پروژه کارآفرینی پرورش ماهی و آبزیان دریایی

فصل اول – معرفی طرح
معرفی طرح
۱-۲-مشخصات محصول

۱-۱-۲- نام و کاربرد محصول:
ایجاد و طراحی فضا و راه اندازی سیستم پرورش و تولید تکثیر و نگهداری ماهی و انواع آبزیان دریایی با هدف ترویج فرهنگ استفاده از آبزیان به عنوان یکی از مهمترین فراورده های غذایی …

۳ – ۱ – ۲ – معرفی روشهای تولید :
استفاده از روشهای تولید ۲ مرحله ای و ۳ مرحله ای در تولید ماهی و استفاده از روش تولید پایا در تولید سایر آبزیان دریایی …

فصل دوم
ظرفیت ها

۲ – فصل دوم – تعیین ظرفیت
۲-۲-تعیین ظرفیت تولید
ردیف نام محصول ظرفیت تولید سالانه ظرفیت تولید ماهانه ظرفیت تولید روزانه
۱ تهیه تجهیزات مورد نیاز ۲۵۰۰۰تن ۲۰۸۰ تن ۶۹ تن
۲ تهیه امکانات مورد نیاز ۴۵۰ میلیون تومان ۴۰ میلیون ۱ الی ۲ میلیون تومان
۳ نصب و تجهیز سیستم امنیتی – – –
۴ نصب و راه اندازی سیستم تولیدی – – –
۵ تولید – – ———-
۶ پیاده سازی سیستم تولید ۲ مرحله ای – – –

۲-۵-معرفی تجهیزات و تاسیسات عمومی
ردیف عنوان تاسیسات به مقدار مصرف مقدار مصرف

محوطه کارگاه اداری بنزین گازوییل
۱ برق * * * *
۲ آب *
۳ گاز * *
۴ تلفن *
۵ سوخت گرمایش * *

فصل سوم
نیروی انسانی

فصل سوم – معرفی نیروی انسانی
۱-۳-برآورد پرسنل تولیدی
ردیف عناوین شغلی تعداد میزان تحصیلات جنسیت
۱ سرپرست ۱ کارشناس کشاورزی ( امور شیلات ) مرد
۲ مهندس ۲ کشاورزی ( شیلات ) مرد
۳ تکنسین ۲ فوق دیپلم مرد
۵ اپراتور رایانه ۴ فوق دیپلم مرد – زن
۶ کارگر ۱۰ دیپلم مرد

۲-۳-پرسنل اداری و خدمات
ردیف نوع مسئولیت تعداد شرح وظایف
۱ مدير ۱ مدیریت و نظارت بر فعالیتهای سایر کارکنان
۲ خدمات ۲ انجام امور خدماتی به دستور مدیریت
۳ حسابدار ۱ انجام امور حسابداری و ذیحسابی و بست آوردن میزان سود و زیان
۴ کارمند ۲ انجام امور دفتری
۵ کارگر ۱۰ انجام سایر امور

فصل چهارم
معرفی هزینه ها

۳ – فصل چهارم – معرفی هزینه ها

۱ – ۳ تعریف هزینه های سالیانه
ردیف عنوان هزینه مبلغ سالانه به ريال
۱ مواد مصرفی ۵۰۰۰۰۰۰۰
۲ تامین انواع انرژی سوخت(تاسیسات-گرمایش-سرمایش) ۲۸۰۰۰۰۰۰
۳ هزینه خدمات نیروی انسانی ۴۵۰۰۰۰۰۰۰
۴ هزینه ماشین آلات و تجهیزات خط تولید ۲۵۰۰۰۰۰۰
۵ هزینه زمین-ساختمان ۴۰۰۰۰۰۰۰
۶ هزینه لوازم اثاثیه اداری ۵۰۰۰۰۰۰
۷ هزینه های قبل از بهره برداری ۳۰۰۰۰۰۰
۸ جمع کل هزینه ها ۱۷۹۸۰۰۰۰۰۰۰

۲ – ۳ برآورد هزینه استهلاک
شرح ارزش دارایی ( ریال) درصد هزینه استهلاک
محوطه سازی
ساختمان
ماشین آلات و وسایل آزمایشگاهی ۵۰۰۰۰۰۰۰ ۱۰ ۵۰۰۰۰۰۰
تاسیسات
وسایل حمل و نقل
وسایل دفتری ۵۰۰۰۰۰۰ ۱۰ ۵۰۰۰۰۰
پیش بینی نشده
جمع کل ۵۵۰۰۰۰۰۰ ۱۰ ۵۵۰۰۰۰۰
سود ناخالص= هزينه هاي ساليانه- در آمدسالیانه
۹۶۰۰۰۰۰۰ = ۱۷۹۸۰۰۰۰۰۰ – ۲۵۰۰۰۰۰۰۰

