چکیده مطالب :
از آنجایی که هزینه حقوق دستمزد و مخارج مربوط به آن در صد تقریبا بالایی از عزینه هر موسسه ای را تشکیل می دهد که لازم است منابع به این امره اختصاص داده شود . یک سیستم حقوقی و دستمزد دارای اجزا و تشکیلاتی است که هر یک کار بخصوصی را انجام می دهند که به طور کلی به شرح زیر است :
۱- دایره کارگزینی

۲- دایره ثبت ورود و خروج پرسنل
۳- دایره حسابداری حقوق و دستمزد
که بحث اصلی و اساسی این پروژه نحوه عملکرد دایره حسابداری می باشد
این دایره وظیفه تهیه و تنظیم لیست حقوقی و دستمزد و تهیه مبلغ ناخالص و خالص حقوقی و دستمزدی قابل پرداخت به هر یک از کارکنان را دارد
که نحوه محاسبه پارامتر های موجود در یک لیست حقوقی و دستمزد به شرح زیر است

مقدمه:

ديريت فرآيند تصميم گيري است و تصميم گيري نيازمند اطلاعات است. از ميان اطلاعات گوناگوني كه مديران براي اخذ تصميمات خود بدان نيازمندند، اطلاعات مالي جايگاه ويژه اي دارد، چرا كه اكثر قريب به اتفاق تصميمات مديران مستقيما آثار و پيامدهاي مالي داشته و يا بطور غير مستقيم وضعيت مالي موسسه را تحت تاثير قرار مي دهند. اطلاعات مالي و حسابداري ابزار ارزشمندي جهت تصميمات مربوط به تامين، تخصيص و كنترل منابع اقتصادي در اختيار مديران قرار مي دهد.
هر يك از دستگاههاي اجرايي كشور عهده دار انجام برخي از وظايف دولت هستند و لذا براي ايفاي وظايف محوله، بودجه اي در قالب اعتبار مصوب از محل بودجه كل كشور در اختيار آنها گذاشته مي شود تا پس از تخصيص اعتبار و دريافت وجه از خزانه براساس مقررات موضوعه و جهت تحقق اهداف معين دستگاه آن را به مصرف برسانند.
حسابداري فقط با وقايعي كه بتوان آن را با پول اندازه گيري كرد، سروكار دارد. باين ترتيب بسياري از رويدادها و واقعيتهاي مهم يك سازمان كه قابل بيان به زبان پول نيستند در دفاتر مالي آن ثبت و ضبط نمي شوند.
حسابداري يك نظام اطلاعاتي مالي است:
اين نظام اطلاعات مالي مجموعه اي از روشها و قواعدي است كه از طريق آن اطلاعات مالي مربوط به يك موسسه، جمع آوري، طبقه بندي و به نحو قابل فهم و ساده اي در قالب گزارشهاي مالي خلاصه و گزارش مي شود تا بتواند در تصميم گيريهاي مديران و در تحقق اهداف موسسه مورد استفاده قرار گيرند.
نتيجه آنكه حسابداري ابزار تصميم گيري و مديريت است و نظام حسابداري هر سازمان تابع نيازهاي اطلاعاتي آن سازمان مي باشد.

تعريف حسابداري دولتي:
حسابداري دولتي نظامي است كه اطلاعات مالي مربوط به فعاليتهاي وزارتخانه ها و موسسات دولتي را بمنظور تصميم گيري صحيح مالي و كنترل برنامه هاي مصوب بودجه سالانه و منابع مالي مورد استفاده دولت، جمع آوري، طبقه بندي، تلخيص و گزارش مي نمايد.
در تعريف بالا تاكيد بر برنامه هاي مصوب سالانه و منابع مالي دولت شده است به دليل آنكه كنترل بودجه و منابع مالي دولت از اصول بنيادين حساباري دولتي است.
در حسابداري دولتي مراحل حسابداري براي كنترل برنامه مصوب سالانه و نيز جلوگيري از تداخل منابع مالي مورد استفاده به كار گرفته مي شود. پس كنترل بودجه از اصول بنيادي حسابداري دولتي است .

 

فصل اول

مشخصات يك موسسه دولتي:
موسسه دولتي بايستي حتما همه مشخصات ذيل را داشته باشد وگرنه موسسه دولتي نيست:
۱- تشكيلات و سازمان مشخصي داشته باشد.
۲- به موجب قانون تشكيل شده باشد.
۳- زير نظر يكي از قوا باشد.
۴- عنوان وزارتخانه نداشته باشد.
شركت دولتي : به واحد سازماني مشخصي گفته مي شود كه با اجازه قانون تشكيل شده و بيش از پنجاه درصد از سرمايه آن متعلق به دولت باشد.
تفاوت سازمانهاي انتفاعي و بازرگاني با سازمانهاي غير انتفاعي دولتي:
۱- انگيزه: هدف اصلي تشكيل سازمانهاي بازرگاني عموما سود است اما سازمانهاي دولتي بنا به ضرورتهاي اجتماعي و قانوني تاسيس مي شوند و سود نمي تواند انگيزه اي براي تشكيل آنان باشد.
۲- مالكيت: مالكيت سازمانهاي دولتي اصولا عمومي است و سهامداران آن همه مردم كشور مي باشند و مالكيت فردي يا بصورت سهام قابل خريد و فروش در سازمانهاي دولتي وجود ندارد.
۳- منابع مالي :
در موسسات دولتي عموما از طريق ماليات تامين مي شود.
در موسسات بازرگاني از طريق سهامداران خصوصي تامين مي شود.
۴- در سازمانهاي دولتي هزينه ها با درآمدها مربوط نيستند.
۵- هدف از وصول ماليات بيشتر توسط دولت تمركز ثروت نيست بلكه هدف توزيع عادلانه ثروت و تقويت بنيه مالي براي خدمات بيشتر به جامعه است.
مقايسه حسابداري دولتي و حسابداري بازرگاني :

الف- موارد افتراق :
۱- صورتهاي مالي آنها با هم متفاوت است چون انگيزه تاسيس سازمانهاي بازرگاني تحصيل سود است و لذا صورت سودو زيان يكي از صورتهاي مالي اساسي موسسات بازرگاني است، در حاليكه در حسابداري موسسات دولتي به صورت دريافت و پرداخت يا صورت درآمد و هزينه اكتفا مي شود. همچنين در حسابداري بازرگاني، ترازنامه وضعيت دارائيها و بدهيها و حقوق صاحبان سهام را در يك تاريخ معين نشان مي دهد، در حاليكه در حسابداري دولتي دارائيهاي ثابت به محض خريد به حساب هزينه منظور مي شوند و انعكاس آنها در ترازنامه ميسر نيست لذا اين ترازنامه نمي

تواند وضعيت مالي موسسه را در يك تاريخ معين نشان مي دهد.
۲- لزوم رعايت كنترل بودجه اي : در حسابداري دولتي نگهداري حساب درآمد و هزينه عمدتا به منظور كنترل بودجه مصوب صورت مي گيرد، لذا اهميت كنترل بودجه در سازمانهاي دولتي كمتر از اهميت اندازه گيري سود ويژه در حسابداري بازرگاني نيست. كنترل بودجه در موسسات بازرگاني به اندازه حسابداري موسسات دولتي قابل ملاحظه نمي باشد.
۳- لزوم نگهداري حسابهاي مستقل : در حسابداري دولتي هر منبع مالي يك حساب مستق

ل محسوب و از نقطه نظر حسابداري مانند يك موسسه مستقل با آن برخورد مي شود. لزوم نگهداري حسابهاي مستقل موجب مي شود كه سيستم حسابداري مورد استفاده متناسب با اين ضرورت تغيير نمايد. بنابراين حسابداري حسابهاي مستقل در دولت با حسابداري بازرگاني تفاوتهايي دارد.

