مقدمه:

ارتباط مخابراتي سرخس با دنياي خارج اولين بار در سال ۱۳۱۵ هجري شمسي توسط يك رشته سيم مغز فولاد به صورت فيزيكي و با تيرهاي چوبي بر قرار گرديد.
در شهريور ۱۳۲۰ همزمان با حمله روس ها از شمال به ايران اين خط ارتباطي قطع گرديده و مجدداً از سال ۱۳۲۳ اما از مسير ديگري ارتباط داير مي شود

در سال ۱۳۵۲ پنجاه خط مغناطيسي در سرخس داير كه اين مقدار در سال ۱۳۵۳ به ۲۰۰ خط و در سال ۱۳۵۷ به ۴۴۰ خط افزايش مي يابد.
پس از انقلاب شكوهمند اسلامي ايران و در سال ۱۳۶۳ مركز تلفن سرخس احداث و ۱۰۰۰ شماره الكترو مكانيكي (EMD) نصب و راه اندازي شد.

در سال ۱۳۷۴ سوئيچ فوق جمع آوري و به جاي آن سوئيچ ۳۰۰۰ شماره هاي ديجيتال ERICSSON نصب و راه اندازي گرديد. در سال ۱۳۷۷ اين مقدار به ۵۰۰۰ شماره ERICSSON و در سال ۱۳۸۰ به ۸۰۰۰ شماره افزايش يافت. در سال ۱۳۸۱ نيز سوئيچ ۱۰۰۰۰ شماره PARSTEL نصب و راه اندازي گرديد.
در سال ۱۳۸۴ با اضافه شدن تقاضا بيش از ظرفيت سوئيچ را تغيير داده و سوئيچ ZTE كه قابليت ۱۲۰۰۰ شماره را دارد و قابل ارتقا نيز مي باشد.

نمودار سازماني:

 

مخابرات يعني انتقال اطلاعات ( پيام ) يا ارتباط ميان مشتركين بدين صورت كه امواج ساطع شده از انسان را كه ميرا هستند را به امواج پايدار الكتريكي تبديل كرده و آن را انتقال داده و به مقصد مي رساند

 

 

انواع انتقال:
۱- سيم تلفني:
از اين نوع ارتباط در فواصل كوتاه و داخل شهر استفاده مي شود

۲- فيبر نوري:
براي ارتباطات راه دور و نيز ارتباطاتي كه حجم بسيار زيادي دارد استفاده مي شود.
از فيبر نوري براي ارتباطات بين شهري و نيز ارتباطات بين دو مركز كه در داخل شهر قرار دارد استفاده مي شود.

۳- انتقال هوايي:
براي ارتباطات بين شهري و حتي بين المللي استفاده مي شود. كه شامل سه نوع ارتباط است:

الف- انتقال موازي با زمين
در اين نوع انتقال امواج موازي سطح زمين ارسال مي شود.لازم به ذكر است امواج بالاتر از ۸۰ كيلو متر از سطح زمين نمي رود.

ب‌- ارسال هوايي:
در اين نوع ارسال از خاصيت منعكس كنندگي جو زمين استفاده مي شود ، ارتفاع امواج مي توانند بين ۸۰ تا ۴۰۰ كيلو متر باشد.انعكاس جو زمين در شب به مراتب بيشتر از روز مي باشد ، بنابراين در شب دريافت اطلاعات به مراتب خيلي بهتر از روز مي باشد.
پ- ارسال ماهواره اي
در اين نوع ارسال فركانس سيگنال ارسالي به مراتب خيلي بيشتر از دو حالت قبلي است.

تلفن های ابتدایی
ابتدايي ترين سيستم يك دهني و يك گوشي بوده ، مكانيزم آن به گونه اي بود كه يك كاسه فلزي كه داخل آن براده هاي زغال قرار داشته و يك صفحه دياگرام كه با كاسه كاملاً عايق شده بود و يك باتري كه بتوان نوسانات صوتي را به نوسانات الكتريكي تبديل نمود و از طريق جفت سيم به گوشي شخص مورد نظر بفرستد.

 

نوسانات نوسانات
))) ________________________ )))
صوتي نوسانات الكتريكي صوتي
ابتدايي ترين ارتباط ، ارتباط خانگي بود كه در اين سيستم از هر مشترك به مشتركهاي ديگر يك جفت سيم كشيده شده اين نوع ارتباط به هيچ وجه به صرفه نمي باشد و نيز يك شبكه تار عنكبوتي بسيار پيچ در پيچ بوجود مي آید.

