شبكه‌ چيست‌؟

شبكه‌ مجموعه‌اي‌ از سرويس‌ دهنده‌ها و سرويس‌ گيرنده‌هاي‌ متعددي‌ مي‌باشد كه‌به‌ يكديگر متصل‌ هستند.
در اين‌ بين‌ سرويس‌ دهنده‌ها (server) نقش‌ سرويس‌ دهنده‌ و خدمات‌ دهي‌ وسرويس‌ گيرنده‌ها (Client) نقش‌ سرويس‌ گيرنده‌ يا همان‌ مشتري‌ را بازي‌ مي‌كنند.

انواع‌ شبكه‌:

 

شبكه‌ها را مي‌توان‌ به‌ دو دسته‌ي‌ «شبكه‌هاي‌ محلي‌» LAN و شبكه‌هاي‌ بزرگ‌تر از آن‌(WAN) تقسيم‌ كرد.

شبكه‌هاي‌ محلي‌: Local Area Network

اين‌ نوع‌ شبكه‌ها به‌ شبكه‌هاي(‌ (LAN) معروف‌ هستند. شبكه هاي محلي معمولا ميزبان ۲ تا ۲۰كامپيوتر و در غالب Work Group ميباشند. سرعت اين نوع شبكه بسيار زياد است (معمولا ۱۰۰MB Per Sec) و مي توان حجم داده هاي بالا را در مدت بسيار كم انتقال داد.

شبكه‌هاي‌ گسترده‌: Wide Area Network

اين نوع شبكه ها به شبكه هاي WAN معروف هستند. اين شبكه ها بزرگتر از شبكه هاي LAN و اغلب براي امور عمومي از آن استفاده مي شود.
ازجمله اين شبكه ها ميتوان شبكه هاي VAN و يا شبكه هاي بزرگتر مانند Internet و.. را نام برد

سرعت انتقال داده ها در اين نوع شبكه ها نسبت به LAN (در ايران) بسيار ناچيز ميباشد. اين سرعت به خاطر استفاده از خطوط ۵۶K است. البته مي توان با استفاده از خطوط DSL يا ISDN و يا بي سيم Wire Less سرعت اين ارتباط را به اندازه ,۲۵۶ k , 512 kيا بالاتر افزايش داد.

Internet Protocol: IP

IP يك‌ عدد ۳۲ بيتي‌ (bit) است‌ كه‌ پس‌ از اتصال‌ به‌ شبكه‌(… , Internet , LAN) به‌ ما

متعلق‌ مي‌گيرد.
شكل كلي IP را مي توان به صورت http://www.xxx.yyy.zzz در نظر گرفت كه با هر بار اتصال به اينترنت به صورت Dial Up اين عدد تغيير مي كند.
به عنوان مثال در حال حاضر IP ما ۲۱۳٫۱۵۵٫۵۵٫۱۰۴ است اما در اتصال بعدي ممكن است اين عدد به ۲۱۳٫۱۵۵٫۵۵٫۲۰ تغيير كند.

IP چه كاربردي دارد؟

IP به عنوان يك شناسنامه در شبكه است و كاربردهاي بسياري دارد .براي توصيف كامل IP نياز به شرح TCP/IP است كه بعدا به آن اشاره خواهيم كرد.
همان طور كه در جامعه شناسنامه وسيله اي براي احراز هويت ماست و بدون آن جزو آن جامعه محسوب نمي شويم ، IP نيز وسيله اي براي شناسايي ما در شبكه است و امكان اتصال به شبكه بدون آن وجود ندارد.

به طور مثال هنگامي كه در شبكه مشغول چت (Chat) هستيم ، كامپيوتر شما داراي يك IP مي باشد. و جملاتي را كه شما تايپ مي كنيد به وسيله مسير يابها (Router ) مسير يابي (Routing) شده و به كامپيوتر شخص مقابل ميرسند و متني را هم كه شخص مقابل تايپ ميكند روي IP شما فرستاده مي شود.

خط فرمان در ويندوز چيست؟

خط فرمان يا همان “Command Prompt” در ويندوز نوعي شبيه ساز سيستم عامل Dos در ويندوز است كه فايلهاي اجرايي “exe,com” در آن اجرا مي شود.
خط فرمان ويندوز دستورات بسيار زياد و كاربردي دارد كه به مرور زمان انها را خواهيم آموخت.
دسترسي به خط فرمان در ويندوز:
دسترسي به خط فرمان به دو روش ميسر است.
روش اول : روي Start Menu كليك كرده و گزينه Run را انتخاب مي كنيم . سپس در پنجره ظاهر شده اگر ويندوز شما ۹۸/ME باشد عبارت “Command” و اگر ۲۰۰۰/۲۰۰۳/XP باشد عبارت “CMD” را تايپ مي كنيم هم اكنون محيط Command Prompt در جلوي شما قرار دارد!
روش دوم : با طي كردن مسير Start> Programs>Accessories و كليك كردن برروي Command Prompt اين محيط براي شما باز ميشود.

چگونه IPخود را بدست آوريم :
براي بدست آوردن IP خود در سيستم عامل ويندوز كافي است همان طور كه در بالا توضيح داده شد به محيط Command Prompt رفته و عبارت ” IPCONFIG ” را تايپ كنيم.
به طور مثال پس از اجراي دستور به نتايج زير مي رسيد :

Windows IP Configuration

Ethernet adapter :
IP Address. . . . . . . . . : 213.155.55.232
Subnet Mask . . . . . . . . : 255.255.255.0
Default Gateway . . . . . . : 213.155.55.232

فعلا تنها به سطر IP Address توجه كنيد (Default Gateway و Subnet Mask) بعد

ا برسي خواهد شد. ملاحظه ميكنيد كه IP ما۲۱۳٫۱۵۵٫۵۵٫۲۳۲ است.

آدرسهاي IP به چند دسته تقسيم مي شوند؟

آدرسهاي IP به پنج كلاس A,B,C,D,E تقسيم مي شوند. از بين اين كلاسها تنها كلاسهاي A,B,C كاربرد دارند كه به شرح آنها مي پردازيم .

كلاس A :

تمام IP هايي كه www آنها (در درس قبل شكل كلي IP را به صورت http://www.xxx.yyy.zzz معرفي كرديم) بين ۱ تا ۱۲۶ است ، جزو كلاس A محسوب مي شوند.
به عنوان مثال : ۱۱۲٫۱۰٫۵۷٫۱۳ يك IP كلاس A است. اين كلاس ويژه پايگاهاي بزرگ اينترنتي است.

كلاس B :

تمام IP هايي كه WWW آنها بين ۱۲۸ تا ۱۹۱ مي باشد را شامل مي شود. مانند IP ي ۱۷۲٫۱۵۵٫۵۵٫۷۳ كه جزو كلاس B است.

كلاس C :

اين كلاس تمام IP هايي كه WWW آنها بين ۱۹۲ تا ۲۲۳ است را شامل مي شود: مانند ۲۱۳٫۱۳۳٫۵۲٫۱۳۸ كه جزو كلاس C محسوب مي شود.

