مديريت استرس در محيط كار

مقدمه :
جهان پیوسته در حال تغییر و دگرگونی است و با سرعت و شتاب سیر تکاملی خود را می پیماید. بشر سرگشته و گرفتار در این فرآیند شگفت انگیز، سوار بر سفینه ی زمانه دستخوش امواج طوفانی و سرکش، همچنان به پیش می رود و این سرنشین نگران و هراسیده از سرنوشت

خویش، همواره کوشیده است تا سکان این زورق هست را در دست گیرد و آن را از میان تندابها و گرداب ها به ساحل امن برساند ولی هیهات که روزگار چندان بر وفق مراد انسان نیست. قرن ها و قرن ها در پی هم سپری شده اند تا غارنشین عصر حجر و پاریز سنگی به اسراری که در دل آهن و آتش نهفته است پی ببرد و سده های دیگر نیز که برای کتاب جهان هستی چشم بر هم زدنی است. ورق خورده است تا آدمی به اختراعاتی دست یابد و بتواند بر شماری از دشمنانش بلایای طبیعی و بیماریها و جز اینها غلبه کند و آسمان و زمین را جولانگاه خود سازد و پای بر افلاک گذارد یا دل کوه ها را بشکافد و سیلاب ها و غرقاب ها را مهار کند و به زعم خود حریفانش و مدعیانش

را از میان بردارد و شکی نیست که انسان تا حدودی موفق گشته بر طبیعت پیرامون چیره شود و با تصرف و دست اندازی بر آن به شماری از آرزوهای کهنه و دیرینه اش برسد. اما چون به خود آمده ناگهان دریافته که همپای پیشرفت در زمینه های مختلف صنعتی، از قافله معرفت نفس و شناخت

درون و شعور باطن و معنویت بسیار عقب مانده و مشکلات و عوارض روحی و روانی وی نه تنها درمان نشده، بلکه سیر قهقرا پیموده و از عصر دیرینه سنگی هم فراتر رفته و به دوران توحش رسیده است. هنوز هم قبیله نشینان آن سوی کوهها را خصم و عدو و حریف می انگارد و جنگ و خونریزی به راه می اندازد تا بر وسعت قلمرو خود بیافزاید و دشمنان را منکوب و نابود کند. در این کشایش بر تقلا، رقابت، مبارزه، نبرد، مشاجره و ستیزه خود افزوده و صحنه ی پیکار را فراخ تر کرده، تا صید و شکار بهتر و بیشتری به چنگ آورد. همین امر بر فشار و تنش و اضطراب و لاجرم حرص و

طعمه وی افزوده و جسم و روح جانش با افکاری منفی جین گشته و عمر کوتاهش را صرف اندوختن مال و منال کرده تا در نهایت بهره ای ببرد که نامش را «پوچ» نهاده اند.
افسوی کری قبت جان بر سرایده ای می گذارد که آن را «استرس» نامیده اند قدرت نامرئی و زورمندی که از ازل با بشر همراه و همراه بوده است …
فشار و ضربه ها و بار سنگین زندگی که صاحب خود را از پای در می آورد و این بار صیاد خود شکار افکار تنش آلود و استرس زای خویش می شود. لذت و شادمانی و شور و نشاط هستی از دنیای او رخت بر می بندد و روز به روز حلقه فشار خود را تنگ تر می سازد که اگر شخص به خود نیاید و به خانه عقل ننشیند و از اعماق گرداب استرس های خویش سر برون نیاورد هرگز روی آرامش و آسایش به خود نخواهد دید.

از آن جایی که عصر حاضر را «دوران اضطراب و استرس» نامیده اند و پیچیدگی های جاری جامعه بشری، سرعت تغییرات و بی توجهی نسبت به زمینه های مذهبی و ایدئولوژیک و نظام اجتماعی و عاطفی خانواده برای افراد و اجتماع بشری تضادها و تعارض ها و اضطراب های جدیدی به وجود آورده است. استفاده از شیوه های درونی مؤثر و کارآمد ضروری می باشد. پیچیده شدن تمدن بشر و ارتباطات اجتماعی استرسهای تازه ای نیز پدید آورده است که مقابله با آنها برای هر فردی لازم و ضروری است. از طرفی نیز همه ی ما استعدادهای عظیم و کشف نشده ای برای رشد و تکامل و دگرگونی، توانایی یافتن معنایی ژرفتر، و دست یافتن به توفیق بیشتر زندگی بهره مندیم. بنابراین استفاده از این توانایی ها و استعدادها برای مقابله با انواع اضطراب ها و استرس هایی که در زندگی روزمره برایمان پدید می آید، امکان پذیر می باشد.
تعریف اضطراب :

