.۱مقدمه

سیر و سیاحت به قصد عبرت آموزی و تفکر در خلقت در بسیاری از آیات قرآن و همینطور در پاره ای از احادیث و روایات دینی مورد تائید قرار گرفته است.

امروزه اهمیت و ضرورت گردشگری، اهداف گردشگری، گردش در طبیعت و ضرورت عبرت گیری در گردش و سیاحت از موضوعاتی است که بر کسی پوشیده نیست. در شروع قرن بیست و یکم، گردشگری به یکی از پردرآمدترین فعالیت ها در دنیا تبدیل شده است. از گردشگری به عنوان»صنعت سفید« یاد می شود. صنعت گردشگری یکی از مهمترین بخش های اقتصادی جهان است که در سال های اخیر رشد فزاینده ای یافته است. صنعتی که در مقابل با صنایع دیگر از آلودگی کمتر و بازده بیشتری برخوردار است و می رود تا در آینده های نه چندان دور به عنوان صنعت نخست جهان شناخته شود. این در حالی است که دولت ها می کوشند تا حداکثر استفاده را از این خوان گسترده عاید خود سازند.

درمیان صنایع خدمتی، صنایع گردشگری یکی از بخش های پیشتاز و در حال رشد در سطح بین المللی است و طبق پیش بینی های صورت گرفته، تقاضا برای گردشگری تا سال ۲۰۲۰ به ۱/۶ میلیارد نفر در سال خواهد رسید. به همین دلیل گردشگری به عنوان موضوعی مهم واساسی در تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورها محسوب می شود. گردشگری امروزه یکی از بزرگترین منابع اقتصادی و درآمدزایی برخی کشورهای توسعه یافته می باشد. این فعالیت یکی از اهرمهای توسعه پایدار است.

گردشگری از دو جنبه اهمیت دارد به طوریکه درآمد حاصل از گردشگری بسیار درآمد بالایی است و همینطور اشتغال زایی که به ازاء ورود هر گردشگر به یک منطقه، ۵ فرصت شغلی ایجاد خواهد شد.(مورتی،(۱۳۸۳ گردشگری اگر به درستی در راهبردهای توسعه کشور جای گیرد می تواند اساس نظام های مولدی با هدف ریشه کنی فقر و همپیوند سازی با کشورهای در حال توسعه قرار گیرد.

.۲هدف

هدف از این پژوهش(تحقیق) اشاره به نقش مهم و اساسی گردشگری ساحلی و دریایی در بندر چابهار و همچنین ارائه راهکارهای مناسب در این خصوص میباشد، این پژوهش از لحاظ نوع هدف کاربردی می باشد.

.۳روش تحقیق

برای دستیابی به اهداف این تحقیق ترکیبی از روش های توصیفی، از طریق مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، بازدید میدانی و مصاحبه استفاده شده است.

۲

.۴بیان مسئله

بندر ساحلی چابهار به دلیل دارا بودن طبیعت و آب و هوای مطبوع در طول سال و جاذبه های توریستی خشکی و دریا و به لحاظ دارا بودن منابع غنی فرهنگی و طبیعی می تواند یکی از مقاصد مهم گردشگری ساحلی و دریایی برای گردشگران باشد. به همین دلیل و به منظور حفاظت از طبیعت بکر منطقه، تدوین برنامه ی گردشگری پایدار منطقه امری ضروری به نظر می رسد.

