به نام خدا
مقدمه
امروزه هيچ سازمان يا موسسه اي را نمي توان يافت كه از جهت هاي گوناگون با امر استاندارد سرو كار نداشته باشد. در اين ميان استاندارد كردن نظام آموزشي ، به دليل اينكه از ويژگيهاي خاصي برخوردار است اهميت بيشتري را به خود اختصاص داده است . نظام آموزش و پرورش يك كشور حياتي ترين و زير بنايي ترين بخش براي اقتصاد آن كشور محسوب مي شود و در عين حال

نهادي است كه همه مردم به نوعي با آن مرتبط مي باشند، ‌بنابراين مردمي ترين نهاد نيز به شمار مي‏آيد . در كشور ما قريب به هفده ميليون و يكصد هزار دانش آموز و بيش از نهصد هزار نفر معلم و كارمند در بيش از ۱۳۸ هزار آموزشگاه به صورت مستقيم فعاليت دارند . با وجود اين گستردگي و براي جلوگيري از بي راهه روي ها ، نياز به وجود چهارچوبهاي مشخص ـ براي انجام فعاليتهاي

گوناگون در اين نظام ـ به نام استاندارد و استاندارد سازي بيش از هرچيز احساس مي شود .به طور كلي ۳ عامل عمده را مي توان در توجه به استاندارد و استانداردسازي در آموزش و پرورش ذكر كرد :
۱- افزايش فاصله علمي بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه ، در نتيجه توجهي كه كشورهاي توسعه يافته به امر استاندارد سازي در نظام آموزشي نموده اند .
۲- ظهور آگاهي هرچه بيشتر در بين جامعه نسبت به فوايد بهره گيري از استانداردها در زمينه هاي مختلف .
۳-ضرورت جلوگيري از بي راهه رويها و تكيه بر چارچوبهائي مدون كه از درجه اعتماد بالايي برخوردار باشند .
بررسي تاريخي كشورهاي پيشرفته و يا در حال پيشرفت در شكوفايي اقتصادي و تحول نظام آموزشي آنان نشان دهنده توجه جدي مديران و برنامه ريزان اين كشورها به استاندارد و استانداردسازي در آموزش و ترويج آن در بين جامعه است، به طوري كه هم اكنون در بسياري از كشورها مقوله استاندارد در سالهاي آخر مقطع تحصيلي دبيرستان و مقاطع مختلف دانشگاهي تدريس شده ضمن آنكه در اين كشورها اين امر به يك پديده فرهنگي و اجتماعي حايز اهميت تبديل گرديده است . اگر چه به كار بردن لفظ استاندارد و استاندارد سازي بيشتر در حيطه ي صنعت

و توليد به كار گرفته شده است اما بايد توجه داشت كه همه جا و همه چيز مي تواند مورد توجه فرايند استاندارد سازي قرار گيرد . بطوري كه طيف وسيعي از شئونات زندگي انسان كه يكي از آنها مسئله تعليم و تربيت است را مي توان در اين قالب جاي داد .
استاندارد مفهوم ثابتي نيست و همراه با دگرگوني ها و پيشرفت هايي كه در اثر تحقيقات علمي بوجود مي آيد، معيارهاي آننيز دچار تغييرمي شود. استاندارد تبلور آگاهي و آزمايش گذشته است

كه مبنايي براي پيشرفت هاي آتي محسوب مي شود. بكارگيري استانداردها در سازمان، فوايد زيادي را به همراه دارد. بهره گيري از آنها مي تواند موجب ساده سازي امور، امكان تعويض پذيري آنها، افزايش ايمني فعاليتها و صرفه جويي در منابع مادي و اقتصادي و انساني را به همراه داشت

ه باشد. در اين ميان استانداردهاي آموزشي را مي توان به عنوان سيستم و سامانه اي در نظر گرفت كه كار كنترل كيفي فعاليتهاو خدمات ارائه شده از سوي اين نظام را بر عهده دارند. بكارگيري استانداردها در آموزش وپرورش، نيازمند رعايت پيش نيازهائي است كه توجه به آنها مي تواند موجب ترويج و تحقق و همچنين پايداري استانداردها به گونه اي بهتر شود. از جمله اين پيش

نيازها، تعريف دقيق اهداف نظام آموزشي و نيازهاي آن، شناسايي دقيق خواسته هاي جامعه از اين نظام و راههاي دستيابي به آنها و همچنين افزايش توان انطباق پذيري نظام آموزشي با توجه به تغييرات پيراموني از جمله تحولات جهاني است.