مشکلات زیادی در رسیدن به تعریف دقیقی از اضطراب وجود دارد. اکثر نظریه پردازان بالانگ (۱۹۶۸) توافق نظر دارند که اضطراب یک مفهوم فرضی است. این مفهوم همچنین ذهنی است که وجود خارجی ندارد، اما ممکن است در توضیح پدیده های قابل مشاهده مفید باشد. لانگ (۱۹۶۹) یک الگوی سه نظامی از اضطراب پیشنهاد کرده است که در شناخت تعاریف بالقوه ی مختلف اضطراب کمک زیادی نموده است. اضطراب ممکن است بر حسب تفکر، به عنوان مثال من ترسیده ام، احساسات جسمی یا احساسات، مانند افزایش ضربان قلب، عرق کردن، تنش یا برحسب رفتارها، نظیر اجتناب از یک موقعیت یا فرارکردن تعبیر و تفسیر شود. نیمرخ اضطراب در اشخاص مختلف بر حسب اینکه کدام نظام بیشتر متأثر است متفاوت خواهد بود. این سه نظام با هم پیوستگی دارند و تأثیر می گذارند.

حالات استرسی :
هانس سیله (۱۹۴۶) یک الگوی سه مرحله ای از استرسی را پیشنهاد می کند که آن را سندرم انطباق عمومی نامیده است. مرحله ای اول واکنش هشدار یا پاسخ جنگ و گریز است، مرحله ی دوم یک مرحله ی مقاومت است که در آن بدن سعی می کند به حالت تعادل قبلی بر گردد، مرحله ی سوم مرحله ی افسردگی یا از حال رفتن است.

سیله معتقد است که استرس جزء طبیعی زندگی روزمره است و بر تمام جانداران تأثیر می گذارد و اولین دو نوع استرسی – پریشان حالی یا درماندگی و سرحالی تمایز قائل شده است.
سرحالی به سطحی از استرس اشاره می کند که ما را به عملکرد مناسب، حل مسائل، خلاق بودن و بالا بودن اعتماد به نفس بر می انگیزد. پریشان حالی یا درماندگی در مواردی است که عملکرد ما بدتر شده باشد و واکنش هایمان اعم از واکنش های فیزیولوژیکی، شناختی هیجانی یا رفتاری ناسازگارانه باشند. سیله معتقد است که استرس معمولاً هنگامی که به طور غیر عادی طولانی باشد مکرر اتفاق می افتد یا بریک عضو خاصی از بدن متمرکز گردد خطرناک می شود.
واکنش هشدار با علائم آن :
افزایش اضطراب قلب : قلب یک تلمبه است که خون را به سر تا بدن می فرستد برای اینکه عضلات کارشان را خوب انجام دهند، برای گریختن یا جنگیدن، آن ها نیز به خون پر از اکسیژنی دارند که از قلب فرستاده می شود.
افزایش میزان : همانند قلب تنفس سریع می شود تا مقدار بیشتری اکسیژن به خون برسد.
توزیع مجدد خون : خون به جای رفتن به قسمتهایی مانند سر و معده به داخل عضلات بزرگ بدن در دستها و پاها فرستاده می شود. این عضلات به منظور آمادگی جهت واکنش منقبض می شوند. مرد غارنشین نیازی به تفکر یا استفاده از خون در فرآیند گوارش ندارد.
بلکه در عوض دستها و پاهایش به خون نیاز دارند تا بگریزد و بجنگد.