تحليل IP :

همان طور كه گفته شد IP يك عدد ۳۲ بيتي است. هم اكنون اين گفته را كاملتر شرح داده و مطلب را بازتر مي كنيم(

درك اين قسمت از مطلب نيازمند دانستن مفاهيم Bit و Byte است . اين در حقيقت واحدهاي اندازه گيري حافظه كامپيوتر هستند كه در پايين آنها را شرح مي دهيم :
BIT: به كوچكترين واحد اندازه گيري حافظه كامپيوتري مي گويند.
Byte: به مجموع ۸ بيت ، يك بايت مي گويند.
بنابر اين نتيجه مي گيريم ۳۲ بيت همان ۴ بايت در مبناي اعشاري (مبناي ۱۰ ) است و براي اين كه كامپيوتر اعداد را در مبناي ۲ در نظر مي گيرد آن را به صورت Binary (مبناي ۲ ) مي نويسيم.
براي اينكه اين مفاهيم را بهتر متوجه شويد آنها را در جدول برسي مي كنيم.

IP از چند قسمت تشكيل شده است؟

IP از دو قسمت Net ID و Host ID تشكيل شده است و مقادير بيت ها در اين دو قسمت در كلاسهاي مختلف IP متفاوت است. Net ID در واقع شناسه شبكه و Host ID شناسه ميزبان در IP است.

 

برسي Net ID در كلاساهي مختلف:

Net ID در كلاس A به صورت http://www.0.0.0 يعني تنها www را شامل مي شود.

در كلاس B به صورت : http://www.xxx.0.0 است يعني http://www.xxx در واقع Net Id مي باشد.
و در كلاس C به صورت : http://www.xxx.yyy.0 است يعني NetID ..

كلاس A :
Net ID هشت بيت است و Host ID آن ۲۴ بيت كه مجموعا ۳۲ بيت مي شود.
اين كلاس مي تواند ۱۶٫۷۷۷٫۱۴ ميزبان (Host) داشته باشد يعني ۱۶٫۷۷۷٫۱۴ IP كه زير مجموعه آن قرار مي گيرند. به عنوان مثال http://www.44.4.13 كه ۴۴٫۴٫۱۳ يكي از ميزبان ها (Host) مي باشد.

كلاس B :

NetID از هشت بيت به شانزده بيت افزايش مي يابد و فضا را براي host ID كمتر مي كند، به همين دليل IP هاي زير مجموعه آن به ۵۶٫۵۳۴ كاهش مي يابد. به عنوان مثال IP : http://www.xxx.55.137 كه ۵۵٫۱۳۷ يكي از ميزبانهاست .

كلاس C :
NetID باز هم بزرگتر شده و از ۱۶ بيت در كلاس B به بيست و چهار افزايش مي يابد و Host ID به كوچكترين مقدار خود يعني هشت بيت مي رسد. اين كلاس تنها ۲۴۲ IP را پشتيباني مي ك

ند. به عنوان مثال http://www.xxx.yyy.93 كه در آن ۹۳ يكي از ميزبانهاست.

نكات مهم درس :
۱- سعي كنيد بيشتر در محيط Command Prompt كار كنيد تا به آن عادت كرده و دست خود را در اجراي دستورات سريع تر كنيد .
۲- با كمي دقت حتما متوجه مي شويد كه IP اي كه www آن ۱۲۷ باشد در هيچ يك از كلاسهاي مطرح شده وجود ندارد. در حقيقت IP ي ۱۲۷٫۰٫۰٫۱ از قبل براي كامپيوتر خودمان رزرو شده و به آن Local Host مي گويند.
۳- هنگامي كه به صورت Dial Up به اينترنت متصل مي شويد معمولا IP كلاس C به شما تعلق مي گيرد.
۴- توصيه و پيشنهاد براي استفاده از Command Line ويندوز ۲۰۰۰ يا XP است.

مفاهيم اوليه شبکه

شبكه: از به هم پيوستن چند کامپيوتر به يکديگر و برقراری ارتباط بين آنها يک شبکه تشکيل می گردد.

LAN: به شبکه محلی که در آن کامپيوتر ها نزديک به هم بوده و ارتباط آنها از طريق Hub ،Switch و يا Wireless باشد اطلاق می شود.

Intranet و Internet: منظور از اينترانت همان شبکه جهانی اينترنت است که در محيط بسته (Lan) پياده سازی شده و با دنيای خارج از آن ارتباطی ندارد.

 

Protocol: عبارتست از قراردادی که تعدادی کامپيوتر طبق آن با يکديگر ارتباط برقرار کرده و به تبادل اطلاعات می پردازند.

TCP/IP: يک پروتکل جامع در اينترنت بوده و تمام کامپيوترهايی که با اينترنت کار می کنند از آن تبعيت می کنند.

IP Address: در اينترنت هر کامپيوتر دارای يک آدرس IP است. هر IP متشکل از ۴ عدد بوده که با يک نقطه ازهم جدا می شوند. ( مثل ۲۱۷٫۲۱۹٫۱۷۵٫۱۱ ) هر کدام از اين اعداد حداکثر می توانند ۲۵۴ باشند. هر IP دارای يک Mask می باشد که از روی آن می توان تعداد IP های يک شبکه محلی را تشخيص داد.

Valid IP: به IP هايی گفته می شود که در اينترنت معتبر بوده و قابل شناسايی باشند.

Invalid IP: به IP هايی گفته می شود که در اينترنت فاقد هويت و غير قابل شناسايي می باشند. از اين IP ها معمولا در شبکه های Lan در صورت نداشتن Valid IP به ميزان کافی و يا جهت امنيت شبکه استفاده می شود. از Invalid IP بدليل نداشتن هويت در اينترنت نمی توان برای اتصال به اينترنت استفاده کرد. بلکه بايد از تکنيکهايی مثل NAT يا Proxy استفاده کرد.

Proxy: در مفهوم عاميانه به سانسور کردن سايتها تعبير مي شود. اما از نظر فنی راه حلي است براي اينکه ما بتوانيم از Invalid IP ها برای اتصال به اينترنت استفاده کنيم. در اين روش بايد يک Proxy Server در شبکه نصب شود. در کل اين روش مطلوب نبوده و داراي نقاط ضعف عمده زير است: ۱- نياز است که کاربران تنظيمات خاصی را در کامپيوتر خود انجام دهند. ۲- در اين روش بسياری از پروتکلها پشتيباني نشده و قابل استفاده نيستند.
با اين حال برخی از مراکز اينترنتی نظير دانشگاهها، مؤسسات دولتی و امنيتی و … برای کنترل بيشتر کاربران خود و گزارشگيري از سايتهای مرور شده توسط هر کاربر از Proxy استفاده می کنند. از جمله نرم افزارهای Proxy Server می توان به Squid، ISA، CacheXpress و . . . اشاره کرد.

 

NAT: يک تکنيک خوب برای بکارگيری Invalid IP است. در اين روش تقريبا تمام پروتکل ها پشتيبانی می شوند و مهمتر اينکه نياز به تنظيم خاصی بر روی کامپيوتر کاربران نيست. از جمله

نرم افزارهايی که کار NAT را انجام می دهند می توان به ISA و Winroute اشاره کرد.