فصل اول

برگه حسابداری:
برگه حسابداری عبارت است از ورقه ای است که مبين جامع و مانع يک فعاليت مالی در يک موسسه مي باشد۰
برگه حسابداری از لحاظ قانونی چنين تعريف شده است:
برگه يا مدرک حساب عبارت است از نوشته ای که درآن يک يا چند داد و ستد انجام شده بمناسبت حسابهايي که بدهکار يا بستانکار شده تجزيه و صادر می شود و چنين مدرکی پس از امضاي مرجع ذيحساب قابل ثبت در دفاتر معين و روزنامه و کل است۰
اهميت اين فرم به مراتب بيش از سايرامور مربوط به ثبت و نگهداری حساب است و مسئوليت تشخيص بدهکاری حساب و بستانکاری حساب که در بالای برگه های حسابداری نوشته مي شود با نظر رئيس حسابداری از وظايف مختص متصدی تنظيم برگه حسابداری می باشد۰
بعضی از مشخصات برگه حسابداری کد رايانه ای(جزء معين و کل)عنوان سر فصل شماره رديف می باشد:
۱- تشخيص حساب بدهکار و بستانکار : از اهم وظايف متصدی تنظيم برگه حسابداري مي باشد متصدی مربوطه پس از تجزيه و تحليل حساب و تشخيص بدهکار و بستانکار آن نتيجه تشخيص خود را در سند حسابداری منعکس می کند۰
عنوان سرفصل در برگه حسابداری وجود دارد مانند تنخوا گردان پرداخت کسور باز نشستگی و وصول درآمد عمومی انتقالی کسور ارسالی۰

۳- متصدی صدور برگه پس از ثبت اقلام دريافت يا پرداخت در ستون مربوطه ونوشتن جمع به حروف آن را امضاع نموده وپس از امضاع های مجازبرای صدور نزد متصدی دفتر صدور برگه ارسال می دارد۰ تامين اعتبار و ذخيره تامين اعتبار به ميزان تنخواه گردان پرداخت و حساب اسناد وصولی عامل ذيحساب به ميزان کل سند هزينه می باشد۰

اوراق بهادار:

ماده ۴۶ ق.م.ع. نحوه چاپ، تحويل و نظارت بر امور چاپی اوراق بهادار را به شرح زير تصريح نموده است۰
انواع تمبر اوراقی که برای وصول درآمدهای عمومی منظور در بودجه کل کشور مورد استفاده قرار می گيرند و انواع گذرنامه، شناسنامه، سند مالکيت و همچنين سايراوراق و اسناد رسمی دولتی در شرکت سهامی چاپخانه دولتی ايران تحت نظارت هيئتي مرکب از دو نفر نماينده وزير امور اقتصاد و دارائی و يک نفر نماينده دادستان کل کشور، يک نفر نماينده ديوان محاسبات کشور و يک نفر به انتخاب مجلس شوراي اسلامی چاپ و تحويل وزارت يا موسسه دولتی زيربط می گردد۰
تشخيص اوراق و اسناد مشمول اين ماده با وزارت امور اقتصاد و دارائی است. هيئت وزارت مجاز است در صورت اقتضاد چاپ و تحويل تمام يا قسمتی از تمبر اوراق و اسناد را به چاپخانه اسکناس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ايران و با چاپخانه يکی ديگر از بانکهای دولتی مسئول نمايد تا تحت نظارت رئيس بانک به جای يک نفر از نمايندگان وزير امور اقتصاد و دارائی در هيئت مذبور عضويت خواهد داشت۰
سفارش تهيه کاغذ اوراق بهادار با امضاع مدير عامل شرکت سهامی چاپخانه دولتی و رئيس هيئت نظارت به ملل مي آيد سفارش معمولا به کارخانجات مشهور کاغذ سازی ساير کشورها داده می شود و زير نظر نماينده هيئت نظارت چاپ و تحويل اوراق بهادار به نام چاپخانه دولتی به عمل خواهد آمد و هيچ يک از سازمانهای دولتی حتي سفارش و خريد کاغذ و مقوای مذبور را نخواهد داشت۰ کاغذ و مقوای هر سفارش چاپ با تنظيم صورت جلسه شامل نوع تعداد برگ يا وزن و ساير مشخصات مربوط که به امضای نماينده چاپخانه مسئول اسنادهای چاپخانه انباردار انبار مشترک و يک نفر از اعضای منتخب هيئت و ناظر هيئت رسيده است تحويل نماينده چاپخانه می شود۰