فعال شدن غدد عرق : بدن مرد غارنشین شروه به تعریق می کند و بنابراین مروطوب و لیز می شود به این ترتیب چنگ زدن برای ببر مشکل تر می شود. بعلاوه عرق کردن کمک می کند تا درجه حرارت بدن پایین بماند.
فرآیند آموزش :
استرس و اضطراب تا حتد طبیعی و ضروری است :
در انجام هر کاری بطور مطلوب اضطراب تا اندازه ی طبیعی و ضروری است. به عنوان مثا

ل غیرممکن است که بخواهید از عرض خیابانی به سلامت عبور کنید و کمی مضطرب نشوید. با این وجود، اضطراب بسیار شدید یا خیلی کم همیشه بر روی هر کاری اثر زیان آوری دارد.
تصور کنید به شما گفته می شود که کار ساده ای را انجام بدهید و آن این است که مثلا ً ۲۰ سکه را داخل قلکی بیندازید و هر بار یک سکه را برداشته و داخل قلک بیندازید. حال سه وضعیت را درنظر می گیریم که هر یک نشان دهنده ی چندان اضطراب برای انجام کار است. اول از شما خواسته شده است که ۲۰ سکه را در هر زمان که مایلید داخل قلک بیندازید هیچ نگران نیستید. هیچ کس مراقبتان نیست و خودتان به تنهایی این کار را می کنید. چنین حالتی اضطراب زیادی در شما بوجود نمی آورد با خود می گویید با هر ساعتی که بخواهم می توانم این کار را بکنم. کسی مراقب من نیست. در نتیجه این کار را از روی بی توجهی و خیلی آهسته انجام می دهید. در وضعیت دوم به شما گفته می شود که هر ۳۰ ثانیه که یک سکه را داخل قلک بیندازید یک سکه

دریافت می کنید در این شرایط اضطرابتان بیشتر خواهد شد زیرا می خواهی تا می توانید سکه بگیرید. بنابراین سعی می کنید کار را سریعتر و دقیقتر انجام دهید. در وضعیت سوم به شما گفته شده است که هر سکه ای را که توانید در فاصله ۳۰ ثانیه داخل قلک بیندازید انگشت تان قطع خواهد شد. واضح است که این شرط اضطراب زیادی را در شما برمی انگیزد و با شتاب و عجله ای که به خرج می دهید دست و پایتان را گم می کنید.
ارتباط بین اضطراب و عملکرد

این نمودار اطلاعاتی را نشان می دهد که اگر اضطراب خیلی بالا خیلی پایین باشد در هر کاری از بازی تنیس گرفته تا امتحانات و کار کردن عملکرد مختل خواهد شد اما در بین اینها درجه ایده آل از اضطراب وجود دارد که سبب بهترین عملکرد می شود.

ظرفیت افراد برای استرس :
علی رغم این حقیقت که اضطراب و استرس تا اندازه ای برای انجام دادن هر کاری ضروری و طبیعی است، در هنگام مواجه با مشکلات اضطراب و استرس ها معمولاً با سطوحی از اضطراب و استرس سرو کار داریم که از نظر بالینی خیلی بالا باشند صرف نظر از این که ما چه کسی هستیم یا در زندگی احتمالاً چه کاری انجام می دهیم همه ما بدنمان ظرفیت مشخص برای استرس دارد که بیش از آن نمی تواند تحمل کند. بدن را می توان یک ماشین در نظر گرفت که ظرفیت هایش محدود است.

محدودیت های بدن ما ممکن است با یک لیوان در داخل بدنمان مقایسه شود. هر شخصی برای استرس محدودیت متفاوتی دارد. بنابراین در همه ما یک لیوان استرس داخلی با شکل و اندازه ی متفاوت وجود دارد. از آنجایی که هر لیوان تنها مقدار معینی آب را در خود جای می دهد مثال ساده ای است برای نشان دادن محدودیت های بدنمان در برابر استرس که می توانیم تحمل کنیم. همین تشبیه را می توانیم بسط دهیم و بگوییم که تجربیات روزمره استرس بیشتر سبیه به یک شیر آب است که بالای لیوان قرار گرفته و قطرات استرس را به داخل آن می ریزد هر چه استرس بیشتری تجربه کنیم، آب بیش تری از شیر داخل لیوان می ریزد.