فصل پنجم
شرح فرآیند

۴ – فصل پنجم – شرح فرآیند
تاریخچه
بهره برداري از سواحل جنوبي درياي خرز به صورت اجاره اي – سالانه از سال ۱۲۱۹ شمسي ( زمان سلطنت محمد شاه قاجار) آغاز شد. اين نظام حقوقي در بهره برداري به مدت ۸۰ سال تا ۱۲۹۹ شمسي ادامه داشته است. تا زمان محمد شاه, حاك

مان هر منطقه به ميل خود رودخانه ها و دريا را به اتباع روسيه اجاره مي دادند. اما از سال ۱۲۱۵ هجري شمسي اين اختيار با فرمان محمد شاه لغو شد.
۲ – در سال ۱۳۰۶ هجري شمسي بين دولت هاي ايران و شوروي سابق پيماني جهت تاسيس شركت مختلط براي صيد ماهي در سواحل جنوب درياي مازندران منعقد شد و ساير رودخانه هاي داخلي در اختيار وزارت دارائي قرار گرفت كه به طور سالانه از طريق مزايده اجاره داده مي شد.
۳ – در سال ۱۳۳۲ هجري شمسي شركت شيلات توسط دكتر محمدمصدق ، نخست‌وزير وقت ، ملي اعلام گرديد و به عنوان شيلات ايران نامگذاري شد. اين تشكيلات اولين ساختار سازماني رسمي ماهيگيري كشور بود و به همين دليل شيلات ايران ناميده شد.
۴ – تا سال ۱۳۳۲{اعلام ملي شدن شيلات} فعاليتهاي شيلات براساس قراردادهاي ايران و روسيه انجام و رودخانه هاي شمال نيز تحت اختيار وزارت دارايي بوده و از طريق مزايده واگذار مي شدند.
۵ – با تشكيل وزارت منابع طبيعي در دي ماه ۱۳۴۶ شيلات ايران به اين وزارتخانه وابسته شد و بعد از انحلال وزارتخانه مذكور امور شيلات به وظايف وزارت كشاورزي افزوده گرديد.
۶ – نخستين آئين نامه صيد در درياي خزر در سال ۱۳۳۲ پس از ملي شدن شركت شيلات ايران تدوين و اجرا گرديد كه عمدتاً مشتمل بر تعيين فصول مجاز و ممنوعه صيد و تعيين مناطق مجاز صيادي بود.
۷ – اولين فعاليت دولتي در زمينه آبزيان با همكاري پروفسور بلگواد دانماركي در سال ۱۳۱۶ هجري شمسي بر روي ماهيان جنوب انجام شد. درسال ۱۳۲۸ اين كار توسط دكتر پطرسن دانماركي ادامه يافت.
۸ – طي سالهاي ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۵ هجري شمسي يك شركت ژاپني مطالعاتي را در خصوص توسعه ماهيگيري جنوب در خصوص انواع آبزيان خليج فارس به ويژه ماهي و ميگو انجام داد و در نتيجه مشخص شد بهره برداري از منابع آبزي خليج فارس در تمام مدت سال امكان پذير است. در سال ۱۳۳۵ سازمان برنامه و بودجه شركت ماهيگيري خليج فارس را با مشاركت ژاپني ها تحت عنوان ” ماهيگيري خليج فارس ” تاسيس گرديد كه ژاپن سهامدار آن بود سپس در
۹ – در شهريور ۱۳۴۰ در اجراي قانون شيلات ايران و تقاضاي وزارت دارايي و موافقت سازمان برنامه و تصويب هئيت دولت, اين شركت به شيلات منتقل و در نهايت منجر به تشكيل شركت سهامي شيلات جنوب به سهامداري وزارت دارايي, وزارت جنگ, شير خورشيد سرخ و بانك تعاون كشاورزي در سال ۱۳۴۲ گرديد..
شركت سهامي شيلات جنوب با مشاركت تعدادي از وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي تاسيس و با ايجاد ناوگان صيادي و چندين اسكله و مجتمع عمل آوري شيلاتي در جهت گسترش فعاليتهاي صيادي اقدام نمود.
۱۰ – در سال ۱۳۴۳ نخستين آئين نامه صيد در رابطه با فعاليتهاي صيادي در جنوب كشور ( خليج فارس و درياي عمان و رودخانه هاي تابعه) مشتمل بر محدوديت هاي فصلي, مكاني و