۴- تفاوت در نحوه ثبت دارائيهاي ثابت: در حسابداري دولتي دارائيهاي ثابت به محض خريد به حساب هزينه منظور مي شوند در حاليكه در حسابداري بازرگاني دارائيها در موقع خريد به بهاي تمام شده به حساب دارايي منظور مي گردند و سپس به تدريج و براساس عمر مفيد به حساب هزينه منعكس مي شوند.
۵- تفاوت در مبناي حسابداري: در حسابداري دولتي مبناي نقدي يا نقدي تعديل شده و يا نيمه تعهدي مورد استفاده قرار مي گيرد ليكن در حسابداري بازرگاني به لحاظ رعايت اصل وضعيت هزينه هاي يك دوره از درآمدهاي همان دوره فقط از مبناي تعهدي كامل استفاده مي شود. در سيستم نقدي دريافت و پرداخت وجه مبناي ثبت درآمد يا هزينه است، در حاليكه در سيستم تعهدي كامل تحصيل درآمد يا تحقق هزينه مبناي ثبت درآمد يا هزينه در دفاتر مي باشد و زمان دريافت و پرداخت وجه آنها مورد توجه قرار نمي گيرد.
كاربرد حسابداري دولتي:

۱- اطلاعات مفيد و قابل اعتمادي را براي تعيين و پيش بيني ورود، خروج و مانده منابع مالي دولت تهيه و در دسترس مسئولين دستگاههاي دولتي يا مسئولين ارشد مالي دولت قرار مي دهد.
۲- اطلاعات مالي معتبري براي تعيين و پيش بيني وضعيت مالي دولت و واحدهاي تابعه آن تهيه و در اختيار تصميم گيرندگان قرار مي دهد.
۳- اطلاعات لازم و مفيدي را براي برنامه ريزي، بودجه بندي، جمع آوري و پس از قابل استفاده نمودن آن در اختيار مسئولين رده هاي مختلف مديريت دولتي قرار مي دهند تا آثار تحصيل و مصرف منابع مالي را در تحقق اهداف عملياتي دولت بررسي و مورد ارزيابي قرار دهند.
۴- سيستم حسابداري دولتي ابزار قابل ملاحظه اي براي ارزيابي كارائي مديران اجرايي به حساب مي آيد. سيستم حسابداري دولتي از سيستم بودجه بندي پيروي مي نمايد و اطلاعات مالي را با اطلاعات مالي قابل پيش بيني شده در بودجه مقايسه و به افشاي انحرافات مطلوب و يا نامطلوب بودجه مي پردازد.
به عنوان مثال در سيستم بودجه بندي عملياتي كه يك سيستم بودجه بندي پيشرفته است، بهاي تمام شده يك فعاليت يا پروژه با قيمت ها ي استاندارد پيش بيني و در بودجه سالانه منظور مي شود. سيستم حسابداري دولتي به پيروي از سيستم بودجه بندي عملياتي، اطلاعات مالي واقعي مربوط به بهاي تمام شده فعاليت يا پروژه را جمع آوري نموده و پس از طي مراحلي با بهاي تمام شده استاندارد مقايسه و انحرافات مطلوب يا نامطلوب را نشان مي دهد. لازم به توضيح است ك

ه انحرافات مطلوب در مورد بهاي تمام شده طرح يا پروژه و يا فعاليت به پائين بودن بهاي تمام شده واقعي در مقايسه با بهاي تمام شده پيش بيني شده مي گويند، به شرط آنكه در كيفيت طرح، پروژه يا فعاليت تغييري حاصل نشود. در اين صورت مي توان كاهش بهاي تمام شده واقعي را به شرط ثابت بودن قيمت كالاها و خدمات مورد نياز، نتيجه مديريت صحيح بر اجراي پروژه ها، طرحها و فعاليتها دانست.
۵- يكي ديگر از موارد استفاده حسابداري دولتي، ايجاد ارتباط صحيح بين واحدهاي اجرائي دولت تامين مي گرددو اين اطلاعات بر حسب نياز بين واحدهاي اجرايي دولت مبادله مي شود.

استفاده كنندگان حسابداري دولتي:

الف: استفاده كنندگان داخل سازمان مانند:‌

۱- مسئولين برنامه ريزي :

مسئولين برنامه ريزي هر سازمان دولتي براي هر چه بهتر تنظيم كردن بودجه سالانه سازمان از اطلاعات مالي واقعي يا عملكرد بودجه استفاده مي نمايند. لذا امور مالي سازمان دولتي اطلاعات واقعي در مورد اجراي بودجه سالانه را در اختيار مسئولين برنامه ريز قرار مي دهد.
۲- وزير يا رئيس موسسه:
اطلاعات مالي وزارتخانه يا موسسه بصورت خلاصه در اختيار وزير يا رئيس موسسه قرار مي گيرد تا به نحوي از جريان امور مالي سازمان تحت مسئوليت خود مطلع شوند و به ترتيبي بر فعاليتهاي مالي و كارائي مديران اجرايي نظارت نمايند.
۳- مديران سطوح مياني:
اين مديران متناسب با نياز از اطلاعات حسابداري و مالي براي برنامه ريزي واحد تحت سرپرستي خود استفاده مي كنند .
۴- بازرسان و حسابرسان داخلي:
بازرسان و حسابرسان داخلي سازمان دولتي براي ارزيابي تاثير كنترلهاي مالي و گزارش آن به مقامات مجاز وزارتخانه يا موسسه دولتي به طريقي از خدمات حسابداري استفاده مي كنند.
ب: استفاده كنندگان خارج از سازمان يا وزارتخانه :

۱- هيات دولت:
هيات دولت بمنظور نظارت و كنترل سازمانهاي دولتي از اطلاعات مالي و حسابداري استفاده مي كند.
۲- مجلس نمايندگان :
نظارت پارلماني در ايران از طريق گزارش تفريغ بودجه كه توسط ديوان محاسبات كشور تهيه مي شودصورت مي گيرد. گزارش تفريغ بودجه براساس صورتحساب عملكرد سالانه بودجه كل كشور تنظيم مي شودو صورتحساب عملكرد سالانه بودجه از تلفيق اطلاعات مالي استخراج شده از صورتحسابهاي سالانه دستگاه دولتي حاصل مي گردد. بنابراين نمايندگان مجلس هر كشور از سيستم حسابداري دولتي براي نظارت بر اجراي بودجه سالانه دولت و در نهايت كنترل برنامه هاي مصوب دولت استفاده مي نمايند.
۳- حسابرسان مستقل
طبق اصل ۵۵ قانون اساسي ديوان محاسبات كشور مسئول رسيدگي به حسابهاي وزارتخانه ها و موسسات و شركتهاي دولتي است. و نتيجه اين حسابرسيها در گزارش تفريغ بودجه منعكس و به اطلاع نمايندگان مجلس مي رسد. بنابراين حسابرسان ديوان محاسبات كشور به عنوان حسابرس مستقل نيز از حسابداري دولتي در جهت پيشبرد اهداف خود كه همان حراست از بيت المال است استفاده مي نمايند.

 

۴- مردم:
عموم مردم نيز از طريق دسترسي به گزارش تفريغ بودجه كه حاصل حسابرسيهاي انجام شده ديوان محاسبات كشور، از چگونگي اجراي بودجه سالانه دولت مطلع مي شوند پس عموم مردم نيز از اطلاعات مالي و حسابداري استفاده مي كنند.
مباني حسابداري

مباني حسابداري يعني اينكه درآمدها و هزينه ها را در چه زماني شناسايي و در دفاتر حسابداري

ثبت نمائيم.
به بياني ساده تر مبناي حسابداري يعني استفاده از يكي از روشهاي زير براي شناسايي و ثبت درآمد و هزينه در دفاتر حسابداري:
الف- روش شناسايي و ثبت درآمد و هزينه در زمان وصول وجه درآمد يا پرداخت هزينه.
ب- روش شناسايي و ثبت درآمد و هزينه در زمان تحقق يا ايجاد درآمد و يا در زمان تحقق يا ايجاد هزينه، صرفنظر از زمان دريافت وجه درآمد يا پرداخت وجه هزينه.
ج- روش شناسايي و ثبت درآمد در هنگام وصول وجه بدون توجه به زمان تحصيل يا تحقق درآمد و شناسايي و ثبت هزينه در موقع تحقق يا ايجاد هزينه بدون توجه به زمان پرداخت وجه هزينه.
مبناي نقدي
حسابداري نقدي يك سيستم حسابداري است كه اساس آن بر دريافت و يا پرداخت وجه نقد استوار است و هر گونه تغيير در وضعيت مالي موسسه مستلزم مبادله وجه نقد است . درآمد زماني شناسايي و در دفاتر ثبت مي گردد كه وجه نقد آنها دريافت شود و هزينه ها زماني شناسايي و ثبت مي شوند كه وجه آنها به صورت نقد پرداخت گردد.
هزينه **
بانك **
بانك **
درآمد **

مبناي تعهدي :

الف- شناسايي و ثبت درآمدها :
درآمدها در زماني كه تحصيل مي شوند يا تحقق مي يابند مورد شناسايي قرار گرفته و در دفاتر حسابداري منعكس مي گردند. در اين مبنا زمان تحصيل يا تحقق درآمد هنگامي است كه درآمد به صورت قطعي تشخيص مي شود و يا بر اثر ارائه خدمات حاصل مي گردد. لذا زمان وصول وجه در اين روش مورد توجه قرار نمي گيرد.
شهريه دريافتني **
درآمد **
بانك **
شهريه دريافتني **
ب- شناسايي و ثبت هزينه ها :

در حسابداري تعهدي مبناي شناسايي و ثبت هزينه ها، زمان ايجاد و يا تحقق هزينه هاست به بياني ديگر زماني كه كالا تحويل مي گردد و يا خدمتي انجام مي شود، براي موسسه معادل بهاي تمام شده كالاي تحويلي و يا خدمت انجام يافته بدهي قابل پرداخت ايجاد مي شود.
هزينه **
اسناد هزينه پرداختني **
اسناد هزينه پرداختني **
بانك **

مبناي نيمه تعهدي :
در اين سيستم حسابداري هزينه ها بر مبناي تعهدي و درآمدها بر مبناي نقدي شناسايي و در دفاتر ثبت مي شوند. اين سيستم تركيبي از دو مبناي تعهدي و نقدي است. بنابراين با رعايت اصل محافظه كاري در حسابداري توصيه شده است كه در ثبت و شناسايي درآمدها از مبناي نقدي استفاده شود.