شیر آب و لیوان – یک مدل استرس
همان طور که سطح استرس در دستگاه بدنمان بالا می رد این احتمال افزایش می یابد که بدن علایم جسمی، ذهنی و رفتاری، یا هر گونه ترکیبی از این علایم، را در پاسخ به این استرس ایجاد خواهد کرد. تذکر این نکته در اینجا حایز اهمیت است که، درست همان طور که لیوانهای استرسی افراد متفاوت است. شیرهای استرسی ما و آنچه از این شیرها می چکد نیز در هر شخصی متفاوت است بنابراین تجربیاتی که برای بعضی افراد استرس آمیز است ممکن است برای دیگران استرس آمیز نباشد و تحت شرایط مشابه شیرهای استرس بعضی افراد باز خواهد و برخی دیگر بسته خواهد ماند.
شیره ی زندگی ممکن است استرس را تداوم بخشد :
زندگی استرس آمیزی که ممکن است در آن گرفتار باشیم می تواند به تداوم اضطراب کمک کند. برای کنار آمدن با استرس های زندگی اگر مقیاس تهیه کنیم یک طرف مقیاس ها امکاناتمان و طرف دیگر تقاضاهایی است که زندگی بر ما تحمیل می کند.

پر واضح است که اگر کفه ی مربوط به تقاضاهایی که از ما می شود سنگینتر از کفه ی امکاناتمان باشد این مسأله سبب ایجاد استرس خواهد شد و این استرس ادامه دارد تا جایی که ما برای تقویت امکاناتمان یا کاهش تقاضاها یا هر دو اینها اقدام کنیم مادامی که میزان بیشتر از امکانات باشد استرس ادامه خواهد یافت.
محیط اجتماعی :
بسیاری از محققان (کاسل ۱۹۷۶ گانستر ۳۴ و ویکتور ۱۹۸۸) استرلال کرده اند افرادی که عضو شبکه ی اجتماعی گسترده ای هستند کمتر تحت تأثیر منفی رویدادهای فشارزای زندگی قرار می گیرند و احتمالاً کمتر دچار مشکلات سلامتی ناشی از استرس و فشار روانی می شوند

و همچنین کاملاً معلوم شده است. که به طور طبیعی وجود سیستم های حمایتی نظیر خانواده های گسترده، گروه های شغلی، موجب تسهیل مقابله با مشکلات، توانبخشی و بهبودی می شوند. چنین فرض شده است که حمایت اجتماعی به عنوان یک سپر یا حائلی میان فشارهای زندگی و به خطر افتادن سلامتی عمل می کند برخی از مطالعات نیز مشخص مرده اند افرادی که تنها زندگی می کنند و با افراد دیگر نمی جوشند و با نهادی ارتباط ندارند، نسبت به تعدادی از بیماری های مزمن ناشی از استرس و فشار روانی آسیب پذیرند لینچ (۱۹۷۷) مدعی است انزوای اجتماعی موجب مرک زودرس می شود او نمودارهای مرگ و میر را مقایسه کرد نمودارها نشان می داد که افراد متأهل میزان مرگ و میر پایین تری نسبت به افراد مجدد دارند مطالعات پژوهش آشکار ساخته اند که مشکلات ناشی از فشار روانی، در میان اعضای وابسته به ادیان شیوع کمتری دارد و این امر به همبستگی قوی میان آن اعضا و جوامعشان نسبت داده می شود در بسیاری از موارد کمیت تماسها مهم نیست بلکه کیفیت روابط مدّ نظر است در یک مطالعه بروان ۴۰ و هریس (۱۹۷۸) مشخص کردند زنانی که رابطه ای توأم با اعتماد با شوهر یا دوست خود دارند نسبت به زنانی که از چنین رابطه ای محرومند، احتمال ابتلا به افسردگی ۹۰ درصد کمتر است.
محیط کار : یک جنبه از زندگی که توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است محیط کار است. صرف نظر از منابع مادی و اقتصادی، کار سبب ارضای تعدادی از نیازهای اساسی انسان می شود نظیر : تمرینهای جسمی و روانی و روابط اجتماعی احساسی ارزشمندی، اعتماد به نفس و صلاحیت و شایستگی. با وجود این، کار همچنین می تواند منبع استرس باشد.
مسئولیت :
هرچه شخص مسئولیت شغلی بیشتری داشته باشد احتمال واکنش ناشی از استرس افزایش می یابد.
تغییرات در کار : هرگونه تغییراتی که تغییر در الگوهای عادی رفتاری، فیزیولوژیکی و روانی را دنبال داشته باشد استرس آمیز تلقی می گردد. ارتقاء شغلی منجر به تغییر در عملکرد شغلی مانند افزایش مسئولیت و روابط مختلف، خواهد شد. ارتقای بازنشستگی تغییرات عمده ای در کار

روزمره می شود و احتمالاً فعالیت جسمی، روانی و اجتماعی را کاهش می دهد.