ابزاري تدوين يافت.
۱۰ – اولين بار در سال ۱۳۰۱ توليد و رها سازي ۳ ميليون قطعه بچه ماهي جهت رها سازي در درياي مازندران انجام شد.
۱۱ – طي سالهاي ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ جهت حفظ ذخاير با ارزش ماهيان خاوياري و تكثير و پرورش كپور ماهيان, كارگاه تكثير و پرورش ماهيان سد سنگسر و ايستگاه تكثير و پرورش پل آستانه تاسيس شد.
۱۲ – پس از انقلاب اسلامي با ادغام شركت هاي شمال و جنوب و تشكيل شركت سهامي شيلات ايران تحت پوشش وزارت كشاورزي حوزه نظارت و فعاليت دولت به تمامي جنبه هاي شيلاتي كشور از جمله آبهاي داخلي و تكثير و پرورش آ‎بزيان گسترش يافت.
۱۳ – در سال ۱۳۶۱ بر اساس مصوبه شوراي انقلاب شركتهاي شيلات شمال و جنوب ادغام شده در معاونت امور شيلات و آبزيان وزارت كشاورزي , با نام شركت سهامي شيلات ايران شكيل گرديد.
۱۴ – در شهريور ماه سال ۱۳۶۷ به پيشنهاد سران سه قوه و موافقت رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني ( ره ) شركت سهامي شيلات ايران از وزارت كشاورزي منتزع و به وزارت جهاد سازندگي الحاق گرديد.
۱۵ – سازمان تحقيقات شيلات ايران در سال۱۳۶۹ تشكيل شد.
۱۶ – قانون حفاظت و بهره برداري از منابع آبزي جمهوري اسلامي ايران در تاريخ ۱۴ / ۶ / ۱۳۷۴ در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ ۲۲ / ۶ / ۱۳۷۴ به تاييد شوراي نگهبان رسيد.
۱۷ – آئين نامه اجرايي قانون حفاظت و بهره برداري از منابع آبزي جمهوري اسلامي ايران نيز در تاريخ ۲۵ / ۲ / ۱۳۷۸ هيات وزيران به تصويب رسيد.
۱۸ – در تاريخ ۲۴ ارديبهشت ماه ۱۳۷۲ موسسه تحقيقات بين المللي ماهيان خاوياري دكتر دادمان توسط آقاي هاشمي رفسنجاني افتتاح شد.
۱۹ – در سال ۱۳۷۴ نام سازمان تحقيقات و آموزش شيلات ايران به موسسه تحقيقات شيلات ايران تغيير يافت.
۲۰ – تشكيل وزارت جهاد كشاورزي از ادغام دو وزارتخانه كشاورزي و جهاد سازندگي در سال ۱۳۷۹ و قرار گرفتن شيلات ايران در وزارتخانه جديد
۲۱ – انتزاع موسسه تحقيقات شيلات در سال ۱۳۸۱ از شركت سهامي شيلات ايران منتزع و به سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي الحاق شد.
۲۲ – اساسنامه موسسه تحقيقات شيلات ايران توسط شوراي گسترس آموزش عالي در تاريخ ۱ / ۱۲ / ۱۳۸۱ به تصويب رسيد.
۲۳ – و بالاخره تصويب قانوني مشتمل بر ماده واحده و ده تبصره در تاريخ ۳۰ / ۲ / ۱۳

۸۳ توسط نمايندگان دوره ششم مجلس شوراي اسلامي و تائيد شوراي نگهبان مورخ ۹ / ۳ / ۱۳۸۳ شركت سهامي شيلات ايران به ” سازمان شيلات ايران” تغيير يافت. بر اساس اين قانون, شيلات كه همچنان از مجموعه هاي وزارت جهاد كشاورزي محسوب خواهد شد از تاريخ ۱ / ۱ / ۱۳۸۴ به صورت سازمان اداره مي شود. رئيس سازمان توسط وزير جهاد كشاورزي منصوب و به عنوان معاون وزير خواهد بود.
۲۴ – فروش خاويار همچنان در انحصار شيلات است و اين وظيفه در قالب يك شركت دولتي و وابسته به شركت مادر تخصصي كشاورزي انجام خواهد شد

۱ – ۴ مراحل انجام كار :
زمين مناسب با توجه به خاك مناسب
براي انتخاب زمين براي استخر چند نكته اساسي لازم است:
• داراي شيب ملايم باشد
• محل استخر بايد آفتاب گير و بهتر است نزديك محل زندگي پرورش دهنده نيز باشد
• نبايد روي تپه يا نقطه مرتفعي واقع شود زيرا خطر باران و سيلاب آنرا تهديد مي كند
• خاك استخر بايد مناسب و داراي شرايط لازم باشد: براي اين عمل يك مشت خاك را برداشته و در دست خود فشار داده تا بهم بچسبد. خاك فشرده شده را به بالا بيندازيد و بگيريد. اگر خاك شكل خود را به طور چسبنده حفظ كرد، نشانه مرغوبيت آن است و مي تواند آب را در استخر نگه دارد. خاك نامرغوب داراي ريگ و ماسه است و آب را نمي تواند نگه دارد. بر آزمايش مرغوبيت خاك، در كف استخر حفره هايي به عمق از پا تا كمر كنده اگر خاك كف حفره و سطح زمين داراي شرايط لازم بوده محل مورد نظر مناسب براي استخر خواهد بود.
منبع آب: (رودخانه، چشمه، تالاب)
نوزاد ماهي (كپور ماهي)
تغذيه ماهيان (كود گياهي) (كود حيواني(