سر فصل هايي که برای اوراق بهادار مورد استفاده قرار می گيرد عبارتند از:
۱- حساب اداره کل اوراق بهادار
۲- حساب مخزن اوراق بهادار
۳-حساب اوراق بهادار مصرفی
۴-حساب تنخواه گردان اوراق بهادار
سرفصل های اين گروه حسابها در ذيحساب های مورد استفاده قرار می گيرند که به اقتضای وظايف خود عبارت به فروش يا مصرف اوراق بهادار می نمايند ضمنا عامل فروش سفته برات و برنامه بانک ملی ايران می باشد۰
درخواست اوراق بهادار:
ذيحساب دستگاه اجرائی مرکز درخواست خود را به ميزان اوراق بهادار مورد نياز به اداره کل اوراق بهادار ارسال مي دارد اين اداره کل درخواستهای واصله را به منظور تحويل اوراق بهادار مورد رسيدگی قرار می دهد سپس در دفتر حسابداری ثبت و با امضای رئيس اداره حسابداری و مدير کل اوراق بهادار حواله صادر می نمايد و به ضميمه درخواست مربوط به اداره توضيع و مغازن ارسال می دارد مغزن بر اساس حواله صادر و اوراق را در اختيار کميسيون تحويل و توزيع اوراق بهادار قرار می دهد اين کميسيون از نماينده اداره کل اوراق بهادار نماينده هيئت نظارت و مسئول مخزن تشکيل شده است کميسيون مذبور اوراق بهادار موضوع هر درخواست را به نماينده معرفی شده ذيحسابی مربوط تحويل داده و رسيد اخذ می کند۰
دو نسخه از درخواست به اداره حسابداری اوراق بهادار و يک نسخه به اداره توزيع و مغازن و دو نسخه به ذيحسابی درخواست کنند ارسال و تحويل می گردد اداره توزيع و مغازن اوراق بهادار در مورد درخواست نماينده های خزانه در مراکز استانهای کشور را بر اساس حواله های صادره تحت

نظارت کميسيون یاد شده به دفتر پست مستقر در محل تحويل و برنامه اخذ می نمايد۰ متعقبآ مشخصه برنامه پستی را طی نامه به ضميمه دو برگ درخواست از طريق اداره حسابداری اوراق بهادار از پست يک نسخه از فرم درخواست مورد بحث را امضا نموده به اداره کل اوراق بهادارعودت می دهد بنا بر اين مخزن اوراق بهادار به منزله صندوق مي باشد اسناد خزانه اسناد بی نامی

 

