رنگ در نقاشی ( رنگهای سیاه و سفید از دیدگاه نور و نقاشی )

مفاهیم تئوری رنگها
تئوری رنگ مفاهیم فراوان، تعاریف مختلف و شیوه های کاربردی متعددی را دربر میگیرد و این اطلاعات میتواند چندین کتاب را پر کند. آنچه در این مطلب بسیار مختصر میخوانید تنها چند مفهوم اولیه و مفید است.

دایره یا چرخه رنگ
یک دایره رنگ ابتدایی که در آن رنگهای قرمز، زرد و آبی وجود دارند، در واقع دایره رنگ سنتی در هنرهای تجسمی به شمار می آید. سر آیزاک نیوتون (Sir Isaac Newton) در سال ۱۶۶۶ اولین نمودار رنگ دایره شکل را به وجود آورد. از آن زمان تا کنون، دانشمندان و هنرمندان به مطالعه و طراحی نمونه های متنوع و مختلف این مفهوم اولیه بوده اند.

اختلاف نظرهای متعدد درباره صحت و برتری یک چیدمان نسبت به دیگری، مدام موجب بروز مناقشاتی در این جمع شده است، اما در حقیقت هر دایره رنگی که ترتیب منطقی رنگهای خالص در آن رعایت شده باشد، موثق و قابل استفاده خواهد بود.

رنگهای اصلی
در تئوری رنگ سنتی، قرمز، زرد و آبی رنگهای اصلی هستند زیرا دانه های رنگی تشکیل دهنده آنها از ترکیب هیچ رنگ دیگری به وجود نیامده و تمام رنگهای دیگر از ترکیبات مختلف این سه رنگ با یکدیگر به دست می آیند. رنگهای اصلی ، فرعی و ترکیبی رنگهای فرعی سبز، نارنجی و بنفش رنگهایی هستند که از ترکیب رنگهای اصلی با یکدیگر حاصل میشوند. محل قرار گیری هر رنگ ثانویه در دایره رنگ، بین دو رنگ اصلی تشکیل دهنده اش است.

رنگهای ترکیبی
زرد- نارنجی، قرمز نارنجی، قرمز- بنفش، آبی – بنفش، آبی- سبز و زرد – سبز، این رنگها از ترکیب یک رنگ اصلی با یک رنگ فرعی به وجود می آیند و در اینجا هم، در میان دو رنگ تشکیل دهنده خود قرار میگیرند.

هماهنگی (هارمونی) رنگ
هماهنگی یا هارمونی به معنای”چیدمان مطبوع اجزاء یک کل” است و وجود آن در تمام مظاهر زندگی از موسیقی، شعر، رنگ یا حتا یک کیک زیبا، جلوه میکند.
از نظر دیداری، هماهنگی، در چیزی است که موجب لذت چشم میشود. این هماهنگی بیننده را مجذوب کرده و احساس نظم و تعادل را در او ایجاد میکند. هنگامی که چیزی ناهماهنگ است، یا خسته کننده است یا وحشتناک.

از طرفی هارمونی بیش از حد نیز به ترکیبی بسیار ملایم و نچسب تبدیل میشود و بیننده را آنطور که باید مجذوب و علاقمند نمیکند و بالعکس عدم حضور آن نیز تصویری به وجود می آورد که هیچ چشمی تحمل دیدن آنرا ندارد.
مغز انسان هر چیزی را که قابلیت سازماندهی نداشته و نامفهوم باشد، پس میزند. عمل دیدن به حضور یک ساختار منطقی نیاز دارد و هماهنگی رنگی میتواند این علاقه به دیدن و حس تعادل را به وجود بیاورد.
به طور خلاصه، یکپارچگی مفرط موجب تحریک ناپذیری و پیچیدگی مفرط موجب تحریک بیش از اندازه مغز میشود. تعادل پویا، نتیجه حضور هماهنگی است.