۲ – ۴ مراحل انجام كار :
۱ – ۲ -۴ احداث استخر :
ابتدا بايد ابعاد استخر را در زمين مشخص و نشانه گذاري كرد. براي مثال اگر هر ضلع استخر ۱۴ متر باشد ۲ متر براي ديواره سازي در نظر گرفته مي شود. كف استخر بايد از وجود هر نوع گياهي پاك شود. -به اندازه ۲۰ سانتي متر از سطح زمين پاك شده و خاك برداشته وكنار گذاشته شود- در قسمت كم عمق استخر آب بايد تقريبا تا سر زانوي يك نفر آدم معمولي برسد و در قسمت عميق آب بايد تا كمر انسان در نظر گرفته شود. هنگام كندن زمين بايد خاك را به كناره استخر ريخت تا حاشيه ۲ متري بوجود آورد. خاك برداشته شده براي حاشيه استخر بايد خوب كوبيده شود تا استحكام لازم در مقابل فشار و حركت آب به خارج را داشته باشد. مجراي ورودي آب در قسمت كم عمق قرار مي گيرد و مجراي خروجي آب در قسمت عميق استخر قرار مي گيرد تا چنانچه آب بيش از اندازه جمع شد باعث ريزش حاشيه استخر نشده و از مجرا خارج شود. مجراي ورودي و خروجي استخر را مي توان با استفاده از گياهان توخالي ساخت و كار بسيار ساده اي است

زماني كه ساختن استخر به پايان رسيد خاك سطحي حاشيه استخر را پهن نموده و سپس براي جلوگيري از فرسايش گياهاني بر روي آن مي كارند و در اجراي اين عمل پرورش دهنده ماهي مي توان از گياهان خوراكي مانند حبوبات و سيب زميني و غيره استفاده نمايد و هر استخر يك هكتار نياز به ۲ دستگاه پمپ دارد براي تنظيم اب درون استخر و هواي مورد نياز ماهيان.

آب استخر
براي تامين آب استخر معمولا از چشمه يا تالاب يا رودخانه استفاده مي شود. براي پركردن آب استخر بايد يك نهر باريك از منابع اصلي آب تا مجراي ورودي استخر كشيد. اگر آب استخر از رودخانه تامين شود بايد مراقب بود كه ماهيهاي مضر داخل آب استخر نگردند و براي اينكه ماهيهاي استخر از مجراي خروجي فرار نكنند، توري در آنجا قرار داده مي شود. چنين كاري احتياج به صافي دارد كه براي اين عمل مي توان از ني باز شده كه بهم دوخته است و يا از توري (تور ماهي) استفاده كرد.

تغذيه ماهي (كود)
هر قطعه ماهي در سال ۲ كيلو مواد غذائي گندم- جو- كود حيواني مصرف مي كند كه براي تغذيه نوزادان ماهي بايد ابتدا انبار كودي را كه بدور از تابش آفتاب و ريزش باران باشد را تهيه كرد. كه اين كود متشكل از لايه هاي مختلفي است. اولين لايه آن از علف و برگهاي مخلوط با خاك سطحي مرطوب (براي فساد سريعتر). دومين لايه آن از كود حيواني با مقداري خاك مخلوط تشكيل شده به جاي كود حيواني مي توان از تخم پنبه- ميوه هاي فاسد شده – سبوس گندم- برنج استفاده كرد. بدين ترتيب لايه هاي متعددي از گياهان و ضايعات حيواني انباشته شده و تشكيل تلي از كود مي دهد. براي آماده مصرف شدن كود يك ماه وقت لازم است و بايستي مصرف كود را از قسمت تحتاني (زير) انبار كه كهنه و پوسيده تر است آغاز نمود. ماهيان هر روز احتياج به غذا دارند. بايد در قسمت كم عمق به ماهي غذا داد تا ناظر وضع سلامتي آنها باشد. يك سطل كود در هر هفته در محوطه گوشه استخر بايد قرار داد. كود حيواني ۵ تن به بالا مصرف مي شود.
نحوه قرار دادن بچه ماهي در استخر
در ابتدا ما احتياج به تعدادي نوزاد ماهي داريم كه مي توان آنرا از شيلات يا كارگاه تكثيرماهي فراهم كرد. نوع كپور ماهي مقرون به صرفه است و براي هر هكتار (۰۰۰/۱۰ متر مربع) حدود ۶-۵ هزار بچه ماهي با تركيبات مختلف نياز مي باشد. براي هر ۲ متر مربع حدود يك قطعه بچه ماهي لازم است. قراردادن بچه ماهي بيش از ظرفيت در استخر باعث عدم رشد آنها خواهد شد. قبل از قراردادن بچه ماهي بايستي مطمئن بود كه درجه حرارت ظرف ماهيها با آب استخر يكسان مي باشد. چنانچه اختلاف درجه حرارت در آب زياد بود، بايد به تدريج و آهسته مقداري از آب استخر را در ظرف بچه ماهيها اضافه نمود، تا به درجه حرارت يكسان برسند. اگر اختلاف درجه حرارت بين ظرف ماهي و استخر زياد باشد باعث تلف شدن بچه ماهي مي شود. بچه ماهي نبايد از ارتفاع بالا در آب ريخت، بلكه مي بايست ظرف ماهي را به نحوي در آب قرار داد تا خود ماهيها به صورت شنا وارد آب استخر شوند.