شرایط کار : شواهد زیادی در دست است که نشان می دهد شرایط کار نامطلوب مثل سر و صدای مفرط، نور بسیار زیاد یا بسیار کم، حرارت زیاد و ساعت کار زیاد یا نامناسب، سلامت تن و روان و همچنین استرس زیادی را به فرد وارد می نماید.
تعریف استرس در محیط کار :
تغییر در فعالیت های کاری همچون فن آوری جدید یا تغییر اهداف، ممکن است باعث ایجاد استرس شود. یا به درون ساختار سازمان راه یابد. استرس سازمانی را می توان با مقیاس کارگریزی و کیفیت کار اندازه گیری کرد.
تشخیص استرس در محیط کار : اغلب تشخیص استرس در افرادی که با آن ها کار می کنید

بسیار آسان است بعضی از رایج ترین علایم استرس عبارتند از : ظاهری نامرتب، اخلاق تند و آتش، تغییر در عادات غذایی، و انزوای کلی از فعالیت اجتماعی عکس
استرس زمانی : استرس روی سازمان ها و افراد موجود در آن تأثیر می گذارد، تأثیر استرس سازمانی با افزایش میزان کارگریزی، تعویض زود هنگام کارکنان، ارتباط نامناسب با ارباب و رجوع، کاهش میزان امنیت شغلی، عدم سلامت محیط کار، کنترل ضعیف کیفیت محصولات و … ارتباط دارد. به بیان دیگر هرچه میزان استرس سازمانی بالاتر باشد، عوامل ذکر شده از فراوانی بیشتری برخوردارند چنانچه میزان استرس سازمانی بطور چشمگیری افزایش یابد، فرد مکن است مبتلا به سندرم سازمانی شود. این سندرم زمانی ایجاد می شود که فرد اجازه ی ابراز عقیده نداشته باشد. امکان تخلیه ی هیجان فراهم نباشد و امنیت شغلی به حداقل ممکن رسیده باشد.
اندازه گیری استرس در افراد : اگرچه استرس در افراد را می توان تا حدی با چیزهایی مانند تپش قلب و یمزان تولید آندرلاین سنجید، امّا این مسأله را می توان با میزان ناهماهنگی افراد با شرایط جسمی معلولشان نیز ارزیابی کرد. از آنجایی که هر کس تپش یا فشار خون متفاوتی دارد آمار میانگین معینی را جهت شناسایی استرس افراد و میزان آن مشخص نکرده اند. از طرفی پاسخ افراد به استرس متفاوت است. در بعضی افراد استرس خود را به صورت سراسیمه، سردرد یا مشکلات شکمی و مزاجی نشان می دهد امّا سایر افراد ممکن است دچار بی خوابی یا عدم اعتماد به نفس شوند. همچنین میزان پاسخ به استرسی در مردان و زنان متفاوت است در حالیکه زنان هنگام استرس عقب نشینی می کنند یا افسرده می شوند، امّا مردان پرخاشگر، تندخو یا معتاد به انجام عملی می شوند.
اندازه گیری استرس در سازمان ها :
شرکت ها و سایر سازمان ها معیارهای کمّی شناخته شده ای از سطح استرس دارند که

عمومی ترین این معیار آمار غیبت از کار است و این درصد غیبت روزانه ی کارکنان از محیط کار را نشان می دهد. امّا نمی توان نتسجه گرفت. که یک شرکت با بالاترین میزان کارگریزی لزوماً پراسترس ترین شرکت است. زیرا برخی صنایع و مشاغل بیشتر در معرضی کارگریزی هستند پس احتمال آسیب دیدگی و صدمه کارکنان مشغول به کار در این صنایع و مشاغل بسیار بالا است. در حقیقت بسیاری از شرکت ها از حضور کارکنانی که دچار استرس هستند رنج می برند این کارکنان بسیار منفعل و خسته هستند و در واقع می توان گفت که حضورشان باغیبتشان هیچ تفاوتی