بانك **
درآمد **

هزينه **
بانك **
حسابهاي پرداختني **
مبناي تعهدي تعديل شده :
هزينه ها در هنگام ايجاد، شناسايي و بر مبناي تعهدي كامل در دفاتر ثبت مي شوند. ليكن درآمدها در اين مبنا بر حسب ماهيت آنها به دو دسته تقسيم مي شوند. درآمدهايي كه قابل اندازه گيري بوده و در عين حال در دسترس باشند و لذا در زمان كوتاهي پس از تشخيص قابل وصول خواهد بود. اين قبيل درآمدها با استفاده از حسابداري تعهدي شناسايي و در دفاتر ثبت مي شوند.
شهريه دريافتني **
درآمد **
بانك **
شهريه دريافتني **
دسته اي ديگر از درآمدها فاقد ويژگيهاي فوق بوده، لذا اندازه گيري و تشخيص آنها مشكل و عملا غير ممكن مي باشد و يا وصول آنها در مدت كوتاهي پس از تشخيص امكان پذير نمي باشد، اين قبيل درآمدها با استفاده از حسابداري نقدي شناسايي و در دفاتر ثبت مي گردند.

مبناي نقدي تعديل شده :
درآمدها هم در مبناي نقدي كامل و هم در مبناي نقدي تعديل شده فقط در زمان وصول وجه شناسايي و در دفاتر ثبت مي شوند. تفاوت در شناسايي هزينه هاست . شرط لازم و كافي براي شناسايي و ثبت هزينه در مبناي نقدي كامل منحصرا پرداخت است و اين موضوع موجب اشكالاتي در شناسايي دقيق هزينه و تفكيك آن از ساير پرداختها مي شود، زيرا هر پرداختي لزوما هزينه نيست، به عنوان مثال در قانون محاسبات عمومي كشور چهار نوع پرداخت شامل هزينه، پيش پرداخت، علي الحساب و تنخواه گردان پرداخت تعريف شده است. در هر يك از تعاريف مشخصاتي ارائه گرديده كه آنها را از هم متمايز مي نمايد، به اين ترتيب در نظام مالي ايران كه پرداختها را از همديگر تفكيك نموده است استفاده از مبناي حسابداري نقدي كامل در مورد هزينه ها كاربردي قانوني ندارد به همين دليل مبناي نقدي مختصر اصلاح شده و متناسب با تعريف قانوني هزينه به كار گرفته شده است.
سيستم حسابداري مورد توجه قانون محاسبات عمومي كشور در مورد پرداختها يك سيستم نقدي تعديل شده است، ليكن در خصوص شناسايي و ثبت دريافتها كاملا نقدي است. بعبارت ساده تر ثبت و شناسايي هزينه يا خرج طبق قانون محاسبات عمومي كشور مستلزم تحقق دوشرط لازم و كافي است:
الف- تحويل كالا يا انجام خدمات
ب- پرداخت به صورت قطعي
اين دو شرط دليل قانع كننده براي اثبات بكارگيري مبناي حسابداري نقدي تعديل شده در مورد شناسايي و ثبت هزينه است. عدم تحقق هر يك از شرايط فوق مفهوم هزينه را تغيير خواهد داد. به عنوان مثال اگر كالا تحويل شود يا خدمت انجام گردد ليكن پرداخت صورت نگيرد هيچ هزينه اي شناسايي نمي شودو انعكاسي در دفاتر نيز نخواهد داشت. نيز اگر وجهي پرداخت شود ليكن كالا يا خدمت تحويل نگردد نوع ديگري از پرداختها تحقق يافته است كه در ماده ۲۸ قانون محاسبات عمومي كشور عنوان پيش پرداخت را بخود اختصاص داده است.
با اين ترتيب مفهوم هزينه در قانون محاسبات عمومي كشور عبارتست از بهاي پرداخت

شده كالايي كه تحويل شده و يا خدمتي كه انجام گرفته است. اين مفهوم هزينه با سيستم حسابداري نقدي تعديل شده سازگار است. در صورتيكه مفهوم هزينه در سيستم حسابداري تعهدي كامل يا تعهدي تعديل شده عبارتست از بدهيهاي قابل پرداخت بابت كالاي تحويل شده يا خدمت انجام شده كه لزوما پرداخت آن همزمان صورت نگرفته است.
بودجه بندي :
آنچه كه بعنوان بودجه بندي معروف است، تبديل برنامه هاي كوتاه مدت (معمولا يكساله) موسسه يا سازمان به زبان پول مي باشد.

كنترل بودجه:
بخش مهمي از وظيفه كنترل بودجه، از طريق مقايسه ارقام بودجه بندي شده با نتايج واقعي عمليات، صورت مي گيرد. مقايسه عملكرد واقعي با بودجه مصوب و تجزيه و تحليل انحرافات را كنترل بودجه مي نامند.صرف مقايسه ارقام بودجه با ارقام ناشي از عملكرد واقعي، نشاندهنده موفقيت يا عدم توفيق واحدهاي اجرايي در رسيدن به اهداف تعيين شده نيست. لذا در ارزيابي عملكرد موسسه به دو مفهوم ذيل بايستي توجه كرد:

مفهوم كارايي و اثر بخشي در بودجه :
شاخصي كه عملكرد سازمان را در قياس با استانداردها و معيارهاي از پيش تعيين شده نشان مي دهد، در حالي كه اثر بخشي درجه توفيق سازمان را در انجام ماموريت به نحو مطلوب و در راستاي اهداف موسسه ، ارزيابي مي كند.
امكان تجزيه و تحليلهاي فوق زماني فراهم مي شود كه موسسه داراي يك سيستم مناسب بهاي تمام شده بوده و اقلام درآمد و هزينه نه تنها براساس مراكز مسئوليت بلكه براساس فعاليتهاي فرعي اين مراكز جمع آوري، ثبت و گزارش شود.

مراحل اساسي در تهيه بودجه بر مبناي صفر:
۱- شناسايي و تعريف هر يك از فعاليتهاي سازمان در يك ” مجموعه تصميم گيري”
۲- تجزيه و تحليل، ارزيابي و رتبه بندي اين ” مجموعه ها” و تعين اولويت آنها براساس تحليل هزينه و فايده
۳- تخصيص منابع با توجه به رتبه بندي و اولويت هر يك از مجموعه ها
تصميم در ساخت يا خريد:
تصميم در مورد اينكه كالايي را در داخل موسسه ساخت يا آن را از توليد كنندگان ديگر خريداري كرد به عوامل كيفي و كمي بستگي دارد. عوامل كيفي شامل اطمينان از مرغوبيت كالاي توليدي و همچنين حفظ روابط بلند مدت تجاري با تامين كنندگان كالاي مصرفي موسسه است. اما عوامل كمي عمدتا به بهاي تمام شده كالاي مورد نظر مربوط مي شود.

نقطه سر به سر:
بعضي از اقلام بهاي تمام شده با افزايش يا كاهش حجم توليد رابطه داشته و متناسب با آن تغيير مي كند، اين اقلام را هزينه هاي متغير مي نامند(مانند هزينه مواد اوليه )
برخي ديگر از اقلام كه در مقابل تغييرات سطح فعاليت، ثابت هستند هزينه هاي ثابت مي نامند( مانند هزينه اجاره كارگاه)
نقطه سربه سر، سطحي از توليد و فروش است كه درآن درآمد حاصل از توليد و فروش مساوي هزينه هاي ثابت و متغير موسسه است يعني در اين سطح از فعاليت جمع هزينه ها با جمع درآمد مساوي بوده و واحد تجاري سود وزياني ندارد.