انواع مراكز:
۱- مراكز دستي
در اين نوع مراكز به هر مشترك يك جفت سيم داده شده بود و مشترك براي ارتباط لازم بود تا هندل تلفن را بچرخاند كه فركانس ۲۵ هرتز بوجود مي آمد و با باتري در مركز زنگ به صدا درمي آمد در آنجا شخص به صورت دستي ارتباط را با مشترك مورد نظر برقرار مي نمود.اشكال اين مراكز اين بود كه با زياد شدن تقاضا مركز قادر به جواب گويي به تمامي مشتركين را نداشت.

۲-مراكز تلفن الكترو مكانيك
در اين مراكز از بازوهاي الكترو مكانيكي استفاده مي شود براي وصل دو مشترك A تا B مكانيزم به گونهاي است كه هنگامي كه مشترك A شماره خود را گرفته بازو AS برروي آن قفل شده تا ارتباط را برقرار نمايد بعد به وسيله بازوهاي ІGWشماره اول ПGW شماره دوم ШGW شماره سوم و… تا شماره آخر كه با بازوي LW گرفته شده و ارتباط ميان دو مشترك برقرار مي شود.

۳- مراكز تلفن الكترو مكانيك با كنترل الكترونيكي
همان مراكز تلفن الكترو مكانيك مي باشد با اين تفاوت كه بعضي از قسمتهاي كنترلي آن با كارتهاي الكترونيكي كار مي نمود.

۴-مراكز الكترونيكي
بعد از ساخت يكسو كننده ها و ديودها و ترانزيستورها و پيشرفت صنعت وسايل الكترو مكانيكي مخابراتي جاي خود را به وسايل الكترونيكي داد كه از انواع آن مي توان به XT,BIX اشاره نمود.

۵- مراكز ديجيتالي
بعد از مراكز الكترونيكي مراكز ديجيتالي بر سر كار آمد كه در آن به جاي سلكتورها از مالتي پلكسرها استفاده شد.

۶- مراكز SPC
بعد از مراكز الكترو مكانيكي روند رشد وسايل مخابراتي بسيار زياد بود به گونه اي كه وقتي مراكز الكترو مكانيكي شروع به جمع آوري شد مراكز سوئيچ يا همان SPC روي كار آمد كه به آن مراكزي با برنامه هاي ذخيره شده گفته مي شود و در آن هم سخت افزار و هم نرم افزار بكار رفته است.از مواردي كه مي توان نام برد (سوئيچ هاي خارجيS12,EWSD,N

EAX614 CDC98و سوئيچ هاي مونتاژ ايران پارستل ، كياتل ، عصر).

انواع سوئيچینگ:
۱- سوئيچينگ مداري
در این روش برای انتقال اطلاعات بین دو ماشین ابتدا یک اتصال فیزیکی بین مبدا و مقصد برقرار می شود در این روش خطوط ارتباطی گیرنده و فرستنده از نظر الکتریکی به هم متصل می شوند .
۲- سوئيچينگ پیام
در این روش که صرفا مختص انتقال داده های دیجیتال است هر ایستگاه یک اتصال دائمی و همیشه وصل با مر کز سوئیچ خود دارد .

سيگنالينگ:
زبان ارتباطي بين سيستم ها را سيگنالينگ مي گويند.
از انواع آن مي توان بهE&M,R1,R2,NO0,NO1,…,NO7)) اشاره نمود.
سيستمي كه در ايران كار مي نمايد از نوع NO7 مدل كانال مشترك يا ‍‍CCS مي باشد.

مراكز تلفن:
۱- مركز تلفن شهري
ارتباط را ميان مشتركين داخل شهر برقرار مي نمايد.
۲- مركز تلفن بين شهري(STD)
ارتباط را ميان مشترك داخل شهر و مشترك خارج از شهر برقرار مي نمايد.
كه شامل سه بخش LX,PC,SC مي باشد.
كه مي توان مكانيزم زير را براي آن تعريف نمود.
مشتركي كه در شهر كاشمر مي باشد مي خواهد با مشتركي كه در شهر لاهيجان است تماس بگيرد بنابراين از LX كاشمر به PCتربت حيدريه ارتباط برقرار مي شود و از آنجا به PC رشت ارتباط برقرار مي شود اگر ارتباط برقرار شود به LX لاهيجان رفته و ارتباط برقرار مي شود اگر DR1 برقرار نشد آنگاه از DR2 ارتباط برقرار ميشود و به PC رشت رفته و از آن به LX لاهيجان مي رود اگر باز هم از DR2 ارتباط برقرار نشد به SC مشهد مي رود و از آن دوباره از خط LCR1 ارتباط برقرار مي نمايد و اگر ارتباط برقرار نشد از خط LCR2 ارتباط را برقرار مي كند به نزديكترين راه DR و به دورترين راه LCR مي گويند.

