مقدمه

نتایج تحقیقات در چند سال گذشته نشان داده است بافت چربی (ادیپوسیتها) یک سیستم هورمونی است که علاوه بر ذخیره انرژی، در کنترل متابولیسم بدن نیز نقش مهمی را ایفا میکند. آدیپوکینها، سایتوکینهایی هستند که این نقش مهم را بازی می-کنند و از بافت آدیپوسیت ترشح میشوند. محققان با کشف لپتین به عنوان اولین هورمونی که از بافت چربی ترشح میشد و تاثیر آن در میزان مصرف غذا و هموستاز انرژی، به اهمیت بافت چربی پی بردند. هورمونهای مختلفی از ادیپوکینها ترشح میشوند که از جمله می توان به اینترلوکین ۶، رزیستین۱، فاکتور نکروز دهنده آلفا، RBP42، واسپین۳، ادیپونکتین، آپلین و کمرین اشاره کرد(.(۱

آپلین، آدیپوکینی است که درسال ۱۹۹۸ توسط پروفسور فوجینو کشف شده است. این هورمون پپتیدی است که با گیرنده APJ4 عمل میکند. آپلین، از ۳۶ اسید آمینه تشکیل شده است که از ۷۷ اسید آمینه (پری پروآپلین) مشتق میگردد .(۲) این هورمون پپتیدی به طور گسترده بر ارگانهای مختلف بدن از جمله قلب – عروق، ریه، کلیه، کبد، بافت چربی، دستگاه گوارشی، مغز، غدد فوق کلیوی و آندوتلیوم تاثیر میگذارد .(۳) آپلین در مناطق مغزی که کنترل اشتها را بر عهده دارند نیز موثر است، هر چند اثرات آن بر مصرف غذا بسیار متناقض میباشد .(۴) از طرف دیگر آپلین به عنوان یک میانجی در کنترل سیستم قلبی – عروقی، از جمله فشارخون و جریان خون عمل میکند و یکی از قویترین عاملهای انقباضی قلب شناخته شده است .(۵) سطوح آپلین در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی کاهش مییابد و به دنبال آن موجب بازسازی بطن چپ میشود .(۶) مکانیسم این موضوع به این طریق است که آپلین ترشح هورمون وازوپرسین را در هیپوتالاموس کاهش و در نتیجه دفع آب را افزایش میدهد .(۷) این اثر دیورتیک آپلین در ارتباط با اثر کاهش فشارخون، یک روش بسیار مناسب در تنظیم مایعات بدن میباشد. همچنین این پپتید، یک گشاد کننده عروق محیطی قوی است و روی هموستاز مایعات بدن تاثیر میگذارد .(۸) مطالعات حیوانی و انسانی نشان میدهد این هورمون، نقش مهمی در پاتوژنز نارسایی قلبی وکاهش اثرات مضر آنژیوتانسین II دارد.

از طرف دیگر کمرین، آدیپوکینی میباشد که در سال ۲۰۰۷ کشف و از ۱۳۱ تا ۱۳۷ اسید آمینه تشکیل شده است. به طور عمده، جایگاه اصلی این ادیپوکین در بافت چربی است. بررسیها نشان داده است کمرین در بافت چربی موشهای چاق افزایش مییابد، علاوه بر این در افراد چاق و دیابتی نیز کمرین افزایش پیدا میکند. نتایج مطالعات نشان میدهد بین کمرین و شاخص سندروم متابولیکی ارتباط وجود دارد. در این تحقیقات بین شاخص توده بدنی، دور کمر، فشار خون، تری گلیسرید، کلسترول، لیپوپروتئین با چگالی پایین و سطوح کمرین همبستگی مثبت، اما بین سطوح لیپوپروتئین با چگالی بالا و آدیپونکتین و کمرین همبستگی منفی-ای وجود دارد. در مجموع کمرین در نفوذ ماکروفاژها به درون بافت چربی که ممکن است باعث توسعه التهاب و مقاومت به انسولین شود نقش مهمی را می تواند ایفا کند. همچنین مشاهده شده است این هورمون میتواند بر بیماریهای خود ایمنی، آرتریت روماتوئید، بیماریهای التهابی روده، سرطان تخمدان و بیماری کبد چرب غیر الکلی تاثیر گذار باشد.