هزينه هاي ثابت هزينه هاي متغير
سطح توليد سطح توليد
حسابداري بهاي تمام شده:
چه چيزي را به چه قيمتي به دست آورده ايم؟ پاسخ اين سوالات در حسابداري به وسيله تكنيكها و روشهايي داده مي شود كه به آن حسابداري بهاي تمام شده يا حسابداري صنعتي مي گويند.
شناخت و طبقه بندي صحيح هزينه ها، تعيين محل وقوع آنها و تخصيص درستشان به انواع فعاليتهاي سازمان و نهايتا تجزيه و تحليل نتايج بدست آمده را مي توان به عنوان هدف اصلي سيستم بهاي تمام شده ( صنعتي ) ناميد.
– قبول يا عدم قبول سفارش مشتريان
– تعيين قيمت فروش محصولات
– توليد يا عدم توليد يك محصول خاص

– افزايش يا كاهش حجم توليد محصولات
– ايجاد يك خط توليد جديد و يا توسعه واحد صنعتي
– حذف و يا ايجاد تغيير در خط توليد موجود
– تغيير در كيفيت محصولات و يا تغيير در فرآيند توليد
تصميم گيري در مورد هر يك از موارد فوق و دهها مورد ديگر از اين قبيل، بدون داشتن يك سيستم مناسب حسابداري بهاي تمام شده، اگر غير ممكن نباشد، بدون شك خالي از اشكال نخواهد بود. محاسبه بهاي تمام شده در بدو امر كاري ساده به نظر مي رسد. چرا در هر موسسه توليدي، حداقل براي محاسبه سود و زيان سال، ناچارند كه هزينه ها را ثبت و در مقابل درآمدها قرار دهند. حال كافي است كه مشخص شود در طي سال چه محصولاتي و با چه كميتي تولي

د شده است كه با تخصيص اين هزينه ها به توليدات، قيمت تمام شده هر محصول بدست خواهد آمد. آنچه كه گفتيم، اساس كار حسابداري بهاي تمام شده است ولي انجام اين كار به مراتب از گفتن آن مشكل تر است!!
در سازمانهاي دولتي انجام حسابداري بهاي تمام شده بمراتب پيچيده تر است چون ما بايستي به سوالات مشكلي پاسخ دهيم از جمله:
– آيا تاثير تمام سرمايه گذاريهاي سنوات گذشته در اقلام سرمايه اي و منابع انساني سازمان در تعيين بهاي تمام شده كالا يا خدمت سالجاري لحاظ شده است؟
– آيا ميزان استهلاك اقلام سرمايه اي و منابع انساني فوق الذكر در محاسبات ما منظور شده است؟
– آيا تاثير سرمايه گذاري سالجاري در اقلام سرمايه اي و تكنولوژي و منابع انساني در بهاي تمام شده كالاها و خدمات سالهاي آتي بتفكيك مشخص شده است؟
– آيا سازمانهاي دولتي رقبايي در بازار براي توليد خدمات و كالاهاي مشابه دارند كه بتوان از بهاي تمام شده كالا يا خدمات آنها بعنوان مقياس استفاده كرد؟
– آيا بخش خصوصي تمايلي به سرمايه گذاري در توليد كالا يا خدماتي كه توسط سازمانهاي دولتي انجام مي شود دارند؟
– آيا دلايل پاسخ مثبت يا منفي بخش خصوصي به سوال فوق بررسي و مشخص شده است يا خير؟
پاسخ به سوالات فوق و دهها سوال ديگر علاوه بر سوالات مشترك با بخش خصوصي در زمينه تعيين بهاي تمام شده باعث پيچيده تر بودن اين موضوع در سازمانهاي دولتي شده است كه پاسخ به آنها مستلزم هزاران نفر ساعت كار بي وقفه و مستمر كارشناسان خبره دارد.

روشهاي طبقه بندي هزينه ها:
الف: طبقه بندي هزينه ها به تفكيك عوامل اصلي بهاي تمام شده
موسسات توليدي در جريان عمليات خود، مواد اوليه را با كمك تكنولوژي و كار نيروي انساني به محصول تبديل مي كنند . پس عوامل تشكيل دهنده بهاي تمام شده محصولات يك موسسه توليدي را مي توان در سه بخش كلي هزينه مواد، هزينه كار و هزينه سربار طبقه بندي كرد.
ب: طبقه بندي هزينه ها به مستقيم و غير مستقيم:
هزينه هاي مستقيم هزينه هاي هستند كه بتوان آنها را به سهولت به واحد محصول تخصيص داد مثل هزينه مواد اوليه، هزينه پرسنلي كه مستقيما با مواد و ماشين آلات سازنده محصولات كار مي كنند و بقيه هزينه ها غير مستقيم تلقي مي شوند يعني هزينه هاي مواد اوليه و پرسنلي كه در تعريف فوق به صورت مستقيم تلقي نمي شوند.

ج: طبقه بندي هزينه هاي متغير و ثابت

د: طبقه بندي هزينه ها با توجه به وقايع سازماني : هزينه هاي توليدي – خدماتي – اداري – فروش
ه: طبقه بندي هزينه ها به روش تركيبي: در سطح حسابهاي كل از يك روش و در سطح حسابهاي معين از ديگر روشهاي طبقه بندي هزينه ها استفاده كرد.
مراكز هزينه :
عمليات ساخت محصول در يك موسسه توليدي ممكن است توسط قسمتهاي مختلفي صورت گيرد در اين حالت هر قسمت،مسئوليت بخشي از فرآيند توليد را بعهده داشته و محصول با عبور از اين قسمتها بتدريج تكميل شده ونهايتا بصورت محصول آماده براي فروش در مي آيد. بمنظور كنترل هزينه هاي توليد ومحاسبه بهاي تمام شده محصولات به شكلي كه بتوان مشخص كردكه هر يك از قسمتهاي توليد چه مبلغي از عوامل تشكيل دهنده بهاي تمام شده را به خود اختصاص داده اند،مي بايست اين قسمتها به دقت شناسايي شوند. در حسابداري صنعتي هر يك از اين قسمتها را مركز هزينه مي نامند. تعيين مراكز هزينه بايد بنحوي صورت گيرد كه تخصيص هزينه ها به آنها امكان پذير بوده و حوزه مسئوليت سرپرستان اين مراكز مشخص باشد. در حسابداري بهاي تمام شده اصطلاح مركز هزينه به هر يك از واحدها و قسمتها اعم از توليدي، پشتيباني، اداري و فروش اطلاق مي شود. مراكز پشتيباني، خدماتي- سرويس دهنده مانند مراكز تهيه آب و برق و گاز، تعميرگاهها و انبارها. اين مراكز با خدمت خود عمليات توليد را تسهيل مي كنند و بدون وجود آ

نها اصولا عمل توليد امكان نخواهد داشت .

انواع هزينه ها در هر يك از مراكز هزينه:
اولين گام در جهت محاسبه بهاي تمام شده محصولات، جمع آوري هزينه هاي انجام شده در

هر يك از مراكز هزينه است.
الف: هزينه مواد اوليه : هر ماده اي كه در توليد محصول نقش مستقيم داشته و قسمتي از محصول نهايي را تشكيل دهد، ماده اوليه نام دارد. برخي مواد را در فرآيند توليد نقش كمكي و تسهيل كنندگي را دارند نمي توان بعنوان مواد اوليه طبقه بندي كرد بلكه آنها ساير هزينه هاي توليد محسوب مي شوند.
ب: هزينه كار: مثل هزينه هاي حقوق و دستمزد نيروي انساني بكار گرفته شده كه مي تواند بصورت هزينه كار واقعي ” ليست حقوق” و هزينه كار جذب شده باشد.
ج : هزينه سربار : مثل هزينه استهلاك – سوخت – تعميرات ماشين آلات – هزينه مواد و كار غير مستقيم و بطور كلي هزينه هاي مراكز خدماتي كه مجموعا هزينه هاي سربار يا بالاسري مي نامند.

آشنایی کلی با مکان کار آموزی:
تشکیل وزارت کشاورزی در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ۶/۱۰/۱۳۷۹مجلس شورای اسلامی تصویب ودر تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۷۹به تایید شورای نگهبان رسید . که در راستای اصلاح وبهسازی تشکیلات دولت و به منظور فراهم اوردن موجبات توسعه پایدار کشاورزی ومنابع طبیعی و افزایش کمی وکیفی محصولات کشاورزی در جهت امنیت غذایی ،عمران و توسعه وزاتخانه های کشاورزی و جهادکشاورزی و جهاد سازندگی ادغام و وزارت جهاد کشاورزی با کلیه اختیارات و وظایفی که وزاتخانه های مذکور به موجب قوانین ومقررات مختلف دارا بوده اند تشکیل گردید که کلیه مسئولیت ها و اختیارات مربوط به وزیر وزارت کشاورزی ووزیرووزارت جهاد سازندگی به وزیر ووزارت جهاد کشاورزی محول گردید.

 

قانون ومقررات:
قیمت تضمینی خرید محصولات کشاورزی از قبیل گندم ،برنج،شکر،خرما،ذرت،پنبه وسایر محصولات تضمینی را با موافقت وزیر جهاد کشاورزی تعیین نماید .با خرید به موقع تولیدات داخلی موضوع بند (الف)این ماده و جلوگیری از توزیع بی موقع محصولات وارداتی کشاورزی و تنظیم بازار، درحمایت از تولید کنندگان داخلی بخش کشاورزی اقدام نماید.