DNS: پروتکل تبديل اسم Domain به IP می باشد. در شبکه به دستگاهی که اين کار را انجام می دهد DNS Server گفته می شود. (۶۲٫۲۱۷٫۱۵۶٫۲۰۵ = www.yahoo.com )

Routing: اگر کامپيوتري بخواهد با يک کامپيوتر ديگر در اينترنت ارتباط برقرار کند، Packet هايش الزاما از چندين Node (کامپيوتر يا Router ) عبور می کند تا به مقصد برسد. به عملی که يک Node بر روی Packet ها و ارسال آنها به Node ديگر برای رسيدن به مقصد انجام می دهد Routing گفته می شود.

Mail Server: در شبکه به سروری گفته می شود که کار دريافت، ارسال و ن

گهداری Email را انجام ميدهد. از جمله نرم افزارهايی که براي Mail Server مورد استفاده قرار می گيرند می توان به MDaemon و Exchange اشاره کرد.

Web Server: به سروری گفته می شود که صفحات Web بر روی آن قرار گرفته و Page های آن از طريق اينترنت قابل دستيابی است.

FTP Server: به سروری گفته می شود که فايلهای مورد نياز برای Download کردن کاربران بر روی آن قرار گرفته است. و کاربران می توانند فايلهای موجود در FTP Server را Download کنند.

Domain: به نام يک شبکه که منحصر بفرد بوده و در اينترنت Register شده است گفته می شود. مثل www.ilam.ac.ir . يک شبکه می تواند دارای يک يا چند Domain باشد. البته يک شبکه می تواند بدون Domain يا دارای Domain محلی نيز باشد.

Domain Registration: به عمل ثبت Domain گفته می شود. چنانچه شما بخواهيد يک Domain برای خود رجيستر کنيد ابتدا بايد يک نام را که تا کنون در اينترنت استفاده نشده است انتخاب کنيد. سپس توسط شرکتهايی که عمل Domain Registration را انجام مي دهند آنرا بنام خود به مدت زمان معين Register کنيد.

Host: به کامپيوترهای ميزبان که صفحات Web يا فايلهای FTP بر روی آن قرار دارند Host گفته می شود.

PC 2 Phone: به امکان ايجاد ارتباط تلفنی بوسيله اينترنت از طريق يک کامپيوتر با

Phone 2 Phone: به امکان ايجاد ارتباط تلفنی بوسيله اينترنت از طريق يک تلفن با يک تلفن ديگر Phone2Phone گفته می شود.

ISP: به مراکز سرويس دهی اينترنت ISP گفته می شود. (Internet Service Provider)

ITSP: به مراکز سرويس دهی Phone2Phone گفته می شود. (Internet Telephony Service Provider)

DVB: به کارت سخت افزاری اطلاق می شود که در يکي از Slot های کامپيوتر قرار می گيرد و بوسيله يک کابل به ديش متصل شده و از طريق آن می تواند Receive کند.

 

Receiver: يک Device است که به ديش وصل شده و عمل دريافت اطلاعات از ديش را انجام می دهد.

Transiver: يک Device است که به ديش وصل شده و عمل ارسال اطلاعات به ديش را انجام می دهد.

Cache Server: در حقيقت Proxy Server ای است که بتواند هنگام کارکردن کاربران، سايتهای بازديد شده توسط آنها را در خود نگهداري کرده و در صورتی که کاربر ديگری بخواهد همان سايتها را بازديد نمايد با سرعت بيشتر و صرفه جويی در پهنای باند پاسخ خود را از طريق Cache Server دريافت کند. وجود Cache Server در شبکه می تواند تا ۵۰ درصد در اندازه پهنای باند صرفه جويي کند و راندمان شبکه را بالا ببرد. (در شرايط بهينه اين ميزان تا ۶۰ درصد هم افزايش می يابد.) Cache Server هم می تواند سخت افزاری باشد (مثل Cache Force) و هم مي تواند نرم افزاری باشد.(مثل: ۱- Squid که تحت Linux و Windows قابل نصب است. ۲- ISA که تحت Win2000 قابل نصب است. ۳- CacheXpress که تحت Linux و اکثر Windowsها قابل نصب است.)

Accounting/Billing: به نرم افزارهای مديريت کاربران در يک ISP گفته می شود. اين نرم افزارها کنترل ميزان استفاده کاربران از شبکه اينترنت را برعهده دارند. پر استفاده ترين نرم افزار در اين زمينه، NTTacPlus است.

Firewall: هم بصورت سخت افزاری و هم بصورت نرم افزاری وجود دارد و وظيفه آن بالا بردن ضريب امنيتی شبکه به منظور جلوگيری از Hack شدن و سوء استفاده توسط افراد سودجو

می باشد.

Filtering: هم بصورت سخت افزاری و هم بصورت نرم افزاری وجود دارد و وظيفه آن جلوگيري از ورود کاربران به سايتهای غير مجاز می باشد.

MultiPort : دستگاهی است که معمولا در ISPها مورد استفاده قرار مي گيرد. داراي يک کارت PCI بوده و بر روی Mainboard يک کامپيوتر نصب می شود. با نصب MultiPort می توان Comport های يک کامپيوتر را افزايش داد و تعداد زيادی Modem به يک کامپيوتر متصل کرد.

RAS: به کامپيوتری گفته می شود که تعداد زيادی Modem به آن متصل بوده و کاربران می توانند به آن Connect کرده و از اينترنت استفاده کنند.

Access Server: به دستگاههايی گفته مي شود که کاربران اينترتنی قادر باشند به آن Connect کرده و از طريق آن به اينترنت دسترسی پيدا کنند.

VOIP Gateway: به دستگاههايی گفته می شود که کاربران تلفنی قادر باشند به آن Connect کرده و از طريق آن با کشورهاي مختلف ارتباط تلفنی برقرار کنند.

VOIP Carrier: به تشکيلاتی گفته می شود که با VoIP Gateway از طريق اينترنت در ارتباط بوده و ارتباط های تلفنی بين VoIP Gateway و کشورهای مختلف را برقرار می سازد.

Bridge :

وسيله ايست كه دو LAN مختلف يا دو سگمنت از يك LAN را كه از پروتوكل ارتباطي يكساني استفاده مي كنند، به يكديگر متصل مي سازد. Bridge توانايي كنترل ترافيك، فيلتر كردن بسته هاي داده و … را دارد. توسط Bridge مي توان يك LAN با تعداد ايستگاههاي كاري زياد را به سگمنت هاي كوچكتري تقسيم كرد كه در نتيجه هر سگمنت مانند يك شبكه مستقل عمل كرده و برقراري ارتباط ايستگاهها راحتتر انجام مي شود. هرگاه دو ايستگاه بطور همزمان اقدام به ارسال بسته هاي داده در شبكه كنند، تصادم (collision) رخ مي دهد كه مانع ارسال صحيح داده مي شود و هر چه تعداد ايستگاهها بيشتر باشد، احتمال رخ دادن تصادم نيز بيشتر مي گردد . Bridge با تقسيم شبكه به چندين سگمنت از احتمال رخ دادن تصادم مي كاهد. همچنين اگر پيامي از يك ايستگاه براي ايستگاهي ديگر در همان سگمنت ارسال شود Bridge مانع انتشار پيام در سگمنت هاي ديگر شده و بار ترافيك ساير سگمنت ها را سنگين نمي كند. .