برروند کاری سازمان ندارد و نکته ی جالب این است کارکنان حضور در محیط کار را، به ماندن در خانه ترجیح می دهند.
تغییر سازمان ها : در سال های اخیر، شرکت های فراوانیف تولیدات و خدمات زیادی داشته اند در حالیکه از لحاظ اقتصادی، هزینه های حاشیه ای را کاهش داده اند. چنین تغییراتی برای بقای یک شرکت بسیار حیاتی است. امّا کارمندان ممکن است فکر کنند. بیشتر و سخت تر از همیشه کار می کنند و با آینده نامعلومی مواجه هستند و باعث استرس شود.
بررسی شرکت ها : رقابت جدید و فشار روی شرکت ها، جهت تولید بیشتر باعث شده است تا، آن ها شیوه هایی را بررسی کنند که کارمندان را تحت استرس قرار می دهد. عمل انعام و مالکیت بین شرکت ها روز به روز با افزایش قابل توجهی انجام می شود و وقتی چنین اتفاقی می افتد اکثر کارمندان شغل خود را از دست می دهند زیرا هدف، ایجاد یک شرکت بزرگ است که یقیناً تعداد مشاغل کلیدی در آن تا دو برابر افزایش می یابد امّا همچنان ایجاد مشاغل اضافی در این شرکت ها اجتناب ناپذیر می باشد.
تغییر عملکرد : شرکت ها برای پیشرفت بیشتر، لازم است با دقت هرچه تمام عملکرد خود را تحت نظر بگیرند که از آن جمله روند کار، شیوه تولید و روش های نگهداری مواد ذخیره است. بسیاری از شرکت ها به مهندسی دوباره ساختارهای خود دست زده اند و کارمندان را درگیر کنترل کیفیت محصول و اطمینان از پیشرفت مداوم کرده اند. معرفی ربات ها به خططوط دستگاه تولید باعث حذف مشاغل دستی شده است در حالیکه مشاغل دستی در گذشته برای تولید بسیار ضروری بوده اند. بطوری که امروزه مشاغل دستی کاربرد کمتری داشته و به تدریج از چرخه ی تولید کنار

گذاشته شده اند.
درک در توان کارمندان : تمام تغییرات در محیط کار از تغییرات فنی، برنامه ریزی، اجرایی و فرهنگی تأثیرات بسیار وسیعی بر روی کارمندان چنین سازمان هایی گذشته است. تعدادی از مطالعات انجام شده نشان می دهد که اگرچه کارکنان با شرایط کنونی سازگار شده اند. امّا لازم است سازمان ها بدانند که آستانه تحمل و قدرت انعطاف پذیری کارکنان تا حدی است. و چنانچه میزان تغییرات و فشار ناشی از آن، بر کارکنان بیشتر از توان آنان باشد. تحمل شرایط جدید محیط بر کارکنان سخت و گاهی غیر ممکن می شود. تغییر وقتی پیش بینی شده باشد استرس کمتری ایجاد می کند از پیشرفت های جدید شرکت خود مطلع شوید. با تکنولوژی جدید آشنا شده و

سعی کنید تا آنجایی که می توانید مهارتهای مختلف را بیاموزید تا از این طریق توانایی خود را گسترش دهید.
کارخانه در شکل
تغییر محل دفاتر :
سعی کنید دفتر خانگی خود را در اتاقی بگذارید که امکانات لازم را دشاته باشد و تا در امکان از اتاق نشیمن و اتاق های خواب دور باشد بنابراین آخر شب می توانید امور کاری را در همان جا بگذارید اکثر افرادی که در خانه کار می کنند پارکینگ یا انباری درون باغ را به عنوان دفتر کار انتخاب می کنند.
امروزه تکنولوژی اطلاعات، با قادر کردن افراد جهت تصمیم گیری درباره چگونگی کار و محل آن امکان انعطاف بیشتری را، در نحوه ی انجام را ایجاد کرده است. افرادی کارشان به اباری بیش از یک کامپیوتر یا یک تلفن نیاز ندارد می توانند به راحتی در سالنهای عمر می مانند سالن فرودگاه و یا حتّی در پشت یک صنولی مشغول به کار شوند. اکنون بسیاری از افراد ترجیح می دهند تا در محیط خانه کار کنند. بدین ترتیب آن ها می توانند بدون هیچ گونه مزاحمتی کار کنند، در حالیکه از استرس در محیط کار نیز پرهیز کرده اند، و از هزینه های مسافرت درون شهری کاسته اند. خرده کاری های روزمره مثل خرید، واریز صورت حساب ها اکنون به طور روزافزونی به وسیله کامپیوتر در دفاتر خانگی انجام می شود.