 

 

وظایف اصلی جهاد کشاورزی:
توسعه کشاورزی و امنیت غذایی،خود کفایی در محصولات اصلی کشاورزی توسعه روستایی،حذف وبهره برداری بهینه از منابع طبیعی ،ایجاد اشتغال ،توسعه و مشارکتهای مردمی ،توسعه صادرات غیر نفتی و…

اهداف و استراتژی توسعه کشاورزی:
۱-افزایش عملکرد تولید
۲-بهبود کیفیت محصولات کشاورزی
۳-پایداری در تولیدات کشاورزی
۴-ارتقاع سطح سلامت جامعه
۵-تامین امنیت غذایی
۶-محافظت از محیط زیست

مدیریت مالی:
مدیریت مالی که در بعضی از سازمان ها به عنوان ذیحساب ان را میشناسند (مامور است از طرف دارایی در ان سازمان کار کند به نیروی مامور شده دارایی حقوق ومزایای خود از دارایی می گیرد) شامل اداره اعتبارات هزینه (جاری) و اداره اعتبارات تملک سرمایه ای (عمرانی)
اداره اعتبارات جاری :
اداره اعتبارات جاری هزینه های مانند حقوق پرسنل و اب و برق ومواد مصرفی سازمان که بر سند اقتصادی هزینه پرداخت می شود
اداره تملک دارایی وسرمایه (عمرانی):
اداره تملک دارایی وسرمایه پروژه های عمرانی را با توجه به وظیفه ایی که بر عهده سازمان باشد مانند راه سازی ،اداره اموال که مسئولیت حفظ ونگهداری اموال سازمان از قبیل میز وصندلی وسایر وسائل اداری و ماشین آلات.
کار حسابداری (اعتبارات هزینه ،طبقه بندی اقتصادی )بر هفت فصل است که شامل :
فصل اول:حقوق و دستمزد – فوق العاده ومزایای شغلی
نحوه پرداخت حقوق و دستمزد پایان هر ماه توسط امور اداری و گزارش کارکرد پرسنل و کارکنان به امور مالی ارائه میشود امور مالی هم بر اساس کارکرد افراد واحکام کارگزینی حقوق ماهانه پرسنل را صادر میکنند . فوق العاده شغلی هر حکم کارگزینی شامل حقوق مبنا ، فوق العاده شغل ، فوق العاده سختی کار و اب و هوا و فوق العاده محرومیت از تحصیل وزندگی ، کمک هزینه

عائله مندی واولاد
فصل دوم: شامل ماموریت ، حمل و نقل ، حمل و نقل کارکنان و اعتبارات (هزینه بیمه کالا – نگهداری دارایی ای ثابت ) چاپ نشریات و مطبوعات ، تصویر برداری وتبلیغات و تشریفات و هزینه های غذایی هزینه های بانکی (آب و برق وسوخت) مواد ولوازم مصرف شدنی – حق الزحمه برای افراد شرکتی :
وقتی این مدارک به دست حسابداری جاری رسید بعد از بررسی مدارک هقدام به صدور حوله جهت گرفتن مجوز میکند و بعد از گرفتن مجوز اقدام به صدور سند حسابداری و صدور چک میکند که ثبت ان به صورت زیر است:
هزینه**
معین از فصل دوم
بانک**
فصل سوم: هزینه های اموال ودارایی که شامل سود و کارمزد وام ها و تسهیلات بانکی (سود و کارمزد وام های داخلی و خارجی – سود اوراق مشارکت ) و اجاره وکرایه (اجاره زمین و اراضی و اجاره ماشین الات و تجهیزات ) کرایه لوازم و ابزار مختلف که بیشتراجاره ساختمان که اگرسازمان از سازمان دیگر محلی رابه عنوان استیجاری اجاره نمایدهزینه ان زان محل پرداخت میشود
هزینه**
معین از محل فصل سوم
بانک **
فصل چهارم :شامل یارانه است که(کمک وزیان شرکت های دولتی وموسسات انتفاعی وابسته است) پرداخت ما به التفاوت قیمت کالا ها(یارانه کالاهای اساسی –یارانه کود شیمیایی وبزر وسموم –یارانه دارو)پرداخت انتقالی غیر سرمایه ای به شرکت های دولتی وموسسات انتفاعی وابسته(شرکت دولتی-موسسات انتفاعی وابسته به دولت)

فصل پنجم:شامل کمک های بلا عوض است (کمک های بلا عوض به دولت های خارجی –سرمایه موسسات انتفاعی وابسته به دولت )کمک بلا عوض به سازمانهای دولتی(سرمایه وغیر سرمایه ای ) کمک بلا عوض به سایر سطوح دولتی (سرمایه ای وغیر سرمایه ای )
توضیح:هزینه های فصل پنج مانند کمک های دولت به کشاورزان بابت خشک سالی وسیل که ثبت ان به صورت بالا میباشد
فصل ششم:شامل(بیمه اجتماعی کارمندان دولت بیمه درمانی کارمندان دولت بیمه درمانی اقشار اسیب پذیر……)
کمک رفاهی کارمندان دولت (کمک هزینه مواد غذایی ونگهداری-کمک هزینه بیمارستان زایمان-پاداش پایان خدمت)
کمک های رفاهی گروه خاص(متمری اقشار اسیب پذیر-کمک به معلولین جسمی –سالمندان)
کمک رفاهی دانش اموزان دانشجویان(صندوق رفاه دانشجویی کمک هزینه نقدی دانشجویی کمک هزینه تحصیلی)
کمک رفاهی بازنشستگان(حقوق وظیفه ومستمری بازنشستگان موظفین سال ۱۳۵۴ حق عائله مندی اولاد بازنشستگان پرداخت بینه درمانی مکمل بازنشستگان)

ده-کمک هزینه ازدواج و سایر هزینه های رفاهی )

فصل هفتم: شامل هزینه ها (عوارض اجباری مانند عورض شهرداری باز خرید خدمات پرداخت دیون اگر در سالهای گذشته به هر دلیلی یکی از موارد فصل ۱تا۶ پرداخت نشده باشد ازمحل فصل ۷ پرداخت نماید)ثبت ان هزینه**
بانک**
نمونه وظایف حسابدار
۱٫ توانایی تشخیص حسابها در حسابداری دولتی و مقایسه آن با حسابداری بازرگانی
۲٫ توانایی تنظیم اسناد مالی
۳٫ توانایی تهیه، تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت بودجه
۴٫ توانایی تهیه، تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت بودجه
۵٫ توانایی عملیات حسابداری پرداخت حقوق بازنشستگان و موظفین
۶٫ توانایی عملیات حسابداری سپرده ها
۷٫ توانایی عملیات حسابداری بانک و تهیه صورت مقایرت بانک
۸٫ توانایی تنظیم حساب درآمد و هزینه اختصاصی
۹٫ توانایی بستن حسابها و تنظیم حسابهای نهایی
۱۰٫ توانایی تهیه انواع صورتهای مالی طرحهای عمرانی
۱۱٫ توانایی انجام عملیات مالی ادارات دولتی شهرستانها در ارتباط یا ادارات ذیحسابی
۱۲٫ توانایی انجام عملیات مالی و حسابداری شهرداریها

۱۳٫ توانایی تهیه لایحه تفریغ بودجه
۱۴٫ توانایی تشخیص حسابها در حسابداری دولتی و مقایسه آن با حسابداری دولتی و مقایسه آن با حسابداری بازرگانی
۱۵٫ آشنایی با تعریف حسابداری
۱۶٫ آشنایی با تعریف دفترداری
۱۷٫ آشنایی با خصوصیات حسابداری دولتی
۱۸٫ آشنایی با اصول و موازین حسابداری بطور اخص

۱۹٫ آشنایی با روشهای حسابداری دولتی
۲۰٫ شناسایی اصول تشخیص حسابها و تنظیم سند حسابداری

۲۱٫ توانایی تنظیم اسناد مالی
۲۲٫ آشنایی با اسنادی که در خارج از واحدهای مالی تنظیم می شوند
۲۳٫ آشنایی با اسنادی که در داخل واحد مالی تنظیم می شود
۲۴٫ آشنایی با دفاتر مالی

• دفتر صدور برگه
• دفتر روزنامه
• دفتر روزنامه عمومی
• دفتر روزنامه دریافتی صندوق
• دفتر روزنامه پرداختی صندوق
• دفتر ثبت اسناد هزینه
۲۵٫ شناسایی اصول ثبت فعالیتهای مالی در دفاتر
۲۶٫ شناسایی وصول تنخواه گردان حسابداری
۲۷٫ برقراری تنخواه گردان پرداخت
۲۸٫ عملیات حسابداری مربوط به ثبت رقم تنخواه گردان دردفاتر
۲۹٫ شناسایی اصول پرداخت های علی الحساب و پیش پرداخت
۳۰٫ شناسایی اصول پرداخت بهای کالای خریداری شده
۳۱٫ شناسایی پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان
۳۲٫ شناسایی اصول واریز اسناد تنخواه گردان پرداخت
۳۳٫ شناسایی اصول درخواست وجه به خزانه
۳۴٫ شناسایی اصول واریز اسناد تنخواه گردان پرداخت
۳۵٫ آشنایی با دفتر معین
۳۶٫ آشنایی با انواع فرمهای دفاتر معین
۳۷٫ آشنایی با دفتر کل
• سر فصل های حساب دفتر کل
• حسابهای مستقل برای وجوه عمومی
• تراز عملیات دفتر کل
ابزار و وسایل
۱٫ کتاب حسابداری دولتی
۲٫ اسناد حسابداری مربوطه
۳٫ انواع اسناد حسابداری و انبار
۴٫ فاکتور