تجهيزات شبکه:

 

Repeater:

ساده ترين جزء ارتباطي در شبكه LAN ، كه سيگنالهاي ارتباطي در كابلها را تقويت يا دوباره سازي مي كند، Repeater مي باشد. سيگنالهاي ارتباطي در طول مسير كابلها بر اثر عواملي مانند نويز و غيره دچار تغيير شكل و يا ميرايي (ضعيف شدن تدريجي) مي شوند. يك Repeater آنالوگ مي تواند سيگنالهاي دريافتي را تقويت نمايد، در حاليكه Repeater ديجيتال توانايي بازسازي سيگنالهاي دريافتي با كيفيتي نزديك به كيفيت اصلي را داراست. با استفاده از Repeater ها مي توان طول كابلهاي داده را افزايش داد و در نتيجه ايستگاههاي كاري كه در فاصله دورتري (البته تا حد معيني از فاصله) از يكديگر واقعند را نيز مي توان بهم متصل كرد كه در نهايت باعث گسترش فيزيكي شبكه مي شود.

Router:

وسيله ايست كه وظيفه انتقال بسته هاي داده بين شبكه هاي مختلف را بر عهده دارد. يك روتر حداقل به دو شبكه LAN ، WAN و يا يك LAN و ISP متصل است. روتر اصطلاحا Protocol Independent است؛ يعني انتقال بسته هاي داده بين دو شبكه كه از پروتوكلهاي مختلف در ارتباطات داخلي خود استفاده مي كنند، را نيز به درستي انجام مي دهد. روترها در GATEWAY ، يعني محل ارتباط دو شبكه قرار دارند.
در Header هر بسته داده، مشخصات ايستگاه گيرنده آن مشخص شده است. روتر پس از خواندن آدرس گيرنده، بر اساس جدول مسيريابي و الگوريتم هاي مسيريابي و با توجه به بار ترافيك شبكه، بسته را از كوتاهترين و كم ترافيك ترين مسير به مقصد مي رساند. روترها براي تشخيص مسير مناسب، توسط پروتوكلهايي نظير ICMP با يكديگر ارتباط برقرار مي كنند. دو نوع روتر داريم؛ روتر Static كه جدول مسيريابي آن توسط مدير شبكه مقدار دهي مي شود و روتر Dynamic كه جدول مسريابي را خودش تنظيم مي كند و بطور اتوماتيك آنرا Update مي نمايد. همچنين اين روتر اطلاعات خود را با مسيرياب بعدي مبادله مي كند.

Gateway:

Gateway ؛ يك عضو در شبكه مي باشد كه به مثابه يك ورودي به شبكه اي ديگر است. طبق اين تعريف ISP شما كه باعث برقراري ارتباط شما با اينترنت مي شود يك Gateway است. Gateway مي تواند سخت افزاري يا نرم افزاري باشد و وظيفه اصلي آن تبديل پروتكل ها به يكديگر است. مثلا اگر شما در يك LAN از پروتكلي خاص استفاده مي كنيد، براي اتصال به اينترنت احتياج به Gateway داريد تا اين پروتكل را به پروتكل مورد استفاده در اينترنت تبديل كند. Gateway همچنين به عنوان يك Proxy Server يا Firewall عمل مي كند.

Hub:

وسيله ايست داراي چندين پورت كه از آن براي اتصال ايستگاههاي كاري موجود در يك LAN (اعم از كامپيوتر، پرينتر و…) به يكديگر استفاده مي شود. مي توان عملكرد آنرا شبيه يك Repeater چند پورته (Multi Port) دانست. هر ايستگاه توسط كابلي به يكي از پورتهاي موجود در هاب متصل مي شود و به اين طريق اطلاعات ارسالي از يك ايستگاه براي ساير ايستگاهها قابل دسترسي خواهد بود. يك Passive Hub اطلاعات ارسالي از يك ايستگاه را فقط به يك ايستگاه ديگر ارسال مي كند ( و نه ساير ايستگاهها ) و در مقابل، Active Hub اطلاعات ورودي را روي همه پورته

ا كپي مي كند و بدين ترتيب اطلاعات براي همه ايستگاهها ارسال مي شود. استفاده از هاب عمل حذف و اضافه كردن ايستگاهها به شبكه را بدليل عدم نياز به پيكربندي مجدد، آسانتر مي سازد.

در ميان محصولات شبکه, Cisco آشناترين و محبوبترين نام را دارد. محصولات Cisco معمولا” بهترين و مطمئن ترين ابزارهاي شبکه هستند. با داشتن يک روتر Cisco بعيد است مدير يک شبکه در حل مسائل و مشکلات خود به بن بست برسد. چرا که Cisco براي هر مسئله اي راه حلي را پيشنهاد کرده است.
ما در اينجا تنها مقداري درباره روترهاي Cisco بحث مي کنيم و وارد ساير محصولات Cisco نمي شويم.
بديهي است پرداختن به جزئيات کامل روترهاي Cisco نيز امکان پذير نيست. براي آگاهي کامل از محصولات و هر يک از تجهيزات Cisco مي توانيد به سايت cisco.com مراجعه نماييد.
امروزه استفاده از روترهاي Cisco به منظور برقراري ارتباط کاربران با ISP از جمله رايج ترين روشهاي موجود است. علاوه بر اين روترهاي Cisco مي توانند به منظورهاي مختلفي نظير Firewall , Routing , VoIP , … مورد استفاده قرار گيرند.

روترهاي Cisco داراي مدلهاي مختلفي بوده که برخي از آنها به اختصار عبارتند از :

Cisco 2511:

اين مدل داراي ۱ ماژول Ethernet مي باشد.
ــ براي اتصال خط Leased داراي پورت سريال Onboard است.
ــ مــيزان Ram آن۴ الي ۸ مــگابايت مي باشد و امکان افزايش را نيز داراست.
ــ ميزان Flash آن۸ الي ۱۶ مگابايت بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ ماژول نمي توان به آن اضافه کرد. اما مي توان ۲ پورت سريال براي اتصال خط Leased يا E1/T1 به آن اضافه کرد.
ــ سرعت Ethernet آن ۱۰ Mb/s مي باشد.

Cisco 26XX:

ــ اين مدل داراي ۱ پورت يا ۲ پورت Ethernet مي باشد.
ــ بــراي اتــصــال خــط Leased به کارت سريال WIC1T يا WIC2T نياز است.
ــ ميزان Ram آن حداقل ۱۶ و حداکثر ۲۵۶ مگابايت مي باشد.
ــ ميزان Flash آن حـــداقل ۸ و حـــداکثر ۱۲۸ مگابايت مي باشد.
ــ حداکثر ۱ ماژول مي توان به آن اضافه کرد.

ــ حداکثر ۲ کارت WIC مي توان به آن اضافه کرد.
ــ سرعت Ethernet آن ۱۰۰/۱۰ يا۱۰ مي باشد.