است که برای تامين احتياجات مالی خزانه داری کل در جريان سال مالی انتشار می يابد اوراق قرضه اوراق بی نامی است که برای قسمتی از عبارات مورد نياز برنامه های عمرانی و دفاعی انتشار می يابد۰
واگذاری تنخوا گردان:
به منظور مصرف يا فروش اوراق بهادار در واحدهای تابعه دستگاه های اجرائی مستقر در مرکز استان نمايندگی خزانه در هر استان اوراق مورد نياز را به صورت تنخواه گردان در اختيار ذيحساب آن دستگا قرار می دهيد۰
فروش اوراق بهادار:
معادله جمع ارزش ريالی اوراق بهادار به فروش رفته توسط دستگاه مصرف کننده از موجودی مخزن اوراق بهادار کسر و تنخواه واگذاری ترسيم می شود وجه آن به حساب بانک تمرکز وجوه درآمد مربوط واريز می گردد با توجه به اينکه حساب جاری مذکورغير قابل برداشت است و موجودی آن در پايان هر ماه به حساب خزانه منتقل می گردد با توجه به اينکه سال مالی برگروه حسابهای اوراق بهادار مرتبت نيست لذا تسويه تنخواه گردان اوراق بهادار نيز لزومی ندارد۰
دفتر ثبت اسناد:
برای ثبت اسناد در حال راه اندازی شده که با توجه به شماره های مسلسل در دفتر مربوط به هر سند با تاریخ روز شماره ای اختصاصی میگیرد تا آن سند دوباره پرداحت نشود۰
سند هزينه رسمی:
تنظيم هزينه صورتحساب و درج مبلغ بابت دستمزد يا خريد وسايل و ساير هزينه ها جهت پرداخت وجه ذيحق و ذينفع می باشد۰
برگه حسابها جاری برای عمليات انتقالی:
فيش حقوق که در دو برگ نوشته می شود تا کارمند بتواند مبلغ حقوق خود را از بانک مربوط دريافت نمايد به اين صورت يک برگ جهت بانک وبرگ ديگر برای کارمند می باشد۰
برای محاسبه اضافه کاری کارمندان حقوق و مزايای مستمرکه شامل حقوق مبنا، افزايش سنواتی، فوق العاده شغل، حق مسئوليت، حداقل دريافتی که مجموعا بر۱۷۵/۱ تقسيم می شود تا مبلغ يک ساعت به دست آيد۰

 

ماموريت کارمند:
عبارت است از کاری مشخص که به شخص مامور واگذار مي شود تا طبق مقررات اداری انجام گيرد و مامور کارمند در مقابل اجرت می گيرد که به دو صورت می باشد عادی و پيوسته البته بايد محل ماموريت از اقامت وگا ه از محل کار ثابت ۳۰ کيلومتر دورتر باشد۰

حکم کارگزينی:
برای هر کارمند از طرف سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور حکم بر اساس چارت سازمانی و بودجه اسمی صادر می شود و کارمندان بر اساس حکم کارگزينی و شغل مورد تصدی انجام وظيفه می نمايد که دريافت مبلغ حقوق با توجه به مدرک تحصيلی مي باشدکه شامل ۲۴بند طبقه حکم پيوستی می باشد ۰

طرح طبقه بندی مشاغل حکم کارگـزينی
۱ـ نام خانوادگی : ۲ـ نام : ۳ـ شماره پرسنلی:
۴ـ شماره شناسنامه: ۵ـ نام پدر: ۶ـ تاريخ تولد: ۷ـ محل صدور:
۸ـ وضعيت تاهل: ۹ـ تعداد اولاد: ۱۰ـ وضعيت سربازی:
۱۱ـ آخرين مدرک تحصيلی: ۱۲ـ تاريخ استخدام: ۱۳ـ کد شغل:
۱۴ـ عنوان شغل: ۱۵ـ عنوان پست: ۱۶ـ واحد سازمانی:
۱۷ـ گروه: ۱۸ـ رتبه: ۲۱ـ واحد سازمانی:
۱۹ـ نوع حکم: مزد گروه (مزد شغل) : ريال
۲۰ـ شرح حکم : مزد سنوات :
مزد رتبه :

جمع مزد مبنا :
۲۲ ـ مزايا
تفاوت تطبيق :
مسکن :
خواربار:
۲۴ـ تاريخ اجرای حکم: عائله مندی:
۲۵ شماره حکم :
۲۶ـ تاريخ صدور:
۲۷ـ محل امضاهای مجاز :
۲۸-نسخه: ۲۳ـ جمع کل مزد و مزايا :

(کارت حضور و غياب)
شماره کارت :
نام و نام خانوادگی :
قسمت :
ماه :
روزهای ماه قبل از ظهر بعد از ظهر اضافه کاری جمع کار روز
ورود خروج ورود خروج ورود خروج

امضاء : ……………………………………………………………………………………….