 

 

۳- مركز تلفن بين المللي(ISC)
ارتباط را ميان مشترك داخل كشور و مشترك خارج از كشور برقرار مي نمايداگر ارتباط بين المللي داشته باشيم همان فرايند بالا را انجام مي دهيم با اين تفاوت كه با مشترك خارج از كشور تماس برقرار مي شود و تا SC تهران سعي به برقراري ارتباط مي كند

مراكز در شهرستانها:
۱- شهرستانهاي كوچك:
به علت فاصله كم شهري يك مركز پاسخ گوي تمام شهر مي باشد

۲- شهرستانهاي متوسط :
شهرهاي متوسط به علت بزرگي نصبي ، معمولاً فاصله زياد مشترك با مركز ايجاد مشكل مي نمايد بنابراين از دو مركز استفاده مي شود و براي ارتباط ميان آنها از فيبر نوري استفاده مي شود

۴- شهرستانهاي بزرگ:
شهرهاي بزرگ به علت بزرگي بسيار زياد بايد از چندين مركز استفاده شود و براي ارتباط از مراكز ترانزيت استفاده مي شود

مكانيزم مخابرات:
۱- داخل مركز:
۲- خارج مركز:

داخل مركز
به سه قسمت تقسيم مي شود كه عبارت است از:

۱٫ ارتباطات:
كه شامل سه بخش اتاق كابل ، MDF و دستگاه سوئيچ مي باشد.

اتاق كابل:
كابل هايي كه از حوضچه اي كه در زير مركز قرار دارد به مركز وارد مي شود به اتاق كابل مي رود ، اين اتاق داراي يك پمپاژ كننده هوا مي باشد كه داخل كابل هوا را با فشار مي دهد تا در صورت نشتي آب وارد كابل نشود .
واحد سوئيچ :
سوئيچ ارتباط را با مشترك مورد نظر با توجه به اطلاعاتي كه متقاضي مي دهد برقرار مي نمايد و همچنين سوئيچ داراي امكانات داخلي نيز مي باشد.
از امكانات داخلي آن مي توان به كنفرانس ، Call Waiting ، Call For Ward ، Call Back اشاره نمود.
سوئيچ ها انواع مختلف با ظرفيت هاي متفاوت دارد و با توجه به نياز هاي مراكز و تعداد متقاضي متفاوت مي باشد
هر سوئيچ از تعدادي راك و شلف تشكيل شده و با توجه به ظرفيت مراكز متفاوت مي باشد

كارت هاي موجود در سوئيچ:
POWER:
اين كارت نقش تغذيه نيرو در سوئيچ را بر عهده دارد.
MCU:
كارت اصلي سوئيچ كه كار مديريت بر ديگر كارت ها را بر عهده دارد.
SMB:
كار ارتباط ميان شلف ها را بر عهده دارد يا به عبارتي ارتباطات داخل شهري به وسيله اين كارت صورت مي گيرد.
DTU:
جهت ترانك هاي خروجي استفاده مي شود
ANP:
كارت هاي مشتركين كه هر كارت مي تواند ۱۶ مشترك را پاسخ

گويي نمايد كه شامل دو LED مي باشد سبز كه نشان دهنده فعال بودن كارت است و قرمز كه نشان دهنده اين است كه كارت در حال فعاليت مي باشد.

خارج مركز
ارتباط از هر مشترك به وسيله جفت سيم به پستهايي كه در جلوي خانه هر مشترك قرار دارد رفته ( به اين سيمها كابل هاي هوايي مي گويند ).از پست ها به وسيله كابل خاكي از زير زمين به نزديكترين كافو ارتباط داده شده.از كافو ها به وسيله ي كابل تونلي به حوضچه اي كه در زير مركز قرار دارد ، ارتباط برقرار است.در حوضچه كابل ها تقسيم بندي شده و به داخل مركز داخل اتاق كابل مي شود.