به هارمونی رنگها در در طبیعت دقت کنید. چند قاعده کلی در ایجاد هارمونی رنگی
همانطور که گفتیم، تئوریهای رنگ و هارمونی رنگی متعددی وجود دارند. ما در اینجا به معرفی چند فرمول ابتدایی در به کار گیری رنگها میپردازیم.

چیدمان بر اساس همجواری رنگها
رنگهای همجوار (پیوسته( یا Analogous Colors، به هر دسته سه تایی از رنگهایی گفته میشود که در دایره رنگ کنار یکدیگر قرار گرفته اند. مانند زرد-سبز، زرد و زرد نارنجی. معمولا در چنین ترکیبهایی، یک رنگ از نظر مقدار، بر دو رنگ دیگر برتری دارد.

چیدمان بر اساس رنگهای مکمل
رنگهای مکمل آنهایی هستند که در دایره رنگ، درست در مقابل یکدیگر قرارگرفته اند. مانند قرمز و سبز یا قرمز- بنفش و زرد – سبز. همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، درجات مختلف زرد – سبز در برگها، هماهنگی زیبایی با رنگهای قرمز-بنفش گل، ایجاد کرده اند. رنگهای مکمل بالاترین درجه تباین (کنتراست) و ثبات را به وجود می آورند.

چیدمان بر اساس طبیعت

طبیعت، بهترین نقطه شروع برای درک و ایجاد هارمونی رنگی است. در تصویر بالا ملاحظه میکنید که زرد، سبز و قرمز چه نقش هماهنگی ایجاد کرده اند و این ترکیب متناسب، لزوما در دو مورد قبل نمیگنجد، اما زیبا و قابل اجرا است.
چند قاعده کلی در ایجاد هارمونی رنگی
همانطور که گفتیم، تئوریهای رنگ و هارمونی رنگی متعددی وجود دارند. ما در اینجا به معرفی چند فرمول ابتدایی در به کار گیری رنگها میپردازیم.

چیدمان بر اساس همجواری رنگها
رنگهای همجوار (پیوسته) یا Analogous Colors، به هر دسته سه تایی از رنگهایی گفته میشود که در دایره رنگ کنار یکدیگر قرار گرفته اند. مانند زرد-سبز، زرد و زرد نارنجی. معمولا در چنین ترکیبهایی، یک رنگ از نظر مقدار، بر دو رنگ دیگر برتری دارد.

چیدمان بر اساس رنگهای مکمل
رنگهای مکمل آنهایی هستند که در دایره رنگ، درست در مقابل یکدیگر قرارگرفته اند. مانند قرمز و سبز یا قرمز- بنفش و زرد – سبز. همانطور که در تصویر مشاهده میکنید، درجات مختلف زرد – سبز در برگها، هماهنگی زیبایی با رنگهای قرمز-بنفش گل، ایجاد کرده اند. رنگهای مکمل بالاترین درجه تباین (کنتراست) و ثبات را به وجود می آورند.

 

چیدمان بر اساس طبیعت
طبیعت، بهترین نقطه شروع برای درک و ایجاد هارمونی رنگی است. در تصویر بالا ملاحظه میکنید که زرد، سبز و قرمز چه نقش هماهنگی ایجاد کرده اند و این ترکیب متناسب، لزوما در دو مورد قبل نمیگنجد، اما زیبا و قابل اجرا است.