متنوع کردن مشاغل :
یکی از آثار جانبی تغییرات سریع در محیط کار، ایجاد فرصتی است تا از چند شغل متفاوت در طول عمر لذت ببرید. مردم در زمان های قدیم، شغل یا حرفه ای را می آموختند. تا در طول زندگی کاری خود از آن استفاده کنند امروزه تقاضای کسب مهارت تغییرات چشمگیری کرده است و برای کاهش استرس لازم است سازگاری و انعطاف بیشتری از خود نشان دهید. بنابراین تغییرات را

پیش بینی کرده، و در هنگام لزوم خود را برای آن آماده کنید. اگر لازم است دوباره آموزش ببینید، و به از دست دادن غیر منتظره یک شغل به عنوان یک فرصت نگاه کنید زیرا به شما امکان می دهد که به دنبال شغلی بروید که ممکن است برایتان جالب باشد.

بررسی مشاغل :
بعضی مشاغل به طور ذاتی استرس زاتر از مشاغل دیگر هستند. شغل در سطوح مختلف و در سلسله مراتب یک سازمان، هر یک دارای عوامل استرس زای منحصر به فردی هستند. وقتی می خواهید بدانید که آیا یک شغل برای شما مناسب است یا نه به میزان استرس آن شغل توجه کنید.
سطوح استرس در انوع در انوع مختلف شغل : برای نمونه
نوع مشاغل : حسابداری، بازگانان بازار، مشاوره ی رهن و اجاره و صندوق داران بانک علل مربوط به استرس در شرکت هایی که پول، اصلی ترین محصول آن است، میزان بالای استرس ویژگی دائمی آنهاست. هر چقدر میزان پول بالا می رود استرس روی کارکنان افزایش می یابد.
استرس در مدیریت : مدیران اغلب خود را منزوی می بینند. آن ها اغلب بین برآوردن نیازهای کارمندانشان از طرفی تمایلات مافوقشان از طرف دیگر قرار می گیرند. همچنین آن ها باید درباره ی آینده کارکنان تصمیمات مهمی بگیرند، مدیران نیازمند یکسری مهارتهای انسانی هستند که توزیع آن ها مشکل است. احساس نداشتن چنین مهارتهایی باعث ایجاد استرس می شود زیرا موجب عدم توانایی در تفویض اختیارات، ناتوانانی در جواب نه گفتن به دیگران، احساس دوگانه درباره ی نقش خود و احساس مسئولیتی که بیش از حد توان فرد می باشد.

فشارهای روی یک مدیر : سازگاری با تغییرات، کنار آمدن با بودجه، ایجاد انگیزه در کارکنان، مهلت جلسه گزارش به مافوق.
فشارهای زیاد و مسئولیت های بسیار روی یک فرد، باعث افزایشی میزان استرس او می شود. بسیاری از مدیران، استرس را به عنوان بخشی از زندگی قلمداد می کنند، امّا بدون وقت کافی برای استراحت، استرس می تواند باعث بیماری و حتّی مرگ افراد شود.
استرس بر سطوح دیگر افراد :
کارکنان ردّه ی پایین بخش اداری از احساس مسئوولیت زیاد و عدم کنترل کافی بر روی کارهای زیاد و خسته کننده رنج می برند و دچار استرس می شوند یک کارمند خط تولید ممکن است در نتیجه ی کار بی تحرّک و تکراری، بیمار شود استرس در میان کارگران می تواند ناشی از فاشرهای جسمی ناشی از سختی مشاغل آنان باشد. که از آن جمله انجام کار خطرناک و یا کار در ارتفاع بالا روی یک ساختمان بلند است.
استرس روی یک کارمند دفتری : احساس فقدان جایگاه اجتماعی، عدم کنترل ر.ی حجم کار زیاد کمی تنوع در کارهای روزمره، عدم اطمینان به آینده کاری، عدم انگیزه های حالی.
بسیاری از مشاغل دفتری آنقدر تکراری و ساده هستند که کارکنان رضایت چندانی از آن ندارند. در این گونه مشاغل رده پایین مسئوولیت کاری افراد بسیار کم است و در نتیجه به قوه ی ابتکار و خلاقیت نیازی نیست. بنابراین یکنواختی کار می تواند بسیار تنش زا باشد. ورهایی از این شراط بسیار سخت است.
ارزیابی روابط : روابط ضعیف با همکاران در محیط کار می تواند باعث استرس شود، پس سعی کنید در محیط کار روابطی را برقرار کنید که، به راحتی بتواند مشکلات را شناسایی کرده آن ها را برطرف سازد.