چك سوئيچ:
ابتدا از لحاظ انواع بوقها سوئيچ را چك مي نماييم انواع بوقها عبارتند از بوق اشغال ، بوق ممتد ، بوق دايورت و بوق وصل و غيره ميباشد ، به وسيله كانال هايي كه مي خواهند چك شود به يك مشترك تماس گرفته شده و بوق ها چك مي شود.
انواع شماره گيري كه شامل شماره گيري داخلي و راه دور مي باشد ، براي شماره گيري داخلي بايد ارتباط داخلي ميان شلفها را كنترل نمود و براي راه دور با برقرار نمودن ارتباط از طريق هر كانال با يك مشترك ديگر صورت گيرد كه تست به صورت دو طرفه مي باشد يعني هم در ورودي وهم در خروجي.
انواع سرويس هاي آن از قبيل كنفرانس ، Call Waiting ، Call For Ward ، Call Back را تست مي نمايند.
همچنين تست هزينه نيز مي باشد كه كنتورهاي داخل سيستم را چك مي نمايند تا قيمت دقيق بر اساس Zone موجود در سيستم را رعايت مي نمايد يا خير.
تست آنونس نيز است كه همان صدا هاي ضبط شده كه از تلفن پخش مي شود مي باشد.

راه اندازي يك مركز:
شامل دو بخش :
۱- سخت افزاري
در ابتدا توسط كارشناس طرح و نظارت دستگاه هاي مخابراتي در مكان هاي معين قرار داده مي شودوسپس شروع به وصل نمودن سيم ها مي نمايند تا ارتباط را ميان سوئيچ شارژر باطري ها و راديو برقرار شود بعد از اين فرايند ها شلف ها وصل شده و ارتباط كلي برقرار مي شود .
۲- نرم افزاري
EP ROM هاي تمامي شلف ها بر اساس ورژن دستگاه و نياز مشتركين و كد مركز و نوع سيستم هاي ويژه پر مي شود.
كليه موارد مورد نياز از قبيل ۱۱۷ ، ۱۱۸ ، تلفن هاي سرويس و سرويس هاي ويژه به صورت فايل BACK UP نوشته و آماده LOUD كردن مي نمايند
Prefix كه شامل پيش شماره هاي مشتركين و همگاني ها و غيره مي باشد را توليد نموده و اجرا مي نمايند.

خرابي يكي از مراكز:
در اين مركز ۶ شماره از شماره هاي مركز خود به خود تغيي

ر پيدا كرده و به شماره هاي نا معلوم تبديل شده بود.
در ابتدا براي تغيير آن شماره ها از قسمت EDIT در بخش مديريت سيستم سعي به تغيير شماره نموده ولي سيستم با خطا ويرايش انجام شده را رد مي نمود.در آخر مجبور به انجام RESET FAST ON LOAD شدند در اين فرايند تمامي حافظه هاي جانبي داده شده به سيستم پاك مي شود و دوباره بايد آنها را فعال نمود كه اين يكي از ضعف هاي سيستم مي باشد.كار RESET FAST ON LOAD را به طريق زير انجام مي دهند در قسمت RESET سيستم رفته در قسمت SET PACKET رمز مخصوص RESET FAST ON LOAD را نوشته و آنرا اجرا مي نمايند با اين كار تمامي NV RAM تخليه مي شود ، بعد از انجام تمامي فرايند بالا دوباره سيستم را فرا خواني نموده و تمامي فايل هاي BACK UP سيستم را اجرا مي نمايند كه اين فايل ها مربوط به خود مركز و مشخصات داخلي آن مي باشد ، بعد از آن شلف ها فرا خواني شده و دوباره سيستم آماده كار مي باشد و نيز لازم به ذكر است كه خرابي نيز بر طرف شده.

سوئیچ پارستل داراي يك سرور اصلي مي باشد كه اين سرور داراي سه بخش زير

است:
۱- مديريت راهبردي و نگه داري:
در اين بخش كه اصلي ترين بخش اداره سيستم مي باشد كار هاي فراواني انجام مي شود كه از مي توان به قطع يا وصل سيستم ، Reset كردن سيستم ، فعال كردن سرويس هاي ويژه ، ويرايش و غيره اشاره نمود.

۲- System Configuration

كار مديريت شلف ها را بر عهده دارد يعني مي توان با آن يك شلف را فعال يا غير فعال نمود و همچنين مي توان شلف ها را فرا خواني نمود.

۳- Billing
Billing يا charjing كار كنتور برداري يا به عبارتي كار كرد هر يك از مشتركين را نشان مي دهد و مي توان از آن براي صدور قبض استفاده نمود.