۵٫ ماشین حساب
شرایط ارتقاء شغل
شرایط ارتقاء شغل حسابداری دولتی می پردازد و مشغول است تابع میزان تحصیلات و تجربه وی است و حقوق وی طبق جدول تنظیم از طرف سازمان امور استخدامی کشور تعیین می شود.
ویژگی های شخصیتی
به جهت حجم بالای حساب های دولتی، حسابداری دولتی اهمیت دو چندان پیدا می کند.
اگر در این شغل تنظیم حساب درآمد و هزینه اختصاصی، تهیه ،تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت بودجه، عملیات حسابداری سپرده ها، عملیات مالی طرح های عمرانی و عملیات مالی و حسابداری سازمان ها و ادارات و شهرداری ها را جزئی از توانایی های حسابداری دولتی بدانیم می بینیم که امانتداری اعتماد به نفس بالا، معلومات و دانش فراوان، دقت و مدیریت توانمند و انضباط و نظم رفتاری و نوشتاری بسیار

شفافیت بودجه ایی و نقش حسابداری دولتی

ارتباط حسابداری، بودجه و پاسخگویی
حلقه ارتباطی حسابداری و بودجه، حسابداری دولتی است. حسابداران، استانداردهای حسابداری دولتی را برای ارائه خدمات به بودجه و امور مالی دولت تدوین کرده¬اند. درحال حاضر بودجه در مراحل مختلف تنظیم، تصویب، اجرا و نظارت وابستگی کامل به اطلا‌عات سیستم حسابداری دولتی دارد، به‌گونه¬ای که می¬توان حسابداری دولتی را حسابداری بودجه¬ای نامید.
استاندارد کنترل بودجه¬ای در حسابداری دولتی، حسابداران را موظف می¬کند سیستم اطلا‌عات مالی دولت را به‌گونه¬ای مستقر کنند که اعمال نظارت بر درامدها و هزینه¬های دولت (بودجه) فراهم شود.
چارچوب نظری حسابداری را می¬توان براساس تصمیمگیری یا پاسخگویی تشریح کرد. در چارچوب مبتنی بر تصمیمگیری هدف حسابداری فراهم کردن اطلا‌عات مفید جهت تصمیمهای اقتصادی است یعنی استفاده-کنندگان از اطلاعات، شامل سرمایه¬گذاران، اعتباردهندگان و دیگران، با استفاده از صورتهای مالی بتوانند تصمیمهای صحیح در جهت بیشینه ساختن منافع خود بگیرند.

درچارچوب نظری مبتنی بر پاسخگویی، هدف حسابداری ایجاد سیستم مناسب جریان اطلا‌عات بین حسابده و حسابخواه است، به صورتی که منافع طرفین تامین شود. امروزه در زمینه حسابداری دولتی و غیرانتفاعی، چارچوب پاسخگویی است که چیرگی کامل دارد و می¬توان گفت:”حسابداری دولتی ابزار پاسخگویی دولت به ملت است.” و اگر در استانداردهای حسابداری دولتی دقت کنیم این مسئله آشکارا مشخص است. اهمیت نقش مسئولیت پاسخگویی عمومی در بیانیه مفهومی شماره ۱(GC۱) هیئت استانداردهای حسابداری دولتی امریکا (GASB) از بندهای تفصیلی بیانیه مذکور به شرح زیر استخراج می¬شود:

 مفاد این بیانیه مورد استفاده قرار گرفته است. مسئولیت پاسخگویی، دولت را ملزم می¬کند در مورد اعمالی که انجام می¬دهد به شهروندان توضیح دهد و براین عقیده استوار است که شهروندان حق دارند بدانند و حق دارند [بخواهند که] حقایق به صورت علنی و به طریق مطمئن به دست آنها و نمایندگان قانونی آنها برسد. گزارشگری مالی نقش عمدهای در ادای وظیفه پاسخگویی در یک جامعه آزاد ایفا می¬کند.”
شرایط لا‌زم برای تحقق حداقل استاندارد شفافیت بودجه¬ای
سازمانهای بین¬المللی مانند صندوق بین‌المللی پول، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، بانک جهانی، برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) و بانکهای توسعه منطقه¬ای بر شفافیت مالی تاکید دارند. این سازمانها کنجکاوند که بدانند کمکهای اقتصادی و فنی آنها حتماً در جای صحیح به کار رود و به وسیله افراد صلا‌حیتدار اداره و سیاستگذاری شود. به همین دلیل نسبت به تدوین شرایط شفافیت بودجه¬ای اقدام کرده¬اند. استاندارد زیر توسط صندوق بین¬المللی پول ارائه شده است:
” بخش دولت باید در قالب نظام حسابهای ملی۸ یا درقالب ضوابط صندوق بین‌المللی پول در مورد آمارهای مالی دولت۹ مشخص شود و تحت همین سیستمها به گزارشگری مالی بپردازد.”
سیستم حسابهای ملی
سیستم حسابهای ملی از یک مجموعه منسجم، سازگار و یکپارچه حسابها، ترازنامه¬ها و جدولهای مبتنی بر تعریفها و مفهومها، طبقه¬بندیها و قواعد حسابداری پذیرفته¬شده در س

طح بین¬المللی تشکیل شده است. در این سیستم، چارچوب حسابداری جامعی طراحی شده که در آن داده¬های اقتصادی در قالبی تنظیم می¬شود که برای برنامهریزیها، سیاستگذاریها، تجزیه و تحلیلها و تصمیمگیریهای اقتصادی مورد استفاده قرار می¬گیرد. حسابهای پیشبینی شده در سیستم به‌نوبه خود مجموعه وسیعی از اطلا‌عات تفصیلی و سازمان یافته را درباره عملکرد اقتصادی کشور ارائه می¬دهد. این حسابها اطلا‌عات جامع و مفصلی از فعالیتهای مختلف اقتصادی انجام شده در کل اقتصاد کشور و مبادلا‌ت صورت گرفته بین بنگاههای اقتصادی در بازار یا محل

دیگر را فراهم می‌کند.
حسابهای ملی برای یک دوره زمانی معین تنظیم می¬شود و بنابراین عملکرد اقتصاد یک کشور از طریق دادههای حاصل از آن به تصویر کشیده شده و مورد تجزیه و تحلیل و ارزیابی قرار می¬گیرد. در فرایند تهیه و تنظیم حسابهای ملی افزون بر ارائه تصویر روشن از عملکرد فعالیتهای اقتصادی، اطلا‌عاتی در زمینه ثروت و داراییهای متعلق به اقتصاد کشور در دوره زمانی مربوط فراهم می¬شود. همچنین اطلا‌عات حاصل از آن ارتباط بین اقتصاد کشور با دنیای خارج را نشان می‌دهد.
سیسم حسابهای ملی برمحور یک سلسله حسابهای متوالی و مرتبط با یکدیگر تنظیم می‌شود، به طوری که داده-های ثبت شده در آنها را داده¬های مربوط به جریانها و موجودیها تشکیل می¬دهند. متغیرهای جریانی اطلا‌عات مربوط به انواع مختلف فعالیتهای اقتصادی انجام شده در طول دوره معینی از زمان را بیان می¬کنند و متغیرهای موجودی ارزش موجودی داراییها و بدهیها را در مقطعی از زمان یعنی آغاز و پایان دوره در قالب ترازنامه¬ها نشان می¬دهند.
هریک از حسابها به نوع خاصی از فعالیتهای اقتصادی نظیر تولید، ایجاد درامد، توزیع درامد، توزیع مجدد درامد و مصرف درامد مربوط می¬شود. دادههای اقتصادی مربوط به هر یک از حسابها به صورت منابع و مصارف در آنها ثبت می¬شود و هرحساب به¬وسیله یک عنصر ترازکننده حاصل از مابه‌التفاوت منابع و مصارف، تراز می-گردد. این عنصر از یک حساب به حساب دیگر منتقل می¬شود و از نظر اقتصادی دارای اهمیت زیادی است نظیر ارزش افزوده، درامد قابل تصرف، پس‌انداز و… از طرف دیگر بین حسابها و ترازنامه‌ نیز ارتباط قوی وجود دارد. تهیه حسابهای ملی از سال ۱۳۷۳ در برنامه کار مرکز آمار ایران قرار گرفته و فعالا‌نه پیگیری می‌شود.