تجربه ی تغییرات : ساختارهای جدید سازمانی تأکید بسیاری روی تیم کاری دارند رشد سریع تکنولوژی اطلاعات با کاهش فعالیت مدیران فرعی به عنوان انتقال دهندگان اطلاعات در سازمان، باعث انزاوی آن ها شده است. تعداد زیاد مدیران و تغییر مداوم آن ها در سلسه مراتب شغلی شرکت، قسمتی از یک روند مرسوم به «هموار سازی» است. استرس در یک شرکت همواره می تواند افزایش یابد زیرا افراد زیادی اهمیت بالای شغل خود را با دیگر همکاران یکسان می بینند و این امر، باعث رقابت بیشتر می شود. کارمندان نسبت به گذشته، سمت شغل خود را نزدیکتر به سمت شغلی همکاران می بینند و نقش این افراد در یک تیم کاری اغلب با یکدیگر تداخل پیدا می کند، موفقیت یک تیم پیشرو و شاد به همکاران اعضای آن تیم بستگی دارد. و اگر این همکاری وجود نداشته باشد اکان ایجاد درگیری و کنش همیشه وجود دارد.
ارزیابی محیط کار :

ساختار یک سازمان و شرایط روزمره محیط کار می تواند، تأثیر مهمی بر روی مسزان استرس داشته باشد. بنابراین با دقت به ارتباطات کاری، توجه کنید تا آنچه شما و همکارانتان را دچار استرس می کند بشناسید. سپس بهترین راه حل را برای کاهش استرس بیابید.
شناخت شرکت خود : آیا با روش کاری شرکت خود موافق هستید؟ آیا ارتباط با سیاستهای ساختاری و سلسله مراتب آن راحت است؟ اگر پاسخ هر یک از این سؤالها منفی است شما در محیطی استرس زا کار می کنید ممکن است به نظر برسد که اگر سازمانی را دوست ندارید آسان ترین راه ترک آن است امّا این انتقال سریع، به خودی خود تنش زاست. بنابراین بهتر آن است که باآگاهی و بینش کافی به شناسایی قسمت های مختلف سازمان بپردازید و چگونگی سازمان دهی و اداره ی آن را، مورد مطالعه قرار دهید، آن گاه متوجه خواهید شد به چه علت سازمان یا قسمتی از آن را دوست ندارید با مسلح کردن خود به تمام حقایق، می توانید در ارائه ی پیشنهادها جهت بهبود مشکلات داخلی سازمان شرکت کنید.
سازگاری با حوادث زندگی : در کنار حوادثی مانند مرگ و میر و طلاق تجربیات دیگری نیز در زندگی هستند که می توانند، استرس بالایی ایجاد کنند، این حوادث شامل نقل مکان، بچه دار شدن، گرفتن کار در یک کشور خارجی و بازنشستگی از کار و … است. چنین حوادثی باعث تغییرات مهمی در زندگی مانند بر هم ریختن روال عادی کار روزانه و حتّی گاهی منجبر به یک سری جداییها می شود برای کاهش استرس ناشی از این حوادث وانمود نکنید که چنین حوادثی اتفاق نیفتاده است. بلکه سعی کنید از دودلی موجود بکاهید قبل از اشتغال در خارج از کشور، از شغل ها و پست های مربوط دیدن کنید با حکم کردن میزان ساعت کار در هفته به تدریج خود بازنشسته کنید. برای اسباب کشی حداقل یک هفته کار را تعطیل کنید و از تمام مرخصی های باحقوقی وبی حقوق خود استفاده کنید بریا خداحافظی از افراد اهمیت قائل شوید و جهت این امر وقت صرف کنید.