كنتور برداري از يك سيستم به صورت زير مي باشد:
در سرور اصلي كه شامل سه بخش بود در بخش سوم يعني billing يا charjing كه شماره تمامي مشتركين با كار كرد كنتور هاي آن ها از اول راه اندازي شماره تا همين لحظه كه در حال كار است را نشان مي دهد.
براي هر مشترك كنتور ها به صورت ۵ جدول كاركرد است كه به ترتيب عبارتند از:
Local , External , Mobile , Inter national , Counter
در قسمت Counter مبلغ كل كار كرد مشتري را نشان مي دهد.براي كنتور گيري در قسمت آخر Print to file را انتخاب مي نماييم در قسمت مورد نظر كنتور ها كاركرد را با توجه به تاريخ انتخابي و يا از يك تاريخي تا يك تاريخ ديگر كه معمولاً دو ماهه است مي توان ضبط نمود.

حال با داشتن كنتور مورد نظر با تاريخ مشخص كه در هارد سرور قرار دارد با انتقال به يك فلاپي ديسك و با بردن به بخش آبونمان براي تك تك مشتركين قبض صادر مي گردد.

شبكه هاي خصوصي مجازي (VPN)
در طي ده سال گذشته دنيا دستخوش تحولات فراواني در عرصه ارتباطات بوده است . ا

غلب سازمانها و موسسات ارائه دهنده كالا و خدمات كه در گذشته بسيار محدود و منطقه اي مسائل را دنبال و در صدد ارائه راهكارهاي مربوطه بودند ، امروزه بيش از گذشته نيازمند تفكر در محدوده جهاني براي ارائه خدمات و كالاي توليده شده را دارند. به عبارت ديگر تفكرات منطقه اي و محلي حاكم بر فعاليت هاي تجاري جاي خود را به تفكرات جهاني و سراسري داده اند. امروزه با سازمانهاي زيادي برخورد مي نمائيم كه در سطح يك كشور داراي دفاتر فعال و حتي در س

طح دنيا داراي دفاتر متفاوتي مي باشند . تمام سازمانهاي فوق قبل از هر چيز بدنبال يك اصل بسيار مهم مي باشند : يك روش سريع ، ايمن و قابل اعتماد بمنظور برقراري ارتباط با دفاتر و نمايندگي در اقصي نقاط يك كشور و يا در سطح دنيا اكثر سازمانها و موسسات بمنظور ايجاد يك شبكه WAN از خطوط اختصاصي (Leased Line) استفاده مي نمايند.خطوط فوق داراي انواع

 با سرعت ۱۵۵ مگابيت در ثانيه ) دامنه وسيع خطوط اختصاصي را نشان مي دهد. يك شبكه WAN داراي مزاياي عمده اي نسبت به يك شبكه عمومي نظير اينترنت از بعد امنيت وكارآئي ادد ، مستلزم صرف هزينه بالائي است همزمان با عموميت يافتن اينترنت ، اغلب سازمانها و موسسات ضرورت توسعه شبكه اختصاصي خود را بدرستي احساس كردند. در ابتدا شبكه هاي اينترانت مطرح گرديدند.اين نوع شبكه بصورت كاملا” اختصاصي بوده و كارمندان يك سازمان با استفاده از رمز عبور تعريف شده ، قادر به ورود به شبكه و استفاده از منابع موجود مي باشند. اخيرا” ، تعداد زيادي از موسسات و سازمانها با توجه به مطرح شدن خواسته هاي جديد ( كارمندان از راه دور ، ادارات از راه دور )، اقدام به ايجاد شبكه هاي اختصاصي مجازي VPN)Virtual Private Network) نموده اند.
يك VPN ، شبكه اي اختصاصي بوده كه از يك شبكه عمومي ( عموما” اينترنت ) ، براي ارتباط با سايت هاي از راه دور و ارتباط كاربران بايكديگر، استفاده مي نمايد. اين نوع شبكه ها در عوض استفاده از خطوط واقعي نظير : خطوط Leased ، از يك ارتباط مجازي بكمك اينترنت براي شبكه

اختصاصي بمنظور ارتباط به سايت ها استفاده مي كند.

دسته بندي VPN براساس رمزنگاري
VPN را مي توان با توجه به استفاده يا عدم استفاده از رمزنگاري به دو گروه اصلي تقسيم كرد

:
۱- VPNرمزشده :
VPN هاي رمز شده از انواع مكانيزمهاي رمزنگاري براي انتقال امن اطلاعات بر روي شبكه عمومي استفاده مي كنند. يك نمونه خوب از اين VPN ها ، شبكه هاي خصوصي مجازي اجرا شده به كمك IPSec هستند.