قرمز
قرمز رنگ خون و اتش می باشد بنابراین می تواند یاداوری از انرژی ، جنگ ، خطر ، توانایی قدرت و هم چنین شهوت و عشق و آرزو گردد .
از نظر احساسی قرمز رنگ بسیار قوی ای می باشد . رنگ قرمز بر سوخت و ساز بدن تاثیر گذاشته ، تنفس را شدت می بخشد و فشار خون را افزایش می دهد . امکان دید بالایی دارد و به همین جهت در طراحی علاءم هشدار ، چراغهای راهنما و وسائلی مانند وسائل اتش نشانی که باید سریع برداشته شوند از این رنگ استفاده می گردد . در نشانهای خانوادگی در قدیم معمولا ان را به عنوانی سمبلی از شجاعت لحاظ می کردند و در بسیاری از پرچمها نیز از این رنگ استفاده شده است .
رنگ قرمز نوشته ها و عکسها را جلوتر و برجسته تر نشان می دهد . و برای نوشته هایی مانند ” الان خرید کنید ” یا “بر روی این قسمت کلیک کنید ” می تواند مناسب باشد . در تبلیغات معمولا

 

برای بیدار کردن احساسات هوس انگیز از این رنگ استفاده می شود مثلا لبهای قرمز یا ناخنهایی با لاک قرمز ، چراغهای سرخ رنگ یا زنان ملبس به لباسهای قرمز . هم چنین برای هشدار یا خطر نیز بسیار زیاد از این رنگ استفاده می شود مثلا در چراغ راهنمایی یا علامت ولتاژ بالای برق . از آنجایی که این رنگ یادآور انرژی است در تبلیغ داروهای نیروزا ، وسائل بازی و ورزش و ماشین یا هر وسیله مرتبط با فعالیت فیزیکی می توان از آن بهره جست .

نکته مهم دیگر این است که از انجایی که رنگ قرمز نشانی از قدرت است در مهمانیهای بزرگ و پذیرای از افراد برجسته کاربرد این رنگ بسیار به جاست برای نمونه فرشی که زیر پای مهمانان مهم پهن می شود .
رنگ قرمز در جوامع مختلف معانی مختلفی دارد . مثلا در چین آن را نمادی از شادی و سرور می دانند . در شرق آسیا قرمز رنگ لباس عروس و در آفریقای جنوبی رنگ لباس عزاداری است . در روسیه رنگ قرمز نماد کمونیستهاست .

قرمز ملایم : نشانی از لذت ، احساسات ، عشق ، هوس
صورتی : نشانی از عشق و دوستی و روابط رمانتیک . بیشتر برای کارهای مربوط به زنان
قرمز تیره : مرتبط با انرژی ، اراده ، خشم ، عصبانیت ، رهبری ، شجاعت ف هوس شدید ، نیات پلید
قهوه ای : پایداری و امنیت و بیشتر برای امور مربوط به مردان
قرمز _ قهوه ای : یاداور محصول و فصل پاییز

آبی
آبی رنگ آسمان و دریاست . معمولا آن را مرتبط با عمق و ثبات می دانند . آبی سمبلی از حقیقت ، صداقت ، خرد ، صمیمیت ، هوش ، ایمان ، راستی و بهشت است .
رنگ آبی هم از نظر معنوی و هم فیزیکی مفید می باشد . سوخت و ساز را آرام کرده و باعث ایجاد نوعی احساس آرامش می شود . به طور شدیدی آن را باتعث آسودگی و آرامش خیال می دانند . در نشانهای خانوادگی از آن به عنوان سمبلی برای خلوص و پرهیزگاری استفاده می کرده اند

.
از رنگ آبی می توان برای تبلیغ کالای بهداشتی استفاده نمود مثلا برای مواد شوینده یا فیلترهای تصفیه آب . هم چنین برای تبلیغ موارد مربوط به آسمان مثل خطوط هوایی یا فرودگاه ها و برای موارد مربوط به دریا مثل سفرهای دریایی یا تبلیغ آب معدنی مناسب است . در تبلیغ محصولات با تکنیک بالا برای تاکید بر دقت وسیله می توان از آبی بهره جست .
آبی یک رنگ مردانه است : طبق تحقیقات بیشتر طرفداران این رنگ را مردان تشکیل م دهند . آبی تیره نمادی از استحکام و عمق است .
در تبلیغ مواد خوراکی نباید از رنگ آبی استفاده نمود زیرا کاهش دهنده اشتهاست . با ترکیب با رنگهای گرمتر مثل قرمز یا زرد می تواند ترکیبهای چشمگیر و زیبایی را ایجاد کند .هم چنین توجه کنید که رنگ ابی زیاد باعث افسردگی و رخوت و بی حالی می شود .

