مقدمه

معدن سنگ آهن سنگان خواف در حدود ۳۰۰ کیلومتری جنوب شرقی مشهد و ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی خواف در استان خراسان رضوی قرار دارد. تودههای مگنتیتی معدن سنگان به طور عمده روند شرقی- غربی داشته و از غرب به شرق به ترتیب شاملَA، A، B، – C جنوبی، – C شمالی، باغک و دردوی است (شکل .(۱ چند آنومالی کوچک نیز در شرق معدن به نامهای رهنه و فرزنه وجود دارد. منطقه مورد مطالعه در حدفاصل تودههای مگنتیتی – C

شمالی و باغک قرار گرفته است (شکل .(۱ معدن سنگ آهن سنگان خواف ۷۰۰ سال پیش مورد شناسایی قرار گرفت (آراسته، .(۱۳۷۰ تاریخچه مطالعاتی و اکتشافی معدن بسیار گسترده بوده که از آنجمله میتوان به کریمپور ۱۳۶۹)، ۱۳۷۳، ۱۳۷۷، ۱۳۷۸ و (۱۳۸۲، بومری ۱۳۷۷) و (۱۳۸۲، بومری و همکاران (۱۳۸۱)، مظاهری ۱۳۷۷) الف و ب و (۱۳۷۹، کاهنی (۱۳۸۳)، کریمپور و ملکزاده شفارودی ۱۳۸۵) و (۱۳۸۶ اشاره نمود. استفاده از روشهای ژئوفیزیکی مناسب در اکتشاف ذخایر معدنی، میتواند در کاهش هزینههای اکتشاف و بدست آوردن اطلاعات مهمی در مورد موقعیت کانیسازی در عمق و تعیین

۳۸

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته ×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

نقاط مناسب حفاری بسیار سودمند باشد. از آنجاییکه کانیسازی اصلی معدن سنگان خواف، مگنتیت است؛ عملیات مغناطیسسنجی زمینی و تلفیق آن با اطلاعات زمینشناسی- کانیسازی سطحی منطقه، مفیدترین روش برای کشف بخشهای پنهان توده مگنتیتی به حساب میآید. رخنمونهای کوچکی از مگنتیت در منطقه مورد مطالعه با روند تقریباً شرقی- غربی یا شمال غربی-جنوب شرقی دیده میشود. هدف از این پژوهش، انجام عملیات مغناطیس-سنجی زمینی و تلفیق آن با اطلاعات زمینشناسی- کانیسازی برای اکتشاف هر چه بیشتر توده مگنتیتی در محدوده بین – C شمالی و باغک و در نهایت تعیین نقاط حفاری مناسب بوده است.

روش مطالعه

به منظور رسیدن به اهداف مورد نظر عملیات اکتشافی زیر صورت

گرفت:

۱٫ بررسی انواع واحدهای زمینشناسی منطقه و نمونهبرداری و مطالعه ۱۴ مقطع نازک از تودههای نفوذی به منظور تصحیح نقشه زمین-شناسی در مقیاس ۱:۵۰۰۰
۲٫ اندازهگیری پذیرفتاری مغناطیسی سنگهای مختلف منطقه و

کانیسازی مگنتیت توسط دستگاه پذیرفتاری سنج مدل SM-30 با دقت ۱× ۱۰-۷ SI، ساخت شرکت HZ-instruments امریکا.

سنج مورد استفاده در این تحقیق از نوع پروتون چرخشی Geometrics-G856 با دقت ۰/۱گاما ساخت آمریکا بوده است.