نكات لازم براي مراقبت از استخر

كافي بودن آب استخر توريهاي مجاري ورودي و خروجي در جاي خود قرار داشته باشد جلوگيري از نفوذ آب از جداره هاي استخر، كه در صورت نفوذ بايستي سريعا نقاط نفوذي مسدود شود. جلوگيري از شكار و دستبرد مرغان ماهيخوار، لاك پشت، مار، موش و قورباغه. در ضمن كشيدن سيم فلزي بصورت موازي مي تواند از ورود مرغان ماهيخواد ممانعت نمايد. هر چند مدت آب استخر بايد تعويض شود كه در طول يك سال ۴ الي ۵ بار مي رسد.

نحوه صيد
در پنج ماه اول نبايد از استخر ماهي صيد شود و پس از اين مدت مي توان هفته اي ۴ يا ۵ ماهي بزرگ صيد نمود. برداشت محصول ماهي پس از وارد نمودن به استخر حداكثر به مدت يكسال مي باشد موقع مناسب براي صيد ماهيان، صبح زود هنگام خنكي هوا است. مي توان با تخليه آب استخر به صيد نهايي دست يافت. تعدادي ظرف آب براي نگهداري بچه ماهيان و توري براي جلوگيري از فرار ماهيها لازم است. براي جدا ساختن بچه ماهيها از ماهيان بزرگ بايد يك چاله با عمق مناسب و به مساحت ۲ متر مربع ايجاد كرد و نوزاد ماهي را در درون آن قرار داد و در آخر بايد بچه ماهيها به درون استخر برگردانده شود. در هر هكتار كه ۵ تن ماهي وارد شود حدود ۲۰۰/۳ تن احتمال برداشت محصول است. بر طبق اطلاعات بدست آمده تغذيه نوزاد كپور ماهي با استفاده از شيره سويا باعث مي شود كه از ۵/۱ هكتار زمين استخر پرورش ماهي ۱۰ تن ماهي بدست آيد.
مجوز های پرورش ماهی :
۱٫ موافقت اصولی : چنانچه امکانات معرفی شده از جانب متقاضی دارای ضوابط و شرایط پرورش ماهی باشد پس از تصویب کمیسیون صدور پروانه موافقت اصولی صادر میشود که رونوشت آن به ادارات محیط زیست ، امور آب و امور اراضی استان ارسال می شود.
۲٫ پروانه تاسیس : چنانچه جواب تمام استعلامات مثبت باشد پس از صلاح دید کمیسیون صدور پروانه پروانه تاسیس صادر میشود که بر اساس آن شخص اجازه ساخت و ساز پیدا کرده و جهت دریافت تسهیلات به بانک معرفی می شود.
۳٫ پروانه بهره برداری : پس از اتمام کار ساخت و ساز و بازدید کارشناسی چنانچه مورد دارای شرایط ماهیدار کردن باشد از جانب کمیسیون صدور پروانه ، پروانه بهره برداری صادر می شود.
* لازم به تذکر است در هر مورد از مجوزهای فوق چنانچه تا زمان اعتبار پروانه صادره ، کار اتمام نیافته باشد مجوز باید تمدید گردد.
مزارع زینتی : استعلام از ارگانهای مذکور لازم نیست و شخص بایستی فیش آب یا

مجوز چاه خود را ارائه نماید .
مزارع خرد: چنانچه مدارک چاه و زمین تکمیل باشد به یکباره مجوز بهره برداری از منبع آب کشاورزی صادر می شود.

شرکت در کلاسهای پرورش ماهی :
افرادی که در فعالیتهای آبزی پروری شرکت دارند به گروههای زیر تقسیم می شوند و برحسب تجربه و سابقه کار آبزی پروری با هماهنگی های لازم از طرف مجریان دوره های آموزشی-ترویجی می توانند در دوره های آموزشی شرکت نمایند.
۱٫ تولید کنندگان با بیش از ۲ سال سابقه تولید در امر تکثیر و پرورش ماهی
۲٫ آبزی پروران با یک سال سابقه فعالیت در امر تکثیر و پرورش ماهی پس از گذراندن دوره آشنایی لازم است دوره های عمومی و تکمیلی مرتبط با نوع فعالیت را اموزش دیده و سپس در دوره های مدیریتی با فاصله منظم شرکت نمایند.
۳٫ صاحبان منابع آبی خرد و بهره برداران از دریاچه های پشت سد به شرط گذراندن دوره آشنایی با تکثیرو پرورش آبزیان می توانند در دوره های صید و بهره برداری از آبهای داخلی شرکت نمایند. همچنین شرکت در دوره های توجیهی ۱ روزه برای این گروه و علاقمندان به آبزی پروری بلامانع است.