۱ resistin 2 retinol binding protein 4 3 vaspin 4 apelin receptor

۲

با توجه به اهمیت این دو هورمون بهعنوان عوامل احتمالی در پیشگیری و یا هشدار دهنده بیماریها، فرایندهای متابولیکی و عملکردهای دستگاههای مختلف بدن که در بالا بیان شد و نتایج متناقض تحقیقات انجام شده در این زمینه، بهنظر میرسد انجام تحقیق حاضر ضروری میباشد. در تحقیق حاضر، محققان بهدنبال پاسخ به این سوالات هستند که آیا تمرینات هوازی شدید تاثیری بر سطوح پلاسمایی آپلین دارد؟ آیا تمرینات هوازی شدید تاثیری بر سطوح پلاسمایی کمرین دارد و آیا بهدنبال هشت هفته تمرینات هوازی شدید، رابطه معناداری بین تغییرات آپلین و کمرین وجود دارد؟

مواد و روشها

روش تحقیق حاضر، از نوع تجربی میباشد و شامل گروههای کنترل و تجربی میباشد. جامعه آماری، شامل تمامی موشهای موجود در آزمایشگاه حیوانات علوم پزشکی دانشگاه شیراز بود که از بین آنها، به طور تصادفی ۳۵ سر موش انتخاب شدند. سپس وزن موشها اندازهگیری شد و به صورت تصادفی ۲۰ سر موش در گروه تجربی و ۱۵ سر موش در گروه کنترل قرار گرفتند. روش نمونهگیری در این تحقیق، از نوع نمونه در دسترس و هدفمند بود. بعد از هماهنگیهای اولیه، ۳۵ سر موش ماده ۲ ماهه نژاد اسپراگوداولی از آزمایشگاه علوم پزشکی شیراز خریداری شدند و پس از انتقال به محیط آزمایشگاه، جهت تطابق با محیط جدید و آشنایی با نوارگردان، آزمودنیها به مدت یک هفته با سرعت ۵ m/min و با شیب صفر درجه به مدت ۱۰ دقیقه بر روی نوارگردان به تمرین پرداختند. طی دوره پژوهش، آزمودنیها نیز به صورت گروههای ۵ سر موش در قفسهای پلیکربنات شفاف، محیطی با دمای ۲۳ ۲ درجه سانتیگراد، رطوبت ۶۰ ۵ درصد و چرخه تاریکی به روشنایی ۱۲:۱۲ ساعت نگهداری شدند. حیوانات از غذای به صورت پلت مصرف میکردند. ضمنا آب مورد نیاز حیوانات نیز به صورت آزاد و از طریق بطریهای ۳۰۰ سی سی ویژهی حیوانات آزمایشگاهی در دسترس آزمودنیها قرار داده میشد. آزمودنیهای گروههای تجربی با شدت بالا مطابق با برنامه تمرینی، فعالیت دویدن روی نوارگردان را به مدت ۸ هفته و ۵ جلسه در هفته اجرا میکردند. این برنامه تمرینی، به صورت پیشرونده و با رعایت اصل اضافه بار انجام میشد که سرعت و زمان طبق برنامهای مشخص تنظیم شده بود و هر جلسه تمرین در ساعت مشخصی از صبح انجام میشد. پس از اعمال متغیر مستقل ۸) هفته فعالیت هوازی شدید) دو گروه با شرایط کاملا مشابه و در شرایط پایه ۲۴) ساعت پس از آخرین جلسه تمرینی برای گروه تمرینی) با کتامین و زایلازین بیهوش و کشته میشدند. سپس ۵ سی سی خون مستقیما از قلب استخراج میشد و بهمنظور جدا سازی سرم، نمونههای خونی به مدت ۱۰ دقیقه و با سرعت ۴۰۰۰ دور در دقیقه سانتریفیوژ میشد. نمونههای حاصل در تیوپهای ۱/۵ سی سی و در دمای منفی ۷۰ درجه سانتیگراد نگهداری و سپس برای اندازهگیری هورمونهای آپلین و کمرین به آزمایشگاه منتقل میشدند. جهت شروع آزمایش، پلاسماها در دمای محیط گذاشته شد تا به دمای محیط برسد. سپس توسط کارشناس آزمایشگاهی با کیت آپلین از شرکت Cusabio Biothech ساخت کشور چین و با درجه حساسیت ۰/۰۳۹ نانوگرم در میلیلیتر به روش الایزا و با توجه به دستور عمل کارخانه سازنده و کیت کمرین از شرکت Cusabio Biothech ساخت کشور چین و با درجه حساسیت ۰/۲۲۵ نانوگرم در میلیلیتر به روش الایزا و با توجه به دستور عمل کارخانه سازنده در دستگاه Elisa Reader شرکت HUISONG کشور چین و روش آزمایشگاهی الایزا، اندازه سرمی

۳

هورمونهای آپلین و کمرین به دست آمد. پس از جمع آوری دادهها، تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار spss.16

انجام شد. به منظور تعیین میانگین و انحراف معیار از آزمون توصیفی و برای تحلیل سوالات پژوهش از آزمون t مستقل و جهت تعیین رابطه بین متغیرهای پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. سطح معنیداری تجزیه و تحلیل آماری تحقیق حاضر p< 0/05 بود.

نتایج

میانگین آپلین در گروه تمرین ۱۷/۴۸) پیکو گرم در میلی لیتر) نسبت به گروه کنترل ۱۶/۳۸) پیکو گرم در میلی لیتر) افزایش پیدا کرده است، اما با توجه به مقدار (۰/۷۵) t بدست آمده در درجه آزادی ۲۴، تفاوت معناداری بین میزان آپلین در گروههای تمرین و کنترل مشاهده نشد (جدول .(۲