جهت انجام عملیات برداشت مغناطیسسنجی، پروفیلهایی با امتداد شمالی- جنوبی، عمود بر روند کانیسازی مگنتیت در معدن سنگان و رخنمونهای این کانی در محدوده مورد مطالعه (شرقی- غربی) طراحی گردید. طول هر پروفیل، فواصل بین پروفیلها و فواصل بین نقاط با توجه به افزایش میزان شدت میدان مغناطیسی در پروفیلها درنظرگرفته شد. طول هر پروفیل تقریباً ۷۵۰ تا ۱۲۰۰متر، فواصل بین هر پروفیل در ۴ پروفیل اول و ۲ پروفیل آخر ۵۰ متر و در بین به علت بارزسازی بهتر بخشهای کانیسازی ۳۰ متر و فواصل بین نقاط ۵ متر بوده است. برای طراحی شبکه از تصاویر با کیفیت مناسب Google Earth که عملیات رقومیسازی روی آن انجام گرفته و

همچنین دستگاه GPS استفاده میشود. در کلیه نقاط اندازهگیری، راستای پروفیلها با کمپاس تعیین شده و موقعیت گیرنده (سنسور) دستگاه مغناطیس-سنج نسبت به شمال مغناطیسی توجیه گردید. جهت انجام تصحیحات روزانه میدان مغناطیسی، برداشت به روش Loop انجام شد. به این صورت که جهت انجام تصحیحات روزانه هر ۲ ساعت یکبار برای هر پروفیل به نقطه مبنا برگشته و قرائت تکراری انجام میشود. میزان تغییرات شدت میدان (تغییرات روزانه) محاسبه و در تصحیح روزانه اعمال گردید. پس از اعمال تصحیحات لازم، نقشه-

های مناسب مانند نقشه (Total Magnetic Intensity) TMI، Rotate ) RTP

۳٫ اندازهگیری مغناطیسسنجی زمینی بر روی یک شبکه برداشت (to Pole، مشتق اول، فراسو و غیره توسط نرم افزارهای Er Mapper 7. 01،

طراحی شده در محدودهای با وسعت تقریبی یک کیلومترمربع. تعداد Arc-Map 9.3، Surfer-8 و Excel استخراج شد. نقاط اندازهگیری شده ۵۹۰۶ نقطه بر روی ۳۰ پروفیل است. مغناطیس-

شکل .۱ موقعیت جغرافیایی معدن سنگان در شمال شرق ایران و نمایش موقعیت تودههای مگنتیتی از غرب به شرق همراه با موقعیت منطقه مورد مطالعه

۳۹

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته

زمینشناسی

معدن سنگ آهن سنگان خواف جزیی از کمربند ولکانیکی- پلوتونیکی خواف- کاشمر – بردسکن است. این کمربند ماگمایی با گسترش شرقی- غربی و خمیدگی به سوی شمال، در شمال گسل درونه قرار دارد وعمدتاًاز سنگهای آتشفشانی اسیدی تا حدواسط بعضاًمافیک با سن ترشیاری تشکیل شده که تودههای گرانیتوئیدی با ترکیبی از گرانیت تا مونزونیت در آنها نفوذ نمودهاند. قدیمیترین واحدهای سنگی معدن شامل چرت، شیلهای سیلیسی، سیلت-استون و آهک کریستالین است. رخنمونهای این واحدها در بخش شمالی تودههای مگنتیت مشاهده میشود. مجموعه عظیمی از سنگهای آتشفشانی شامل داسیت، ریوداسیت، تراکیت، پیروکلاستهای آندزیتی و سنگهای ولکانوکلاستیک در منطقه مشاهده میشوند که بیشتر آنها مربوط به کرتاسه تا اوایل ائوسن هستند. سنگهای کربناتهاکثراً به اسکارن و مرمر دگرگون شدهاند و به طرف شرق به صورت آهک کریستالین یافت میشوند. سن سنگهای کربناته به ژوراسیک فوقانی و کرتاسه زیرین نسبت داده میشود. کانیسازی در این سنگها به صورت انواع اسکارن تشکیل شده است (کریمپور، .(۱۳۶۹ در قسمت شمالی معدن، گرانیت سرنوسر با سن احتمالی ائوسن بالایی – الیگوسن پایینی نفوذ کرده است. بومری (۱۹۹۸) گرانیت سرنوسر را به عنوان منشا اسکارن معرفی نموده است؛ اما کریمپور و ملکزاده شفارودی (۱۳۸۶) مشخص نمودند که وجود کانیهای غنی از پتاسیم همانند آمفیبول خاص موجود در توده A’ و یا وجود کانیهای پتاسیمداری مثل فلوگوپیت در تودههای باغک و C، حکایت از یک محلول ماگمایی آهندار غنی از پتاسیم دارد که با نفوذ در سنگهای کربناته به طریق جانشینی متاسوماتیزم، اسکارن مگنتیت غنی از کانیهای پتاسیمدار را موجب شده است. رخنمونهایی از سنگ منشا سینیتی التراپتاسیک با K2O بیش از ۹ درصد در منطقه A’ و در مجاورت اسکارن گارنتدار وجود دارد (کریمپور و ملکزاده شفارودی، .(۱۳۸۶ پس از تشکیل کانیسازی، تودههای نیمه عمیقجوانتر با ترکیب حدواسط و عمدتاً مونزونیتی به شکلهای دایک و استوک، در واحدهای قدیمتر نفوذ نموده و مگنتیت و اسکارن را قطع نمودهاند.