سئوالا ت متداول :
آیا تولید و پرورش ماهی اقتصادی است،چه میزان تولید کنیم تا تولید مقرون به صرفه باشد؟
تولید ماهی زمانی اقتصادی خواهد بود که همراه با مدیریت مناسب صورت گیرد و اینکه چه میزان تولید مقرون به صرفه باشد بستگی به هدف سرمایه گذار دارد به طور مثال اگر هدف از پرورش ماهی استفاده بهینه ازمنابع آب کشاورزی باشد تولید ۲-۵/۱ تن ماهی نیز بهره اقتصادی خواهد داشت ولی اگر هدف سرمایه گذاری تنها پرورش ماهی باشد حداقل تولید اقتصادی ۵ تن در سال میباشد.در این صورت بدیهی است با افزایش میزان تولید صرفه اقتصادی بیشتر خواهد بود.
چه شرایطی برای پرورش ماهی لازم است؟
۱ . علاقمندی به پرورش ماهی
۲٫ داشتن آب با دما و دبی مناسب
۳٫ دارا بودن زمین با موقعیت و شرایط مساعد
۴٫ دارا بودن سرمایه اولیه
۵٫ گذراندن کلاسهای آموزشی مورد نیاز
میزان آب و زمین مورد نیاز برای پرورش ماهی چقدر است؟
بستگی به نوع و روش پرورش دارد .

 

وضعیت بازار ماهیان پرورشی چگونه است؟
ماهیان پرورشی شامل قزل آلا ، فیتوفاگ، کپور، آمور و بیگ هد میباشد.
این دسته از آبزیان یا به صورت زنده (قزل آلا) و یا به صورت تازه در مراکز خرده فروشی عرضه میگردد. بیشترین میزان مصرف در گروه آبزیان پرورشی را قزل آلا به خود اختصاص داده است.

که دلایل مصرف آن عبارتند از:
۱٫ کیفیت مطلوب عرضه با توجه به نزدیکی مزارع پرورشی به مراکز عرضه
۲٫ امکان عرضه به صورت زنده فروشی
۳٫ کیفیت بهتر گوشت از نظر طعم، مزه و سهولت جداکردن استخوان
آیا بدون داشتن آب و زمین هم می توان ماهی پرورش داد یعنی آیا شیلات زمین معرفی یا واگذار می نماید؟
خیر ، خود فرد باید امکانات را معرفی نماید و چنانچه امکانات ارائه شده دارای ضوابط کار پرورش ماهی باشد ،مجوز صادر میشود. تنها در موارد خاصی شخص جهت دریافت زمین به اداره کل منابع طبیعی استان معرفی میشود.

برای شروع پرورش ماهی چه کتابهایی معرفی می شود؟
کتاب آشنایی با تکثیر و پرورش آبزیان
کتاب توجیهی پرورش ماهی در منابع آبی کوچک (گرمابی و سردابی)
کتاب پرورش ماهی قزل آلادر استخرهای ذخیره آب کشاورزی
کتاب پرورش ماهی قزل آلا(عمومی)
کتاب پرورش ماهی قزل آلا(تکمیلی)

کتابهای شیلات از چه مکانهایی قابل تهیه است؟
۱٫ انتشارات سعیدی( اصلانی) به نشانی : تهران بلوار کشاورز خیابان ۱۶ آذر ساختمان کتاب ۱۱۲ طبقه زیرین تلفن : ۸۹۶۳۵۴۶-۸۹۶۹۴۵۱
۲٫ انتشارات نقش مهر به نشانی: تهران بلوار کشاورز خیابان ۱۶ آذر نبش خیابان پور سینا پلاک ۲۱ تلفن:۸۹۶۴۵۸۸