آبی روشن : یادآور سلامتی ، درمان ، ارامش ، تفاهم و ملایمت
آبی تیره : یاداور دانش ، قدرت ، یک پارچگی و اهمیت
رنگ ابی به گذر سریعتر زمان کمک می کند و باعث می شود که خواب آسوده ای داشته باشید . آبی رنگ مناسبی برای اتقا خواب است اما مقدار زیاد ان باعث افسردگی می شود .

سبز
سبز رنگ طبیعت است . سبز سمبلی از رشد ، هماهنگی ، تازگی و باروری است . سبز شدیدا در افراد احساس امنیت ایجاد می کند . سبز تیره یادآور پول و اسکناس است .
سبز نقش درمانی موثری دارد و برای استراحت چشمها بهترین رنگ است و بینایی را تقویت می کند . سبز یادآور پایداری و استقامت است . گاهی نیز سبز یادآور بی تجربگی و خامی می باشد . در نشانهای خانودگی سبز نمادی از امید و رشد است . بر خلاف قرمز نشان امنیت است که این تضاد را در چراغ راهنمایی نیز مشاهده می کنیم.
برای القا احساس امنیت در تبلیغ داروها و موارد درمانی سبز رنگ مناسبی است . سبز مناسب تبلیغ محصولات زیست محیطی نیز می باشد . اما سبز تیره یاداور پول و فضای اقتصادی و بانکهاست .
سبز تیره : یادآور بلند پروازی ، حرص و حسادت

سبز_زرد : ناخوشی ، ناهماهنگی ف ترس و حسادت
سبزآبی : یادآور سلامتی و اطمینان
سبز زیتونی : نماد صلح
همانند رنگ آبی زمان در اتاقهای سبز نیر سریعتر می گذرد .
رنگ سبز نوعی نماد برای کشور ایرلند می باشد . هم چنین ارتباط نزدیکی با دین اسلام دارد . سبز یادآور بهار و ترکیبش با قرمز یادآور کریسمس است .
استفاده از رنگ سبز : سبز بیانگر تعادل و پایداری است . برای یاداوری بهار می توان از سایه های مختلف ان استفاده نمود . سبز زیتونی برای ارتشها رنگ مناسبی است .

زرد
زرد رنگ آفتاب است . ان را نمادی از شادی و خرد و انرژی می دانیم .
زرد از رنگهای رم است و باعث بروز بشاشت در فرد و تحریک فعالیتهای ذهنی می شود و در ماهیچه ها نیز انرژی تولید می کند . معمولا رنگ زرد را مرتبط با مواد غذایی می دانند . زرد روشن بسیار جلب توجه می کند و یکی از دلایلی که در بسیاری نقاط تاکسی ها را زرد روشن می کنند به همین علت می باشد . استفاده زیاد از این رنگ اثار مخربی خواهد داشت و گفته می شود گریه نوزادان در اتاقهای زرد شدت می یابد . زرد در کنار مشکی زودتر از تمامی رنگها جلب توجه می کند و به همین جهت از این ترکیب به عنوان اخطار استفاده می شود . در نشانهای خانوادگی از رنگ زرد به عناون سمبلی برای شرافت و صداقت استفاده می کرده اند . قابل توجه است این رنگ یادآور ترس و بزدلی و مکر و نیرنگ نیز می باشد .