Cisco 36XX:

ــ اين مدل داراي ۱ پورت يا ۲ پورت Ethernet مي باشد.
ــ براي اتصال خط Leased به آن به ماژول NM-1FE2W و کارت سريال WIC1T يا WIC2T نياز است
ــ مــيزان Ram آن ۳۲ مــي باشــد و امــکان افــزايش را نيز داراست.
ــ ميزان Flash آن ۸ بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ حداکثر ۶ ماژول مي توان به آن اضافه کرد.
ــ سرعت Ethernet آن ۱۰۰ مي باشد.

Cisco 5300:
ــ اين مدل Router نبوده و فقط Access Server مي باشد.
ــ داراي ۲ پورت Ethernet است. يکي با سرعت ۱۰ و ديگري با سرعت ۱۰۰ است.
ــ خط Leased نمي توان به آن اضافه کرد.
ــ ميزان Ram آن ۶۴ مي باشد و امکان افزايش را نيز داراست.
ــ ميزان Flash آن ۱۶ بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ حداکثر ۳ ماژول مي توان به آن اضافه کرد.
ــ حداکثر ۴ خط E1 مي توان به آن اضافه کرد. (براي ۱۲۰ خط VoIP همزمان)

Cisco 5350:

ــ اين مدل داراي ۲ پورت Ethernet با سرعت ۱۰/۱۰۰ مي باشد.
ــ حداکثر ۷ خط E1 مي توان به آن اضافه کرد.
ــ داراي دو سريال پورت Onboard است که از آن مي توان براي اتصال خط Leased استفاده کرد.
ــ ميزان Ram آن ۱۲۸ مگابايت مي باشد و امکان افزايش را نيز داراست.
ــ ميزان Flash آن ۳۲ مگابايت بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ حداکثر ۳ ماژول مي توان به آن اضافه کرد.

ــ حداکثر ۷ خط E1 مي توان به آن اضافه کرد.

Cisco 1750:

ــ اين مدل داراي ۱ ماژول Ethernet مي باشد.
ــ به اين مدل مي توان ۲ کارت WAN اضافه کرد.
ــ مورد استفاده آن فقط به منظور Voice Gateway است.
ــ براي اتصال خط Leased به آن بايد ماژول WIC به آن اضافه کرد.
ــ ميزان Ram آن۱۶ مگابايت مي باشد و امکان افزايش را نيز داراست.

ــ ميزان Flash آن ۴ مگابايت بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ با استفاده از کارتهاي VIC-2FXO مي توان از حداکثر ۴ خط به منظور VoIP استفاده کرد.
ــ ماژول نمي توان به آن اضافه کرد.
ــ سرعت Ethernet آن۱۰/۱۰۰ مي باشد.

Cisco Vg200:

ــ اين مدل داراي ۱ ماژول Ethernet مي باشد.
ــ مورد استفاده آن فقط به منظور Voice Gateway است.
ــ اتصال خط Leased به آن ممکن نيست.
ــ ميزان Ram آن۱۶مگابايت مي باشد و امکان افزايش را نيز داراست.
ــ ميزان Flash آن ۴مگابايت بوده و امکان تعويض يا افزايش را نيز داراست.
ــ حداکثر ۱ ماژول مي توان به آن اضافه کرد.
ــ سرعت Ethernet آن ۱۰۰/۱۰ مي باشد.

همانگونه که گفته شد روترهاي Cisco نسبت به ساير روترها قابليت انعطاف پذيري بيشتري داشته و ماژول هاي مختلفي مي توان بر روي آنها نصب کرد و به منظورهاي مختلف از آنها استفاده نمود. از ميان انواع ماژولهايي که مي توان بر روي روترهاي Cisco نصب کرد مي توان به موارد زير اشاره کرد :

NM16AM: ماژول Data براي ۱۶ خط تلفن به همراه ۱۶ مودم Internal با سرعت ۵۶Kb/s مي باشد.

NM32A: ماژول Data براي ۳۲ خط تلفن بدون مودم internal مي باشد. اگر از اين ماژول استفاده شود بايد ۳۲ مودم External به روتر وصل شود.

NM16A: ماژول Data براي ۱۶ خط تلفن بدون مودم internal مي باشد. اگر از اين ماژول استفاده شود بايد ۱۶ مودم External به روتر وصل شود.

NM-HDV-2E1: بوسيله اين ماژول ۲ خط E1 را مي توان به روتر متصل کرد.

NM-HDV-1E1: بوسيله اين ماژول مي توان ۱ خط E1 به روتر متصل کرد.
NM-HDV-1E1e همانند NM-HDV-1E1 بوده با اين تفاوت که DSP Processor آن قوي تر است.

NM-HDV-1T1: بوسيله اين ماژول مي توان ۱ خط T1 به روتر متصل کرد.

NM-HDV-2T1: بوسيله اين ماژول مي توان ۲ خط T1 به روتر متصل کرد.

 

NM-2V: ماژولي است که روي روتر نصب مي شود و به آن مي توان ۲ کارت FXO يا FXS وصل کرد.

VIC-2FXO: بوسيله اين کارت مي توان دو خط آنالوگ معمولي را به منظور VoIP به روتر وصل کرد.
VIC-2FXS: همانند FXO بوده با اين تفاوت که به ماژول FXO خطوط تلفن شهري (PSTN) وصل مي شود اما به ماژول FXS مستقيما” گوشي تلفن وصل مي شود.

RAM: روترها هم مثل کامپيوترها داراي Ram مخصوصي بصورت ماژول در ظرفيته

اي ۸ , ۱۶ و ۳۲ و … مگابايتي مي باشند.

Flash: در حقيقت به منزله يک Hard Disk کوچک براي روترها بوده و ظرفيت آن پايين است. Flash و Ram هردو بر روي Board اصلي روتر سوار مي شوند.

NM-1FE2W: ماژولي است که معمولا” روي روترهاي سري ۳۶۰۰ نصب مي شود و يک پورت Fast Ethernet و دو پورت WAN (سريال) به روتر اضافه مي کند. (البته کارت WIC1T يا WIC2T هم لازم است)

NM-2FE2W: ماژولي است که معمولا” روي روترهاي سري ۳۶۰۰ نصب مي شود و دو پورت Fast Ethernet و دو پورت WAN (سريال) به روتر اضافه مي کند. (البته کارت WIC1T يا WIC2T هم لازم است)

WIC1T: با اتصال اين کارت به روتر يک پورت سريال Wan به روتر اضافه مي شود.

WIC2T: با اتصال اين کارت به روتر دو پورت سريال wan به روتر اضافه مي شود.

ذکر اين نکته لازم است که ماژولهايي را که مي توان بر روي روترهاي Cisco نصب کرد خيلي بيشتر از موارد ذکر شده مي باشند. اما عملا” ماژولهاي فوق بيش از ساير ماژولها کاربرد دارند.

Cisco IOS: به سيستم عامل روترها IOS گفته مي شود. IOS ها براي مدلهاي مختلف Router متفاوت بوده و براي هر مدل هم داراي ورژنهاي مختلفي است.

انواع راههاي ارتباط كاربر به ISP:

خط آنالوگ، خط Leased، خط E1 ،Wireless ،ADSL

هر ISP می تواند براي دستيابی به اينترنت از يک يا چند روش از روشهای زير استفاده کند.
خط آنالوگ ، خط Leased، خط E1 ،Wireless ، ADSL ، Receive Only Satellite ،Send/Rec Satellite.