هزینه لازم برای ساخت استخرپرورش ماهی چقدر است؟
۱٫ احداث استخرهای مزارع پرورش ماهیان سردابی : با در نظر گرفتن کلیه تمهیدات مزرعه و سرشکن شدن آن بر روی هر متر مربع با مصالح رایج در کشور شامل سیمان ، ماسه ، شن ، سنگ ، بلوک سیمانی و آهن آلات و…. به طور متوسط ۷۰۰ هزار ریال
۲٫ احداث استخرهای ترویجی دو منظوره پرورش ماهی : با در نظر گرفتن تمهیدات جانبی شامل تجهیزات استخرها برای هر متر مربع ۵۰۰ هزار ریال
۳٫ احداث استخرهای از نوع D-END : با در نظر گرفتن کلیه تمهیدات و تجهیزات لازم به ازای هر متر مربع ۷۰۰ هزار ریال
۴٫ احداث استخرهای خاکی برای مزارع پرورش ماهیان گرمابی که واحد محاسبه هکتار میباشد برای ساخت هر هکتار استخر ۴۰ الی۴۵ میلیون ریال
* تغییرات قیمت در احداث استخرها بستگی به شرایط جغرافیایی و عوامل دسترسی دارد که ۱۵%
در تغییرات موثر میباشد ضمنا محاسبات مربوط به سال ۱۳۸۳ میباشد.
در چه مناطقی از استان تهران امکان پرورش ماهی وجود دارد؟
با توجه به محدودیت منابع آبهای جاری در سطح استان تهران پرورش ماهی تنها با استفاده از آب چاه در مناطقی که سازمان آب مجوز میدهد به روشهای دو منظوره و مداربسته امکان پذیر است .
از چه مکانهایی میتوان بچه ماهی تهیه کرد؟
لینک شود به جدول مراکز تکثیر و پرورش ماهی در بخش بازار آبزیان
کارخانه های سازنده غذای آبزیان در استان تهران کدامند؟
لینک شود به جدول (تولید کنندگان غذای آبزیان) در بخش بازار آبزیان
آیا از آب چاه میتوان برای پرورش ماهی استفاده کرد؟
بله، در دوصورت امکان پذیر است:
۱- بصورت دومنظوره در کنار کار کشاورزی بطوری که آب خروجی ، مورد مصرف کشاورزی قرار گیرد.
۲- بصورت مداربسته در صورت اخذ مجوزهای موردنیاز
بجز این دوحالت تواید ماهی با آب چاه توجیه ندارد.
ماهیان قابل پرورش در استان تهران کدامند؟
– ماهی قزل آلا (سردابی)
– کپور معمولی ، کپور سرگنده ، کپورنقره ای ، کپور علف خوار(گرمابی)

بیماری شایع حباب گازی چیست و راه پیشگیری از آن چگونه است؟
در مزارع پرورش ماهی که از منابع آب زیرزمینی استفاده میکنند در موارذیکه گازهای محلول مثل اکسیژن و نیتروژن یا دی اکسید کربن بیش از حد معمول بوده و به حالت فوق اشباع همراه با افزایش ناگهانی دما درمیاید ، عامل بروز بیماری حباب گازی است. از علائم آن میتوان به بیرون زدگی چشم همراه با خونریزی در برخی مواقع، تیرگی رنگ، عدم پاسخ به تحر

یکات محیطی، کم اشتهایی و بی اشتهایی و ظهور حبابهای گاز در اطراف چشم ، آبشش و پوست اشاره کرد

راههای پیشگیری:
جلوگیری از ورود مستقیم آب به استخر و هدایت آب در حوضچه و توقف نیم ساعته آب در آنجا و سپس ورود به استخر،افزایش طول کانال آبرسانی و ایجاد موانع در طول مسیر جهت پرتاب یاشکستن لایه های آب به منظور خروج گازهای فوق اشباع ، استفاده از برجهای هواده به منظور تبادل گازها
البته دستگاههایی نیز موجود میباشد که ضمن هوادهی آب اقدام به گاززدایی نیز مینماید.لکن به محض مشاهده علائم بایستی با کارشناسان شیلات تماس حاصل گردد.
پرورش ماهی به روش مداربسته چگونه است ؟
با استفاده از آب چاه ،احداث سوله و حوضچه های پرو رشی و نصب دستگاههای مورد نیاز از قبیل دستگاههای میکرو فیلتر ، بیوفیلتر، اکسیژن ساز و … صورت میگیرد و اگر چه تولید در واحد سطح زیاد میباشد لیکن مدیریت مضاعفی را میطلبد.
پرورش ماهی به روش دومنظوره چگونه است ؟
در این روش آب مورد استفاده جهت آبیاری در صورتیکه از لحاظ فیزیکی و شیمیایی مناسب گونه ماهی باشد ابتدا وارد استخر دارای ماهی شده و سپس با همراه داشتن ترکیبات ازته و سایر مواد مغذی در مزرعه مستهلک میگردد. استخر مورد استفاده میتواند استخر ذخیره آب کشاورزی که قبلا در مجموعه احداث شده با اعمال یکسری تغییرات در ورودی و خروجی و آماده سازی اولیه باشد در غیر اینصورت مناسب بودن دبی و دمای آب میتوان نسبت به احداث استخر متناسب با طرح استخرهای پرورش ماهی که کار ذخیره آب را نیز انجام میدهد اقدام نمود
رشد ماهيها :
رشد ماهيان و عواملي كه روند رشد تحت تأثير آنهاست براي پرورش دهنده ماهي ، در درجه اول اهميت قرار دارند ، زيرا حداكثر رشد ماهي در حداقل مدت زمان با حداقل مقدار غذا ، هدف اصلي اوست .
ماهي جانوري خونسرد است و جهت حفظ درجه حرارت بدن خود ، مجبور به صرف انرژي نيست ، بدين لحاظ ، يك ماهي نسبت به يك جانور خونگرم ، از لحاظ تبديل مواد غذايي به پروتئين بدن ، از كارآيي و استعداد بيشتري برخوردار است .
تغذيه ماهيان انرژي مورد نياز ماهي از غذا تأمين ميشود ، بهر حال اين انرژي در اصل از خورشيد توليد مي شود . انرژي خورشيد به وسيله گياهاني كه براي ساختن كربوئيدرات ها، انرژي مصرف مي نمايند، به غذا تبديل مي گردد. جانوران اين گياهان را خورده و انرژي ذخيره شده را جهت انجام فعاليت هاي خود مورد استفاده قرار مي دهند ، بنابراين گياهان بعنوان توليدكن