برای ایجاد احساسات خوشایند و شاد از این رنگ استفاده کنید . می توان محل استراحت و بازی کودکان را با این رنگ رنگ امیزی نمود . زرد بیش از هر رنگ دیگری جلب توجه می کند پس نقاط مهم و پرتاثیر طرح خود را زرد کنید . مردم معمولا رنگ زرد را یک رنگ بانشاط بچگانه می دانند پس در فروش وسایل شیک و باپرستیژ هرگز از این رنگ استفاده نکنید مثلا هیچ کس یک کت و شلوار رسمی زرد یا یک مرسدس بنز زرد را خریدار نخواهد بود .

زرد یک رنگ متزلزل و ناپایدار است پس اگر به دنبال القا حسایداری و اطمینان هستید از این رنگ استفاده نکنید . زرد روشن معمولا به سفیدی می زند و برای اشکار شدن به رنگ تیره ای در کنار خود نیاز دارد . سایه های زرد معمولا چیز نامطلوبی خواهند بود زیرا هیچ حس شادابی به همراه نخواهند داشت و به نوعی چرک به نظر می رسند .
زرد کدر : یادآور اخطار ف تزلزل ، مریضی و حسادت
زرد روشن : یاداور شادابی و تازگی و هوش

سفید
سفید یادآور نور ، خوبی ، بی گناهی ، خلوص و دوشیزگی است . سفید را رنگ کامل می دانند .
سفید به معنای امنیت ، خلوص و پاکیزگی است . بر خلاف سیاه سفید یادآور موارد مثبت است . سفید نشان دهنده یک شروع موفق است . در نشان های خانوادگی سفید به معنای تقوا و ایمان است .
از آنجایی که سفید رنگ برف است در تبلیغات برای نشان دادن خنکی و تمیزی از این رنگ استفاده می شود . برای نشان دادن سادگی در وسایل با تکنیک پیشرفته می توان از سفید استفاده نمود . برای موسسه های خیریه نیز سفید رنگ مناسبی است . لباس فرشته ها را معمولا سفید ترسیم می کنند و هم چنین سفید مرتبط با امور پزشکان و پرستاران و بیمارستان است به همین جهت برای القا حس اعتماد در مورد یک دارو می توان از رنگ سفید استفاده کرد . سفید یاداور محصولات لبنی نیز می باششد.

سفید با اغلب رنگها هم خوانی دارد . غالب توجه است که برای چشمها سفید رنگ درخشانی است و ممکن است برای عده ای ایجاد سردرد کند .

سیاه
سیاه یاداور قدرت ، وقار ، رسمیت ، مرگ ، شرارت و رمز و راز است .
سیاه رنگ مرموزی است که مرتبط با ترس و ناشناخته هاست . معمولا بار معنی منفی را به همراه خود دارد . سیاه نشان دهنده ریاست و قدرت است . ان را یک رنگ بسیار رسمی و باکلاس می دانند و کت و شلوارها یا مرسدس های مشکی بسیار معمول می باشد .
سیاه نوعی حس عمق و دورنمایی ایجاد می کند اما یک پس زمینه سیاه وضوح خواندن را از بین می برد . لباس سیاه شما را لاغرتر نشان می دهد . در طراحی یک نمایشگاه هنری یا عکاسی می توانید از رنگ سیاه استفاده کنید تا جلوه سایر رنگ ها بیشتر شود . سیاه بسیار متضاد رنگهای روشن است و به خوبی با انها ترکیب می شود . سیاه به همراه رنگهای تند مانند قرمز یا نارنجی احساس حمله و هجوم را به وجود می آورد . می توان گفت به جز رنگهای بسیار تیره سیاه با سایر رنگها هماهنگی خوبی دارد .
سیاه سایر رنگها را برجسته می کند . فضاها با رنگ سیاه کوچک تر به نظر می رسند .

نارنجی
نارنجی ترکیبی از انرژی قرمز و شادمانی رنگ زرد را در خود مهفته دارد . نارنجی نشان دهنده شوق ، شیفتگی ، خوشحالی ، خلاقیت ، اراده ، جذبه و کشش ، موفقیت ف دلگرمی و انگیزه است . آن را مرتبط با خوشحالی ، افتاب و مناطق گرمسیر می دانند .