واحدهای سنگی در محدوده مورد مطالعه از قدیم به جدید شامل شیل، ماسهسنگ و سیلتاستون سیلیسی شده، اسکارن حرارت پایین، توف سبز، گارنت اسکارن، کانیسازی مگنتیت و تودههای نفوذی جوانتر از کانیسازی است (شکل .(۲ واحدهای رسوبی ژوراسیک بخشهای وسیعی از شمال و شرق محدوده را میپوشانند و در برخی قسمتها به سبب جانشینی متاسوماتیزم در اثر محلول کانهدار، کانی مگنتیت در آنها تشکیل شده است. اسکارن حرارت پایین با رنگ روشن بخش بزرگی از غرب منطقه را به خود اختصاص داده است. لایهبندی آن عمدتاً شرقی- غربی و شیب لایهها بین ۵۰ تا ۶۰ درجه به سمت شمال است. این اسکارن از نظر ترکیب کانیشناسی از نوع حرارت پایین و عمدتاً اپیدوت اسکارن است. گارنت اسکارن با یک روند تقریبی شمال غربی-

جنوب شرقی در گوشه جنوب غربی و نیز مرکز منطقه رخنمون دارد. شیب لایهبندی عمدتاً در حد ۵۰ درجه به سمت شمال است. رخنمونهایی از توده

×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

مگنتیت متوسط تا پر عیار (بیش از ۴۵ درصد) و کم عیار (کمتر از ۳۵ درصد) با روند تقریباً شرقی-غربی و با شیب به سمت شمال عمدتاً در امتداد لایهبندی گارنت اسکارن و کمتر همراه با اسکارن حرارت پایین در جنوب غربی و مرکز محدوده دیده میشود. تودههای نفوذی اسیدی- حدواسط، نیمه عمیق با بافت پورفیری به شکل دایک و استوک در قسمتهای مختلف نفوذ نمودهاند که همگی جوانتر از کانیسازی مگنتیت هستند. این تودهها اغلب آلتره هستند و شامل سینیت پورفیری، بیوتیت مونزونیت پورفیری، هورنبلند مونزونیت پورفیری، هورنبلند سینیت پورفیری، مونزودیوریت پورفیری و مونزونیت پورفیری است

