مقدمه

دزیمترهای پلی متیل متا اکریلیت (PMMA) بطور گسترده ای در دزیمتری آهنگ دز بالا در زمینه فرآوری تابشی صنعتی استفاده می شوند. مزایایی اصلی این روش دزیمتری، زبری و سختی آن، پایداری آن، سادگی آن و قیمت ارزانش می باشد. برهمکنش تابش یونساز با PMMA، رادیکال های آزاد تولید می کند که روی جذب اپتیکی آن در باندهای طول موج مشخص تاثیر می گذارد. از دزیمترهای PMMA می توان به دزیمتر Red 4034 (رنج دز ۵ تا ۵۰ کیلوگری)، دزیمتر Amber Perspex (رنج دز ۱ تا ۳۰ کیلوگری) و دزیمتر Clear Perspex (رنج دز ۵ تا ۵۰ کیلوگری) اشاره کرد. با اندازه گیری مقدار جذب اپتیکی این دزیمترها و استفاده از منحنی های کالیبراسیون این دزیمترها می توان مقدار دز جذب شده را اندازه گیری کرد۲]،.[۱

۵۹۱

سیستم پرتابل SVHI-Co-60-T برای پرتودهی پیاز در دزهای پایین ۵۰-۲۰Gy جهت جلوگیری از جوانه زدن پیاز و افزایش زمان ذخیره سازی آن ساخته شده است. اکتیویته ماکزیمم سیستم به ۱/۸۵PBqمحدود می شود.

سیستم شامل چشمه های تابشی کبالت ۶۰ از نوع محفظه self-shielded می باشد. از مخزن ورودی پیازها توسط یک کانوایر به گلوگاه واقع شده در بالای سیستم (قسمت ۴,۲ در شکل (۱حمل می شوند. از آنجا پیازها بر اثر نیروی وزن خود از طریق یک حفاظ تابشی مارپیچ (از جنس سرب) (قسمت ۴,۳ در شکل (۱ به محفظه استوانهای تابش (محفظه تابش با حفاظ سربی به ضخامت ۲۶ سانتی متر احاطه شده است) (قسمت ۴,۴ در شکل (۱ وارد میشوند. پیازهای تابش دیده از طریق دو مجرای خروجی روی کانواریرها و سپس داخل مخزن خروجی ریخته میشوند.

شکل :۱ نمایی از سیستم پرتودهی پرتابل

روش کار

۵۹۲

سیستم پرتابل موجود در مجتمع کاربرد پرتوی بناب تنها دارای یک حفره با قطر ۸ سانتی متر برای دسترسی به محفظه تابش می باشد. به همین خاطر فقط می توان دز را در امتداد خط مرکزی محفظه تابش اندازه گیری کرد.

برای اندازه گیری دز حتماً بایستی تعادل الکترونی برقرار شود به همین دلیل دو ورقه Perspex، ۱۰ و ۸ میلی متری با ابعاد ۹۱/۷۵*۲/۴ cm2 در نظر گرفته می شود. همانطور که در شکل ۲ دیده می شود بر روی ورقه ۱۰ میلی ۱۲ حفره مستطیلی با ابعاد ۱/۲*۳/۲*۰/۴ cm2 برای قرارگیری دزیمترها با استفاده از دستگاه CNC ایجاد میگردد. ورقه ۸ میلی متری بعد از جایگذاری دزیمترها در داخل حفره ها بر روی ورقه ۱۰ میلی گذاشته میشود. برای اطمینان از اینکه دزیمترها درست در وسط کانالهای چشمه قرار می گیرند از یک لوله PVC به طول ۳ متر و قطر خارجی ۶/۳ سانتی متر استفاده می شود. ورقه های به هم چسبیده شده از یک انتها بوسیله پیچ و مهره و از طرف دیگر بوسیله کائوچو در وسط لوله PVC محکم می شوند. شکل ۳ دزیمترهای Red قرار گرفته در بین ورقه های Perspex را نشان می دهد.