کارت اوقات کار
نام و نام خانوادگی : ……………………………………………………….. شماره کارمند : …………………………………….
دايره : …………………………..
تاريخ جمع

سرپرست قسمت : …………………………………………………………..

سيستم پرداخـت حقوق و دستمـزد كاركنان آموزش و پرورش :
برای جبران خدمات کارکنان و پرداخت حقوق و دستمزد به آنان سيستمی که توسط سازمان بکار گرفته می شود. به هر يک از کارکنان بر مبنای ساعات حضور در محل کار حقوق و دستمزد پرداخت می شود و اين از وظايف مديريت است که اطمينان حاصل کند کارها در خلال مدت زمانی که کارکنان در محل کار حضور دارند، توسط آنان انجام می گيرد. بنابر این ، اين گونه سيستم از طريق ثبت مقدار زمانی که توسط کارکنان در محل کار صرف می شود. عمل می کنند. سپس ، دستمزد متعلقه به کارکنان از طريق حاصلضرب تعداد ساعات صرف شده در نرخ قانوني دستمزد برای هرساعت محاسبه می شود .
در سيستمهای پرداخت حقوق و دستمزد بر مبنای زمان، پرداخت نرخ دستمزد بالاتر برای هر ساعت کار مازاد بر ساعات کار عادی روزانه يا هفتگی، امری کاملا عادی و متعارف است . مبلغ مازاد بر نرخ عادی دستمزد را که در ازای ساعات کارکرد اضافی پرداخت می شود ، اصطلاحا فوق العاده اضافه کاری می نامند.

سيستم پرداخت حقوق و دستمزد بر مبنای زمان اغلب در مواردی بکار گرفته می‌شود که اندازه گيری بازده دشوار است نظير پرداخت حقوق و دستمزد در قبال وظايف اداری يا در مواردی که فعاليتها به نحو قابل ملاحظه ای متنوعند، نظير وضعيتهایی که در ماشين آلات توليدی به طور مکرر تغيير داده می شود يا در وضعيتهايی که به کيفيت محصولات فوق العاده بها داده می شود و استفاده از ساير سيستمها ممکن است کارکنان را در جهت اولويت دادن به سرعت توليد محصول که نتيجه آن احتمالا کاهش کيفيت محصولات و خدمات خواهد بود تشويق کند.
عامل ذيحساب نظارت و مراقبت بر تنظيم حساب ماهانه و کنترل و ارسال آن با اسناد و مدارک مربوط به آن مراجعه ذيحساب و همچنين مراقبت در حسن اجرای بودجه برنامه های مراقبت در وصول درآمدها برابر مقررات و پرداخت مخارج در حدود اعتبارات مصوب با رعايت کامل قوانين مربوط اجرای قرارها و داد نامه های صادره از ديوان محاسبات يا ساير مراجعه ديگررفع نقص اسناد و

صورت حساب وام خواهی شده تهيه صورت تفريع بودجه کامل مورد عمل حوزه ذيحسابی و ارسال آن به مراجعه زيربط تنظيم و ارسال صورت مجالس تحويل و تحول در موقع تغيير سمت با رعايت مقررات جهت استخضارمقام مافوق اداره امور واحد ذيحسابی و ارائه راهنمائی های لازم به کارکنان تحت سرپرستی .
حسابداري در سازمانهاي دولتي و غيرانتفاعي