ندگان اوليه مواد غذايي شناخته شده اند ، كه اين مواد به صور ديگر تبديل مي گردد و سپس در اختيار ماهيان قرار مي گيرد. در زير بطور فشرده نيازهاي غذايي ماهيان مورد اشاره قرار مي گيرد.
تركيبات معدني ماهـيان از مـواد مـعدني بيشماري استفاده مي نمايند كه عناصر ذيل ضرورت بيشتري براي آنان دارد كه عبارتند از : كلسيم ، فسفر ، سديم ، موليبدن ، كلر، منيزيم، آهن، سلينيوم، يد، منگنز، مس، كبالت و روي كه عوامل ياد شده از طريق محصولات جنبي كش

تارگاهها همچون پودر ماهي در اختيار ماهيان قرار مي گيرد.
تركيبات آلي كه خود شامل مواد زير هستند: پروتئين ها
پروتئين ها تركيبات آلي پيچيده اي هستند كه از واحدهاي اسيد آمينه ساخته شده اند و از طريق اسيدهاي ديواره روده به داخل خون جذب و يا جهت توليد انرژي مي سوزند. منابع گياهي و غالباً حيواني در تأمين پروتئين مصرفي ، در جيره غذايي مصرفي ، تغذيه مصنوعي پرورش دهندگان گنجانده مي شود. چربيها
اين مواد از واحدهاي اصلي به نام اسيدهاي چرب تشكيل مي شوند . اطلاعات در مورد جزئيات نياز ماهي به چربي در دست نيست، لذا در غذاهاي ويژه مصنوعي اهميتشان در درجه دوم قرار دارد. ئيدرات هاي كربن
اين مواد شامل گروه وسيعي از مواد شامل قندها، نشاسته ها و سلولز هستند، ساده ترين ئيدرات هاي كربن، قندها و پيچيده ترين آنها پلي ساكاريدها است . اين مواد غالباً در تغذيه مصنوعي ماهياني به كار مي رود كه از طريق آنزيم آميلاز، قادر به بهره وري از محصولات گياهي هستند. ويتامينها : براي سلامت ماهي ضروري و شامل دو دسته اند
محلول در آب كه شامل موارد زير هستند:
الف) تيامين كه در غلات و حبوبات و سبزيجات و خميرترش (Yeast) و بافت حيواني يافت مي شود و كمبود آن باعث كمي رشد و تشنج ها است.
ب) پيريدوكسين، كه در خمير ترش، غلات وحبوبات موجود است و كمبود آن كم خوني ماهي را به دنبال دارد.
ج) اسيد اسكوربيك كه در سبزيجات و بافت حيواني موجود و كمبود آن باعث خونريزي بافتها مي شود.
محلـول در چربي كه خود شامـل ويتامين هاي A-D- KوE مي باشد الف) ويتامين A در روغن ماهي موجود و از طريق گنجاندن پودر ماهي در جيره غذايي تأمين مي شود. ب) ويتامينD از طريـق تأثير نور ماوراء بنفـش در پوست ماهي ساخته مي شود و كمبود آن اختلال در فرآيند استخوان سازي را باعث مي شود. ج) ويتامين E و K در بافت گياهي و سبزيجات موجود و كمبود آنان باعث كم خوني و اختلال در انعقاد خون مي گردد.
عوامل زير نيز در رشد ماهيان آب شيرين از اهميت برخوردارند : چه در آب شيرين و چه شور ماهي بدليل خونسرد بودن ، ميزان فعاليت بدنش با افزايش حرارت بسرعت زياد مي شود، لذا هرچه درجه حرارت بيشتر، انرژي بيشتري مورد نياز ماهي است . بطور معمول در نقا

ط گرمسير نسبت به نقاط سردسير رشد ماهيان آب شيرين بيشتر است.

جريان آب :
ماهيان آب شيرين در صورتيكه در آبي با جرياني سريع نگهداري شوند، نسبت به موقعيكه در يك استخر بسر مي برند، مجبور هستند كه براي شنا كردن و موضعگيري در مقابل جريان آب ، انرژي بيشتري مصرف نمايند.