(شکل .(۲

کانیسازی

کریمپور و همکاران (۱۳۸۱) و کریمپور (۱۳۸۲) کمربند خواف- کاشـمر-بردسکن را به عنوان کمربند کـانیسـازی تیـپ Iron-Oxide در ایـران معرفـی نمودند. (۲۰۰۱) Hitzman اولین بار کانسارهای Iron-Oxide را معرفی و آنهـا را بـه دو گـروه مگنتیـت- آپاتیـت و (IOCG) Iron -Oxide Cu-Au تقسـیم نمود. کریمپور (۱۳۸۲) تقسیم بندی جدیدی برای ایـن ذخـایر ارائـه نمـود. وی گروه مگنتیت را به سه گروه (۱ مگنتیت- آپاتیت، (۲ مگنتیت- عناصر کمیاب و (۳ مگنتیت و گروه IOCG را بـه چهـار گـروه Cu-Au-REE-U (1 همـراه بـا مگنتیت، Cu-Au (2 همراه با مگنتیت، Cu-Au (3 همراه با اسپکیولاریت و (۴ Au-Cu همراه با اسپکیولاریت تقسیم بندی کرد. محیطهای تکتونیکی کـه ایـن کانسارها کشف شدهاند شامل حوضههای تکتونیکی پشت کمربند زون فرورانش، ریفت درون قاره و نقاط داغ پوسته قارهای است. گروه مگنتیت -آپاتیت عمـدتاً با دیوریت و گروه IOCG با مجموعهای از سنگهای آذرین درونـی حدواسـط تـا اسیدی گزارش شدهانـد .(Hitzman, 2001) کانسـارهای مگنتیـت کـه حـاوی آپاتیت هستند، عمدتاً در ریفتهای درون قـاره بـا تـودههـای مـافیکی آلکـالن گزارش شدهاند، در صورتیکه کانسارهای مگنتیت بدون آپاتیت با تودههای کالک آلکالن حدواسط تا اسیدی یافت میشوند. آلتراسیون درگروه IOCGعمـدتاً بـه

صورت آلتراسیون سدیک در اعماق، آلتراسیون پتاسیک در عمـق متوسـط و در نهایت آلتراسیون سرسیتی و سیلیسی در قسمتهای بسیار کـم عمـق مـیباشـد. ذخایر گروه مگنتیت -آپاتیت عمدتاً با زونهای آلتراسیون سدیک یـا سـدیک – کلسیک همراه هستند. مورفولوژی این کانسارها بسیار متنوع بـوده و از صـفحه-های استراتی باند تا زونهای استوک ورک برشی تغییر میکند. تعداد زیـادی از کانسارهای نوع Iron-oxide در حاشیه اقیانوس آرام در کشورهای شیلی و پـرو شناسایی شدهاند .(Hitzman, 2001) کریمپور (۱۳۸۲) معدن سـنگان را Iron-oxide نوع مگنتیت معرفی میکند. کانسار مگنتیت سنگان از نوع اسکارن است و زون بندی اسکارن به خوبی دیده میشود. به طور کلی از سمت غرب به شـرق اسکارن حرارت بالا به اسکارن حرارت پایین تبدیل مـیشـود کـه از روی کـانی-شناسی اسکارن و پاراژنزهـای مگنتیـت کـاملاً مشـخص اسـت. کانیهـای فلـزی منطقه شامل مگنتیت + هماتیت گوتیت (پیریت پیروتیت کالکوپیریـت

۴۰

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته

عمدتاً در مناطق باغک و -C شمالی) میباشد. مگنتیت مهمترین کانه آهـن در معدن سنگان است. مقدار آن در نمونههای مختلف از ۳۰ تـا ۹۵ درصـد متغیـر است. مگنتیت به صورت جانشینی با بافت متراکم و تـودهای، پراکنـده در مـتن سنگ، گاهی تکتونیکی و در برخی قسمتها مانند توده – C شـمالی بـه مـوازات لایهبندی اسکارن است (کاهنی، .(۱۳۸۳ شرکت تهیه و تولید مـواد اولیـه فـولاد خراسان (۱۳۸۷) میزان کل ذخیـره زمـینشناسـی سـنگان را ۱/۲ میلیـارد تـن برآورد نموده اسـت. در محـدوده مـورد مطالعـه، رخنمونهـای کـوچکی از تـوده مگنتیت متوسط تا پر عیار (بیش از ۴۵ درصد) و کم عیار (کمتـر از ۳۵ درصـد) با روند تقریباً شرقی- غربی (روند عمومی مگنتیت در معدن سنگان) و بـا شـیب به سمت شمال عمدتاً در امتداد لایـهبنـدی گارنـت اسـکارن و کمتـر همـراه بـا

اسکارن حرارت پایین در جنوب غربی و مرکز محدوده دیده میشـود (شـکل .(۲ براساس مشاهدات صحرایی، محلول کانهدار در امتداد گسل با روند شرقی-غربـی در سنگ کربناته موجب متاسوماتیزم و در نتیجـه اسـکارن آهـن تشـکیل شـده استگسلهای. جوانتر موجب جابجایی و قطع امتداد کانِیسازی شدهاند.