حسابداري به عنوان يک نظام پردازش اطلاعات، داده‌هاي خام مالي را دريافت نموده، آنها را به نظم در مي‌آورد.
محصول نهايي نظام حسابداري گزارش‌ها و صورت‌هاي مالي است که مبناي تصميم‌گيري اشخاص ذي‌نفع (مديران ، سرمايه‌گذاران ، دولت و …) قرار مي‌گيرد.
حسابداري يک سيستم است که در آن فرآيند جمع‌آوري، طبقه‌بندي ، ثبت، خلاصه کردن اطلاعات و تهيه گزارشهاي مالي و صورتهاي حسابداري در شکل‌ها و مدلهاي خاص انجام مي‌گيرد. تا افراد ذي‌نفع درون سازماني مثل مديران سازمان و يا برون‌سازماني مثل بانک‌ها، مجمع عمومي سازمان مورد نظر و يا مقامات مالياتي بتوانند از اين اطلاعات استفاده کنند.
به همين دليل فردي که تحصيلات دانشگاهي ندارد، بيشتر دفتردار است تا حسابدار. چرا که گزارشهاي اين دسته از افراد مطابق استاندارد نيست و پردازش کافي نمي‌شود و بيشتر تراز حسابها مي‌باشد. براي مثال يک حسابدار تجربي نمي‌تواند براحتي بين دارايي کوتاه مدت و بلند مدت تفاوت قائل شود و يا نمي‌داند که چگونه بايد معاملات ارزي را در دفاتر ثبت کرد.
يک حسابدار متخصص، در آينده مي‌تواند مدير مالي يک سازمان يا شرکت گردد يعني مي‌تواند ب

ه مديريت يک شرکت ايده بدهد که منابع موجودش را در چه راههايي سرمايه‌گذاري نمايد تا استفاده بهينه کند و يا اگر شرکت به منابع مالي جديد نياز داشت يک مدير مالي بر اساس دانش آکادميک خود مي‌تواند بگويد که از چه طريقي بايد تامين مالي کرد.

مجموع اين فعاليت‌ها خارج از توانايي يک حسابدار تجربي است.?حسابداري يک سيستم اطلاعاتي است که با فراهم‌کردن اطلاعات لازم کمک مي‌کند تا سرمايه‌گذارها، اعتبار دهندگان، مديران و دولت نسبت به مسائل اقتصادي بهتر بتوانند، تصميم‌ بگيرند. براي مثال اگر شخصي بخواهد در يک شرکتي سرمايه‌گذاري کند، تمايل دارد که وضعيت مالي آن شرکت و يا نتايج عمليات آن شرکت را در طي سالهاي قبل بداند. موضوعاتي که به صورت گزارشهاي مالي توسط حسابداران تهيه مي‌شود.
حسابداري به منظور جوابگويي به نيازهاي انسان به وجود آمده است. به همين دليل با گذشت زمان و به موازات گسترش فعاليت‌هاي اقتصادي و افزايش پيچيدگي آن ،‌ هدفها و روشهاي حسابداري براي جوابگويي به نيازهاي اطلاعاتي، توسعه يافته است. چرا که اشخاص، شرکت‌ها و دولت براي تصميم‌گيري در مورد توزيع مناسب منابع مالي نياز به اطلاعاتي قابل اتکا دارند که اين اطلاعات را به ياري حسابداري مي‌توان به دست آورد. از سوي ديگر انجام سرمايه‌گذاري يکي از مواد ضروري و اساسي در فرآيند رشد و توسعه اقتصادي کشور است و سرمايه‌گذاران نيز از بعد عرضه سرمايه، تا حد امکان سعي دارند منابع مالي خودرا به سويي سوق دهند که کمترين ريسک و بيشترين بازده را داشته باشد. يعني به دنبال برآورد ريسک سرمايه‌گذاري‌ها خواهند بود. اين در حالي است که يکي از مباني اساسي براي محاسبه ريسک بازار شرکت‌ها ، استفاده از اطلاعات توليد شده توسط سيستم حسابداي است.