انواع دستگاههای ارتباطی كه كاربر را به ISP متصل می كند(برای خطوط آنالوگ و E1 ) عبارتند از:

۱- روترهای Cisco: امروزه استفاده از روترهای Cisco به منظور برقراری ارتباط کاربران با ISP از جمله رايج ترين روشهای موجود است.

۲- Multiports: همانگونه که قبلا گفته شد از Multi

 

port برای افزايش دادن پورتهای Com و اتصال مودمهای External به آنها استفاده مي شود. رايج ترين Multiport محصول شرکت Moxa مي باشد که دارای دو مدل Desktop (روميزی) و Rackmount (قابل نصب در Rack ) می باشد. Multiport ها دارای مدلهای ۸پورت، ۱۶ پورت و ۳۲ پورت هستند. از انواع ديگر مولتی پورت می توان به Equinox اشاره کرد.

۳- Moxa Async Server: محصول شرکت Moxa بوده و دارای CPU می باشد و در شبکه مستقيما به Hub وصل می شود. و تعداد زيادي خطوط تلفن به آن وصل می شود و کاربران از طريق آن می توانند به شبکه وصل شوند.

۴- Lucent Max TNT : محصول شرکت Lucent بوده و همانند Router قادر است هم به منظور Access Server برای ISP ها و هم به منظور VoIP Gateway براي ITSP ها مورد استفاده قرار بگيرد. در اين دستگاه کلا امکان نصب ۱۰ Module وجود دارد. برخي از اين Module ها عبارتند از:

modem, ISDN, VoIP, V.110, and PHS MultiDSP module: support for analog Digital modem module: support for analog modem and ISDN users Analog modem module
Channelized T1/E1
Ethernet module

ضمنا اين دستگاه داراي چهار Ethernet با سرعت ۱۰MB/s و يک Ethernet با سرعت ۱۰۰MB/s می باشد. اين دستگاه توانايی پشتيبانی از انواع خطوط مخابراتی را دارد. هر ماژول MultiDSP توانايی پشتيبانی از ۹۶ پورت Dialup را دارد. بنابراين اگر ۱۰ ماديول MultiDSP را به Max وصل کنيم توانايی پشتيبانی از ۹۶۰ خط را خواهد داشت!

Lucent Max 3000: اين دستگاه هم مانند Max TNT محصول Lucent بوده و دارای مشخصات زير است:
داراي ۲ WAN براي اتصال خطوط E1 می باشد. ۳۲MB اندازه Ram و ۱۶MB اندازه ظرفيت Flash آن می باشد.

Taicom TopServer: اين دستگاه محصول شرکت Taicom بوده و دارای ۳۰ مودم Internal برای اتصال به خطوط آنالوگ می باشد

USRobotics Net Server: اين دستگاه هم محصول شرکت USRobotics بوده و از خطوط معمولی و E1 پشتيبانی می کند.

 

 

Zyxel ModemPool: محصول Zyxel بوده که حاوی تعداد زيادی مودم است که در يک Box جاسازی شده اند و می توان آنرا به يک کامپيوتر متصل کرده و از آن استفاده نمود. اخيرا يک شرکت ايراني بنام قاصدک نيز يک ModemPool مشابه بنام Ghasedak را توليد کرده است.

Quintum Tenor: دستگاه تک منظوره ای است که فقط برای VoIP مورد استفاده قرار می گيرد. در انواع متنوع ۲، ۴ و ۸ پورت موجود ميباشد.

ChannelBank: دستگاهی است که از آن برای تبديل خطوط E1 به خطوط تلفن معمولی و بالعکس استفاده می شود.

PSTN: منظور از آن شبکه مخابراتي عمومي مي باشد. (Public Switched Telephone Network)

خطوط آنالوگ معمولی: منظور از اين خطوط همان خطوط تلفني معمولي مي باشد. نرخ انتقال Data توسط اين خطوط حداکثر ۳۳٫۶ Kb/s مي باشد. استفاده از اين خطوط براي اتصال به اينترنت در کشورمان بسيار رايج مي باشد.

T1: نام خطوط مخابراتي مخصوصي است که در آمريکا و کانادا ارائه مي شود. بر روي هر خط T1 تعداد ۲۴ خط تلفن معمولي شبيه سازي مي شود. هر خط T1 مي تواند حامل ۱٫۵ MB/s پهناي باند باشد.

E1: نام خطوط مخابراتي مخصوصي است که در اروپا و همچنين ايران ارائه مي شود. بر روي هر خط E1 تعداد ۳۰ خط تلفن معمولي شبيه سازي مي شود. هر خط E1 مي تواند حامل ۲ MB/s پهناي باند باشد. خطوط E1 نمي توانند همزمان هم Dialin باشند و هم Dialout.
در حال حاضر برخي از شرکتها و سازمانهاي خصوصي در ايران از E1 براي ارتباط تلفني خود استفاده مي کنند که مشخصه اين سيستم ۸ رقمي بودن شماره هاي اين سازمانهاست.

ISDN: اساس طراحي تکنولوژي ISDN به اواسط دهه ۸۰ ميلادي باز ميگردد که بر اساس يک شبکه کاملا ديجيتال پي ريزي شده است .در حقيقت تلاشي براي جايگزيني سيستم تلفني آنالوگ با ديجيتال بود که علاوه بر داده هاي صوتي ، داده هاي ديجيتال را به خوبي پشتيباني کند. به اين معني که انتقال صوت در اين نوع شبکه ها به صورت ديجيتال مي باشد . در اين سيستم صوت ابتدا به داده ها ي ديجيتال تبديل شده و سپس انتقال مي يابد .
ISDN به دو شاخه اصلي تقسيم مي شود . N-ISDN و B-ISDN . B-Isdn ب

ر تکنولوژي ATM استوار است که شبکه اي با پهناي باند بالا براي انتقال داده مي باشد که اکثر BACKBONE هاي جهان از اين نوع شبکه براي انتقال داده استفاده مي کنند. ( از جمله شبکه ديتا ايران).
نوع ديگر B-ISDN يا ISDN با پهناي باند پايين است که براي استفاده هاي شخصي طراحي شده است . در
N-ISDN دو استاندارد مهم وجود دارد. BRI و PRI . نوع PRI براي ارتباط مراکز تلفن خصوصي (PBX ) ها با مراکز تلفن محلي طراحي شده است . E1 يکي از زير مجموعه هاي PRI است که امروزه استفاده زيادي دارد . E1 شامل سي کانال حامل (B-Channel ) و يک کانال براي سيگنالينگ ( D-Channel) ميباشد که هر کدام ۶۴Kbps پهناي باند دارند.