مغناطیسسنجی زمینی

تفسیر اطلاعـات مغنـاطیس سـنجی زمینـی بـا در نظـر گـرفتن مقـدار پذیرفتاری مغناطیسی واحدهای سنگی و زمینشناسـی منطقـه انجـام شـد. بـه منظور تفسیر بهتر دادههای مغناطیس سنجی زمینی برداشت شده در محـدوده مورد مطالعه، ابتدا پذیرفتاری مغناطیسی در ایـن واحـدهای سـنگی در چنـدین نقطه مختلف اندازهگیری شد. پذیرفتاری مغناطیسی در شیل سیلیسی بـین SI

×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

۰/۰۱ ×۱۰-۳ تا ۰/۰۵ ×۱۰-۳ SI متغیر است. در قسمتهایی که شـیل سیلیسـی تحت تاثیر متاسوماتیسم قرار گرفته و کانیسازی مگنتیت به صورت پراکنـده در آن تشکیل گردیده است، پـذیرفتاری مغناطیسـی ایـن واحـد بـه ۲ ×۱۰-۳ SI میرسد. پذیرفتاری مغناطیسی در اسکارن حرارت پایین نیز بین ۰/۳ ×۱۰- ۳ SI تا ۰/۵ ×۱۰-۳ SI متغیر است و در مواردی که کانیسازی مگنتیـت بـه صـورت فرعــی در آن تشــکیل شــده اســت، پــذیرفتاری مغناطیســی تــا ۱۰ ×۱۰-۳ SI افزایش یافته است (شکل .(۳ پذیرفتاری مغناطیسی در واحـد تـوف بـین -۳ SI 13 ×۱۰ تا ۱۵ ×۱۰-۳ SI متغیـر اسـت. همچنـین ایـن قابلیـت در تـودههـای نفوذی (به طور کلی مونزونیتی) جوانتر با آلتراسیون کمتر بـین ۸ ×۱۰-۳ SI تـا ۱۵ ×۱۰-۳ SI و در تودههایی که عمدتاً آلتره هستند بین ۰/۱ ×۱۰- ۳ SI تا SI 0/2 ×۱۰-۳ متغیر است. این در حالیست که پذیرفتاری مغناطیسـی در اسـکارن مگنتیت نیـز بـیش از ۱۰۰۰ ×۱۰-۳ SI بـوده و تـا ۱۷۰۰ ×۱۰-۳ SI مـیرسـد (شکل .(۳ این امر نشان میدهد که اختلاف پذیرفتاری مغناطیسی کـانیسـازی مگنتیت که هدف اکتشافی مغناطیس سنجی در این تحقیق است، بسیار بیشـتر از واحدهای سنگی محدوده مورد مطالعه میباشـد. بنـابراین هرگونـه ناهنجـاری مغناطیسی بالا در منطقه که در مغناطیسسنجی زمینی آشکار شود، مربوط بـه کانیسازی مگنتیت است. براساس تغییـرات در میـزان پـذیرفتاری مغناطیسـی، حرکت محلول گرمابی و افزایش میزان مگنتیـت را بطـور دقیـق در هـر واحـد سنگی میتوان مشخص نمود.

