح برج وقاب شيشه ها با توجه به ديد كنترل كننده و موقعيت باند پروازي به نحوي كه درهيچ شرايطي مانع ديد كنترل كننده نشود.
– پيش بيني شيشه هاي برج دوجداره وبازاويه تمايل ۱۰الي۲۰درجه نسبت به محور قائم
– امكان گردش هوا بين دوجدارشيشه، براي جلوگيري از ايجادبخاردربين شيشه ها
– به حداقل رساندن ميزان تشعشع نورآفتاب بااستفاده ازشيشه رنگي
– پيش بيني كف كاذب براي عبوركابل ها وسايرلوله گذاري ها
– پيش بيني مصالح وموادويژه مورد مصرف در ساختمان برج كنترل،به گونه اي كه علاوه بر مقاومت در مقابل آتش سوزي،نسبت به انتقال حرارت از خارج به داخل مقاوم باشند.
– احداث بالكن سراسري مناسب در پيرامون برج،براي انجام نظافت شيشه هاي برج و همچنين نصب نردبان براي بالا رفتن ازروي سقف برج

– احداث نرده هاي حفاظتي مناسب براي بالكن اطراف برج وسقف
– پيش بيني درهاي ورودي،براي بالكن سراسري برج و پلكان اضطراري
تمامي موارد فوق الذكردرطرح واجراي برج مراقبت فرودگاه بين المللي امام خميني(ره) رعايت شده است.
برج مراقبت ازيك پلان۸مجهي در۱۲طبقه احداث شده كه زير بناي ۹طبقه اول آن،مجموعا حدود۱۱۰۰مترمربع مي باشد.مقطع۸وجهي برج،عملاً تركيبي از دو۴وجهي منتظم هم مركز است كه۴۵درجه با يكديگرزاويه داشته وطول ضلعشان تا طبقه نهم،متفاوت است.درطبقات بالاي نهم بايكسان شدن طول ضلع اين۴وجهي ها،مقطع برج به شكل۸وجهي منظم درمي آيد.۲دستگاه آسانسور۱۰نفره ارتباط زيرزمين تاطبقه هشتم رابرقرار مي نمايد. ازوجوهي كه اين آسانسورها واقع هستند،همچنين ازوجه چهارم باقيمانده،براي دسترسي به كابل هاي ارتباطي وتجهيزات ناوبري،عبور اوله هاي آب و فاضلابستفاده مي گردد.ارتفاع كلي برج ۹/۵۶متروكاربري طبقات آن به شرح زير است:
الف- زيرزمين:

زيرزمين برج مراقبت بامساحت۱۳۷مترمربع به موتورخانه آسانسورها اختصاص دارد.احداث زيرزمين برج كنترل به سبب نزديك بودن اين بنا به ساختمان پشتيباني بوده است. پي هردوبنا دريك ترازقراردارند وبه صورت گسترده اجراشده اند.اين طبقه به وسيله راهروي ارتباطي حفاظت شده توسط دودرب با طبقه زير زمين ساختمان پشتيباني مرتبط مي باشند.
ب- طبقه هم كف:
اين طبقه كه۱۱۰مترمربع مساحت دارد ازهال به وسيله دو واحدآسانسور۱۰نفره امكان دسترسي تا طبقه هشتم فراهم مي شود. ضمناً راه پله دسترسي به طبقات در جبهه شمال غربي هال قرار گرفته است كه درمواقع اضطراري مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.
ج- طبقات اول تا پنجم:

اين طبقات كاربري خاصي ندارند ودرواقع ايستگاه هايي هستند كه از طريق آنها به قسمت عبور كابل ها،تجهيزات ناوبري،لوله هاي آب و… مي توان دسترسي پيدا كرد.طبقات اول و دوم هركدام۱۱۰مترمربع وطبقات سوم تاپنجم هريك۱۰۶مترمربع مساحت دارند.
د- طبقه ششم:
اين طبقه ۱۰۶مترمربع مساحت دارد.دراين طبقه۲دستگاه هواسازبراي تامين هواي مطلوب كابين كنترل بر روي يكديگر نصب مي شوند.نصب هواسازهااز طريق يكي ازپنجره ها كه عرض وارتفاع آن براي عبور قطعات بزرگ هواسازمناسب باشد،انجام مي شود. عبورقطعات هواساز در طبقه ششم،حداقل فاصله بين ۴وجه بزرگتربا ۴وجه كوچكتركه به صورت پنجره درتمام ارتفاع برج قرارگرفته را تعيين كرده است.۳وجه ديگرنيزبا توجه به حداقل عرض راه پله ها(۹۰سانتيمتر)وتعداد پله هاي لازم درطول راه پله (به طوري كه براي حركت درپاگردها مشكل ايجادنكند)،طراحي وتعيين گرديده اند.
ه- طبقه هفتم :
اين طبقه با مساحت ۱۰۶مترمربع ،به تجهيزرات مايكروويواختصاص دارد. درطبقه هفتم ،كليه پنجره ها به صورت بازشو در نظر گرفته شده است . آسانسورها وپله هاي ارتباطي به اين طبقه منتهي مي شود وارتباط با كابين به وسيله آسانسور دروسط تامين مي شود. ضمناً در اين طبقه امكان دسترسي به كابل هاي تجهيزات و لوله هاي تاسيساتي وجود دارد.