بعد از سال ۹۴ ميلادي و با توجه به گسترش ايتنرنت ، از PRI ISDN ها براي ارتبا

ط ISP ها با شبکه PSTN استفاده شد که باعث بالا رفتن تقاضا براي اين سرويس شد. همچنانکه در ايران نيز ISP هايي که خدمات خود را با خطوط E1 ارايه مي کنند روز به روز در حال گسترش است .
نوع ديگر ISDN، BRIاست( نوعي که در کيش از آن استفاده شده ) که براي کاربران نهايي طراحي شده است. اين استاندارد دو کانال حامل ۶۴Kbps و يک کانال براي سيگنالينگ با پهناي باند ۱۶kbps را در اختيار مشترک قرار مي دهد .اين پهناي باند در اواسط دهه ۸۰ میلادی که اينترنت کاربران مخصوصي داشت و سرويسهاي امروزي همچون HTTP ، MultiMedia ، Voip و …. به وجود نيامده بود ، مورد نياز نبود همچنين براي مشترکين عادي تلفن نيز وجود يک ارتباط کاملا ديجيتال چندان تفاوتي با سيستمهاي آنالوگ فعلي نداشت و به همين جهت صرف هزينه هاي اضافي براي اين سرويس از سوي کاربران بي دليل بود و به همين جهت اين تکنولوژي استقبال چنداني نشد . تنها در اوايل دهه ۹۰ بود که براي مدت کوتاهي مشترکين ISDN افزايش يافتند . پس از سال ۹۵ نيز با وجود تکنولوژيهايي با سرعتهاي بسيار بالاتر مانند ADSL که سرعتي حدود۸Mb/s براي دريافت و ۶۴۰Kb/s را براي دريافت با هزينه کمتر از ISDN در اختيار مشترکين قرار ميدهد ، انتخاب ISDN از سوي کاربران عاقلانه نبود.
در حقيقت مي توان گفت کهISDN BRI تکنولوژي بود که در زماني به وجود آمد که نيازي به آن نبود و زماني که به آن نياز احساس مي شد ، با تکنولوژيهاي جديد تري که سرعت بالاتر و قيمت بيشتر داشتند جايگزين شده بود .
Leased Line يا Digital Subscriber Line يا DSL : خطي است که بصورت نقطه به نقطه دو محل را به يکديگر متصل مي کند که از آن براي تبادل Data استفاده مي شود. اين خط داراي سرعت بالايي براي انتقال Data است. نکته قابل توجه اين که در دو سر خط Leased بايد مودمهاي مخصوصي قرار داد.

خط Asynchronous Digital Subscriber Line يا ADSL: همانند خطوط DSL بوده با اين تفاوت که سرعت انتقال اطلاعات آن بيشتر است.

Wireless: يک روش بي سيم براي تبادل اطلاعات است. در اين روش از آنتنهاي فرستنده

و گيرنده در مبدأ و مقصد استفاده مي شود. اين آنتنها بايد رو در روي هم باشند. برد مفيد اين آنتنها بين ۲ تا ۵ کيلومتر بوده و در صورت استفاده از تقويت کننده تا ۲۰ کيلومتر هم قابل افزايش است. از نظر سرعت انتقال Data اين روش مطلوب بوده اما بدليل ارتباط مستقيم با اوضاع جوي و آب و هوايي از ضريب اطمينان بالايي برخوردار نيست.

Leased Modem: به مودم هايي گفته مي شود که در دو طرف خط Leased قرار مي گيرند. از جمله اين مودم ها مي توان به Patton , Paradyne , WAF , PairGain , Watson اشاره کرد.

انواع Modem :

 

مودمها داراي انواع مختلفي هستند که مهمترين آنها عبارتند از:

۱- Analog Modems: از اين مودمها براي برقراري ارتباط بين دو کامپيوتر (User و ISP) از طريق يک خط تلفن معمولي استفاده مي شود. انواع گوناگوني از اين نوع مودم در بازار يافت مي شود که برخي از آنها عبارتند از: Acorp , Rockwell , Dlink و … .

۲- Leased Modems: استفاده از اين مودمها در دوسر خط Leased الزامي است. مدلهاي معروف اين نوع مودمها عبارتند از: Patton , Paradyne , WAF , PairGain , Watson

Satellite: به معناي ماهواره مي باشد. امروزه بسياري از ماهواره ها خدمات اينترنت ارائه مي کنند. برخي از آنها عبارتند از: Taicom , Sesat , Telestar 12 , EuroAsia Sat
IntelSat 902 , France Telecom , ArabSat

Bandwidth: به اندازه حجم ارسال و دريافت اطلاعات در واحد زمان Bandwidth گفته مي شود. واحد اصلي آن بيت بر ثانيه مي باشد. هنگامي يک ISP مي خواهد پهناي باند خود را چه از طريق ديش و چه از طريق ساير روشها تهيه کند بايد ميزان پهناي باند درخواستي خود را در قراردادش ذکر کند. معمولا” پهناي باند براي ISPهاي خيلي کوچک۶۴KB/s است و براي ISPهاي بزرگتر اين مقدار افزايش مي يابد و براي ISPهاي خيلي بزرگ تا ۲MB/s و حتي بيشتر هم مي رسد.

پهناي باند بر دو نوع است:

۱- Shared Bandwidth: اين نوع پهناي باند ارزان تر بوده و در آن تضميني براي تأمين پهناي باند طبق قرارداد براي مشترک وجود ندارد. چراکه اين پهناي باند بين تعداد زيادي ISP مشترک بوده و همگي از آن استفاده مي کنند. بنابراين طبيعي است که ممکن است در ساعات پر ترافيک ISP نتواند از پهناي باند درخواستي خود بهره ببرد.
۲- Dedicated Bandwidth: اين نوع پهناي باند گران تر بوده اما در آن استفاده از سقف پهناي باند در تمام ساعات شبانه روز تضمين شده است. زيرا پهناي باند بصورت اختصاصي به مشترک اختصاص يافته است.

 

Bandwidth Quality: به معناي کيفيت پهناي باند مي باشد.کيفيت پهناي باند به دو عامل زير بستگي دارد:
۱- Ping Time: به مدت زماني گفته مي شود که يک Packet از ISP به مقصد يک Host قوي (مثلا” www.yahoo.com) در اينترنت ارسال شده و پس از دريافت پاسخ مناسب دوباره به ISP باز مي گردد. هرچه اين زمان کمتر باشد پهناي باند از کيفيت بهتري برخوردار است.
۲- Packet Loss: هنگامي که يک Packet به اينترنت ارسال مي شود ممکن است هاي از دست رفته و مفقود شده به کل Packetها. هر چه اين نسبت کمتر باشد پهناي باند از کيفيت بهتري برخوردار است.

مفاهيم اوليه پروتکل TCP/IP

TCP/IP ، يکی از مهمترين پروتکل های استفاده شده در شبکه های کامپيوتری است . اينترنت بعنوان بزرگترين شبکه موجود ، از پروتکل فوق بمنظور ارتباط دستگاه های متفاوت استفاده می نمايد. پروتکل ، مجموعه قوانين لازم بمنظور قانونمند نمودن نحوه ارتباطات در شبکه های کامپيوتری است . در اين بخش مواردی همچون : فرآيند انتقال اطلاعات ، معرفی و تشريح لايه های پروتکل TCP/IP و نحوه استفاده از سوکت برای ايجاد تمايز در ارتباطات ، تشريح می گردد.