استاندارد سطحي از كيفيت است كه از سوي عموم قابل قبول دانسته شده است.۶ استاندارد نظامي است مبتني بر نتايج علوم و فنون و تجارب بشري ، استاندارد يعني قانون ، قاعده ، اصل ، ضابطه و به طور كلي هر امري كه طبق اصول منظم و مرتبي انجام گيرد . استاندارد تبلور آگاهي و آزمايش گذشته است . ۷
استاندارد (معيار) سطح مطلوب نشانگرهايي است كه «كيفيت ملاك» را مشخص مي كند. تعيين استانداردها، همانند ملاكها امري قضاوتي است.۸ در اين زمينه سازمان بين المللي استاندارد (iso) در بيان تعريف استاندارد چنين آورده است كه : استاندارد، مدركي است در برگيرنده قواعد راهنمايي ها يا ويژگيهايي براي فعاليت يا نتايج آنها به منظور استفاده عمومي و مكرر كه از طريق هم رايي فراهم و به وسيله سازمان شناخته شده اي تصويب شده باشد و هدف از آن دست يابي به ميزان مطلوبي از نظم و (بهبود كيفيت) در يك زمينه خاص است.۹
آنگونه كه بررسي تاريخي استاندارد نشان مي دهد استاندارد سازي بيشتر در مسائل مادي و فيزيكي و در صنعت مورد توجه قرار گرفته است. در زمينه آموزش و پرورش بررسي ها حاكي از قدمت دو دهه اي اين موضوع در جهان دارد. اگر چه پيش از اين استاندارد ها در نظام آموزش و پرورش وجود داشته اند ولي توجه علمي به آن از دو دهه پيش آغاز شده است. پيشينه استاندارد در كشور ما نيز همانطور كه پيش تر گفته شد از قدمت بسيار زيادي برخوردار است و به استناد آثار تاريخي ، فرهنگي و هنري به جا مانده به هزاره هاي قبل از ميلاد بر مي گردد. ولي در بعد آموزش و پرورش ، تنها يك سال است كه اين مهم مورد توجه مسئولين قرار گرفته و فعاليت استانداردسازي به طور مستقيم در دستور كار معاونت برنامه ريزي منابع انساني و دفتر بهبود كيفيت و راهبري استانداردها در آموزش و پرورش قرار گرفته است .

استانداردهاي آموزشي را مي توان سيستم و سامانه اي در نظر گرفت كه كار كنترل كيفي فعاليتها و خدمات ارائه شده از سوي اين نظام را بر عهده دارند .
شرايطي كه براي استانداردهاي آموزشي در نظر گرفته مي شود ، حاصل مطالعات و پژوهش هاي علمي است. مي‏توان گفت كه آنها مفهوم ثابتي نيستند، همراه با دگرگوني ها و پيشرفت هايي كه در اثر تحقيقات علمي حادث مي شود ، معيارهاي استاندارد نيز تحت تأثير قرار مي گيرندو در جهت