و- طبقه هشتم :
در اين طبقه ودرقسمت بيروني پنجره ها،سكوهايي به منظور قرارگرفتن آنتن هاي مايكروويو تعبيه شده است.به همين دليل كليه پنجره هادراين قسمت كاملا بازشو درنظر گرفته شده اند.ازاين طبقه امكان دسترسي به كابل هاي تجهيزاتي و تاسيساتي نيز ميسر است .
ز- طبقه نهم:
اين طبقه ۵۰مترمربع مساحت داردو مستقيماً زيركابين واقع شده است. در اين طبقه دو دستشويي و يك فضا جهت وسايل نظافت قراردارد.
ح- كابين كنترل وبالكن اطراف آن:
سطح كلي پلات فرمي كه كابين روي آن بناشده وسازه اصلي برج كنترل به آن ختم مي گردد،درحدود۱۷۵مترمربع مي باشد. كابين كنترل با مساحت حدود ۱۲۰مترمربع(درترازكف كابين)۶۰سانتيمتر بالاترازپلات فرم مذكورقرارگرفته است.اين۶۰سانتيمتراختلاف،اختصاص به كف كاذب دارد كه اززيرآن، كابل هاي تجهيزات واقع در كابين،همچنين كانال هاي هوادهي كه به زير پنجره ها منتهي مي شوند ،عبور مي نمايد.ازطريق يك وجه كابين كنترل،ارتباط با بالكن برقرار مي شود.ازاين بالكن براي تميزكردن شيشه هاي كابين كنترل و پرتاب بالن و منورهاي نوراني در مواقع اضطراري استفاده مي شود.قسمت فوقاني آن نيز،به نصب تجهيزات مراقبت سطح فرودگاهي

اختصاص يافته است.دسترسي به اين قسمت از طريق كابين كنترل با يك دستگاه پله جمع شو ميسر مي باشد.
خلاصه ابعادواندازه طبقات اين دوساختمان درجدول زير آمده است:

ساختمان پشتيباني
۱-۱- طبقه زيرزمين ۱۵۲۶مترمربع
۲-۱- طبقه هم كف ۱۵۲۶مترمربع
۳-۱- طبقه اول ۱۵۲۶مترمربع
۴-۱- طبقه دوم ۱۵۲۶مترمربع
ساختمان برج مراقبت
۲-۱- زيرزمين ۱۳۷مترمربع
۲-۲- طبقات هم كف،اول و دوم ۳۳۰مترمربع

۲-۳- طبقات سوم لغايت هشتم ۶۳۶مترمربع
۲-۴- طبقه نهم ۵۰مترمربع
۲-۵- پلات فرم فوقاني(CAT-WALK) 175مترمربع
۲-۶- كابين كنترل(سقف منظورگرديده) ۱۶۵مترمربع

به طورخلاصه ساختمان برج مراقبت باارتفاع ۹/۵۶ متر، درمجاورت ساختمان پشتيباني ودرمنطقه ترمينالها قرارگرفته است كه با احتسا ب زيرزمين وكابين كنترل ، داراي ۱۲طبقه مي باشد .سازه از نوع بتن مي باشد كه روي طبقه يازدهم ، كابين كنترل برج مراقبت با يك سازه فلزي وبا پوشش سبك نصب گرديده است. قسمت كابين برج كنترل داراي دوطبقه مي باشد كه طبقه زيرين ، بخش كنترل پرواز ومحل نصب دستگاههاي مربوطه بوده وقسمت فوقاني ، براي نصب تجهيزات كنترل

كننده سطح فرودگاه درنظرگرفته شده است . طبقات بوسيله دودستگاه آسانسور۱۰نفره تامين مي شود . همچنين يك راه پله مجزا، ارتباط طبقات را درمواقع ضروري ميسرمي سازد . سطح قسمت مركزي برج درتمام طبقات تا زير كابين كنترل ثابت ، و جمع مساحت زيربناي برج مراقبت درحدود ۱۱۰۰مترمربع مي باشد .حركت آسانسورها به طبقه هشتم ختم مي شود و ازاين طبقه تا كابين كنترل ، دسترسي بوسيله يك پله مناسب امكان پذيرمي شود . طبقه نهم اختصاص به

سرويس هاي بهداشتي دارد . ضمنا درطبقه ششم برج مراقبت، هواسازهاي تامين كننده سرمايش وگرمايش كابين كنترل ، مستقرگرديده است. همچنين طبقه هفتم برج ،اختصاص به محل نصب دستگاههاي مايكروويو دارد.

سيستم خودكار هدايت و پهلوگيري

از زمانی كه هواپيما وارد اپرون شده و نزديك پایانه مي شود به دوروش قابل هدایت و پهلوگیری است. يك روش استفاده ازنيروي انساني است كه اصطلاحاٌ روش مارشالرنام دارد وروش دوم استفاده ازسيستم پهلو گيري هواپيما است. سيستم مارشالربراي هواپيماهاي پهن پیکر به کار گرفته نمیشود؛ زيرا، مارشالربايد دريك فاصله اي ازهواپيما ایستاده وآن را هدايت كند كه داشتن اين فاصله درهواپيماهاي بزرگ بعلت نزدیکی به پایانه امكان پذيرنبوده و مارشالر براحتی توسط خلبان قابل رویت نیست، بنابراين در فرودگاههای بزرگ دنیا ازسيستم هدايت وپهلو گيري هواپيما [۱]DGS استفاده می شود .

سيستم پهلوگیری هواپيما ( DGS) درجات مختلفی دارد و فرودگاه بين المللي امام خميني(ره) به بالاترين درجه سيستم هدايت وپهلو گيري هواپيما كه به صورت تمام اتوماتيك و ليزري مي باشد مجهز شده است.

اين سيستم،‌ هواپيما را از فاصله ۱۰۰متري اعم از اين كه هواپيما داخل مسير باشد يا خارج ازآن، به طوراتوماتيك به طرف پایانه هدايت مي كند. اين سيستم ابتدا مسيرصحيح را به خلبان نشان داده و سپس دستور كاهش سرعت و نهايتاٌ دستور توقف را به خلبان مي دهد .