مقدمه :
امروزه اکثر شبکه های کامپيوتری بزرگ و اغلب سيستم های عامل موجود از پروتکل TCP/IP ، استفاده و حمايت می نمايند. TCP/IP ، امکانات لازم بمنظور ارتباط سيستم های غيرمشابه را فراهم می آورد. از ويژگی های مهم پروتکل فوق ، می توان به مواردی همچون : قابليت اجراء بر روی محيط های متفاوت ، ضريب اطمينان بالا ،قابليت گسترش و توسعه آن ، اشاره کرد . از پروتکل فوق، بمنظور دستيابی به اينترنت و استفاده از سرويس های متنوع آن نظير وب و يا پست الکترونيکی استفاده می گردد. تنوع پروتکل های موجود در پشته TCP/IP و ارتباط منطقی و سيستماتيک آنها با يکديگر، امکان تحقق ارتباط در شبکه های کامپيوتری را با اهداف متفاوت ، فراهم می نمايد. فرآيند برقراری يک ارتباط ، شامل فعاليت های متعددی نظير : تبديل نام کامپيوتر به آدرس IP معادل ، مشخص نمودن موقعيت کامپيوتر مقصد ، بسته بندی اطلاعات ، آدرس دهی و روتينگ داده ها بمنظور ارسال موفقيت آميز به مقصد مورد نظر ، بوده که توسط مجموعه پروتکل های موجود در پشته TCP/IP انجام می گيرد.

معرفی پروتکل TCP/IP :

TCP/IP ، پروتکلی استاندارد برای ارتباط کامپيوترهای موجود در يک شبکه مبتنی بر ويندوز ۲۰۰۰ است. از پروتکل فوق، بمنظور ارتباط در شبکه های بزرگ استفاده می گردد. برقراری ارتباط از طريق پروتکل های متعددی که در چهارلايه مجزا سازماندهی شده اند ، ميسر می گردد. هر يک از پروتکل های موجود در پشته TCP/IP ، دارای وظيفه ای خاص در اين زمينه ( برقراری ارتباط) می باشند . در زمان ايجاد يک ارتباط ، ممکن است در يک لحظه تعداد زيادی از برنامه ها ، با يکديگر

ارتباط برقرار نمايند. TCP/IP ، دارای قابليت تفکيک و تمايز يک برنامه موجود بر روی يک کامپيوتر با ساير برنامه ها بوده و پس از دريافت داده ها از يک برنامه ، آنها را برای برنامه متناظر موجود بر روی کامپيوتر ديگر ارسال می نمايد. نحوه ارسال داده توسط پروتکل TCP/IP از محلی به محل ديگر ، با فرآيند ارسال يک نامه از شهری به شهر، قابل مقايسه است .برنامه فوق ،داده های مورد نظر جهت ارسال را بگونه ای آماده و فرمت می نمايد که برای کامپيوتر مقصد قابل خواندن و استفاده باشند. ( مشابه نوشتن نامه با زبانی که دريافت کننده ، قادر به مطالعه آن باشد) . در ادامه آدرس کامپيوتر مقصد ، به داده های مربوطه اضافه می گردد ( مشابه آدرس گيرنده که بر روی يک نامه مشخص می گردد) . پس از انجام عمليات فوق ، داده بهمراه اطلاعات اضافی ( درخواستی برای تائيد دريافت در مقصد ) ، در طول شبکه بحرکت درآمده تا به مقصد مورد نظر برسد. عمليات فوق ، ارتباطی به محيط انتقال شبکه بمنظور انتقال اطلاعات نداشته ، و تحقق عمليات فوق با رويکردی مستقل نسبت به محيط انتقال ، انجام خواهد شد .

لايه های پروتکل TCP/IP
TCP/IP ، فرآيندهای لازم بمنظور برقراری ارتباط را سازماندهی و در اين راستا از پروتکل های متعددی در پشته TCP/IP استفاده می گردد. بمنظور افزايش کارآئی در تحقق فرآيند های مورد نظر، پروتکل ها در لايه های متفاوتی، سازماندهی شده اند . اطلاعات مربوط به آدرس دهی در انتها قرار گرفته و بدين ترتيب کامپيوترهای موجود در شبکه قادر به بررسی آن با سرعت مطلوب خواهند بود. در اين راستا، صرفا” کامپيوتری که بعنوان کامپيوتر مقصد معرفی شده است ، امکان باز نمودن بسته اطلاعاتی و انجام پردازش های لازم بر روی آن را دارا خواهد بود. TCP/IP ، از يک مدل ارتباطی چهار لايه بمنظور ارسال اطلاعات از محلی به محل ديگر استفاده می نمايد: Application ,Transport ,Internet و Network Interface ، لايه های موجود در پروتکل TCP/IP می باشند.هر يک از پروتکل های وابسته به پشته TCP/IP ، با توجه به رسالت خود ، در يکی از لايه های فوق، قرار می گيرند.

• لايه Application
لايه Application ، بالاترين لايه در پشته TCP/IP است .تمامی برنامه و ابزارهای کاربردی در اين لايه ، با استفاده از لايه فوق، قادر به دستتيابی به شبکه خواهند بود. پروتکل های موجود در اين لايه بمنظور فرمت دهی و مبادله اطلاعات کاربران استفاده می گردند . HTTP و FTP دو نمونه از پروتکل ها ی موجود در اين لايه می باشند .
• پروتکل HTTP)Hypertext Transfer Protocol) . از پروتکل فوق ، بمنظور ارسال فايل های صفحات وب مربوط به وب ، استفاده می گردد .
• پروتکل FTP)File Transfer Protocol) . از پروتکل فوق برای ارسال و دريافت فايل، استفاده می گردد .
لايه Transportلايه ” حمل ” ، قابليت ايجاد نظم و ترتيب و تضمين ارتباط بين کامپيوترها و ارسال داده به لايه Application ( لايه بالای خود) و يا لايه اينترنت ( لايه پايين خود) را بر عهده دارد. لايه فوق ، همچنين مشخصه منحصربفردی از برنامه ای که داده را عرضه نموده است ، مشخص می نمايد. اين لايه دارای دو پروتکل اساسی است که نحوه توزيع داده را کنترل می نمايند.
• TCP)Transmission Control Protocol) . پروتکل فوق ، مسئول تضمين صحت توزيع اطلاعات است .

• UDP)User Datagram Protocol) . پروتکل فوق ، امکان عرضه سريع اطلاعات بدون پذيرفتن مسئوليتی در رابطه با تضمين صحت توزيع اطلاعات را برعهده دارد .
لايه اينترنت

لايه “اينترنت”، مسئول آدرس دهی ، بسته بندی و روتينگ داده ها ، است. لايه فوق ، شامل چهار پروتکل اساسی است :

• IP)Internet Protocol) . پروتکل فوق ، مسئول آدرسی داده ها بمنظور ارسال به مقصد مورد نظر است .
• ARP)Address Resoulation Protocol) . پروتکل فوق ، مسئول مشخص نمودن آدرس MAC)Media Access Control) آداپتور شبکه بر روی کامپيوتر مقصد است.
• ICMP)Internet Control Message Protocol) . پروتکل فوق ، مسئول ارائه توابع عيب يابی و گزارش خطاء در صورت عدم توزيع صحيح اطلاعات است .