تكامل و پويايي حركت مي كنند. ممكن است آنچه كه اكنون استاندارد ناميده مي شود در يكي دو دهه ي آينده اگر مطابق با يافته هاي جديد، تغييرات و پيشرفت هايي در آن صورت نگيرد، از راه استاندارد خارج شود و به همين خاطر است كه مي توان استاندارد را مفهومي پويا و متغير تلقي كرد .
فرايند استاندارد و استاندارد سازي در سازمانها ، مي تواند فوايد بسياري را به همراه داشته باشد بهره گيري از استانداردها مي تواند موجب ساده سازي امور ، امكان تعويض پذيري آنها و افزايش ايمني فعاليتها را به همراه داشته باشد و صرفه جويي در منابع انساني و اقتصادي را موجب شود.
استانداردها ارايه دهنده راه حل براي مشكلات بوده و افزايش بهره وري را به همراه دارند كه اين عمل مي تواند به صورتهاي زير انجام شود:۱۰
الف) ارايه روشهاي صحيح در محاسبات فني.
ب) تعيين قواعد عمومي و مشخصات و ويژگي هاي محصول ( خروجي سيستم ).۱۱
ج) يكنواختي و هماهنگ سازي.
د) گردش صحيح اطلاعات و جلوگيري از اتلاف سرمايه و زمان.
ه) كاهش قابل توجه هزينه ها از طريق كاهش انواع و ميسر كردن توليد انبوه.
به طور كلي استاندارد كردن مي تواند فوايد زير را به همراه داشته باشد.۱۲
۱ – از نظر توليد كننده :
– به كارگيري قواعد اصلي در فرايندهاي ساخت.
– كنترل بهتر فرايند ها ،مواد ، منابع انساني.
– جلوگيري از اتلاف مواد و انرژي.
– افزايش سرعت توليد.
– سهولت برقراري ارتباط.
۲- از نظر مصرف كننده :
– اطمينان از كيفيت محصول
– قابليت تعويض پذيري
– سهولت برقراري ارتباط
۳- از نظر متخصصين
– به كارگيري روشهاي پذيرفته شده ( با درجه اطمينان )
– سهولت بهبود و توسعه محصولات و فرآيندها.
– افزايش اطلاعات و دانش فني در رابطه با خواص ، امكانات و كاربرد مواد.
– راهنمايي به منظور تحقيقات و برنامه هاي توسعه.
نظام آموزشي هر جامعه اي به دليل برخورداري از اهدافي خاصي كه بر عهده آن نهاده شده است ، نيازمند توجه اساسي به رعايت اصول استاندارد مي باشد . اگر كاري بر طبق اصول استاندارد مربوطه انجام نشود . اين امر به معني آن نيست كه آن كار نشدني است ولي به دلايلي منطقي

مي توان ادعا نمود كه كارايي اثر بخشي آن تقليل مي يابد يا اينكه اگر تمام سعي و كوشش لازم در كسب كارا بودن فعاليت آنگاه كه آن به نوعي غيراستاندارد انجام مي شود به كار رود ، كيفيت آن بسيار پائين تر از زماني است كه آن فعاليت بصورت استانداردانجام شود .
استانداردها بويژه در آموزش و پرورش بهترين عمل را تضمين مي كنند و به همين دليل عدول از آنها از بين بردن اثر بخشي است. به عبارت ديگر استانداردها براي اطمينان از اينكه مطلوبيت مورد درخواست در حدبالاي اثر بخشي قابل دسترس است برقرار مي گردند و به اين دليل كار بايد بر اساس آنها انجام شود. استانداردسازي منابع انساني و آموزش و پرورش با هدف ارتقاي كيفيت و بهره وري نظام آموزش و پرورش صورت مي گيرد. بهره وري مفهومي است كه مي تواند بسياري

از آسيبها و معظلات را در بخش هاي گوناگون تعليم و تربيت به حداقل برساند. بنابراين استانداردنمودن منابع انساني كه به تبع آن ارزيابي و آموزش مستمر در برنامه هاي مديريت منابع انساني قرار مي گيرد، مي تواند در كارآمد ساختن نظام آموزش و پرورش كشور مؤثر واقع شود۱٫ استاندارد سازي آموزشي فرايندي براي ايجاد و به كارگيري قوانين و مقررات مناسب به منظور به نظم و ترتيب در آوردن فعاليتها با هدف رسيدن به كيفيت بالاتر است. براي رسيدن به اين مقصود ، استانداردها به مثابه ابزار كار و استاندارد سازي پل ارتباطي بين استاندارد و كيفيت مناسب در نظر گرفته مي شود .

استانداردهايي كه به منظور خاصي برقرار مي شوند : بر خلاف استانداردهاي طبيعي، استانداردهاي ديگري نيز وجود دارد كه به منظور ايجاد توافق و با اهدافي مشخص برقرار شده و اغلب به دليل مناسبت هاي اجتماعي و يا تجاري برقرار مي گردد . به عبارت ديگر اين نوع استانداردها براي انجام مناسبت تر و اطمينان بخش تر امور ايجاد مي گردند .