.۵پیشینه تحقیق

با توجه به بررسی ها و مطالعات گسترده، پیرامون پژوهش های صورت گرفته ی قبلی در خصوص مسئله رشد و پیشرفت صنعت گردشگری در بندر چابهار میتوان به مقاله ی ضرورت و اهمیت توسعه گردشگری در سواحل مکران- مطالعه موردی: شهرستان چابهار، (دکتر ناصر علیقلی زاده فیروزجانی،(۱۳۹۱ اشاره کرد که نتیجه پژوهش فوق بدین صورت بوده است که در میان فعالیت های اقتصادی ساحلی، گردشگری ساحلی نیز یکی از بزرگترین فعالیت های اقتصادی جهان است که با رشد شتابنده خود به فعالیتی چند منظوره مبدل گشته است و در واقع مناطق ساحلی و دریایی یکی از سریع ترین نواحی در حال رشد گردشگری به شمار می آیند. همچنین پژوهش دیگری با عنوان ورزشهای آبی – ساحلی ایران گامی برای توسعه گردشگری در چابهار،(دکترشهرام یزدانی، دکتر عبدالغفور جهاندیده،(۱۳۹۱ برضرورت و توسعه ورزش های آبی و ساحلی و فراهم کردن زیرساختهای مناسب ، در این خصوص جهت توسعه گردشگری در بندر چابهار اشاره کرده است. در پژوهشی دیگر که توسط اینجانب تحت عنوان ارائه راه حل های مناسب جهت بهبود و توسعه صنعت گردشگری در منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار و مقایسه آن با منطقه آزاد جبل علی- دبی،(نادر احسانی،(۱۳۹۴ انجام شده است، به نقش مناطق آزاد در توسعه صنعت گردشگری پرداخته شده است که چگونه منطقه آزاد جبل علی دبی در فاصله۳۶۴ مایلی بندر چابهار توانسته است به رشد و پیشرفت قابل توجهی در مقایسه با بندر چابهار در جهت توسعه صنعت گردشگری دست یابد.

.۶مشخصات کلی منطقه

بندر چابهار در منتهی الیه جنوب شرقی ایران در کنار آبهای گرم دریای عمان واقع شده و دارای ۳۰۰ کیلومتر مرز آبی در کرانه دریای عمان و اقیانوس هند میباشد. این بندر از شمال به شهرهای ایرانشهر و نیکشهر و از جنوب به دریای عمان و از شرق به کشور پاکستان و از غرب به شهرستان کنارک محدود است.

بندر چابهار به دلیل قرار گرفتن در کنار دریای عمان جزء نوار ساحلی محسوب شده و دارای آب و هوای گرم و مرطوب میباشد. ویژگی متمایز بندر چابهار در مقایسه با سایر بنادر ایران، این است که این بندر، تنها بندر اقیانوسی کشور محسوب میشود که به آبهای آزاد بینالمللی راه دارد. آب و هوای این بندر و پیرامون آن همیشه بهاری و معتدل است، به همین دلیل به چابهار، چهاربهار نیز گفته میشود، وجود دریای عمان بزرگترین منبع آبی کشور در

۳

این منطقه علاوه برقابلیتهایی که در رونق اقتصادی منطقه دارد، دارای جاذبههای بسیار فراوانی است، همچنین در کنار دریای عمان و در قسمت جنوبی بندر چابهار صخرههای بزرگی در اثر پیشروی آب دریا بوجود آمده است که چشماندازی زیبا را تشکیل داده است.

وجود سواحل ماسهای و صخرهای، رشته ارتفاعات گلی موسوم به کوههای مینیاتوری بویژه از سواحل بندر چابهار تا گواتر، طلوع و غروب دلانگیز آفتاب، پرندگان دریا، انواع خرچنگها، لاکپشتهایی که در روی صخرهها همبازی موج اقیانوس و جدال موج و صخرهاند و نسیم روحبخشی که در موج میپیچد و همه و همه جلوههای نابی از طبیعت شاعرانه را به تصویر میکشند.
این بندر زیبا از نظر شرایط آب و هوایی همانند بندر میامی در فلوریدای آمریکا بوده که در تمام فصول سال معتدل است، چابهار گرمترین منطقه کشور در زمستان و خنکترین بندر جنوبی ایران در تابستان نیز میباشد. این بندر جاذبههای متنوع و متفاوتی از ساحل صخرهای، جنگل حرا، کوههای مریخی، تالاب لیپار، جاذبههای منحصربفرد و بینظیر سواحل دریای عمان، فعالیتهای صیادی، بازار سنتی فجر، به همراه پدیدههای جالب گل فشان و … را در خود جای داده است.