از نظر افراد نارنجی رنگ بسیار گرمی است و از همین رو ایجاد احساس گرما می کند . نارنجی به اندازه قرمز طبیعت هجومی ندارد . نارنجی اکسیژن را به سمت مغز می فرستد ، نیروبخشی می کند ، و فعالیت های ذهنی را تحریک می کند . افراد جوان علاقه زیادی به این رنگ دارند . از انجایی که نارنجی رنگ مرکبات است ان را نشانی از غذای سالم می دانند و تحریک کننده اشتهاست . نارنجی رنگ پاییز و برداشت خرمن است . در نشان های خانوادگی نارنجی سمبلی از قدرت و بردباری است .
نارنجی های ملایم تر مانند هلویی ، آرماش بخش تر و دوستانه ترند . آنها زرق و برق کمتری دارند اما هم چنان پرانرژی اند .

بنفش

بنفش ترکیبی از استواری آبی و سرزندگی قرمز است . بنفش را سمبلی از خانوده های سلطنتی می دانند . بنفش سمبل قدرت ، ثروت و اصالت ، خوش گذرانی و بلندپروازی است . بنفش نمادی از ثروت زیاد است . آن را مرتبط با ذکاوت ، مقام ، استقلال ، خلاقیت ، رمز و راز و سحر می دانند . بنفش نمادی از دنیای معنوی نیز هست .
تحقیقات نشان داده است ۷۵ درصد بچه هایی که هنوز به سن نوجوانی نرسیده اند رنگ بنفش را به همه رنگ ها ترجیح می دهند . رنگ بنفش در طبیعت بسیار نادر است .
بنفش کم رنگ رنگ مناسبی برای وسائل زنانه است و بنفش براق برای وسائل بچه ها .

بنفش روشن : ایجاد احساسات رمانتیک و دلتنگی
بنفش تیره : ایجاد حس افسردگی و ناراحتی و می تواند باعث ناامیدی شود .

خاکستری
خاکستری کی رنگ خنثی و متعادل است . رنگی محافظه کار است که به سختی احساسات قوی ای را تحریک می کند . می توان ان را رنگی ابری و تیره و غمگین دانست .
خاکستری رنگ بعضی از فلزات و هم چنین رنگ ابرهای باران زاست .

استفاده از رنگ خاکستری : همانند مشکی از رنگ خاکستری نیز در مراسم عزا یا مجالس رسمی استفاده می شود . کت و شلوارهای خاکستری در تمام دنیا و به خصوص برای مراسم ازدواج مرسوم هستند . خاکستری تیره یا ذغالی نوعی از حس قدرت و پیچیدگی مشکی را به همراه دارد . ان یک رنگ پیچیده بدون زمینه های منفی رنگ مش

کی است . خاکستری های روشن شبیه به سفید هستند .
تمام انواع خاکستری کاربرد خوبی به عنوان پس زمینه خواهند داشت . می توان از خاکستری روشن به جای سفید و از خاکستری تیره به جای سیاه استفاده نمود . خاکستری متمایل به قهوه ای نیز یک ترکیب محافظه کارانه ، دنیوی و گرم خواهد بود .