شکل .۲ نقشه زمینشناسی منطقه مورد مطالعه (با تصحیحات توسط نویسندگان بعد از شرکت معدن کاو ((۱۳۸۸)

۴۱

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته ×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

شکل .۳

عملیــات انــدازهگیــری مغنــاطیسســنجی زمینــی در مهــر مــاه ســال ۱۳۹۰ در قالــب ۳۰ پروفیــل بــه انجــام رســید (شــکل .(۴ در منطقــه مــورد مطالعــه میــدان مغناطیســی اصــلی زمــین بــا اســتفاده از برنامــه IGRF
(International Geomagnetic Reference) مقـــدار ۴۸۶۳۱ گامـــا در در نظــر گرفتــه شــده اســت. بنــابراین مقــادیر بــالاتر از ایــن مقــدار ناهنجــاری محســوب مــیشــوند. همچنــین مقــدار زاویــه میــل و انحــراف براســاس ســایت مرکــز اطلاعــات ژئوفیزیــک NOAA مقــدار ۵۲/۵ و ۳/۲ بــا در نظــر گــرفتن زمــان برداشــت و طــول و عــرض جغرافیــایی منطقــه بدســت آمــد (شــکل .(۵ انــدازهگیــریهــای مغنــاطیسســنجی بــرای تغییــرات وابســته زمــانی نیــز تصــحیح شــده و مقــادیر شــدت میــدان محاســبه شــد. محصــول نهــایی پــردازش دادههــا، نقشــههــای مغناطیســی مختلــف بــوده کــه تغییــرات شــدت کـــل میـــدان ناهنجـــاری مغناطیســـی را نشـــان مـــیدهنـــد. نقشـــههـــای مغناطیســی بــرای نمــایش بعضــی پدیــدههــای ناهنجــاری اســتفاده شــده و

معمولاً یـک نقشـه بـه تنهـایی همـه اطلاعـات را در مـورد مجموعـه دادههـای مغناطیســی نمــیدهــد، بلکــه هــر یــک از آنهــا در تشــخیص طــرحهــای ناهنجــاری مغناطیســی مزایــای خــاص خــود را دارنــد و تفســیر آنهــا نیــز متفاوت است .(Gunn, 1996)

نقشــه شــدت کــل میــدان مغناطیســی Total ) (TMI) (Magnetic Intensity

ایــن نقشــه رنگــی یــک تجســم کلــی از دادههــای مغناطیســی فــراهم کـرده و بـرای تفسـیر کلـی اسـتفاده مـیشـود .(Liu and Mackey, 1998) در نقشــه TMI منطقــه، مقــدار شــدت میــدان مغناطیســی در منطقــه از ۴۴۱۲۳ تــا ۶۸۲۲۴ گامــا متغیــر اســتدو. ناهنجــاری بــا رونــد تقریبــاً شــمال غربی- جنوب شـرقی بـه ترتیـب در مرکـز منطقـه و نیـز در جنـوب غربـی آن

۴۲

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته

و نیــز ناهنجــاری کــوچکی در شــمال منطقــه دیــده مــیشــود (شــکل .(۶ ناهنجــاری مرکــزی دارای بیشــترین شــدت (شــدت میــدان تــا ۶۱۰۰۰ گامــا) بــوده و از شــرق بــه غــرب گســترده اســت. ناهنجــاری جنــوب غربــی دارای شدت کمتـر (میـزان شـدت میـدان حـداکثر ۵۴۰۰۰ گامـا) اسـت و کمتـرین میــزان شــدت میــدان مغناطیســی (کمتــر از ۴۸۰۰۰ گامــا) در نیمــه شــمالی منطبــق بــر شــیلهــای سیلیســی دیــده مــیشــود (شــکل .(۶ نقشــه زمــین-شناســی بــا نقشــه TMI نشــان مــیدهــد کــه ایــن ناهنجاریهــا (بــه غیــر از ناهنجــاری شــمالی) در اکثــر مــوارد انطبــاق خــوبی بــا رونــد موقعیــت اســکارن آهــندار، رخنمونهــای کــانیســازی مگنتیــت و اســکارنهــای حــرارت پــایین دارنــد (شــکل .(۷ ناهنجــاری بســیار زیــاد در محــدوده شــمال غربــی منطقــه منطبق بـر تـوده نفـوذی برخـی ناهنجاریهـا بـا شـیل سیلیسـی مطابقـت دارد. بــا توجــه بــه میــزان پــذیرفتاری مغناطیســی ســنگهــای آذریــن و شــیل سیلیسی منطقـه، ایـن ناهنجاریهـا مربـوط بـه کـانیسـازی مگنتیـت در عمـق است.