سیستم آمارهای مالی دولت
مهمترین تغییر و تحول حسابداری دولتی ایران در سالهای اخیر که میتواند زمینه¬ای برای تحقیقات باشد، بحث اعمال سیستم آمارهای مالی دولت است. نظام یادشده می¬تواند هدفهایی را که در حسابداری دولتی کشور دنبال میشود براورده سازد و مراجع بین¬المللی را نیز در مورد صحت و کارایی فعالیتهای اقتصادی و بودجهای دولت متقاعد کند. افزون بر این باعث پشتیبانی تحلیلهای مالی و بالابردن ارزش تجزیه و تحلیل¬پذیری گزارشهای مالی دولتی می¬شود. همچنین

می¬تواند شرایط لا‌زم برای حداقل استاندارد شفافیت بودجه¬ای صندوق بین¬المللی پول را ایجاد کند.
در زمینه ارزیابی عملکردها، سیستم آمارهای ملی دولت، آمارهایی ارائه می¬کند که سیاستگذاران و تحلیلگران را قادر می¬سازد تا پیشرفتهای ایجاد شده در فعالیتها، موقعیت مالی و وضعیت نقدینگی بخش دولت را در قالب روشی پایدار و نظام‌مند مطالعه کنند. چارچوب تحلیلی آمارهای مالی دولت، میتواند برای تجزیه و تحلیل فعالیتهای سطح مشخصی از دولت و دادوستدهای بین سطوح دولتی و همچنین کل بخش عمومی مورد استفاده قرار گیرد. “مفاهیم، طبقه¬بندیها و تعاریف پایه¬ای مورد استفاده در سیستم آمارهای مالی دولت، صرفنظر از شرایط

کاربرد آن به اصول اقتصادی و استدلا‌لهایی بستگی دارد که از نظر جهانی معتبر است. بنابراین این سیستم برای اقتصاد کلیه کشورها کاربرد پیدا می‌کند. کاربرد عمومی این سیستم توسط کشورهای مختلف باعث ایجاد قابلیت مقایسه بین اقتصاد کشورها شده و استفاده از تجربیات اقتصادی کشورهای دارای شرایط مشابه را تسهیل می¬کند. در این سیستم اقلا‌م آماری به‌گونه¬ای انتخاب شده است که از یک طرف بررسی و تحلیل مالی و اقتصادی جهت تصمیمگیریها فراهم شود و از طرف دیگر این اقلا‌م حالت ترازکننده داشته باشد و دریک نظام حسابداری دو طرفه گنجانده شود.”
استقرار سیستم آمارهای مالی دولت در ایران، با صدور حکم قانونی در تبصره ۴۸ قانون بودجه سال ۱۳۸۰ مبنی بر اصلا‌ح ساختار نظام بودجه¬ریزی کشور توسط سازمان مدیریت و برنامه¬ریزی شروع شد. سازمان مدیریت و برنامه¬ریزی نحوه طبقه¬بندی اقلا‌م بودجه¬ای کشور را در لا‌یحه بودجه سال ۱۳۸۱ -البته به صورت ناقص- برمبنای نظام یادشده تغییر داد. بهرغم اهمیت این تغییر تاکنون متون تخصصی اندکی در این زمینه موجود است و زمینه-های پژوهشی زیادی در مورد چگونگی این نظام، منافع مترتب بر استقرار آن، امکان‌سنجی اجرای آن در سیستم مالی دولتی کشور و موانعی که در استقرار آن می¬تواند باعث به تعویق افتادن یا عدم اجرای صحیح آن شود، وجود دارد.
صورتهای مالی اساسی در سیستم آمارهای مالی دولت
گزارشهای مالی مورد نیاز جهت هدفهای سیستم یادشده باید به‌گونه¬ای باشد که تجزیه و تحلیل مالی و اقتصادی را امکانپذیر کند. به عبارت دیگر شاخصهای مالی مختلف برای بررسی و مقایسه عملکرد دستگاهها و دولتها فراهم آورد. بدیهی است گزارشهای سنتی حسابداری دولتی براساس گروه حسابهای مستقل نمی¬تواند چنین زمینه¬ای را ایجاد کند. به همین دلیل سیستم آمارهای مالی دولت تمایل به استفاده از گزارشهایی شبیه به صورتهای مالی حسابداری انتفاعی دارد تا بتواند شاخصهای مورد نظر خود را که از آنها به عنوان معیارهای تحلیلی یاد می‌کند، به دست آورد.

صورتهای مالی اساسی در سیستم آمارهای مالی دولت عبارتند از:
• صورت وضعیت عملیات دولت،
• صورت وضعیت سایر جریانهای اقتصادی،
• ترازنامه،
• صورت وضعیت منابع و مصارف وجوه نقد.

سه صورت وضعیت اول در تلفیق با یکدیگر نشاندهنده کلیه تغییرات در انباشتها (دارایی و بدهیها) ناشی از جریانها (رویدادهای مالی) هستند. صورت وضعیت چهارم ورودی و خروجیهای نقدی را با استفاده از طبقه¬بندی مشابه صورت وضعیت عملیات دولت ثبت می‌کند.
تغییر نظام بودجه‌ریزی در ایران
در جهت استقرار سیستم آمارهای مالی دولت طبقه¬بندیهای بودجه¬ای از بودجه سال ۸۱ به بعد تغییرات اساسی پیدا کرد. به‌گونه¬ای که مفاهیم اساسی بودجه¬ریزی مانند درامد و هزینه متفاوت از مفهوم آن در بودجه سالهای گذشته شد. درامد در بودجه ۸۱ برخلا‌ف سالهای گذشته که شامل وجوه حاصل از فروش و واگذاری داراییها و سرمایه¬ها از قبیل نفت و گاز و معادن می¬شد دراین سال صرفاً شامل “آن دسته از دادوستدهای بخش دولتی بود که ارزش خالص را افزایش می‌داد” و وجوه حاصل از فروش داراییها و سرمایه تحت عنوان واگذاری داراییهای سرمایه¬ای طبقه¬بندی شده بود.
مفهوم هزینه هم که در گذشته به انواع پرداختهایی اطلاق می¬گردید که به¬طور قطعی در وجه ذینفع در ازای تعهد یا تحت عنوان کمک، انجام می¬شد، درحال حاضر “آن دسته از دادوستدهای بخش دولتی است که ارزش خالص را کاهش می¬دهد” در نتیجه پرداختهای بابت خرید و ساخت دارایی ثابت و موجودی انبار به جای هزینه تحت عنوان تملک دارایی سرمایه¬ای منظور می

فصل دوم

کارهایی که کاراموز در مدت کاراموزی انجام داده است:
از انجایی که قسمت حسابداری یکی از قسمت های مهم سازمان می باشد به خاطر اینکه اشتباهی در حسابها انجام نگیرد به کاراموزان کار نمی دهند ولی اینجانب با تلاش بسیار و مساعدت مسئولین توانستم یکسری کارهای زیر را انجام دهم که به اختصار در ذیل توضیح داده شده است :

۱-نوشتن حواله وفاکتورها(اب-برق-گاز-لوازم مصرفی):
بعد از انکه مدارک به تایید مسئولین رسید اقدام به نوشتن سند (حواله یا فاکتور) حسابداری ان بر طبق ایین نامه و ضوابطی که در سازمان جهاد کشاورزی بود کرده وبعد از پایان نوشتن ان را به مسئولان مربوطه داده تا نسبت به تایید و پرداخت ان اقدام نمایند.

۲-درخواست وجه برای شخص تنخواه گردان:
همانطور که میدانید در هر سازمان واداره ای برای خریدهای جزیی از شخصی (حسابی)به نام تنخواه گردان استفاده می کنیم که تنخواه گردان برای خریدهایی که می خواهد بکند پول نیاز دارد و مبلغی پول به عنوان تنخواه گردان به او داده میشود . تنخواه گردان پس از هزینه کردن این پول مدارک مربوطه را تحویل داده و بعد از بررسی مدارک درخواستی به اندازه مدرک تحویل شده جهت دریافت وجه برای تنخواه تنظیم کرده با نظارت مسئولین به انها تحویل داده شده.

۳-نوشتن سند حسابداری:
همان طور که می دانیددر سازمان جهاد کشاورزی ودیگر سازمان ها برای پرداخت هر وجه ومبلغی سند حسابداری تنظیم می شودو اینجانب با نظارت مسولان کاراموزی خود وآموزش هایی که آنها داداند اقدام به سند زدن در بعضی موارد کرده .

۴-نظارت برنحوه صدورچک:
از آنجایی که چک وصدور آن جزء مدارکی هستندکه به کار اموزان اجازه داده نمی شودانجام دهند اینجانب فقط به صورت نظارت نظارت ونگاه کردن این امر راآموزش دیدام.

۵-کار با برنامه کامپیوتری حسابداری سازمان جهاد کشاورزی:

از آنجایی که کار با برنامه های رایانه ای بسیار مهم است وسازمان جهادکشاورزی دارای برنامه جامع وکاملی است که دارای راهنما بوده در ساعت هایی از کاراموزی به کمک مسئولان خود به آموزش برنامه رایانه پرداخته که یکی از مفید ترین کارهای اینجانب ذر کار اموزی بوده است.

۶-نوشتن لیست وسندکمک هزینه کفن ودفن و ازدواج برای شاغلین وباز نشسنگان:
طبق دستورالعمل بعضی از سازمان ها هزینه ای به عنوان هزینه کفن دفن و کمک هزی

نه ازدواج به شاغلین و بازنشستگا ن پرداخت می شودپس از انکه اشخاص استفاده کننده مدارک مذبور را تحویل دادن وبه تایید سازمان رسید مدارک به قسمت حسابداری جاری ارسال شده و اینجانب بعد از تفکیک کمک هزینه های کفن ودفن و ازدواج وشاغل وباز نشسته بودن اشخاص به دستور مسئول کاراموزی اقدام به لیست کردن انهاوسپس سند کردن انها به کمک مسئولان کاراموزی فرموده وجهت تایید وپرداخت به مسئولان داده شده .