تأثیر روانشناسی فرم و رنگ در طراحی
شاید به نظر عجیب برسد که در حوزه حس بصری رنگ، حرارت را می توان تشخیص داد. تجربه نشان داده است که بین دو آتلیه که یکی با رنگ سبز-آبی و دیگری با قرمز-نارنجی رنگ شده باشد , ۵ تا ۷ درجه اختلاف حرارت یا برودت از طریق ذهنی احساس می شود. به عبارت دیگر، کسانی که در آتلیه سبز هستند، در ۱۵ درجه سانتیگراد احساس سرما می کردند، اما در اتاقی که با رنگ قرمز نارنجی رنگ شده بود تا ۱۱ الی ۱۳ درجه سانتی گراد نیز احساس سرما نمی کردند. حقیقت این است که رنگ آبی-سبز جریان خون را کند و رنگ قرمز نارنجی همانند داروی محرکی است که باعث حالت هیجانی و تسریع جریان خون در بدن می گردد.
این تأثیرات مختلف قدرت وسیع مفهومی و بیان حالت کنتراست سرد و گرم را نشان می دهد و از آن می توان برای ایجاد اثرات تصویری فوق العاده زیبا استفاده کرد. مناظری که فاصله اشیاء در آن زیاد است، همیشه از لحاظ رنگ سرد تر بنظر می رسند. زیرا که در عمق هوا قرار دارند. پس کنتراست سرد و گرم وسیله مهمی است که اثرات پرسپکتیو و حجمی را نشان می دهد.
شکل ها نیز دارای خصوصیت گویا و معنی دار نظام زیباشناختی خود هستند. در طراحی، این کیفیت های معنی دار شکل و رنگ می بایست با یکدیگر مطابقت داده شوند. یعنی شکل و رنگ در معنی دار بودن و مفهوم خود یکدیگر را تایید و اثبات نمایند.

سه شکل اصلی مربع، مثلث و دایره نیز مانند سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی دارای خصوصیات مفهومی و بیانی مشخص هستند. مربع، نمایانگر ماده، وزن و حدود مشخص است و حسی از کشش و امتداد و تجربه حرکت را القاء می کند. مربع با رنگ قرمز منطبق است و وزن حجم قرمز با شکل سنگین و ساکن مربع مطابقت دارد. مثلث با زوایای حاد و تند، تاثیر ستیزه جویی، پرخاش و تهاجم را ایجاد می کند. مثلث سمبل تفکر است و حالت وخصوصیت بی وزن آن با زرد روشن هماهنگی دارد. دایره بر عکس مربع، احساسات را ملایم و معتدل میکند و حس آرامش و حرکت آرام و آهسته را القاء می نماید. دایره سمبل روح است که در درون خود همواره در حال حرکت است. تطابق و تناسب هر رنگ با شکل مربوط به خود مستلزم همانندی و توازن است. اگر رنگ ها و شکل ها در بیان مفاهیم و حالات توافق داشته باشند، تاثیرات آن دو چندان خواهد بود.
در چرخه رنگ اگر از زرد به بنفش خطي بكشيم رنگهايي كه در طرف دست چپ اين خط قرار دارند سرد هستند و در ساختن آنها آبي بكار برده شده است . رنگهايي كه در طرف راست اين خط قرار دارند گرم هستند و در ساختن آنها قرمز بكار برده شده است رنگهاي گرم محرك هس

تند و باعث ميشوند كه اجسام جلو آمده و بزرگتر بنظر برسند
رنگهاي سرد باعث ميشوند كه اجسام عقب بروند و كوچكتر بنظر بيايند . اين حركت رنگها بسيار مهم است . مثلاً براي بزرگ نشان دادن حياطي ميتوانيم گلهايي را كه رنگهاي سرد دارند عقب و گلهايي را كه رنگهاي گرم دارند جلو بكاريم . رنگهاي سرد عقب ميروند و رنگهاي گرم جلو مي آيند و اين حركت حياط را بزرگتر نشان ميدهد
رنگهاي سرد باعث ميشوند كه اجسام عقب بروند و كوچكتر بنظر بيايند . اين حركت رنگها بسيار مهم است . مثلاً براي بزرگ نشان دادن حياطي ميتوانيم گلهايي را كه رنگهاي سرد دارند عقب و گلهايي را كه رنگهاي گرم دارند جلو بكاريم . رنگهاي سرد عقب ميروند و رنگهاي گرم جلو مي آيند و اين حركت حياط را بزرگتر نشان ميدهد

رنگهاي متضاد (مكمل) رنگهايي هستند كه در چرخ رنگ روبروي يكديگر قرار دارند مانند زرد و بنفش ، يا قرمز سبز يا آبي و نارنجي دو رنگ متضاد اگر پهلوي هم قرار بگيرند ايجاد درخشندگي ميكنند و شدت رنگي همديگر را زيادتر ميكنند .