نقشه انتقال به قطب (Rotate to Pole ) (RTP)

اســتفاده از فیلتــر انتقــال بــه قطــب جهــت دســتیابی بــه محــل واقعــی ناهنجاریها بـا اعمـال زاویـه میـل و انحـراف مربـوط بـه منطقـه مـورد مطالعـه، انجــام مــیشــود .(Clark, 1997) از آنجــا کــه میــل و انحــراف مغناطیســی باعث میشود ناهنجاریهـای مغناطیسـی نسـبت بـه منبـع ایجـاد کننـده خـود انحــراف داشــته باشــند، فیلتــر RTP بــر روی دادههــای مغناطیســی اعمــال

×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

مــیشــود. تفســیر اصــلی از مجموعــه دادههــای مغناطیســی بــر روی دادههــای انتقـال داده شـده بـه قطـب صـورت مـیگیـرد ( Nabighian et al., 2005; .(Nakatsuka and Okuma, 2006 بــا اســتفاده از ایــن فیلتــر مــیتــوان میــدان مغناطیســی را از یــک عــرض مغناطیســی، جــایی کــه میــدان زمــین، شــیبدار اســت، بــه میــدان در قطــب مغناطیســی انتقــال داد، در ایــن حالــت ناهنجاریها بطور عمـودی در بـالای منبـع ایجـاد کننـده خـود قـرار مـیگیرنـد .(Arkani-Hamed and Urquhart, 1990; Gunn et al., 1997) در نقشــه RTP منطقــه،دو ناهنجــاری بــا رونــد تقریبــاً شــمال غربــی- جنــوب شــرقی بــه ترتیــب در مرکــز منطقــه و نیــز در جنــوب غربــی آن و یــک ناهنجــاری کوچــک در شــمال ناحیــه دیــده مــیشــود کــه نســبت بــه نقشــه TMI، بــه ســمت شــمال جابجــایی نشــان مــیدهنــد (شــکل .(۸ دامنــه تغییــرات ناهنجــاری مرکــزی بــین ۵۰۰۰ تــا ۱۷۹۰۰ گامــا اســت (شــکل .(۸ در ایـن رونــد، بیشــترین ناهنجــاری در محـدوده غربــی بــا ۱۷۹۰۰ گامــا اســت کــه منطبــق بــا تــوده نفــوذی در نقشــه زمــینشناســی اســت. امــا برپایــه پــذیرفتاری مغناطیســی، در ایــن محــدوده مــیبایســت کــانیســازی اســکارن آهن در ابعـاد قابـل توجـه در عمـق حضـور داشـته باشـد (شـکل .(۸ در ادامـه ایـن رونـد بــه سـمت شــرق، ناهنجاریهـای مغناطیسـی بســیار خـوبی مشــاهده مـیشــود و دامنـه تغییــرات میـزان RTP بــین ۵۰۰۰ تـا ۱۴۰۰۰ گامــا اســت (شــکل .(۸ گســلهــا موجــب جابجــائی و قطــع پیوســتگی کــانیســازی مگنتیت شدهاند.

شکل.۴ موقعیت پروفیلهای برداشت مغناطیسسنجی بر روی تصویر ماهوارهای منطقه مورد مطالعه

۴۳

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته ×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

شکل.۵ محاسبه میدان اصلی در منطقه در مکان و زمان برداشت عملیات با برنامه IGRF

شکل .۶ نقشه شدت کل میدان مغناطیسی منطقه اکتشافی بین باغک و -C شمالی همراه با کانتوربندی

۴۴

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته ×بهار ۹۱، شماره ۳، جلد ۱

شکل .۷ نقشه شدت کل میدان مغناطیسی منطقه اکتشافی بین باغک و -C شمالی همراه با نقشه زمینشناسی

شکل .۸ نقشه انتقال به قطب منطقه اکتشافی بین باغک و -C شمالی

۴۵

مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته

نقشـــه مشـــتق اول قـــائم First Vertical ( ) 1VD( )Derivative