۷-نظارت به نحوه تاییدیه برای پرداخت :
صدور چک وارسال برای ریاست امور مالی وتایید آن وارسال اسناد و چک به معاون اداری مالی وامضاء نهایی وبعد واریز وجه به حساب بانک جهت پرداخت چک .

۸-نوشت اسناد اضافه کاری واسناد کنگره و جلسات ریاست :
چون در سازمان جهادکشاورزی سند های متفاوتی تنظیم می شود که یکی از انها نوشتن سند های اضافه کاری است وهر سه ماه یک بار تنظیم می شود و سند های کنگره وجلسات ریاست است با کمک مسئول کاراموزی وبا استفاده از مدارک ارسال شده به قسمت حسابداری جاری اقدام به صدور سند برای پرداخت موارد فوق کردم.

۹-بررسی اسناد ومدارک ارسل شده به قسمت حسابداری:
قسمت دیگر از کاراموزی اینجانب به اموزش زیر نظر مسئول محترم جهت بررسی اسناد ومدارک ارسال شده به قسمت حسابداری که ایا تمام مراحل را طی کرده ودرست است بعد از تایید مسئول کاراموزی به کمک ایشان اقدام به زدن سند کرده.

۱۰-پرداخت حقوق مشمولین براساس خدمت وساعات کار انجام شده :
کمک ونظارت به نحوه پرداخت حقوق به مشمولین براساس ساعات کار انجام شده وغیره که در فصل اول به صورت جامع وکامل توضیح داده شد که یک سری از کارهای فوق را اینجانب به کمک مسئولان انجام داده ام

۱۱-توضیح خلاصه در باره پرداخت حقوق ودستمز وبرخی سند های دیگر :
طبق لیست یا گزارش امور اداری کارکرد افراد به امور مالی (حقوق و دستمزد ) کنترل کسورات و خالص پرداختی را به حسابداری جاری انتقال داده می شود بعد از بررسی در صورت صحت،سند زده می شود بعد از تامین اعتبار چک می کشیم و چک طی نامه ایی به بانک داده می شود بعد بانک طی نامه ای اعلام شده وجه نقدی را به حساب یا شماره حساب های اعلام شده واریز می کند (بعد چک ها را طی نامه به رابط بانک داده می شود حواله ها حواله می شود و واریزی ها را واریز می نماید وبعد دوباره سند زده می شود و برای بیمه و غیره نامه زده می شود که اعتراضی ندارند و اعلام وصولی کار انجام شده درست است و در پایان مدرک را اورده و پیوست سند اصلی می نماید.
۱۲- توضیح توسط مسئول کارآموزی در باره نحوه محاسبه بیمه تامین اجتماعی بیمه صندوق بازنشستگی و مالیات و محاسبه موترد فوق به کمک سرپرست برای کارمندان اداره

 

۱۳- نحوه محاسبه بیمه عمر و درمانی به کمک سرپرست خود برای سازمان جهاد کشاورزی
۱۴- نحوه محاسبه درصد سختی شرایط کار و نحوه محاسبه عائله مندی و حق اولاد که به ترتیب ۷۰% و ۱۴% حقوق مبنا می باشد
۱۵- به کمک سرپرست کارآموزی اقدام به نوشتن فوق العاده شغلی ،فوق العاده بدی آب و هوا و محرومیت های زندگی و نحوه به دست آمدن آنها

۱۶- به توضیح مسول کارآموزی اقدام به محاسبه اضافه کاری و نوشتن اسناد مربوط به ان که هر سه ماه یک با انجام می شود
۱۷- طبق اسناد دریافتی از قسمتهای مربوطه در باره هزینه نگهداری دارایی ثابت و بررسی آنها بعد از آنکه مطمئن شدیم که فاکتورها درست بوده اقدام به صدور سند و ثبتهای لازم گردید و بعد اقدام و صدور چک و پرداخت آن گردید .

به طور کامل یکی ازفعالیت ها را توضیح میدهیم:
نحوه محاسبه لیست اطلاعات حقوقی:
۱-ردیف
نام ونام خانوادگی
روزهای کارکرد (دراین ستون تعداد روزهای کارکرد فرد که حضورداشته ثبت می شود)
حقوق:حقوق که با رعایت قانون وباتصویب هئیت دولت هرساله بااعلام جدول پرداختحقوق بر اساس نظام هماهنگ کارفرما را موظف به پرداخت ان می کنند که یکی از پارامترهای مهم لیست حقوق ودستمزدمی باشد که نحوه محاسبه ان به شرح زیر است.
در ابتداباتوجه به گروه فردحقوق مبنای او را از جدول پرداخت نظام هماهنگ کشوری استخراج کرده و با افزایش سنواتی فرد جمع کرده که نحوه محاسبه ان به شرح زیر است.
افزایش سنواتی فعلی فرد+حقوق مبنا ی=حقوق
افزایش سنواتی سال قبل+حقوق مبنای سال قبل=افزایش سنواتی فعلی
به استناد ماده ۱۰ا یین نامه استخدامی پیمانی از تاریخ۱/۱/۷۸ کلیه حقوق ومزایای کارکنان پیمانی همانند کارکنان رسمی خواهدبود
جدول پرداخت حقوق نظام هماهنگ سال۱۳۸۶

گروه حقوق مبنا گروه حقوق مبنا گروه حقوق مبنا گروه حقوق مبنا
یک ۱۸۱۶۰۰ شش ۳۰۸۲۰۰ یازده ۴۶۳۰۸۰ شانزده ۶۲۱۹۸۰
دو ۲۰۴۳۰۰ هفت ۳۳۵۹۶۰ دوازده ۴۹۴۸۶۰
سه ۲۲۷۰۰۰ هشت ۳۶۷۷۴۰ سیزده ۵۲۶۶۴۰
چهار ۲۵۴۰۰۰ نه ۳۹۹۵۲۰ چهارده ۵۵۸۴۲۰
پنج ۲۸۱۴۸۰ ده ۴۳۱۳۰۰ پانزده ۵۹۰۲۰۰

فوق العاده شغل:
این پارامتر نیز بر اساس حقوق مبنا و درصد مدرک تحصیلی جدول زیر محاسبه میشود
درصد مدرک تحصیلی*حقوق مبنا=فوق العاده شغل

جدول درصدهای فوق العاده شغل

درصد مدرک تحصیلی
۷۵% تکنسین
۹۰% کاردان
۱۲۵% کارشناس رشته اداری و مالی

۱۳۵% کارشناس رشته فنی

فوق العاده بدی اب هوا:
در صدفوقالعده بدی آب وهوابر اساس جدول محل جغرافیای خدمت فردمحاسبه میشودکه برای شهرستانهایسنندج وقروه و بیجار۵%وبرای مابقی شهرستانهای استان۱۰%می باشد

درصد فوق العاده*حقوق مبنا =قوق العاده بدی اب وهوا

محرومیت های زندگی:
درص این پارامتر نیز بر اساس جدولی ازپیش تعین شده محاسبه می شود که برای شهرستان های بانه ودهگلان ۴۵%وبرای سایر شهرستانها ۲۵% درنظر گرفته می شود.
در صد محرومیت*حقوق مبنا=محرومیت زندگی

سختی شرایط کار :

محاسبه این ستون براساس جدول زیروحقوق مبنا است.
درصد سختی کار *حقوق مبنا =سختی شرایط کار
جدول درصد سختی شرایط کار

درصد مهارت کار
۲۰% تکنسین
۱۵% کاردان
۱۰% کارشناس
۱۵% راننده
۳۵% کاردان حفظ نباتات
۲۵% کارشناس حفظ نباتات

عائله مندی:
این پارامتر از دو فاکتور عائله مندی و حق اولاد اثر می پذیرد.
رقم ثابتی است که هر ساله بستگی به ضریب حقوقی که توسط دولت تعیین می شود وتا سه اولاد می توان پرداخت کرد ووابستگی محاسباتی به سایر ردیفهای حقوقی ندارد و مشمول مالیات می شود.
محاسبه عائله مندی و حق اولاد به شرح زیر است:
۷۰%*حقوق مبنای گروه یک جدول=عائله مندی
۱۴%*حقوق مبنای گروه یک جدول= حق اولاد

حق جذب:
برای محاسبه این ستون ابتدا حقوق مبنا را با افزایش سنواتی جمع کرده اگر از حداقل دریافتی که ۲۷۶۰۰۰۰ ریال است کمتر باشد ما به التفاوت را با عنوان حداقل دریافتی به دو بند اخر حکم اضافه کرده وسپس انرا با درصد از پیش تعیین که بر اساس مدرک تحصیلی و پست سازمانی می باشد ضرب و حق جذب محاسبه می شود ولی اگر از حداقل دریافتی بیشتر باشد مستقیما انرا با درصد ضرب میکنیم.