تمركز بر دايره رنگ ها :
: بهترين حالت انجام دادن اين تمرين قرار گرفتن با چشم بسته مقابل يك منبع نور قوي ، مثل يك نقطه نوراني است . در هواي آزاد تا جايي كه براي چشمها ضرر ندارد در كمال آرامش مقابل منبع نوري قراربگيريد ، نور براحتي از بين پلكها وارد چشم ميشود . بعد از مدتي جلوي چشم نور قرمز خيره كننده اي مي بينيد .

سعي كنيد با اراده ، رنگ قرمز جلوي چشم را به رنگهاي زرد ، سبز يا آبي تغيير دهيد . يا برعكس ، قرمز را به بنفش ، آبي ، سبز و زرد تغيير دهيد .
وقتي بر روي رنگهاي گرمي چون قرمز ، نارنجي و زرد تمركز كرده باشيد ، پلكها براحتي از هم باز ميشوند . اما با رنگهاي سردي چون فيروزه اي ، آبي و بنفش احساس مي كنيد پلكها سنگين شده اند . اين تمرين را با رنگهاي دلخواه خود انجام دهيد . رنگهايي كه بر آنها تمركز مي كنيد بايد خالص و شفاف باشند تا تاثير شان بيشتر شود و از رنگهايي كه سياه و سفيد در آنها باشد استفاده نكنيد .

در موقع انجام دادن تمرين راحت و منظم نفس بكشيد و خيلي طبيع

ي باشيد اگر تمرين تمركز روي دايره رنگ را تنها دوبار در هفته و هر بار بمدت ده تا پانزده دقيقه انجام دهيد ، خيلي زود بر افكارتان مسلط خواهيد شد . به علاوه اين تمرين كمكي است تا شما به سلامت روحي ، رواني و جسمي پايدار برسيد
چگونگي انتخاب رنگ لباس و تاثير آن بر روند درمان :
تمركز بررنگها ، به ويژه در هنگام ابتلا به بيماري ، يا وقتي كه قصد داريد عضوي از بدن را تقويت كنيد ، توصيه مي شود ، به عنوان مثال :
براي درمان افسردگي و احساس تنهايي ، تمركز بر رنگهاي گرم ، نشاط آور خواهد بود . نارنجي به عنوان نقطه عطف گرماي طيف نور ، احساس گرماي شديدي را در انسان پديد مي آورد وقتي تصميم مي گيريد رنگ درماني را انتخاب كنيد ، بايد به اين نكته توجه داشته باشيد كه تطابق رنگ انتخابي با رنگ لباستان بر روند درمان تاثير مي گذارد .
رنگ لباس بخصوص لباسهاي زير تاثير بسيار زيادي بر درمان دارد ، چون بدن در مقابل امواج رنگها مقاومت مي كند و مدتي طولاني طول مي كشد تا با آنها ارتباط برقرار كنيم ، پس پوشيدن لباس همرنگ با رنگ مورد آزمايش در تسريع ايجاد ارتباط مؤثر است .

رنگ هايي كه براي لباس رو انتخاب مي كنيد ، به طور مستقيم و غير مستقيم بر رفتار شما تاثير مي گذارد . از يك طرف بر رفتار شما و از طرف ديگر بر رفتار افراديكه با آنها برخورد مي كنيد .
آنها مطابق با رنگي كه لباستان دارد ، واكنش نشان مي دهند . مثلاً همه مي دانيم رنگ سياه ناخواسته انسان را از محيط اطراف جدا مي كند ، چون درخشش رنگ سياه حاكي از انزواي مطلق است .